Η πρωτότυπη γλωσσική έκδοση ελληνικά αυτής της σελίδας τροποποιήθηκε πρόσφατα. Η γλωσσική έκδοση που βλέπετε τώρα βρίσκεται στο στάδιο της μετάφρασης.
Swipe to change

Defendants (criminal proceedings)

Ελλάδα

These factsheets explain what happens when a person is suspected or accused of a crime which is dealt with by a trial in court.

Περιεχόμενο που παρέχεται από
Ελλάδα

Summary of the criminal process

Investigation/institution of proceedings

This part of the process commences with the Prosecutor being notified that a crime has probably been committed.  It continues with criminal proceedings being instituted and ends with the defendant either being committed to stand trial or any charges being withdrawn.

This stage is aimed at unraveling the case as far as possible and determining whether there are strong indications that the defendant has committed the crime so as to commit them or not for trial by the competent court.

Court hearings

At this stage the case is tried until a verdict is reached and handed down.

Remedies

This refers to the means provided by law to a person to enable them to challenge the decision of a criminal court.

Such means are:

  • an appeal, aiming at the amendment or the quashing of the decision being challenged either on the facts or on points of law.
  • a fresh trial of the case, and a reversal of the judgment with a view to partially or fully annulling the decision being challenged on legal grounds.

Details about all of these stages in the process and about your rights can be found in the factsheets.  This information is not a substitute for legal advice and is intended to be for general guidance only.

For information on road traffic offences, which are usually dealt with by a fixed penalty like a fine, go to Factsheet 5.

If you are the victim of a crime, you can find full information about your rights here.

Role of the European Commission

Please note that the European Commission plays no part in the procedures for criminal prosecutions which are adopted in the various Member States and cannot assist you if you have a complaint. Information is provided in these factsheets about how to complain and to whom.

Click on the links below to find the information that you need

1 – Getting legal advice

2 – My rights during the investigation of a crime and before the case goes to court

  • Preliminary examination/preliminary criminal investigation/criminal investigation.
  • Arrest/Restrictive terms/Custody
  • Proceedings before the Indictment Division
  • Searches, fingerprints and DNA

3 – My rights in court

4 – My rights after the court makes its decision

5 – Traffic violations and other minor offences

Last update: 25/08/2020

The national language version of this page is maintained by the respective Member State. The translations have been done by the European Commission service. Possible changes introduced in the original by the competent national authority may not be yet reflected in the translations. The European Commission accepts no responsibility or liability whatsoever with regard to any information or data contained or referred to in this document. Please refer to the legal notice to see copyright rules for the Member State responsible for this page.

1 – Παροχή νομικών συμβουλών

Η παροχή ανεξάρτητων νομικών συμβουλών είναι πολύ σημαντική αν συμμετέχετε με οποιοδήποτε τρόπο σε ποινική δίκη. Στις σελίδες που ακολουθούν μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σχετικά με το πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορείτε να εκπροσωπηθείτε από δικηγόρο, καθώς και σχετικά με το τι μπορεί να κάνει ο δικηγόρος για σας. Στην παρούσα γενική σελίδα μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σχετικά με το πώς μπορείτε να βρείτε δικηγόρο και με το πώς θα καλυφθεί η αμοιβή του δικηγόρου αν δεν έχετε τη δυνατότητα να πληρώσετε.

Εξεύρεση δικηγόρου

Αν χρειάζεστε δικηγόρο και δεν κρατείστε, μπορείτε να έλθετε σε επαφή με το Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΔικηγορικό Σύλλογο Αθηνών ή το Δικηγορικό Σύλλογο της περιοχής όπου πρόκειται να διεξαχθεί η δίκη σας (π.χ. το Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΔικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης, το Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΔικηγορικό Σύλλογο Πειραιά, το Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΔικηγορικό Σύλλογο Ηρακλείου, κ.λπ.).

Αν χρειάζεστε δικηγόρο και κρατείστε, μπορείτε να ζητήσετε από τις αστυνομικές ή τις σωφρονιστικές αρχές να σας βοηθήσουν να βρείτε δικηγόρο ή να σας παραπέμψουν στους προαναφερθέντες Δικηγορικούς Συλλόγους.

Αμοιβή του δικηγόρου

Μπορείτε να λάβετε δωρεάν νομική συνδρομή, αν το εισόδημά σας είναι χαμηλό. Η δωρεάν νομική συνδρομή συνίσταται στο διορισμό του συνηγόρου που θα σας εκπροσωπήσει. Ο διορισμός ισχύει μέχρι το τέλος της δίκης ή της διαδικασίας ενώπιον δικαστηρίων του ίδιου βαθμού, καθώς και για τυχόν εφέσεις κατά της απόφασης.

Συνήγορος μπορεί να οριστεί:

  • για τη σύνταξη και την υποβολή έγκλησης στην περίπτωση ορισμένων περιοριστικά προβλεπόμενων αδικημάτων,
  • για κακουργήματα, κατά το στάδιο της ανάκρισης και κατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο,
  • για πλημμελήματα αρμοδιότητας τριμελούς πλημμελειοδικείου για τα οποία προβλέπεται ποινή φυλακίσεως τουλάχιστον έξι μηνών, κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο,
  • για εφέσεις κατ` αποφάσεων του εφετείου και για παράσταση κατά την εκδίκαση αυτών ενώπιον του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, εφόσον πρωτοδίκως σας έχει επιβληθεί στερητική της ελευθερίας ποινή τουλάχιστον έξι μηνών,
  • για αναιρέσεις, εφόσον σας έχει επιβληθεί στερητική της ελευθερίας ποινή τουλάχιστον ενός έτους,
  • για αιτήσεις επαναλήψεως της διαδικασίας, εφόσον σας έχει επιβληθεί στερητική της ελευθερίας ποινή τουλάχιστον έξι μηνών.

Δικαιούσθε δωρεάν νομική συνδρομή ακόμα και αν το εισόδημά σας δεν είναι υπερβολικά χαμηλό, εφόσον μπορείτε να αποδείξετε ότι δεν μπορείτε να ανταποκριθείτε στα δικαστικά έξοδα λόγω της διαφοράς στις δαπάνες διαβίωσης μεταξύ του κράτους μέλους μόνιμης κατοικίας σας και της Ελλάδας.

Για να λάβετε δωρεάν νομική συνδρομή και να σας διοριστεί συνήγορος, πρέπει να υποβάλετε αίτηση στο δικαστήριο που πρόκειται να εκδικάσει την υπόθεση ή στο δικαστήριο όπου πρόκειται να συζητηθεί η έφεση ή η αίτηση επανάληψης της διαδικασίας που έχετε υποβάλει.

Η αίτηση πρέπει να υποβληθεί 15 ημέρες πριν την εκδίκαση της υπόθεσης ή την  πράξη για την οποία ζητείτε νομική συνδρομή. Η αίτηση πρέπει να περιέχει συνοπτική έκθεση του αντικειμένου της δίκης ή της πράξης, καθώς και τα στοιχεία που βεβαιώνουν τη συνδρομή των προϋποθέσεων για δωρεάν νομική συνδρομή και όλα τα αναγκαία δικαιολογητικά αποδεικτικά της οικονομικής σας κατάστασης (για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ. νόμο 3226/4-2-2004, ΦΕΚ Α’ 24/2004).

Σχετικοί σύνδεσμοι

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΚατάλογος των Δικηγορικών Συλλόγων

Τελευταία επικαιροποίηση: 10/11/2020

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

2 – Τα δικαιώματά μου κατά το στάδιο της ανάκρισης και πριν η υπόθεση παραπεμφθεί στο δικαστήριο

Ποιος είναι ο σκοπός της ανάκρισης;

Σκοπός της ανάκρισης είναι η συλλογή και η διατήρηση των αποδείξεων και η αποκάλυψη τυχόν ιχνών που έχουν αφεθεί στον τόπο του εγκλήματος.

Ποια είναι τα στάδια της ανάκρισης;

Προκαταρκτική εξέταση/προανάκριση/κύρια ανάκριση:

Με την προκαταρκτική εξέταση ο εισαγγελέας διαπιστώνει αν μια καταγγελία είναι βάσιμη και αν είναι πιθανό να έχει διαπραχθεί αξιόποινη πράξη.

Προανάκριση διενεργείται ιδίως αν ο ύποπτος έχει συλληφθεί επ' αυτοφώρω ή αν επίκειται άμεσος κίνδυνος λόγω της καθυστέρησης.

Κύρια ανάκριση διενεργείται μόνο στην περίπτωση σοβαρότερων αδικημάτων.

Σύλληψη – Περιοριστικοί όροι – Προσωρινή κράτηση:

Αν ο ύποπτος ανακαλυφθεί κατά την τέλεση του εγκλήματος ή συλληφθεί έως και μία ημέρα μετά την τέλεση του εγκλήματος, είναι δυνατόν να συλληφθεί και χωρίς ένταλμα.

Αν ο ύποπτος δεν συλληφθεί κατά την τέλεση του εγκλήματος, απαιτείται ένταλμα.

Ο συλληφθείς προσάγεται στον εισαγγελέα εντός 24 ωρών.

Οι περιοριστικοί όροι (π.χ. καταβολή εγγύησης, υποχρέωση του κατηγορουμένου να εμφανίζεται τακτικά σε αστυνομικό τμήμα, απαγόρευση εξόδου από τη χώρα) επιβάλλονται προκειμένου να αποτραπεί η τέλεση νέων αδικημάτων και να εξασφαλιστεί ότι ο κατηγορούμενος θα εμφανιστεί στην αστυνομία και στο δικαστήριο.

Προσωρινή κράτηση: αν οι προαναφερθέντες περιοριστικοί όροι δεν επαρκούν, σε περιπτώσεις σοβαρότερων εγκλημάτων, μπορεί να επιβληθεί στον ύποπτο προσωρινή κράτηση που μπορεί να διαρκέσει έως 18 μήνες για σοβαρά κακουργήματα ή έως 12 μήνες για λιγότερο σοβαρά κακουργήματα και 6 μήνες για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή. Ο προσωρινά κρατούμενος οδηγείται στη φυλακή.

Διαδικασία ενώπιον των δικαστικών συμβουλίων

Μπορείτε να προσφύγετε στα δικαστικά συμβούλια για την άρση των περιοριστικών όρων ή της προσωρινής κράτησης ή για να καταγγείλετε τυχόν παρατυπίες κατά το στάδιο της προδικασίας.

Ποιος είναι αρμόδιος σε αυτά τα στάδια;

Η προκαταρκτική εξέταση διενεργείται από τους ανακριτικούς υπαλλήλους και τον εισαγγελέα.

Η προανάκριση διενεργείται από τους προαναφερθέντες ή από τον ανακριτή, ενώ η κύρια ανάκριση διενεργείται μόνον από ανακριτή.

Η σύλληψη διατάσσεται από το δικαστικό συμβούλιο ή από τον ανακριτή. Αν ο ύποπτος καταλαμβάνεται επ' αυτοφώρω, οι ανακριτικοί υπάλληλοι και τα αρμόδια αστυνομικά όργανα έχουν την υποχρέωση, και κάθε πολίτης το δικαίωμα, να συλλάβουν τον δράστη. Οι περιορισμοί της προσωπικής ελευθερίας και η προσωρινή κράτηση διατάσσονται από τον ανακριτή με σύμφωνη γνώμη του εισαγγελέα και από το δικαστικό συμβούλιο.

Το δικαστικό συμβούλιο συγκροτείται από τρεις δικαστές με παρουσία εισαγγελέα.

Τα δικαιώματά μου κατά τη διάρκεια της ανάκρισης

Κάντε κλικ στους συνδέσμους που ακολουθούν για λεπτομερέστερες πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματά σας κατά τη διάρκεια της ανάκρισης.

Προκαταρκτική εξέταση, προανάκριση, κύρια ανάκριση (1)

Ποιος είναι ο σκοπός των διαδικασιών αυτών;

Σκοπός της προκαταρκτικής εξέτασης είναι να διαπιστώσει ο εισαγγελέας αν η κατηγορία είναι βάσιμη και να αποφασίσει για την άσκηση ή μη ποινικής δίωξης.

Προανάκριση διενεργείται αν ο ύποπτος συλληφθεί επ' αυτοφώρω ή αν από την καθυστέρηση απειλείται άμεσος κίνδυνος (π.χ. απώλειας ιχνών ή δακτυλικών αποτυπωμάτων κ.λπ).

Κύρια ανάκριση διενεργείται μόνο σε σχέση με κακουργήματα ή σοβαρά πλημμελήματα. Σκοπός της προανάκρισης και της κύριας ανάκρισης είναι η στοιχειοθέτηση, η συλλογή και η διατήρηση των αποδείξεων, καθώς και η αποκάλυψη τυχόν ιχνών στον τόπο του εγκλήματος.

Ποιος είναι αρμόδιος σε αυτό το στάδιο;

Η προκαταρκτική εξέταση διενεργείται από τους ανακριτικούς υπαλλήλους και τον εισαγγελέα.

Η προανάκριση διενεργείται από τους προαναφερθέντες ή από τον ανακριτή.

Η κύρια ανάκριση διενεργείται μόνον από τον ανακριτή.

Η προκαταρκτική εξέταση και η προανάκριση εποπτεύονται από τον Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών, ενώ η κύρια ανάκριση από τον Εισαγγελέα Εφετών.

Ποιες προθεσμίες ισχύουν;

Η προκαταρκτική εξέταση διαρκεί 4-8 μήνες. Η κύρια ανάκριση διαρκεί 18 μήνες κατ' ανώτατο όριο. Η κύρια ανάκριση μπορεί να παραταθεί για 3-5 μήνες.

Στις μεγάλες πόλεις, οι προθεσμίες αυτές μπορούν να παραταθούν. Δεν προβλέπεται κύρωση για τη μη τήρησή τους.

Η προθεσμία παροχής εξηγήσεων κατά την προκαταρκτική εξέταση και η προθεσμία απολογίας κατά την προανάκριση και την κύρια ανάκριση είναι τουλάχιστον 48 ώρες και μπορεί να παραταθεί.

Δεν προβλέπονται κυρώσεις αν δεν τηρήσετε αυτή την προθεσμία στις δύο πρώτες διαδικασίες. Εντούτοις, σε περίπτωση κύριας ανάκρισης, αν δεν τηρηθεί η προθεσμία, ο ανακριτής μπορεί να εκδώσει ένταλμα βίαιης προσαγωγής του κατηγορουμένου στο δικαστήριο ή/και ένταλμα σύλληψης.

Θα πληροφορηθώ τι συμβαίνει;

Αφ’ ης στιγμής κληθείτε να συμμετάσχετε στις προαναφερθείσες διαδικασίες, έχετε το δικαίωμα:

  • να ζητήσετε και να λάβετε με δικά σας έξοδα φωτοαντίγραφα όλων των σχετικών νομικών εγγράφων από τον ανακριτικό υπάλληλο, συμπεριλαμβανομένου του κατηγορητηρίου,
  • να ζητήσετε προθεσμία τουλάχιστον 48 ωρών, και
  • να διορίσετε συνήγορο

Θα υπάρχει διερμηνέας, αν δεν μιλώ τη γλώσσα;

Ναι. Ο διερμηνέας μεταφράζει την κατάθεσή σας στους ανακριτικούς υπαλλήλους, καθώς και τις ερωτήσεις τους.

Σε ποιο στάδιο θα μπορέσω να μιλήσω με δικηγόρο;

Μόλις εμφανιστείτε ενώπιον ανακριτικού υπαλλήλου, μπορείτε να ζητήσετε να ειδοποιηθεί ο συνήγορός σας ή να σας επιτραπεί να του τηλεφωνήσετε. Έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε να καταθέσετε πριν έλθει ο συνήγορός σας.

Οι αρχές υποχρεούνται απλώς να εξασφαλίσουν ότι παρίσταται διερμηνέας κατά την εξέτασή σας. Αν χρειάζεστε διερμηνέα για τον υπόλοιπο χρόνο, πρέπει να συνεννοηθείτε με το συνήγορό σας.

Είναι υποχρεωτικό να εκπροσωπηθώ από δικηγόρο; Μπορώ να επιλέξω το δικηγόρο μου;

Είναι υποχρεωτικό μόνο για τα κακουργήματα. Η επιλογή δικηγόρου εναπόκειται σε σας. Εντούτοις, αν δεν διαθέτετε συνήγορο, σε περίπτωση κακουργήματος, διορίζεται συνήγορος από τον ανακριτή κατά τη διάρκεια της ανάκρισης.

Θα μου ζητηθεί να δώσω πληροφορίες; Πρέπει να δώσω πληροφορίες;

Μπορεί να σας τεθούν ερωτήσεις σχετικά με τις κατηγορίες. Έχετε το δικαίωμα να μην απαντήσετε σε όλες ή σε μερικές ερωτήσεις, καθώς και το δικαίωμα να μην ενοχοποιήσετε τον εαυτό σας. Μπορείτε να αρνηθείτε να απαντήσετε σε οτιδήποτε μπορεί να σας βλάψει.

Μπορώ να έλθω σε επαφή με μέλος της οικογένειάς μου ή με φίλο;

Έχετε το δικαίωμα να έλθετε σε επαφή με την οικογένεια ή με φίλους σας τηλεφωνικά. Επιτρέπονται οι επισκέψεις μελών της οικογένειας ή, κατ' εξαίρεση, φίλων.

Μπορεί να με επισκεφθεί γιατρός, αν χρειάζεται;

Αν έχετε πρόβλημα υγείας, μπορείτε να ζητήσετε να εξεταστείτε από γιατρό.

Μπορώ να έλθω σε επαφή με την πρεσβεία της χώρας μου;

Ναι, έχετε αυτό το δικαίωμα.

Προέρχομαι από άλλη χώρα. Είναι απαραίτητο να είμαι παρών κατά την ανάκριση;

Όχι.

Μπορώ να λάβω μέρος μέσω τηλεδιάσκεψης;

Στην Ελλάδα, ο νόμος δεν προβλέπει τη συμμετοχή μέσω τηλεδιάσκεψης.

Υπάρχει περίπτωση να επαναπροωθηθώ στη χώρα από την οποία προέρχομαι;

Σε αυτό το στάδιο δεν μπορείτε να απελαθείτε.

Σε ποιες περιπτώσεις υπάρχει περίπτωση να μου επιβληθεί προσωρινή κράτηση ή να αφεθώ ελεύθερος;

Θα σας επιβληθεί προσωρινή κράτηση αν προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις ότι έχετε διαπράξει σοβαρά αδικήματα και

  • δεν έχετε γνωστή διαμονή στην Ελλάδα,
  • έχετε κάνει προπαρασκευαστικές ενέργειες για να φύγετε από τη χώρα,
  • υπήρξατε φυγόδικος κατά το παρελθόν,
  • έχετε κριθεί ένοχος για απόδραση κρατουμένου ή παραβίαση περιορισμών διαμονής, εφόσον
  • προκύπτει σκοπός φυγής,
  • αν αφεθείτε ελεύθερος είναι πιθανό, όπως προκύπτει από προηγούμενες καταδίκες, να διαπράξετε και άλλα εγκλήματα.

Είναι επίσης δυνατόν να σας επιβληθούν περιοριστικοί όροι ή να αφεθείτε ελεύθερος.

Ποια είναι τα δικαιώματα/οι υποχρεώσεις μου;

Δικαιούσθε να σας δοθεί χρόνος για να μελετήσετε τη δικογραφία, καθώς και να διορίσετε έως δύο συνηγόρους. Υποχρεούσθε να εμφανιστείτε αυτοπροσώπως κατά την ανάκριση, διότι η παρουσία του συνηγόρου σας δεν αρκεί.

Αν ο ανακριτής αποφασίσει ότι πρέπει να σας επιβληθεί προσωρινή κράτηση, μπορείτε να προσφύγετε εντός 5 ημερών στο δικαστικό συμβούλιο. Μπορείτε επίσης να υποβάλετε αίτηση στον ανακριτή ή στο δικαστικό συμβούλιο για την άρση της προσωρινής κράτησης ή την αντικατάστασή της με άλλους περιοριστικούς όρους.

Μπορώ να εγκαταλείψω τη χώρα κατά τη διάρκεια της ανάκρισης;

Ναι, εφόσον δεν σας έχουν επιβληθεί περιοριστικοί όροι που να το απαγορεύουν.

Έρευνες, δακτυλικά αποτυπώματα και DNA

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματά σας, βλ. Έρευνες, δακτυλικά αποτυπώματα και DNA (4).

Μπορώ να ασκήσω προσφυγή;

Αν διενεργήθηκαν ανίσχυρες πράξεις στο πλαίσιο της προδικασίας, μπορείτε να προσφύγετε στο δικαστικό συμβούλιο ζητώντας την ακύρωσή τους και την επανάληψη της προδικασίας.

Μπορώ να παραδεχθώ την ενοχή μου για όλες ή για ορισμένες κατηγορίες πριν τη δίκη;

Μπορείτε να ομολογήσετε την ενοχή σας σε οποιοδήποτε στάδιο της προδικασίας. Μπορείτε επίσης να ανακαλέσετε την ομολογία σας. Εν πάση περιπτώσει, η ομολογία σας εκτιμάται ελεύθερα από το δικαστήριο.

Είναι δυνατόν να αλλάξουν οι κατηγορίες πριν τη δίκη;

Οι κατηγορίες δεν είναι δυνατόν να αλλάξουν. Μπορούν μόνο να διατυπωθούν σαφέστερα. Δεν επιτρέπεται να προστεθούν νέες κατηγορίες.

Είναι δυνατόν να κατηγορηθώ για αδίκημα για το οποίο έχω ήδη κατηγορηθεί σε άλλο κράτος μέλος;

Υπάρχει περίπτωση να κατηγορηθείτε για πράξη που τελέστηκε στο εξωτερικό κατά έλληνα πολίτη και χαρακτηρίζεται ως κακούργημα ή πλημμέλημα από το ελληνικό δίκαιο. Σε περίπτωση σοβαρών εγκλημάτων, οι ελληνικοί νόμοι εφαρμόζονται κατά οποιουδήποτε, ανεξαρτήτως του νόμου που ίσχυε στον τόπο τέλεσης του εγκλήματος.

Θα μου δοθούν πληροφορίες για τους μάρτυρες κατηγορίας;

Μπορείτε να λάβετε αυτές τις πληροφορίες, εφόσον θα σας δοθούν όλα τα έγγραφα της δικογραφίας, συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων των μαρτύρων. Οι πληροφορίες μπορούν να σας δοθούν πριν απολογηθείτε, αλλά και μετά.

Θα μου δοθούν πληροφορίες για άλλα ενοχοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία;

Ο ανακριτικός υπάλληλος υποχρεούται να σας δώσει φωτοαντίγραφα της δικογραφίας και να σας επιδείξει όλο το σχετικό υλικό για να μπορέσετε να το αντικρούσετε.

Θα μου ζητηθούν πληροφορίες για το ποινικό μητρώο μου;

Το ποινικό μητρώο σας αποστέλλεται υπηρεσιακά στον ανακριτή κατά το στάδιο της κύριας ανάκρισης.

Σύλληψη/Περιορισμοί της ελευθερίας/Προσωρινή κράτηση (2)

Γιατί λαμβάνονται αυτά τα μέτρα;

Αν ο δράστης καταληφθεί επ' αυτοφώρω, σκοπός της σύλληψής του είναι να εξασφαλιστεί ότι θα προσαχθεί στη δικαιοσύνη. Σε άλλες περιπτώσεις, σκοπός της σύλληψης, της προσωρινής κράτησης και της επιβολής όρων περιοριστικών της ελεύθερης μετακίνησης είναι να εξασφαλιστεί ότι ο κατηγορούμενος θα εμφανιστεί ενώπιον των ανακριτικών και των δικαστικών αρχών.

Ποιος είναι αρμόδιος;

Η σύλληψη διατάσσεται είτε από το δικαστικό συμβούλιο είτε από τον ανακριτή. Οι ίδιοι διατάσσουν και την προσωρινή κράτηση, καθώς και την επιβολή περιοριστικών όρων. Αν ο δράστης καταληφθεί επ' αυτοφώρω, μπορεί να συλληφθεί από τους ανακριτικούς υπαλλήλους ή από τα αστυνομικά όργανα.

Προβλέπονται κάποιες προθεσμίες;

Μόλις συλληφθείτε, πρέπει να προσαχθείτε στον εισαγγελέα εντός 24 ωρών. Η μη τήρηση αυτής της προθεσμίας δεν έχει επιπτώσεις σε ό,τι σας αφορά. Προβλέπεται επίσης προθεσμία όσον αφορά τυχόν περιοριστικούς όρους με τους οποίους υποχρεούσθε να εμφανίζεστε τακτικά σε αστυνομικό τμήμα. Αν δεν συμμορφωθείτε με αυτή την προθεσμία, ο περιοριστικός όρος είναι δυνατόν να αντικατασταθεί με προσωρινή κράτηση.

Θα πληροφορηθώ τι συμβαίνει;

Αν καταληφθείτε επ' αυτοφώρω, αμέσως μετά τη σύλληψή σας, τα αστυνομικά όργανα πρέπει να σας ανακοινώσουν το λόγο σύλληψης. Αν οδηγηθείτε στον ανακριτή, θα ενημερωθείτε πλήρως για τις κατηγορίες που αντιμετωπίζετε. Το ίδιο ισχύει και αν σας επιβληθούν όροι περιοριστικοί της ελευθερίας σας ή αν σας επιβληθεί προσωρινή κράτηση.

Πριν ληφθεί απόφαση γι' αυτά τα θέματα, ο ανακριτής θα πρέπει να σας δώσει όλα τα σχετικά νομικά έγγραφα.

Θα υπάρχει διερμηνέας, αν δεν μιλώ τη γλώσσα;

Αν δεν μιλάτε τη γλώσσα, πρέπει να το ανακοινώσετε αμέσως και να ζητήσετε διερμηνέα. Ο διερμηνέας θα μεταφράσει ό,τι λέτε, όλες τις ερωτήσεις που σας υποβάλλονται και όποια έγγραφα σας επιδειχθούν.

Σε ποιο στάδιο θα μπορέσω να μιλήσω με δικηγόρο;

Αν συλληφθείτε, μπορείτε να ζητήσετε να ειδοποιηθεί αμέσως ο συνήγορός σας ή να σας επιτραπεί να του τηλεφωνήσετε. Επίσης, έχετε το δικαίωμα να αρνηθείτε να απαντήσετε σε ερωτήσεις πριν εμφανιστεί ο συνήγορός σας.

Αν δεν γνωρίζετε δικηγόρο, μπορείτε να έλθετε σε επαφή με την πρεσβεία σας ή με τον τοπικό δικηγορικό σύλλογο. Το να υπάρχει διαθέσιμος διερμηνέας, ώστε να μπορέσετε να επικοινωνήσετε με το δικηγόρο σας είναι ζήτημα δικό σας, και όχι των ανακριτικών αρχών. Αν σας επιβληθούν όροι περιοριστικοί της μετακίνησής σας ή σας επιβληθεί προσωρινή κράτηση, μιλήστε πρώτα με το συνήγορό σας, ο οποίος θα προβεί σε διαβήματα για λογαριασμό σας και θα είναι παρών κατά την κύρια ανάκριση.

Είναι υποχρεωτικό να εκπροσωπηθώ από δικηγόρο; Μπορώ να επιλέξω το δικηγόρο μου;

Είναι υποχρεωτικό μόνο για τα κακουργήματα. Η επιλογή δικηγόρου εναπόκειται σε σας. Εντούτοις, αν δεν διαθέτετε συνήγορο, σε περίπτωση κακουργήματος, διορίζεται δικηγόρος κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, αν το ζητήσετε.

Υπάρχει περίπτωση να μου ζητηθεί να δώσω πληροφορίες με διάφορους τρόπους; Είμαι υποχρεωμένος να δώσω τις πληροφορίες που μου ζητούνται;

Θα σας τεθούν ερωτήσεις σχετικά με τις κατηγορίες. Μπορείτε να αρνηθείτε να απαντήσετε, αν αυτό ενδέχεται να σας βλάψει.

Μπορώ να έλθω σε επαφή με μέλος της οικογένειάς μου ή με φίλο;

Έχετε το δικαίωμα να ζητήσετε από τους ανακριτικούς υπαλλήλους να σας επιτρέψουν να έλθετε σε επαφή μαζί τους.

Μπορεί να με επισκεφθεί γιατρός, αν χρειάζεται;

Ναι, αν έχετε προβλήματα υγείας.

Μπορώ να έλθω σε επαφή με την πρεσβεία μου, αν προέρχομαι από άλλη χώρα;

Ναι, έχετε αυτό το δικαίωμα.

Προέρχομαι από άλλη χώρα. Είναι απαραίτητο να είμαι παρών κατά την ανάκριση;

Δεν είστε υποχρεωμένος να παρίστασθε, εκτός αν απαιτείται σωματική έρευνα.

Μπορώ να λάβω μέρος μέσω τηλεδιάσκεψης;

Η ανάκριση μέσω τηλεδιάσκεψης δεν προβλέπεται ακόμα από το νόμο.

Υπάρχει περίπτωση να επαναπροωθηθώ στη χώρα από την οποία προέρχομαι;

Σε αυτό το στάδιο, δεν είναι δυνατόν να απελαθείτε.

Σε ποιες περιπτώσεις υπάρχει περίπτωση να μου επιβληθεί προσωρινή κράτηση ή να αφεθώ ελεύθερος;

Θα σας επιβληθεί προσωρινή κράτηση σε περίπτωση συμφωνίας ανακριτή και εισαγγελέα ή αν το διατάξει το δικαστικό συμβούλιο. Θα σας επιβληθεί προσωρινή κράτηση αν προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις ότι έχετε διαπράξει σοβαρά αδικήματα και:

  • δεν έχετε γνωστή διαμονή στην Ελλάδα,
  • έχετε κάνει προπαρασκευαστικές ενέργειες για να φύγετε από τη χώρα,
  • υπήρξατε φυγόδικος κατά το παρελθόν,
  • έχετε κριθεί ένοχος για απόδραση κρατουμένου ή παραβίαση περιορισμών διαμονής, εφόσον
  • προκύπτει σκοπός φυγής,
  • έχετε προηγούμενες καταδίκες.

Είναι επίσης δυνατόν να σας επιβληθούν περιοριστικοί όροι ή να αφεθείτε ελεύθερος.

Ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις μου;

Δικαιούσθε χρόνο για να μελετήσετε τη δικογραφία, καθώς και να διορίσετε έως δύο συνηγόρους. Αν σας επιβληθεί προσωρινή κράτηση, μπορείτε να προσφύγετε εντός 5 ημερών στο δικαστικό συμβούλιο κατά της σχετικής απόφασης του ανακριτή. Μπορείτε επίσης να υποβάλετε αίτηση στον ανακριτή ή στο δικαστικό συμβούλιο για την άρση της προσωρινής κράτησης ή την αντικατάστασή της με όρους περιοριστικούς της ελευθερίας μετακίνησής σας.

Μπορώ να εγκαταλείψω τη χώρα κατά τη διάρκεια της ανάκρισης;

Ναι, μετά το πέρας του χρόνου προσωρινής κράτησής σας και υπό την προϋπόθεση ότι δεν σας έχει επιβληθεί ο όρος της απαγόρευσης εξόδου από την Ελλάδα.

Έρευνες, δακτυλικά αποτυπώματα και DNA

Πληροφορίες για τα δικαιώματά σας δημοσιεύονται στη σελίδα Έρευνες, δακτυλικά αποτυπώματα και DNA (4).

Μπορώ να ασκήσω προσφυγή;

Αν διενεργήθηκαν ανίσχυρες πράξεις στο πλαίσιο της προδικασίας, μπορείτε να προσφύγετε στο δικαστικό συμβούλιο ζητώντας την ακύρωσή τους και την επανάληψη της προδικασίας.

Μπορώ να παραδεχθώ την ενοχή μου για όλες ή για ορισμένες κατηγορίες πριν τη δίκη;

Έχετε το δικαίωμα να ομολογήσετε την ενοχή σας, αλλά αυτό δεν επιτρέπεται να έχει θετικές ή αρνητικές έννομες συνέπειες για σας.

Είναι δυνατόν να αλλάξουν οι κατηγορίες πριν τη δίκη;

Οι κατηγορίες δεν είναι δυνατόν να αλλάξουν. Μπορούν μόνο να διατυπωθούν σαφέστερα. Δεν επιτρέπεται να προστεθούν νέες κατηγορίες.

Είναι δυνατόν να κατηγορηθώ για αδίκημα για το οποίο έχω ήδη κατηγορηθεί σε άλλο κράτος μέλος;

Υπάρχει περίπτωση να κατηγορηθείτε για πράξη που τελέστηκε στο εξωτερικό και στρεφόταν κατά έλληνα πολίτη. Σε περίπτωση σοβαρών εγκλημάτων, οι ελληνικοί νόμοι εφαρμόζονται κατά οποιουδήποτε, ανεξαρτήτως του νόμου που ίσχυε στον τόπο τέλεσης του εγκλήματος.

Θα πληροφορηθώ ποιοι είναι οι μάρτυρες κατηγορίας;

Ασφαλώς. Μόλις συλληφθείτε και προσαχθείτε για προανάκριση ή κύρια ανάκριση, πρέπει να σας δοθούν οι πληροφορίες αυτές πριν την απολογία σας.

Θα μου δοθούν πληροφορίες για άλλα ενοχοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία;

Ο ανακριτικός υπάλληλος υποχρεούται να σας δώσει φωτοαντίγραφα όλων των εγγράφων της δικογραφίας για να μπορέσετε να τα αντικρούσετε.

Θα μου ζητηθούν πληροφορίες για το ποινικό μητρώο μου;

Όχι. Οι πληροφορίες αυτές ζητούνται από την αρμόδια υπηρεσία.

Διαδικασία ενώπιον των δικαστικών συμβουλίων (3)

Ποιος είναι ο σκοπός αυτή της διαδικασίας;

Τα δικαστικά συμβούλια είναι τα δικαστικά όργανα που είναι αρμόδια για την προδικασία. Εποπτεύουν τη νομιμότητα των πράξεων που διενεργούν οι ανακριτικοί υπάλληλοι, αποφασίζουν αν πρέπει να επιβληθεί στον κατηγορούμενο προσωρινή κράτηση ή όχι, αν πρέπει να επιβληθούν όροι περιοριστικοί της ελευθερίας μετακίνησης ή όχι, λαμβάνουν αποφάσεις για άλλα σοβαρά ζητήματα που επηρεάζουν την προδικασία και αποφασίζουν αν ο κατηγορούμενος πρέπει παραπεμφθεί σε δίκη ή να αφεθεί ελεύθερος.

Ποιος είναι αρμόδιος σε αυτό το στάδιο;

Τα δικαστικά συμβούλια συγκροτούνται από 3 δικαστές και είναι: το συμβούλιο πλημμελειοδικών, το συμβούλιο εφετών και το συμβούλιο του Αρείου Πάγου.

Προβλέπονται κάποιες προθεσμίες;

Ναι, προβλέπονται προθεσμίες και αν δεν συμμορφωθείτε με αυτές, δεν θα μπορέσετε να ασκήσετε τα δικαιώματά σας.

Θα πληροφορηθώ τι συμβαίνει;

Μπορείτε να λάβετε πληροφορίες για την πρόοδο της υπόθεσής σας από τη γραμματεία των συμβουλίων. Τυχόν αποφάσεις θα σας κοινοποιηθούν δεόντως.

Θα υπάρχει διερμηνέας, αν δεν μιλώ τη γλώσσα;

Αν εμφανιστείτε ενώπιον των δικαστικών συμβουλίων, έχετε το δικαίωμα να παρίσταται διερμηνέας.

Σε ποιο στάδιο θα μπορέσω να μιλήσω με δικηγόρο;

Δικαιούσθε νομική συμβουλή και μπορείτε να επικοινωνήσετε με το συνήγορό σας σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Αν ανακύψει ζήτημα μετάφρασης, θα πρέπει να φροντίσετε σχετικά εσείς ο ίδιος ή ο συνήγορός σας.

Είναι υποχρεωτικό να εκπροσωπηθώ από δικηγόρο; Μπορώ να επιλέξω το δικηγόρο μου;

Δεν είναι υποχρεωτικό. Αν το επιθυμείτε, μπορείτε είτε να εκπροσωπήσετε τον εαυτό σας είτε να εκπροσωπηθείτε από δικηγόρο. Έχετε το δικαίωμα να επιλέξετε το συνήγορό σας, εκτός αν σας ορίστηκε συνήγορος αυτεπαγγέλτως.

Υπάρχει περίπτωση να μου ζητηθεί να δώσω πληροφορίες με διάφορους τρόπους; Είμαι υποχρεωμένος να δώσω τις πληροφορίες που μου ζητούνται;

Υπάρχει περίπτωση να σας ζητηθούν πληροφορίες σχετικά με το έγκλημα για το οποίο κατηγορείσθε. Έχετε το δικαίωμα να παραμείνετε σιωπηλός και να μην αυτοενοχοποιηθείτε. Έχετε το δικαίωμα να μην απαντήσετε σε κάποια ερώτηση, αν αυτό ενδέχεται να σας βλάψει.

Μπορώ να έλθω σε επαφή με μέλος της οικογένειάς μου ή με φίλο;

Ναι, μπορείτε. Αν είστε κρατούμενος, μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί τους κατά τις ώρες επισκεπτηρίου.

Μπορεί να με επισκεφθεί γιατρός, αν χρειάζεται;

Ναι, αν έχετε προβλήματα υγείας.

Μπορώ να έλθω σε επαφή με την πρεσβεία μου, αν προέρχομαι από άλλη χώρα;

Ναι, έχετε αυτό το δικαίωμα.

Προέρχομαι από άλλη χώρα. Είναι απαραίτητο να είμαι παρών κατά την ανάκριση;

Μόνον αν το ζητήσετε και αν το συμβούλιο το επιτρέψει.

Μπορώ να λάβω μέρος μέσω τηλεδιάσκεψης κ.λπ;

Η διεξαγωγή της διαδικασίας μέσω τηλεδιάσκεψης δεν προβλέπεται ακόμα από το νόμο.

Υπάρχει περίπτωση να επαναπροωθηθώ στη χώρα από την οποία προέρχομαι;

Σε αυτό το στάδιο, δεν είναι δυνατόν να απελαθείτε.

Θα κρατηθώ ή θα αφεθώ ελεύθερος; Υπό ποιες προϋποθέσεις;

Θα σας επιβληθεί προσωρινή κράτηση, αν το αποφασίσει το δικαστικό συμβούλιο. Υπάρχει επίσης περίπτωση να σας επιβληθούν όροι περιοριστικοί της ελευθερίας μετακίνησής σας ή να αφεθείτε ελεύθερος.

Μπορώ να εγκαταλείψω τη χώρα κατά τη διάρκεια της ανάκρισης;

Ναι, μετά το πέρας του χρόνου προσωρινής κράτησής σας και υπό την προϋπόθεση ότι δεν σας έχει επιβληθεί ο όρος της απαγόρευσης εξόδου από την Ελλάδα.

Θα μου ζητηθούν δακτυλικά αποτυπώματα, δείγματα γενετικού υλικού (DNA, π.χ. τρίχες, σάλιο), ή άλλα σωματικά υγρά;

Το δικαστικό συμβούλιο μπορεί να το διατάξει.

Υπάρχει περίπτωση να υποβληθώ σε σωματική έρευνα;

Όχι με διαταγή του δικαστικού συμβουλίου, αλλά ίσως από τα όργανα της ανάκρισης ή της προκαταρκτικής εξέτασης. Στην περίπτωση αυτή, μπορείτε να ζητήσετε να είναι παρών ο συνήγορός σας κατά την έρευνα.

Υπάρχει περίπτωση να διενεργηθεί έρευνα στο σπίτι μου, στην επιχείρησή μου κ.λπ;

Δεν μπορούν να διαταχθούν έρευνες αυτού του είδους στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον των δικαστικών συμβουλίων.

Μπορώ να ασκήσω προσφυγή;

Υπάρχουν ένδικα μέσα που μπορείτε να ασκήσετε κατά των αποφάσεων των δικαστικών συμβουλίων.

Μπορώ να παραδεχθώ την ενοχή μου για όλες ή για ορισμένες κατηγορίες πριν τη δίκη;

Έχετε το δικαίωμα να ομολογήσετε την ενοχή σας υποβάλλοντας υπόμνημα στο δικαστικό συμβούλιο. Οι δηλώσεις αυτές είναι δεσμευτικές και μπορούν να επηρεάσουν τη δικαστική απόφαση.

Είναι δυνατόν να αλλάξουν οι κατηγορίες πριν τη δίκη;

Οι κατηγορίες δεν είναι δυνατόν να αλλάξουν. Μπορούν μόνο να διατυπωθούν σαφέστερα από το συμβούλιο. Δεν επιτρέπεται να προστεθούν νέες κατηγορίες.

Είναι δυνατόν να κατηγορηθώ για αδίκημα για το οποίο έχω ήδη κατηγορηθεί σε άλλο κράτος μέλος;

Ναι, αν το αδίκημα στρεφόταν κατά έλληνα πολίτη. Σε περίπτωση σοβαρών εγκλημάτων, οι ελληνικοί νόμοι εφαρμόζονται κατά οποιουδήποτε, ανεξαρτήτως του νόμου που ίσχυε στον τόπο τέλεσης του εγκλήματος.

Θα μου δοθούν πληροφορίες για τους μάρτυρες κατηγορίας;

Ασφαλώς, μπορείτε να λάβετε πληροφορίες τόσο σε αυτό το στάδιο όσο και προηγουμένως. Έχετε το δικαίωμα να λάβετε πληροφορίες για όλες τις λεπτομέρειες της δικογραφίας.

Θα ζητηθούν πληροφορίες για το ποινικό μητρώο μου;

Όχι. Οι πληροφορίες αυτές ζητούνται από την αρμόδια υπηρεσία.

Έρευνες, δακτυλικά αποτυπώματα και DNA (4)

Θα μου ζητηθούν δακτυλικά αποτυπώματα, δείγματα γενετικού υλικού (DNA, π.χ. τρίχες, σάλιο), ή άλλα σωματικά υγρά;

Αν συλληφθείτε, θα ληφθούν τα δακτυλικά σας αποτυπώματα και είστε υποχρεωμένος να συνεργαστείτε. Είναι επίσης υποχρεωτικό να παράσχετε δείγμα DNA, αν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι έχετε διαπράξει σοβαρό έγκλημα. Αν τα αποτελέσματα των εξετάσεων DNA είναι θετικά, έχετε το δικαίωμα να ζητήσετε να επαναληφθούν. Αν δεν το κάνετε, το γενετικό υλικό που έχει συλλεγεί θα καταστραφεί.

Υπάρχει περίπτωση να υποβληθώ σε σωματική έρευνα;

Υπάρχει περίπτωση να υποβληθείτε σε σωματική έρευνα, αν το όργανο που διεξάγει την ανάκριση το κρίνει απαραίτητο. Η έρευνα δεν πρέπει να θίγει το αίσθημα ντροπής του προσώπου και πρέπει να γίνεται κατ’ ιδίαν. Η σωματική έρευνα σε γυναίκα πρέπει να γίνεται από γυναίκα. Αν αναζητείται ορισμένο πράγμα ή έγγραφο και το παραδώσετε, δεν επιτρέπεται να υποβληθείτε σε σωματική έρευνα.

Υπάρχει περίπτωση να διενεργηθεί έρευνα στο σπίτι μου, στην επιχείρησή μου κ.λπ;

Κατ' οίκον έρευνα μπορεί να πραγματοποιηθεί από όργανο του δικαστηρίου και ανακριτή στο πλαίσιο κύριας ανάκρισης ή προανάκρισης. Έρευνα σε αυτοκίνητα γίνεται όταν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι έχει διαπραχθεί έγκλημα ή αν αυτό είναι απολύτως απαραίτητο.

Τελευταία επικαιροποίηση: 10/11/2020

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

3 – Τα δικαιώματά μου στο δικαστήριο

Προπαρασκευαστική διαδικασία

Ποιος με ειδοποιεί να παραστώ στο δικαστήριο και με ποιον τρόπο;

Ο Εισαγγελέας συντάσσει το κατηγορητήριο, ορίζει την ημερομηνία της δίκης και καλεί τον κατηγορούμενο, τον εγκαλούντα και τους μάρτυρες 15 τουλάχιστον ημέρες πριν τη δίκη, ή 30 ημέρες αν ζουν σε άλλη χώρα της Ευρώπης.

Η διαδικασία κατά τη συζήτηση

Ποιο δικαστήριο θα εκδικάσει την υπόθεση;

Τα κυριότερα ποινικά δικαστήρια είναι το πταισματοδικείο για τα πταίσματα, το πλημμελειοδικείο για τα πλημμελήματα και το τριμελές εφετείο κακουργημάτων ή το μικτό ορκωτό κακουργιοδικείο για τα κακουργήματα. Αρμόδιο είναι κατ' αρχήν το δικαστήριο στην περιφέρεια του οποίου διαπράχθηκε το αδίκημα.

Η δίκη θα είναι δημόσια;

Ναι, εκτός αν η δημοσιότητα ενδέχεται να είναι επιβλαβής για τα χρηστά ήθη ή συντρέχουν λόγοι να προστατευθεί ο ιδιωτικός βίος των διαδίκων.

Ποιος κρίνει την υπόθεση;

Η απόφαση λαμβάνεται από δικαστές, στα κατώτερα δικαστήρια, και από δικαστές μαζί με ενόρκους στα μικτά ορκωτά κακουργιοδικεία.

Μπορεί να μεταβληθεί η κατηγορία κατά τη διάρκεια της δίκης;

Είναι δυνατόν να μεταβληθεί η κατηγορία σε άλλη παρόμοια. Το δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να κρίνει ποιος είναι ο κατάλληλος νομικός χαρακτηρισμός των πραγματικών περιστατικών που αποτελούν το αντικείμενο της υπόθεσης ή πώς αυτά μπορούν να διευκρινιστούν ακριβέστερα.

Τι θα συμβεί αν παραδεχθώ την ενοχή μου για ορισμένες ή για όλες τις κατηγορίες κατά τη διάρκεια της δίκης;

Αν παραδεχθείτε την ενοχή σας για συγκεκριμένες κατηγορίες, το δικαστήριο θα σας καταδικάσει για τις πράξεις που ομολογείτε. Ενδέχεται να τύχετε επιεικέστερης μεταχείρισης κατά το στάδιο επιβολής της ποινής.

Ποια είναι τα δικαιώματά μου κατά τη διάρκεια της δίκης;

Πρέπει να παρίσταμαι στη δίκη;

Δεν είναι υποχρεωτικό να παρίστασθε. Μπορείτε να εκπροσωπηθείτε από το συνήγορό σας, εκτός αν το δικαστήριο κρίνει την παρουσία σας απαραίτητη.

Αν ζω σε άλλο κράτος μέλος, μπορώ να συμμετάσχω μέσω τηλεδιάσκεψης;

Όχι, γιατί ο νόμος δεν προβλέπει ακόμα αυτόν τον τρόπο συμμετοχής.

Θα είμαι παρών σε ολόκληρη τη διάρκεια της δίκης;

Δεν είναι απαραίτητο. Μπορείτε να εμφανιστείτε και στη συνέχεια να αποχωρήσετε και να συνεχίσετε να εκπροσωπείσθε από το συνήγορό σας.

Θα διαθέτω διερμηνέα, αν δεν καταλαβαίνω τι συμβαίνει;

Αν δεν κατανοείτε τη γλώσσα του δικαστηρίου, το δικαστήριο υποχρεούται να διορίσει διερμηνέα.

Είναι απαραίτητο να διαθέτω δικηγόρο; Θα μου οριστεί δικηγόρος; Μπορώ να αλλάξω το δικηγόρο μου;

Υποχρεούστε να διαθέτετε συνήγορο μόνο στις περιπτώσεις κακουργημάτων και ενώπιον του Αρείου Πάγου. Αν δεν είστε σε θέση να ορίσετε συνήγορο, υποχρεούται να σας διορίσει το δικαστήριο. Έχετε το δικαίωμα να αλλάξετε συνήγορο, εκτός αν έχει διοριστεί από το ίδιο το δικαστήριο, στα ανώτερα δικαστήρια (αυτεπαγγέλτως).

Μπορώ να απευθυνθώ στο δικαστήριο; Θα χρειαστεί να μιλήσω κατά τη διάρκεια της δίκης;

Μπορείτε, αλλά δεν είστε υποχρεωμένος να το κάνετε. Έχετε το δικαίωμα να παραμείνετε σιωπηλός.

Ποιες θα είναι οι συνέπειες, αν δεν πω την αλήθεια στη δίκη;

Έχετε το δικαίωμα να μην πείτε την αλήθεια. Το να δηλώσει ανακρίβειες ο κατηγορούμενος δεν αποτελεί ποινικό αδίκημα.

Ποια είναι τα δικαιώματά μου σε σχέση με τα ενοχοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία;

Μπορώ να αμφισβητήσω τα ενοχοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία;

Μπορείτε και έχετε το δικαίωμα να το κάνετε κατά την απολογία σας ή καταθέτοντας ο ίδιος, προσκομίζοντας ανταποδείξεις ή ζητώντας να εξεταστούν δικοί σας μάρτυρες.

Τι είδους αποδεικτικά στοιχεία μπορώ να προσκομίσω στο δικαστήριο για την υπεράσπισή μου;

Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε έγγραφα, μάρτυρες και πραγματογνώμονες.

Σε ποιες περιπτώσεις μπορώ να προσκομίσω αυτά τα αποδεικτικά στοιχεία;

Δεν υπάρχουν προϋποθέσεις. Μπορείτε να προσκομίσετε αποδεικτικά στοιχεία στο δικαστήριο χωρίς να χρειάζεται να το γνωστοποιήσετε σε κάποιον.

Μπορώ να προσλάβω ιδιωτικό αστυνομικό για να αναζητήσει αποδεικτικά στοιχεία για λογαριασμό μου; Γίνονται δεκτά τέτοιου είδους αποδεικτικά στοιχεία;

Ναι. Τα αποδεικτικά στοιχεία γίνονται δεκτά εφόσον έχουν αποκτηθεί νόμιμα.

Μπορώ να καλέσω μάρτυρες υπεράσπισης;

Μπορείτε να καλέσετε όσους μάρτυρες επιθυμείτε. Το δικαστήριο υποχρεούται να επιτρέψει κατ' ανώτατο όριο την εξέταση τόσων μαρτύρων υπεράσπισης όσοι και οι μάρτυρες κατηγορίας.

Μπορώ εγώ ή ο συνήγορός μου να υποβάλουμε ερωτήσεις στους υπόλοιπους μάρτυρες της υπόθεσης; Μπορώ εγώ ή ο συνήγορός μου να αμφισβητήσουμε τα λεγόμενά τους;

Μπορείτε και οι δύο να υποβάλετε ερωτήσεις και να αμφισβητήσετε τα λεγόμενά τους.

Θα ληφθούν υπόψη πληροφορίες σχετικά με το ποινικό μητρώο μου;

Οι καταδίκες που υπερβαίνουν συνολικά τους 6 μήνες φυλάκισης συνεκτιμώνται, αν ο κατηγορούμενος κριθεί ένοχος, όταν το δικαστήριο αποφασίζει σχετικά με το ύψος της ποινής.

Θα ληφθούν υπόψη προηγούμενες καταδίκες σε άλλο κράτος μέλος;

Μόνον αν έχουν καταχωρηθεί στο ποινικό μητρώο σας.

Τι γίνεται στο τέλος της δίκης;

Ποια έκβαση μπορεί να έχει η δίκη;

Αθώωση του κατηγορουμένου, αν το δικαστήριο δεν πεισθεί ή διατηρεί αμφιβολίες για το αν διέπραξε το έγκλημα ή για άλλους νομικούς λόγους, καθώς και όταν υπάρχουν λόγοι που αίρουν το αξιόποινο (π.χ. στην περίπτωση έμπρακτης μετάνοιας).

Καταδίκη του κατηγορουμένου και επιβολή ποινής, αν το δικαστήριο πειστεί ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε έγκλημα.

Παύση της ποινικής δίωξης, αν ο κατηγορούμενος πεθάνει, το θύμα αποσύρει την έγκληση, το έγκλημα έχει παραγραφεί ή η πράξη αμνηστευθεί.

Κήρυξη της ποινικής δίωξης απαράδεκτης στις περιπτώσεις που υπάρχει δεδικασμένο, ή όταν δεν υπάρχει η έγκληση, αίτηση ή άδεια που απαιτείται για τη δίωξη.

Επισκόπηση των πιθανών ποινών

Κύριες ποινές: Κάθειρξη (ισόβια ή πρόσκαιρη διάρκειας 5-20 ετών), φυλάκιση (10 ημέρες - 5 έτη), κράτηση (1 ημέρα -1 μήνας), χρηματική ποινή (150-15.000 ευρώ), πρόστιμο (29 - 590 ευρώ), περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων ή περιορισμός σε ψυχιατρικό κατάστημα.

Παρεπόμενες ποινές: αποστέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων, απαγόρευση άσκησης επαγγέλματος, δημοσίευση της καταδικαστικής απόφασης.

Μέτρα ασφαλείας: φύλαξη ακαταλόγιστων εγκληματιών, εισαγωγή αλκοολικών και τοξικομανών σε θεραπευτικό κατάστημα, παραπομπή σε κατάστημα εργασίας, απαγόρευση διαμονής σε συγκεκριμένη περιοχή, απέλαση αλλοδαπού και δήμευση προϊόντων εγκλήματος.

Ποιος είναι ο ρόλος του θύματος κατά τη διάρκεια της δίκης;

Το θύμα συμμετέχει είτε ως διάδικος είτε ως μάρτυρας. Ως διάδικος (ή πολιτικώς ενάγων που προσκομίζει ανταποδείξεις) συμμετέχει ζητώντας αποκατάσταση υπό μορφή χρηματικής αποζημίωσης για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, ενώ ως μάρτυρας συμμετέχει υποστηρίζοντας τις θέσεις της κατηγορούσας αρχής.

Το θύμα πρέπει να δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής πριν αρχίσει η αποδεικτική διαδικασία.

Τελευταία επικαιροποίηση: 10/11/2020

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

4 – Τα δικαιώματά μου μετά την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου

Μπορώ να ασκήσω έφεση κατά της απόφασης ή/και της ποινής;

Μπορείτε να ασκήσετε έφεση κατά της καταδικαστικής απόφασης. Το δικαίωμα έφεσης εξαρτάται από το είδος και τη βαρύτητα της ποινής, καθώς και από το δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση.

Για παράδειγμα:

  • έχετε δικαίωμα να ασκήσετε έφεση κατά της απόφασης του μονομελούς πλημμελειοδικείου, αν με αυτήν καταδικαστήκατε σε φυλάκιση άνω των 60 ημερών ή σε χρηματική ποινή άνω των 1.000 ευρώ·
  • έχετε δικαίωμα να ασκήσετε έφεση κατά της απόφασης του τριμελούς πλημμελειοδικείου και του εφετείου για πλημμελήματα, αν με αυτήν καταδικαστήκατε σε φυλάκιση άνω των 4 μηνών ή σε χρηματική ποινή άνω των 1.500 ευρώ·
  • έχετε δικαίωμα να ασκήσετε έφεση κατά της απόφασης του μικτού ορκωτού δικαστηρίου και του τριμελούς εφετείου κακουργημάτων, αν καταδικαστήκατε σε ποινή στερητική της ελευθερίας διάρκειας τουλάχιστον 2 ετών για κακούργημα ή τουλάχιστον 1 έτους για πλημμέλημα).

Μπορείτε να ασκήσετε έφεση κατά αθωωτικής απόφασης μόνον αν αθωωθήκατε για έμπρακτη μετάνοια ή με αιτιολογία που, χωρίς να είναι αναγκαίο, θίγει την υπόληψή σας.

Πώς ασκείται η έφεση;

Για να ασκήσετε έφεση πρέπει να συντάξετε σχετικό δικόγραφο, το οποίο υποβάλλεται στη γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση και περιέχει τους λόγους έφεσης, τη διεύθυνση κατοικίας σας και το όνομα του δικηγόρου σας.

Η προθεσμία για την άσκηση έφεσης είναι 10 ημέρες από τη δημοσίευση της απόφασης του δικαστηρίου ή από την επίδοσή της, αν δεν ήσασταν παρών στη δίκη. Εντούτοις, αν ζείτε στο εξωτερικό και δικασθήκατε ερήμην ή η διαμονή σας είναι άγνωστη, η προθεσμία παρατείνεται σε 30 ημέρες από την επίδοση των εγγράφων.

Ποιοι είναι οι λόγοι έφεσης;

Η έφεση μπορεί να βασίζεται είτε στα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης είτε στον τρόπο ερμηνείας του νόμου.

Τι θα συμβεί αν ασκήσω έφεση;

Η υπόθεση θα επανεκδικαστεί από δευτεροβάθμιο δικαστήριο.

Τι θα συμβεί αν κρατούμαι όταν ασκήσω την έφεση;

Η έφεση θα διαβιβαστεί στην Εισαγγελία, θα οριστεί δικάσιμος και θα κληθείτε να εμφανιστείτε στο δικαστήριο. Μπορείτε να ζητήσετε να ανασταλεί η εκτέλεση της ποινής μέχρι την εκδίκαση της έφεσης κάτω από ορισμένες νομικές προϋποθέσεις.

Πόσος χρόνος απαιτείται για να εκδικαστεί η έφεση;

Συνήθως 1-3 έτη, ανάλογα με το αδίκημα, την τοποθεσία του δικαστηρίου και το αν ο κατηγορούμενος κρατείται ή όχι.

Μπορώ να προσκομίσω νέα αποδεικτικά στοιχεία για την έφεση;

Μπορείτε να προσκομίσετε νέα αποδεικτικά στοιχεία στο Εφετείο. Η διαδικασία είναι η ίδια όπως και στην αρχική δίκη. Οι δικαστές που εκδίκασαν την υπόθεση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν μπορούν να την εκδικάσουν και στο δευτεροβάθμιο. Θα εξεταστεί αν η έφεση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα.

Τι συμβαίνει κατά τη συζήτηση της έφεσης;

Αν δεν εμφανιστείτε, αυτοπροσώπως ή δια του συνηγόρου σας, η έφεσή σας θα απορριφθεί και θα επικυρωθεί η απόφαση του κατώτερου δικαστηρίου. Αν εμφανιστείτε, αυτοπροσώπως ή δια του συνηγόρου σας, η υπόθεση επανεκδικάζεται και μπορείτε να προσκομίσετε νέα αποδεικτικά στοιχεία.

Τι μπορεί να αποφασίσει το δικαστήριο;

Το Εφετείο δεν μπορεί να επιβάλει ποινή αυστηρότερη από αυτή που επέβαλε το κατώτερο δικαστήριο. Μπορεί όμως να σας αθωώσει, να μειώσει την ποινή ή να επιβάλει την ίδια ποινή με το κατώτερο δικαστήριο.

Τι συμβαίνει αν η έφεση γίνει δεκτή/απορριφθεί;

Αν οι λόγοι έφεσης γίνουν δεκτοί, το Εφετείο μπορεί να σας αθωώσει ή να μειώσει την ποινή σας. Διαφορετικά, η απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου συνεχίζει να ισχύει.

Υπάρχει δυνατότητα άσκησης άλλου ενδίκου μέσου σε άλλο ή σε ανώτερο δικαστήριο;

Όχι. Το μόνο που μπορεί να γίνει είναι η αναίρεση της απόφασης του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, αν υπάρχουν νομικές παρατυπίες.

Αν η αρχική απόφαση αποδειχθεί λανθασμένη, δικαιούμαι αποζημίωση;

Δεν προβλέπεται επιδίκαση αποζημίωσης για λανθασμένη καταδίκη από πρωτοβάθμιο δικαστήριο, εκτός αν έχετε κρατηθεί με καταδικαστική απόφαση η οποία στη συνέχεια εξαφανίστηκε συνεπεία ενδίκου μέσου.

Αν η έφεσή μου γίνει δεκτή, θα καταχωρηθεί η καταδίκη;

Καταχωρείται μόνον η απόφαση του Εφετείου. Η προηγούμενη απόφαση διαγράφεται.

Πότε καθίσταται οριστική η καταδίκη;

Η καταδίκη καθίσταται αμετάκλητη αν δεν ασκηθεί αναίρεση για νομικούς λόγους κατά της απόφασης του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου, ή αν το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο (ο Άρειος Πάγος) απορρίψει την ασκηθείσα αναίρεση.

Προέρχομαι από άλλο κράτος μέλος. Υπάρχει περίπτωση να επαναπροωθηθώ σε αυτό μετά τη δίκη;

Υπάρχει περίπτωση να επαναπροωθηθείτε στη χώρα σας, αν το δικαστήριο διατάξει την απέλασή σας. Για να απελαθείτε, πρέπει να έχετε καταδικαστεί σε φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών ή να σας επιβληθεί η απέλαση ως παρεπόμενη ποινή ή να έχουν διαταχθεί μέτρα ασφαλείας. Ειδικότερα σε περίπτωση καταδίκης για κακουργήματα σχετικά με ναρκωτικά, η απέλαση είναι υποχρεωτική και ισόβια.

Πραγματοποιείται η επαναπροώθηση αμέσως;

Όχι. Πρέπει πρώτα να εκτίσετε την ποινή σας. Κατ' εξαίρεση, αν έχετε καταδικαστεί σε φυλάκιση μέχρι 5 έτη και έχει διαταχθεί η απέλασή σας, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει να αναστείλει την ποινή σας ούτως ώστε να απελαθείτε αμέσως.

Η απέλαση πρέπει να διατάσσεται με τη δικαστική απόφαση με την οποία επιβάλλεται στερητική της ελευθερίας ποινή χωρίς αναστολή και η ποινή έχει εκτιθεί.

Μπορείτε να ασκήσετε έφεση αν η απέλαση διατάχθηκε από πρωτοβάθμιο δικαστήριο και καταδικαστήκατε σε ποινή για την οποία επιτρέπεται έφεση. Η έφεση ασκείται στη γραμματεία του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.

Μπορώ να δικαστώ για δεύτερη φορά σε άλλο κράτος μέλος για το ίδιο αδίκημα;

Εξαρτάται από τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους.

Θα προστεθούν οι πληροφορίες για τις εις βάρος μου κατηγορίες ή/και καταδίκες στο ποινικό μου μητρώο;

Στο ποινικό σας μητρώο καταχωρίζονται μόνον οι αμετάκλητες καταδικαστικές αποφάσεις. Οι σχετικές πληροφορίες καταχωρούνται επίσημα στην υπηρεσία ποινικού μητρώου.

Το ποινικό μητρώο σας καταστρέφεται:

  • όταν πεθάνετε ή συμπληρώσετε το 80ό έτος ηλικίας·
  • αν σας χορηγήθηκε αναστολή εκτέλεσης της ποινής, καταστρέφεται μετά την πάροδο 5 ετών από τη λήξη του χρονικού διαστήματος της αναστολής, εφόσον η αναστολή δεν έχει αρθεί ή ανακληθεί·
  • μετά την πάροδο 10 ετών από την έκτιση ποινής φυλάκισης μέχρις 1 μήνα για αδίκημα εκ δόλου ή 2 μήνες για αδίκημα εξ αμελείας, εφόσον δεν καταδικαστήκατε στο μεταξύ για άλλα αδικήματα.

Δεν απαιτείται η συναίνεσή σας για την τήρηση αυτών των πληροφοριών.

Τυχόν αμφισβητήσεις επιλύονται με διάταξη του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών. Κατά της διάταξης μπορείτε να προσφύγετε στο συμβούλιο πλημμελειοδικών μέσα σε ένα μήνα από την επίδοσή της.

Τελευταία επικαιροποίηση: 10/11/2020

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

5 - Τροχαίες παραβάσεις ήσσονος σημασίας

Πώς αντιμετωπίζονται οι ήσσονος σημασίας τροχαίες παραβάσεις;

Οι τροχαίες παραβάσεις, όπως η υπέρβαση του ορίου ταχύτητας, η οδήγηση μετά από κατανάλωση οινοπνεύματος, η μη χρησιμοποίηση της ζώνης ασφαλείας, η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη ή πινακίδας STOP, η παράβαση των κανόνων στάσης και στάθμευσης, η χρησιμοποίηση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση κ.λπ., τιμωρούνται στις περισσότερες περιπτώσεις με διοικητική ποινή. Συνήθως αντιμετωπίζονται από την αρμόδια αστυνομική αρχή.

Ποια διαδικασία ακολουθείται;

Θα σας δοθεί κλήση, η οποία θα επιβεβαιώνει την παράβαση που έχετε διαπράξει. Στην κλήση θα αναγράφεται το διοικητικό μέτρο ή/και η χρηματική ποινή που σας επιβάλλεται. Στη συνέχεια, θα πρέπει να εμφανιστείτε στην αρμόδια αστυνομική αρχή.

Ποιες είναι οι προβλεπόμενες ποινές;

Όσοι διαπράττουν τροχαίες παραβάσεις τιμωρούνται συνήθως με διοικητικά πρόστιμα (τα οποία κυμαίνονται από 40 έως 2.000 ευρώ), καθώς και με επιβολή άλλων διοικητικών μέτρων, π.χ. αφαίρεση της άδειας οδήγησης ή άλλων στοιχείων, όπως η άδεια κυκλοφορίας και οι πινακίδες του οχήματος, για ορισμένο χρονικό διάστημα.

Διώκονται οι υπήκοοι άλλων κρατών μελών για παραβάσεις αυτού του είδους;

Ναι, αν η παράβαση διαπράχθηκε στην Ελλάδα.

Μπορώ να προβάλω αντιρρήσεις;

Μπορείτε να προβάλετε τις αντιρρήσεις σας κατά της διοικητικής ποινής εντός τριών ημερών στην αρχή στην οποία ανήκει το όργανο που επέβαλε την ποινή. Αν οι αντιρρήσεις σας απορριφθούν, υποχρεούσθε να καταβάλετε το αντίστοιχο ποσό στον αρμόδιο οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης.

Επίσης, αν σας επιβληθεί διοικητικό μέτρο, μπορείτε να εμφανιστείτε στην αρμόδια αστυνομική αρχή και να προβάλετε τις αντιρρήσεις σας.

Θα καταχωρηθούν αυτές οι παραβάσεις στο ποινικό μητρώο μου;

Δεν θα καταχωρηθούν στο ποινικό μητρώο σας, επειδή αντιμετωπίζονται σε διοικητικό επίπεδο και επιβάλλεται μόνο διοικητική ποινή.

Σχετικοί σύνδεσμοι

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΥπουργείο Υποδομών και Μεταφορών

Τελευταία επικαιροποίηση: 10/11/2020

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

1 - Τα δικαιώματά μου κατά τη διάρκεια της έρευνας

A. Αν είμαι αλλοδαπός, επηρεάζεται η έρευνα;

Η έρευνα δεν επηρεάζεται. Όλοι όσοι βρίσκονται στην Eλληνική Eπικράτεια απολαμβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων.

B. Ποια είναι τα στάδια της έρευνας;

i. Στάδιο συλλογής αποδεικτικών στοιχείων/ Εξουσία των διενεργούντων την έρευνα

Με την προκαταρκτική εξέταση επιδιώκεται η συλλογή των αναγκαίων αποδεικτικών στοιχείων για να αποφασισθεί αν πρέπει να κινηθεί η ποινική δίωξη.

ii. Αστυνομική κράτηση

Όποιος συλλαμβάνεται για αυτόφωρο έγκλημα ή με ένταλμα προσάγεται στον αρμόδιο ανακριτή το αργότερο μέσα σε είκοσι τέσσερις ώρες από τη σύλληψη, αν όμως η σύλληψη έγινε έξω από την έδρα του ανακριτή, η προσαγωγή γίνεται μέσα στον απολύτως αναγκαίο χρόνο για τη μεταγωγή του. O ανακριτής οφείλει, μέσα σε τρεις ημέρες από την προσαγωγή, είτε να απολύσει τον συλληφθέντα είτε να εκδώσει ένταλμα φυλάκισης. H προθεσμία αυτή παρατείνεται για δύο ημέρες, αν το ζητήσει αυτός που έχει προσαχθεί.

iii. Ανάκριση

Σκοπός της κύριας ανάκρισης είναι η συλλογή των αναγκαίων αποδεικτικών στοιχείων για να βεβαιωθεί η τέλεση εγκλήματος και να αποφασιστεί αν πρέπει να εισαχθεί κάποιος σε δίκη γι’ αυτό.

iv. Προφυλάκιση

Προσωρινή κράτηση επιτρέπεται μόνον αν ο κατηγορούμενος διώκεται για κακούργημα και δεν έχει γνωστή διαμονή στην χώρα ή έχει κάνει προπαρασκευαστικές ενέργειες για να διευκολύνει την φυγή του ή κατά το παρελθόν υπήρξε φυγόποινος ή φυγόδικος ή κρίθηκε ένοχος για απόδραση κρατουμένου ή παραβίαση περιορισμών διαμονής και από την συνδρομή των ανωτέρω στοιχείων προκύπτει σκοπός φυγής του ή κρίνεται αιτιολογημένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανόν, όπως προκύπτει από προηγούμενες αμετάκλητες καταδίκες του για ομοειδείς αξιόποινες πράξεις, να διαπράξει και άλλα εγκλήματα. Αν η αποδιδόμενη στον κατηγορούμενο πράξη απειλείται στον νόμο με ισόβια κάθειρξη ή πρόσκαιρη κάθειρξη με ανώτατο όριο τα δέκα πέντε έτη ή αν το έγκλημα τελέστηκε κατ’ εξακολούθηση ή στο πλαίσιο εγκληματικής ή τρομοκρατικής οργάνωσης ή υπάρχει μεγάλος αριθμός παθόντων από αυτό, προσωρινή κράτηση μπορεί να επιβληθεί και όταν, με βάση τα συγκεκριμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πράξης, κρίνεται αιτιολογημένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος, είναι πολύ πιθανό να διαπράξει και άλλα εγκλήματα. Μόνο η κατά νόμο βαρύτητα της πράξης δεν αρκεί για την επιβολή προσωρινής κράτησης.

C. Τι δικαιώματα έχω κατά τη διάρκεια της έρευνας;

i. Τι δικαιώματα έχω όσον αφορά τη διερμηνεία και τη μετάφραση;

Ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος, που δεν ομιλεί ή δεν κατανοεί επαρκώς την ελληνική γλώσσα, έχει το δικαίωμα σε διερμηνεία καθώς και σε γραπτή μετάφραση όλων των ουσιωδών εγγράφων της διαδικασίας.

ii. Τι δικαιώματα έχω όσον αφορά την πρόσβαση σε πληροφορίες και στη δικογραφία;

Ο ανακριτής, μόλις μετά την κλήτευσή του εμφανισθεί ή οδηγηθεί σε αυτόν ο κατηγορούμενος για να απολογηθεί, του ανακοινώνει το περιεχόμενο του κατηγορητηρίου και των εγγράφων της ανάκρισης. Επιτρέπεται επίσης στον κατηγορούμενο να μελετήσει ο ίδιος ή ο συνήγορός του το κατηγορητήριο και τα έγγραφα της ανάκρισης. Με γραπτή αίτηση του κατηγορουμένου και με δαπάνη του χορηγούνται σε αυτόν αντίγραφα του κατηγορητηρίου και των εγγράφων της ανάκρισης.

iii. Τι δικαιώματα έχω όσον αφορά την πρόσβαση σε δικηγόρο και την ενημέρωση τρίτου για την κατάστασή μου;

Ο κατηγορούμενος έχει το δικαίωμα στην απολογία του, ακόμη και σ’ αυτήν που γίνεται σε αντιπαράσταση με μάρτυρες ή άλλους κατηγορουμένους, να παρίσταται με συνήγορο. Σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να απαγορευθεί η επικοινωνία του κατηγορουμένου με τον συνήγορό του. Η επικοινωνία αυτή είναι απολύτως απόρρητη.

iv. Τι δικαιώματα έχω όσον αφορά την πρόσβαση σε δικαστική αρωγή;

Ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος έχουν δικαίωμα δωρεάν νομικής βοήθειας, το οποίο περιλαμβάνει παροχή νομικών συμβουλών και νομική αρωγή και εκπροσώπησή τους ενώπιον του δικαστηρίου, σύμφωνα με όσα ορίζονται σε σχετικές διατάξεις.

v. Τι είναι σημαντικό να γνωρίζω όσον αφορά τα εξής:

a. Τεκμήριο αθωότητας

Οι ύποπτοι και οι κατηγορούμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι να αποδειχθεί η ενοχή τους σύμφωνα με τον νόμο.

b. Δικαίωμα σιωπής και δικαίωμα μη αυτοενοχοποίησης

Ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος έχουν δικαίωμα σιωπής και μη αυτοενοχοποίησης. Η άσκηση του δικαιώματος σιωπής και μη αυτοενοχοποίησης δεν μπορεί να αξιοποιηθεί σε βάρος των υπόπτων και των κατηγορουμένων.

c. Βάρος της απόδειξης

Ο κατηγορούμενος δεν είναι υποχρεωμένος να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία για τα πραγματικά περιστατικά που επικαλείται υπέρ του. Οι δικαστές και οι εισαγγελείς είναι υποχρεωμένοι να ερευνούν με επιμέλεια κάθε στοιχείο ή αποδεικτικό μέσο που επικαλέστηκε υπέρ αυτού ο κατηγορούμενος, αν αυτό είναι χρήσιμο για να εξακριβωθεί η αλήθεια. Οποιαδήποτε αμφιβολία περί της ενοχής είναι προς όφελος του κατηγορουμένου ή του υπόπτου.

vi. Ποιες είναι οι ειδικές εγγυήσεις για παιδιά;

Ο ανήλικος – θύμα ορισμένων εγκλημάτων κατά της προσωπικής και γενετήσιας ελευθερίας έχει δικαίωμα παράστασης σε όλες τις ανακριτικές πράξεις και πρόσβασης στο υλικό της δικογραφίας και αν ακόμη δεν παρίσταται για την υποστήριξη της κατηγορίας.

vii. Ποιες είναι οι ειδικές εγγυήσεις για τους ευάλωτους υπόπτους;

Ευάλωτα πρόσωπα ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους αφού ληφθούν υπ’ όψη οι ειδικές ανάγκες τους και σε κάθε περίπτωση για τις συνέπειες της παραίτησης από την άσκησή τους.

D. Ποιες είναι οι νόμιμες προθεσμίες κατά τη διάρκεια της έρευνας;

Η διάρκεια της νύχτας ορίζεται: από τις 8 το βράδυ έως τις 6 το πρωί για το διάστημα από την 1 Οκτωβρίου έως τις 31 Μαρτίου, και από τις 9 το βράδυ έως τις 5 το πρωί για το διάστημα από την 1 Απριλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου.

E. Ποιες είναι οι ενέργειες προετοιμασίας της δίκης, συμπεριλαμβανομένων των εναλλακτικών κυρώσεων αντί της προφυλάκισης, καθώς και των δυνατοτήτων μεταφοράς στη χώρα καταγωγής (ευρωπαϊκό ένταλμα επιτήρησης);

Μπορεί να επιβληθεί κατ’ οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρηση, δηλαδή η επιβολή στον κατηγορούμενο της υποχρέωσης να μην εξέρχεται από συγκεκριμένο και ειδικά ορισμένο στην διάταξη του ανακριτή κτίριο ή σύμπλεγμα κτιρίων, που αποδεδειγμένα συνιστά τον τόπο διαμονής ή κατοικίας του.

Τελευταία επικαιροποίηση: 10/11/2020

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

2 - Τα δικαιώματά μου κατά τη διάρκεια της δίκης

A. Πού θα διεξαχθεί η δίκη;

Η δίκη θα διεξαχθεί στο κατάστημα του κατά τόπον αρμόδιου δικαστικού σχηματισμού. Επιτρέπεται η αλλαγή του τόπου διεξαγωγής της δίκης στην περίπτωση σοβαρού κινδύνου για τη δημόσια τάξη.

B. Μπορεί να αλλάξει το κατηγορητήριο; Εάν ναι, τι δικαιώματα έχω όσον αφορά την πρόσβαση σε σχετικές πληροφορίες;

Το κατηγορητήριο δεν μπορεί να αλλάξει. Επιτρέπεται στον κατηγορούμενο να μελετήσει ο ίδιος ή ο συνήγορός του το κατηγορητήριο και τα έγγραφα της ανάκρισης.

C. Ποια είναι τα δικαιώματά μου κατά τη διάρκεια της δικαστικής παράστασης;

i. Υποχρεούμαι να παρίσταμαι στο δικαστήριο; Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορώ να απουσιάσω από την εκδίκαση δικαστικής υπόθεσης;

Ο κατηγορούμενος οφείλει να εμφανίζεται αυτοπροσώπως στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση, μπορεί επίσης να διορίζει δικηγόρο ως συνήγορο για την υπεράσπισή του, σε δίκες τόσο για πλημμελήματα, όσο και κακουργήματα.

ii. Τι δικαιώματα έχω όσον αφορά την πρόσβαση σε διερμηνέα και μεταφρασμένα έγγραφα;

Σε οποιοδήποτε στάδιο της ποινικής διαδικασίας, όταν πρόκειται να εξετασθεί ύποπτος, κατηγορούμενος, ή μάρτυρας o οποίος δεν ομιλεί ή δεν κατανοεί επαρκώς την ελληνική γλώσσα, του παρέχεται χωρίς καθυστέρηση διερμηνεία. Εφόσον τούτο είναι αναγκαίο, διατίθεται διερμηνεία για την επικοινωνία μεταξύ των κατηγορουμένων και των συνηγόρων τους σε όλα τα στάδια της ποινικής διαδικασίας.

iii. Δικαιούμαι να έχω δικηγόρο;

Στα κακουργήματα, ο πρόεδρος του δικαστηρίου διορίζει υποχρεωτικά συνήγορο σε όσους κατηγορούμενους δεν έχουν. Την ίδια υποχρέωση έχει και ο δικαστής ανηλίκων, όταν ο ανήλικος κατηγορείται για πράξη που αν την τελούσε ενήλικος θα ήταν κακούργημα. Ο κατηγορούμενος δεν μπορεί να αρνηθεί την υπεράσπισή του από τον συνήγορο ή τους συνηγόρους που διορίστηκαν από τον πρόεδρο, μπορεί όμως με αιτιολογημένη αίτησή του να ζητήσει από το δικαστήριο την ανάκληση του διορισμού ενός (1) μόνο συνηγόρου, οπότε η υπεράσπιση συνεχίζεται από τους λοιπούς, εφόσον είχαν διοριστεί περισσότεροι από ένας.

iv. Ποια άλλα δικονομικά δικαιώματά μου θα πρέπει να γνωρίζω; (π.χ. εμφάνιση υπόπτων ενώπιον του δικαστηρίου)

Σε περιπτώσεις που η εμφάνιση του απόντος μάρτυρα στο ακροατήριο είναι εφικτή, η ένορκη κατάθεσή του που δόθηκε στην προδικασία διαβάζεται στο ακροατήριο μόνον εφόσον συναινεί ρητώς ο κατηγορούμενος ή ο συνήγορος που τον εκπροσωπεί, με δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά.

D. Ενδεχόμενες ποινές

Η κάθειρξη είναι πρόσκαιρη και κατ’ εξαίρεση, εφόσον ο νόμος το ορίζει ρητά, ισόβια. Η διάρκεια της πρόσκαιρης κάθειρξης δεν υπερβαίνει τα δεκαπέντε έτη ούτε είναι κατώτερη των πέντε ετών. Η διάρκεια της φυλάκισης δεν υπερβαίνει τα πέντε έτη ούτε είναι κατώτερη των δέκα ημερών. Η παροχή κοινωφελούς εργασίας δεν μπορεί να έχει διάρκεια ανώτερη των επτακοσίων είκοσι ωρών ούτε να είναι κατώτερη των εκατό ωρών, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά. Η χρηματική ποινή δεν μπορεί να είναι ανώτερη: α) από ενενήντα ημερήσιες μονάδες όταν απειλείται ως μόνη κύρια ποινή ή διαζευκτικά με ποινή παροχής κοινωφελούς εργασίας, β) από εκατόν ογδόντα ημερήσιες μονάδες όταν απειλείται διαζευκτικά με ποινή στερητική της ελευθερίας και γ) από τριακόσιες εξήντα ημερήσιες μονάδες όταν απειλείται αθροιστικά με ποινή στερητική της ελευθερίας. Αν δεν ορίζεται διαφορετικά σε ειδικές διατάξεις, το ύψος κάθε ημερήσιας μονάδας δεν μπορεί να είναι κατώτερο από ένα ευρώ ούτε ανώτερο από εκατό ευρώ.

Τελευταία επικαιροποίηση: 10/11/2020

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

3 - Τα δικαιώματά μου μετά τη δίκη

A. Έχω δικαίωμα να εφεσιβάλω την απόφαση του δικαστηρίου;

Ναι, αν επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης πάνω από δύο μήνες από το μονομελές πλημμελειοδικείο ή από τέσσερις μήνες από το τριμελές πλημμελειοδικείο ή τουλάχιστον δύο ετών από το μικτό ορκωτό δικαστήριο ή επιβλήθηκε περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων ή αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα από το μονομελές ή τριμελές δικαστήριο ανηλίκων.

B. Ποιες είναι οι εναλλακτικές μου επιλογές για άσκηση προσφυγής;

Αίτηση ακύρωσης διαδικασίας μέσα σε δέκα πέντε ημέρες, αν ο κατηγορούμενος που καταδικάστηκε με ανέκκλητη απόφαση δεν μπόρεσε εγκαίρως, από λόγους ανώτερης βίας ή από άλλα ανυπέρβλητα αίτια, να γνωστοποιήσει με οποιονδήποτε τρόπο στο δικαστήριο ανυπέρβλητο κώλυμα εμφάνισής του στη δίκη και να ζητήσει την αναβολή της συζήτησης. Αίτηση ακύρωσης απόφασης αν ο κατηγορούμενος καταδικάσθηκε ως αγνώστου διαμονής, ενώ είχε γνωστή διαμονή όταν του επιδόθηκε το κλητήριο θέσπισμα.

C. Ποιες είναι οι συνέπειες σε περίπτωση καταδίκης;

i. Ποινικό μητρώο

Κάθε αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση εγγράφεται στο δελτίο ποινικού μητρώου. Στο αντίγραφο δικαστικής χρήσης καταχωρίζονται όλες οι ποινές, ενώ στο αντίγραφο γενικής χρήσης δεν καταχωρίζονται ποιες φυλάκισης έως έξι μηνών μετά από τρία έτη, ποινές φυλάκισης έως πέντε ετών μετά από οκτώ έτη και ποινές κάθειρξης μετά από είκοσι έτη. Μετά το 80ό έτος του προσώπου ή πέντε χρόνια μετά τη λήξη της αναστολής, το δελτίο καταστρέφεται.

ii. Εκτέλεση της ποινής, μεταφορά κρατουμένων, αναστολή εκτέλεσης της ποινής και εναλλακτικές κυρώσεις

Αν κάποιος καταδικαστεί σε φυλάκιση που δεν υπερβαίνει τα τρία έτη, το δικαστήριο διατάσσει την αναστολή εκτέλεσης της ποινής για διάστημα από ένα έως τρία έτη, εκτός αν κρίνει, με βάση ειδικά μνημονευόμενα στην αιτιολογία στοιχεία, ότι η εκτέλεση της ποινής είναι απολύτως αναγκαία για να αποτρέψει τον καταδικασθέντα από την τέλεση νέων αξιόποινων πράξεων.

Επιτρέπεται η αναγνώριση και η εκτέλεση από την Ελλάδα μιας απόφασης που εκδόθηκε σε ένα άλλο κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επιβάλλει στερητική της ελευθερίας ποινή ή στερητικό της ελευθερίας μέτρο ασφαλείας, καθώς και την αίτηση αναγνώρισης και εκτέλεσης αντίστοιχης απόφασης εθνικού δικαστηρίου που απευθύνει η Ελλάδα σε ένα άλλο κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο καταδικασθείς πρέπει να βρίσκεται στο κράτος έκδοσης ή στο κράτος εκτέλεσης. Απαιτείται έλεγχος του διττού αξιοποίνου, με την εξαίρεση ορισμένων σοβαρών εγκλημάτων, που τιμωρούνται στο κράτος έκδοσης με στερητική της ελευθερίας ποινή με ανώτατο όριο τουλάχιστον τριών ετών.

Τελευταία επικαιροποίηση: 10/11/2020

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.