Sistemi ġudizzjarji nazzjonali

Olanda

Din il-paġna tagħti ħarsa ġenerali lejn is-sistema tal-qrati fin-Netherlands.

Il-kontenut ipprovdut minn
Olanda

L-organizzazzjoni tal-ġustizzja – is-sistemi ġudizzjarji

L-amministrazzjoni tal-qrati

Il-Kunsill għall-Ġudikatura (Raad voor de rechtspraak) huwa parti mis-sistema ġudizzjarja, iżda ma jamministrax il-ġustizzja huwa stess. Huwa ħa r-responsabbiltà għal numru ta’ kompiti mill-Ministru għall-Ġustizzja. Dawn il-kompiti huma ta’ natura operattiva u jinkludu l-allokazzjoni tal-baġits, is-superviżjoni tal-ġestjoni finanzjarja, il-politika tal-persunal, l-ICT u l-akkomodazzjoni. Il-Kunsill jappoġġa lill-qrati fit-twettiq tal-kompiti tagħhom f’dawn l-oqsma. Ingħata wkoll il-kompitu li jtejjeb il-kwalità tas-sistema ġudizzjarja u jagħti pariri dwar leġiżlazzjoni ġdida li jkollha implikazzjonijiet għal kif tiġi amministrata l-ġustizzja. Jaġixxi wkoll bħala kelliem għall-ġudikatura fid-dibattitu soċjali u politiku. Il-kompiti tal-Kunsill għandhom x’jaqsmu ma’ kwistjonijiet operattivi (fl-iktar sens wiesa’ tat-terminu), kwistjonijiet baġitarji u l-aspetti kwalitattivi tal-amministrazzjoni tal-ġustizzja.

Għandu rwol kruċjali fit-tħejjija, l-implimentazzjoni u l-kontabilità tal-baġit tas-sistema ġudizzjarja. Is-sistema tal-baġit hija bbażata fuq sistema ta’ kejl tal-ammont ta’ xogħol li jkollu l-Kunsill. Il-Kunsill jinkoraġġixxi u jissorvelja l-iżvilupp ta’ proċeduri operattivi fit-tmexxija ta’ kuljum tal-qrati. Il-kompiti speċifiċi tiegħu huma relatati mal-politika tal-persunal, l-akkomodazzjoni, l-ICT u l-affarijiet esterni. Il-Kunsill għandu firxa ta’ setgħat statutorji formali, li jippermettulu jwettaq dawn il-kompiti. Pereżempju, għandu s-setgħa li joħroġ struzzjonijiet ġenerali vinkolanti fir-rigward tal-politika operattiva, għalkemm jippreferi jeżerċita din is-setgħa mill-inqas possibbli.

Il-Kunsill huwa responsabbli għar-reklutaġġ, l-għażla u t-taħriġ ta’ uffiċjali ġudizzjarji u tal-qorti. Huwa jwettaq il-kompiti tiegħu f’dawn l-oqsma f'konsultazzjoni mill-qrib mal-kunsilli tal-qorti. Il-Kunsill għandu vuċi sinifikanti fil-ħatra ta’ membri fil-kunsilli tal-qorti.

Il-kompitu tal-Kunsill fir-rigward tal-kwalità tas-sistema ġudizzjarja jinvolvi l-promozzjoni ta’ applikazzjoni uniformi tal-liġi u t-titjib tal-kwalità ġudizzjarja. Fid-dawl tas-sovrapożizzjoni fil-kontenut tas-sentenzi ġudizzjarji, il-Kunsill ma għandux setgħat vinkolanti f’dan il-qasam.

Il-Kunsill għandu wkoll rwol konsultattiv ġenerali. Huwa jagħti parir lill-gvern dwar liġijiet ġodda li għandhom implikazzjonijiet għas-sistema ġudizzjarja. Dan il-proċess iseħħ f’konsultazzjoni kontinwa mal-membri tal-kunsilli tal-qorti.

Għalkemm il-Kunsill għandu setgħat formali għad-dispożizzjoni tiegħu, ir-relazzjoni bejn il-Kunsill u l-qrati ma għandhiex titqies bħala ġerarkika. L-għan ewlieni tal-Kunsill huwa li jappoġġa lill-qrati fit-twettiq tal-kompiti tagħhom. Sabiex jiġi żgurat li d-diversi kompiti jitlestew kif suppost, il-Kunsill jikkonsulta regolarment mal-presidenti tal-qrati, mad-diretturi tal-operazzjonijiet, mal-kapijiet tas-settur u mal-Bord tar-Rappreżentanti (College van afgevaardigden – korp konsultattiv magħmul minn rappreżentanti mill-qrati).

Tipi ta’ qrati – deskrizzjoni qasira

Qrati distrettwali (rechtbanken)

In-Netherlands huma maqsuma fi 11-il distrett ġudizzjarju, kull wieħed bil-qorti tiegħu stess. Kull qorti għandha numru ta’ ċentri subdistrettwali. Il-qorti distrettwali hija magħmula minn mill-inqas erba’ setturi. Dawn dejjem jinkludu s-settur amministrattiv, is-settur ċivili, is-settur kriminali u s-settur subdistrettwali. Kawżi tal-familja u tal-minorenni ta’ spiss jitqiegħdu f’settur separat, kif ġieli jiġri wkoll f’kawżi li jinvolvu lill-barranin. Il-bord tal-qorti huwa liberu li jiddetermina kwistjonijiet bħal dawn.

Setturi

Subdistrett

Huwa relattivament sempliċi għaċ-ċittadini ordinarji li l-kawżi tagħhom jinstemgħu fis-settur subdistrettwali. Dan ifisser li għandhom id-dritt li jiddefendu ruħhom u ma għandhomx bżonn avukat biex jirrappreżentahom fil-qorti. F'termini tal-liġi ċivili, l-imħallef subdistrettwali jittratta l-kawżi kollha li jinvolvu kera, kuntratt ta’ lokazzjoni b’opzjoni ta’ xiri u impjieg, kif ukoll it-tilwimiet kollha li jinvolvu ammonti sa EUR 25 000.

Fil-liġi kriminali, l-imħallef subdistrettwali jittratta reati minuri biss. Ħafna drabi dawn huma kawżi li fihom il-pulizija jew il-prosekutur pubbliku pproponew soluzzjoni. Jekk l-akkużat jirrifjuta li jaċċetta proposta bħal din, allura l-kawża tiġi ppreżentata quddiem l-imħallef tas-subdistrett. L-imħallef subdistrettwali ġeneralment jagħti sentenza orali immedjatament wara s-sessjoni.

Liġi kriminali

L-imħallfin fis-settur kriminali jittrattaw il-kawżi kriminali kollha li ma jiġux quddiem imħallef subdistrettwali. Dawn il-kawżi jistgħu jinstemgħu minn imħallef wieħed jew f’formazzjoni plenarja bi tliet imħallfin. Il-formazzjoni plenarja tittratta kawżi aktar kumplessi u l-kawżi kollha li fihom il-prosekuzzjoni titlob sentenza ta’ aktar minn sena ħabs.

Liġi ċivili/liġi tal-familja

Is-settur ċivili jittratta wkoll kawżi mhux speċifikament allokati lill-imħallef tas-subdistrett. Ħafna minn dawn huma deċiżi minn imħallef wieħed, iżda hawn ukoll, hemm formazzjonijiet plenarji bi tliet imħallfin biex jittrattaw kawżi aktar kumplessi. Numru ta’ qrati distrettwali għandhom settur separat għall-kawżi tal-familja u tal-minorenni. Din il-possibbiltà tintuża meta l-għadd ta’ każijiet bħal dawn ikun konsiderevoli.

Liġi amministrattiva

Minbarra ftit eċċezzjonijiet biss, it-tilwim amministrattiv jinstema’ mill-qorti distrettwali; f’ħafna każijiet is-smigħ mis-settur tal-liġi amministrattiva huwa preċedut minn proċedura ta’ oġġezzjoni quddiem l-awtoritajiet amministrattivi. Is-soltu dawn il-kawżi jinstemgħu minn imħallef wieħed, iżda hawnhekk ukoll, il-qorti distrettwali tista’ tiddeċiedi li taħtar tliet imħallfin f’kawża li tkun kumplessa jew li tinvolvi kwistjonijiet fundamentali. Jekk il-qorti distrettwali inkwistjoni ma jkollhiex settur separat biex jittratta l-kawżi li jinvolvu lill-barranin, kawżi bħal dawn jiġu ttrattati mis-settur tal-liġi amministrattiva jew minn diviżjoni tiegħu. F’kawżi li jinvolvu impjegati taċ-ċivil u kwistjonijiet ta’ sigurtà soċjali, l-appell huwa kwistjoni għal tribunal ta’ appelli speċjali - it-Tribunal Ċentrali tal-Appelli (Centrale Raad van Beroep) – u, f’ħafna każijiet oħra, għad-Diviżjoni tal-Ġuriżdizzjoni Amministrattiva tal-Kunsill tal-Istat (Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State).

Qrati tal-Appell (gerechtshoven)

Il-11-il distrett ġudizzjarju huma maqsuma f’erba’ oqsma ta’ ġuriżdizzjoni tal-Qorti tal-Appell: The Hague, Amsterdam, Arnhem-Leeuwarden u 's-Hertogenbosch. Fir-rigward tal-liġi kriminali u ċivili, l-imħallfin tal-Qorti tal-Appell jittrattaw biss kawżi fejn ikun sar appell kontra s-sentenza mogħtija mill-qorti distrettwali. Il-Qorti tal-Appell teżamina mill-ġdid il-fatti tal-kawża u tasal għall-konklużjonijiet tagħha stess. Fil-biċċa l-kbira tal-kawżi, huwa possibbli li tiġi kkontestata d-deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell b’appell fil-kassazzjoni lill-Qorti Suprema tan-Netherlands (Hoge Raad der Nederlanden). Minbarra kawżi kriminali u ċivili, il-Qorti tal-Appell tittratta wkoll l-appelli kollha kontra stimi tat-taxxa.

Tribunali Speċjali

It-Tribunal Ċentrali tal-Appelli (Centrale Raad van Beroep) huwa bord tal-appell li huwa prinċipalment attiv f’kawżi li għandhom x'jaqsmu mas-sigurtà soċjali u s-servizz ċivili. F’dawn l-oqsma, huwa l-ogħla awtorità ġudizzjarja. It-Tribunal huwa bbażat f’Utrecht.

It-Tribunal tal-Appelli dwar il-Kummerċ u l-Industrija (College van Beroep voor het bedrijfsleven) huwa qorti amministrattiva speċjali, li tiddeċiedi dwar tilwim fil-qasam tal-liġi amministrattiva soċjoekonomika. Barra minn hekk, dan it-tribunal tal-appelli jiddeċiedi wkoll dwar appelli relatati ma’ liġijiet speċifiċi, bħall-Att dwar il-Kompetizzjoni (Mededingingswet) u l-Att dwar it-Telekomunikazzjonijiet (Telecommunicatiewet). It-Tribunal huwa bbażat f’The Hague.

Il-Qorti Suprema (Hoge Raad)

Il-Qorti Suprema tan-Netherlands, li tinsab f’The Hague, teżamina jekk il-qorti inferjuri applikatx il-liġi kif suppost meta ħadet id-deċiżjoni tagħha. F’dan l-istadju, il-fatti tal-kawża kif stabbiliti mill-qorti inferjuri ma għadhomx soġġetti għal diskussjoni. L-appell fil-kassazzjoni għalhekk jaqdi funzjoni importanti fil-promozzjoni tal-unità tal-liġi.

Bażijiet tad-data legali

Aktar informazzjoni tista’ tinstab fuq is-sit web ġenerali dwar il-ġudikatura Netherlandiża.

Il-każistika tista’ tinstab f’bażi tad-data legali waħda.

L-aċċess għal dawn il-bażijiet tad-data huwa mingħajr ħlas?

Iva, l-aċċess huwa mingħajr ħlas.

Links relatati

Il-ġudikatura Netherlandiża

L-aħħar aġġornament: 06/01/2022

Il-verzjoni bil-lingwa nazzjonali hija ġestita mill-Istat Membru rispettiv. It-traduzzjonijiet saru mis-servizz tal-Kummissjoni Ewropea. Jista' jkun hemm xi tibdil imdaħħal fl-oriġinal mill-awtorità nazzjonali kompetenti li jkun għadu ma jidhirx fit-traduzzjonijiet. Il-Kummissjoni Ewropea ma taċċettax responsabbilta jew kwalunkwe tip ta' tort fir-rigward ta' kull informazzjoni jew dejta li tinsab jew li hemm referenza għaliha f'dan id-dokument. Jekk jogħġbok irreferi għall-avviż legali sabiex tiċċekkja r-regoli dwar id-drittijiet tal-awtur għall-Istati Membri responsabbli minn din il-paġna.