Στον τομέα της αστικής δικαιοσύνης, οι εκκρεμείς διαδικασίες και δίκες που ξεκίνησαν πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου θα συνεχιστούν βάσει του δικαίου της ΕΕ. Βάσει αμοιβαίας συμφωνίας με το Ηνωμένο Βασίλειο, η πύλη e-Justice θα διατηρήσει τις σχετικές πληροφορίες που αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο μέχρι το τέλος του 2022.

Διασυνοριακή τοποθέτηση παιδιού, συμπεριλαμβανομένης της ανάδοχης οικογένειας

Αγγλία και Ουαλία
Περιεχόμενο που παρέχεται από
European Judicial Network
Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο (για αστικές και εμπορικές υποθέσεις)

1 Προβλέπεται, βάσει του εθνικού σας δικαίου, υποχρέωση προηγούμενης συνεννόησης και εξασφάλισης συγκατάθεσης πριν από τη διασυνοριακή τοποθέτηση παιδιού; Αναφέρετε πιθανές εξαιρέσεις.

Προκειμένου το κράτος, μέσω της τοπικής αρχής, να προβεί στην τοποθέτηση παιδιού, οφείλει να ενεργήσει σύμφωνα με τον νόμο του 1989 για τα παιδιά (Children Act). Η τοποθέτηση λαμβάνει χώρα είτε σύμφωνα με το άρθρο 20, το οποίο απαιτεί από την τοπική αρχή να μεριμνήσει για τη στέγαση του παιδιού, υπό συγκεκριμένες περιστάσεις, είτε δυνάμει δικαστικής απόφασης ανάθεσης επιμέλειας, σύμφωνα με το άρθρο 31. Κατά τη λήψη αποφάσεων για την τοποθέτηση παιδιών σύμφωνα με την αγγλική νομοθεσία, οι τοπικές αρχές λαμβάνουν πρωτίστως υπόψη τις ανάγκες του παιδιού. Ο κανονισμός του 2010 για τον σχεδιασμό προστασίας, την τοποθέτηση παιδιών και την επανεξέταση υποθέσεων (Αγγλία) (στο εξής: κανονισμός του 2010), ορίζει ρητά ότι για τα παιδιά για τη στέγαση των οποίων μεριμνά η τοπική αρχή, ή για τα παιδιά που τελούν υπό τη φροντίδα της, το σχέδιο προστασίας θα πρέπει, στον βαθμό που είναι ευλόγως εφικτό, να συμφωνείται μεταξύ της αρμόδιας αρχής και του γονέα του παιδιού ή οποιουδήποτε προσώπου που, ενώ δεν είναι γονέας του παιδιού, έχει τη γονική του μέριμνα, ή, αν δεν υπάρχει τέτοιο πρόσωπο, του προσώπου που φρόντιζε το παιδί κατά το διάστημα αμέσως πριν από την τοποθέτηση του παιδιού από την τοπική αρχή. Για κάθε παιδί ηλικίας 16 ετών και άνω, το οποίο συμφωνεί να αναλάβει τη στέγασή του η τοπική αρχή, ο κανονισμός του 2010 απαιτεί το σχέδιο προστασίας να συμφωνείται μεταξύ της αρχής και του ίδιου του παιδιού.

Όσον αφορά τους διακανονισμούς που πληρούν τον ορισμό της ιδιωτικής αναδοχής, η τοπική αρχή πρέπει να εξετάσει αν με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται ικανοποιητική προστασία και προαγωγή της ευημερίας του παιδιού και θα πρέπει να αξιολογήσει την καταλληλότητα κάθε πτυχής του διακανονισμού ιδιωτικής αναδοχής, σύμφωνα με τα καθήκοντά της βάσει του άρθρου 67 του νόμου του 1989 για τα παιδιά. Προς τον σκοπό αυτόν, ο κανονισμός του 2005 περί παιδιών (διακανονισμοί ιδιωτικής αναδοχής) (στο εξής: κανονισμός του 2005), ορίζει ότι ο ιδιώτης ανάδοχος φροντιστής γνωστοποιεί τον διακανονισμό στην τοπική αρχή τουλάχιστον 6 εβδομάδες πριν από την έναρξή του, ενώ σε περίπτωση που ο διακανονισμός πρόκειται να ξεκινήσει εντός 6 εβδομάδων, τότε θα πρέπει να τον γνωστοποιήσει αμέσως στην τοπική αρχή. Κάθε πρόσωπο που εμπλέκεται στην ιδιωτική αναδοχή του παιδιού θα πρέπει να ενημερώσει την τοπική αρχή σχετικά το συντομότερο δυνατόν αφότου πραγματοποιηθεί ο διακανονισμός. Η τοπική αρχή πρέπει να επισκεφθεί τον χώρο διαμονής και να μιλήσει με τους υποψήφιους ιδιώτες ανάδοχους φροντιστές, τους οικείους τους και το παιδί και, αν είναι εφικτό, να επισκεφθεί και να μιλήσει με τους γονείς του παιδιού ή οποιονδήποτε άλλον έχει τη γονική μέριμνα του παιδιού. Η τοπική αρχή οφείλει να εξετάσει, στο μέτρο του δυνατού, διάφορες λεπτομέρειες, οι οποίες καθορίζονται στα παραρτήματα του κανονισμού 2005.

2 Εάν απαιτούνται προηγούμενη συνεννόηση και συγκατάθεση, ποια αρχή είναι αρμόδια;

Σε περίπτωση που την τοποθέτηση του παιδιού αναλαμβάνει η τοπική αρχή, η διαδικασία της διαβούλευσης και της λήψης συναίνεσης διεξάγεται σύμφωνα με το άρθρο 20 του νόμου του 1989 για τα παιδιά, δηλαδή οι γονείς ή άλλα πρόσωπα που έχουν τη γονική μέριμνα του παιδιού πρέπει να συναινέσουν στην τοποθέτηση και να διαπιστωθεί αν πληρούνται τα κριτήρια για την τοποθέτηση του παιδιού. Εναλλακτικά, η τοποθέτηση του παιδιού από την τοπική αρχή γίνεται βάσει δικαστικής απόφασης για την ανάθεση της επιμέλειας του παιδιού. Και στις δύο περιπτώσεις, η τοπική αρχή οφείλει να συμμορφώνεται με τον νόμο του 1989 για τα παιδιά και ιδίως με τον κανονισμό του 2010. Η τοπική αρχή πρέπει, στον βαθμό που είναι ευλόγως εφικτό, να επιδιώκει να επιτύχει συμφωνία με τους γονείς του παιδιού ή άλλο πρόσωπο που έχει τη γονική μέριμνα του παιδιού και, ανάλογα με την περίπτωση και την ηλικία του παιδιού, με το ίδιο το παιδί, ως προς το σχέδιο προστασίας, το οποίο περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η τοπική αρχή θα ικανοποιήσει τις ανάγκες του παιδιού.

Στην περίπτωση του διακανονισμού ιδιωτικής αναδοχής, ο ιδιώτης ανάδοχος φροντιστής καθίσταται υπεύθυνος για την καθημερινή φροντίδα του παιδιού με τρόπο που προάγει και προστατεύει την ευημερία του τελευταίου. Ο γονέας ή άλλο πρόσωπο που έχει τη γονική μέριμνα του παιδιού εξακολουθεί να φέρει την ευθύνη για την προστασία και την προαγωγή της ευημερίας του παιδιού που έχει τεθεί υπό ιδιωτική αναδοχή. Οι ιδιώτες ανάδοχοι φροντιστές δεν εγκρίνονται ούτε καταχωρίζονται επίσημα από τις τοπικές αρχές. Ωστόσο, είναι καθήκον των τοπικών αρχών να διασφαλίζουν ότι η ευημερία των παιδιών που έχουν τεθεί ή πρόκειται να τεθούν υπό ιδιωτική αναδοχή στην περιοχή της αρμοδιότητάς τους προστατεύεται και προάγεται ικανοποιητικά, και ότι θα εξακολουθήσει να προστατεύεται και να προάγεται και στο μέλλον. Η τοπική αρχή που είναι αρμόδια για την περιοχή στην οποία διαμένει το παιδί που έχει τεθεί υπό ιδιωτική αναδοχή έχει ορισμένες νομικές υποχρεώσεις σε σχέση με το παιδί αυτό. Ο κανονισμός του 2005 επιβάλλει στους γονείς ή στο πρόσωπο που έχει τη γονική μέριμνα, καθώς και τους ιδιώτες ανάδοχους φροντιστές και κάθε άλλο πρόσωπο —είτε άμεσα, είτε έμμεσα— εμπλεκόμενο στον διακανονισμό για την ιδιωτική αναδοχή του παιδιού, την υποχρέωση να γνωστοποιήσουν στην τοπική αρχή τον προτεινόμενο ή ήδη ισχύοντα διακανονισμό ιδιωτικής αναδοχής. Επιπλέον, οι επαγγελματίες εκπαίδευσης, υγείας και άλλοι θα πρέπει επίσης να γνωστοποιούν στην τοπική αρχή κάθε διακανονισμό ιδιωτικής αναδοχής που περιέρχεται σε γνώση τους, όταν δεν είναι βέβαιοι ότι ο διακανονισμός αυτός έχει γνωστοποιηθεί ή πρόκειται να γνωστοποιηθεί στην τοπική αρχή.

3 Περιγράψτε σύντομα τη διαδικασία συνεννόησης και εξασφάλισης συγκατάθεσης (συμπεριλαμβανομένων των απαιτούμενων εγγράφων, των προθεσμιών, των λεπτομερειών της διαδικασίας και άλλων σχετικών λεπτομερειών).

Σε περίπτωση που την τοποθέτηση παιδιού αναλαμβάνει τοπική αρχή, ο κανονισμός του 2010 ορίζει ρητά τις προθεσμίες της διαδικασίας για τη διαμόρφωση του σχεδίου προστασίας, αλλά όχι για τη γνωστοποίηση της απόφασης σχετικά με την τοποθέτηση. Το σχέδιο προστασίας πρέπει να καταρτιστεί προτού η αρμόδια αρχή τοποθετήσει το παιδί ή, αν δεν αυτό δεν είναι εφικτό, εντός δέκα εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της πρώτης τοποθέτησης. Το σχέδιο πρέπει να υποβάλλεται τακτικά σε επανεξέταση, η οποία διενεργείται υπό την εποπτεία ενός ανεξάρτητου ελεγκτή. Η αρμόδια αρχή οφείλει να διενεργήσει την πρώτη επανεξέταση της υπόθεσης του παιδιού εντός 20 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία της τοποθέτησης του παιδιού. Η δεύτερη επανεξέταση πρέπει να διενεργηθεί το αργότερο τρεις μήνες μετά την πρώτη, ενώ στη συνέχεια το σχέδιο πρέπει να επανεξετάζεται ανά έξι μήνες τουλάχιστον. Κάθε επανεξέταση διενεργείται από τον κοινωνικό λειτουργό του παιδιού (ο οποίος διορίζεται από την αρμόδια αρχή) και στο πλαίσιο αυτής θα πρέπει να διαπιστώνεται αν είχε πραγματοποιηθεί διαβούλευση με το παιδί και άλλα πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων των ανάδοχων φροντιστών, του σχολείου ή παιδικού σταθμού του παιδιού, γιατρού ή άλλου σχετικού προσώπου, ανάλογα με την περίπτωση.

Ο κανονισμός του 2005 ορίζει ρητά τις προθεσμίες για τη γνωστοποίηση και την αξιολόγηση, καθώς και τη διαρκή υποχρέωση της τοπικής αρχής να εξακριβώνει κατά πόσον προστατεύεται και προάγεται η ευημερία των παιδιών που έχουν τεθεί υπό ιδιωτική αναδοχή στην περιοχή της αρμοδιότητάς τους. Όσον αφορά τη γνωστοποίηση, το πρόσωπο που επιθυμεί να αναδεχθεί ιδιωτικά ένα παιδί, πρέπει να γνωστοποιήσει την πρότασή του στην τοπική αρχή τουλάχιστον 6 εβδομάδες πριν από τη προγραμματισμένη έναρξη του διακανονισμού ιδιωτικής αναδοχής, ή αμέσως, εάν ο διακανονισμός πρόκειται να ξεκινήσει εντός 6 εβδομάδων. Επιπλέον, κάθε πρόσωπο, συμπεριλαμβανομένου και του γονέα ή άλλου προσώπου που έχει τη γονική μέριμνα του παιδιού, ανεξάρτητα από το αν εμπλέκεται ή όχι —είτε άμεσα είτε έμμεσα— στον διακανονισμό για τη θέση του παιδιού υπό ιδιωτική αναδοχή, πρέπει να γνωστοποιήσει τον διακανονισμό στην αρμόδια τοπική αρχή το συντομότερο δυνατόν μετά τη σύναψή του. Η τοπική αρχή πρέπει να επισκεφθεί τον χώρο όπου θα στεγαστεί το παιδί βάσει του διακανονισμού ιδιωτικής αναδοχής εντός 7 ημερών από τη γνωστοποίηση του διακανονισμού. Η τοπική αρχή αξιολογεί τον διακανονισμό ή τον προτεινόμενο διακανονισμό. Στη συνέχεια, η τοπική αρχή πραγματοποιεί επισκέψεις παρακολούθησης. Όσον αφορά τη συχνότητα των επισκέψεων, κατά το πρώτο έτος του διακανονισμού πρέπει να πραγματοποιούνται επισκέψεις ανά έξι εβδομάδες τουλάχιστον, ενώ το δεύτερο έτος και εξής, ανά δώδεκα εβδομάδες.

4 Τι ορίζεται ως «ανάδοχη οικογένεια» σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του κράτους μέλους σας;

Σύμφωνα με την αγγλική νομοθεσία, η έννοια της ανάδοχης οικογένειας στοιχειοθετείται όταν η τοπική αρχή τοποθετεί ένα παιδί σε ανάδοχο γονέα, ο οποίος είναι πρόσωπο που έχει εγκριθεί από επίσημη υπηρεσία αναδοχής, κατόπιν αξιολόγησης βάσει της οποίας ο ίδιος και οι οικείοι του κρίθηκαν κατάλληλοι για την αναδοχή παιδιού ή νεαρού ατόμου που έχει τεθεί υπό τη φροντίδα του κράτους. Η υπηρεσία αναδοχής μπορεί να αξιολογήσει και να εγκρίνει κάθε πρόσωπο που θεωρεί κατάλληλο. Στο πλαίσιο της διαδικασίας αξιολόγησης, η υπηρεσία λαμβάνει υπόψη τις πιθανές επιπτώσεις της αναδοχής σε όλα τα μέλη του οικιακού περιβάλλοντος, καθώς και την ενδεχόμενη συμβολή τους στην αναδοχή. Κάθε μέλος του οικιακού περιβάλλοντος που δεν εγκρίνεται για αναδοχή αναμένεται να υποβληθεί σε ελέγχους από τις αστυνομικές αρχές, τα αποτελέσματα των οποίων ενδέχεται επηρεάσουν την αξιολόγηση της καταλληλότητας του οικιακού περιβάλλοντος συνολικά.

Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 66 του νόμου του 1989 για τα παιδιά, ιδιωτική αναδοχή συντρέχει όταν ένα πρόσωπο άλλο από τον γονέα ή το πρόσωπο που έχει τη γονική μέριμνα του παιδιού ή πρόσωπο που δεν είναι συγγενής [σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 105 του νόμου του 1989 για τα παιδιά, το οποίο ορίζει ότι ο παππούς, η γιαγιά, ο αδελφός, η αδελφή, ο θείος ή η θεία (εξ αίματος, αμφιθαλής ή ετεροθαλής ή εξ αγχιστείας) ή ο θετός γονέας, δεν θεωρούνται ιδιώτες ανάδοχοι φροντιστές], παρέχει φροντίδα και στέγη σε παιδί κάτω των 16 ετών (ή κάτω των 18, εάν έχει αναπηρία) στην οικία του ίδιου του παιδιού. Ένα παιδί δεν θεωρείται ότι τελεί υπό ιδιωτική αναδοχή όταν έχει τεθεί υπό τη φροντίδα προσώπου για διάστημα μικρότερο των 28 ημερών και το εν λόγω πρόσωπο δεν προτίθεται να εξακολουθήσει να φροντίζει το παιδί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Εξαιρέσεις στον ορισμό αυτό προβλέπονται στο άρθρο 8 του νόμου του 1989 για τα παιδιά. Με εξαίρεση την περίπτωση όπου το παιδί έχει αναπηρία κατά την έννοια του νόμου του 1989 για τα παιδιά, η ιδιωτική αναδοχή παύει όταν το παιδί συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας του ωστόσο, αν συνεχιστεί η ρύθμιση που αφορά τη διαμονή του, τότε οι νομοθετικές οδηγίες – Νέες οδηγίες προς αντικατάσταση των οδηγιών του νόμου του 1989 για τα παιδιά για την ιδιωτική αναδοχή θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται, καθώς ο διακανονισμός θα μετατραπεί σε ανεπίσημο διακανονισμό παροχής φροντίδας από οικογένεια και φίλους.

Ο ιδιώτης ανάδοχος φροντιστής καθίσταται υπεύθυνος για την παροχή καθημερινής φροντίδας στο παιδί. Ο γονέας εξακολουθεί να έχει τη γονική μέριμνα του παιδιού. Ο ιδιώτης ανάδοχος φροντιστής δεν εγκρίνεται ούτε καταχωρίζεται επίσημα από την τοπική αρχή. Ωστόσο, είναι καθήκον της τοπικής αρχής να διασφαλίζει ότι η ευημερία των παιδιών που έχουν τεθεί ή πρόκειται να τεθούν υπό ιδιωτική αναδοχή στην περιοχή της αρμοδιότητάς της, προστατεύεται και προάγεται, και ότι θα εξακολουθήσει να προστατεύεται και να προάγεται και στο μέλλον. Στο πλαίσιο αυτής της αξιολόγησης, η τοπική αρχή πρέπει να εκτιμά την καταλληλότητα κάθε πτυχής του διακανονισμού ιδιωτικής αναδοχής, σύμφωνα με τον κανονισμό του 2005. Σε περίπτωση που η τοπική αρχή δεν είναι βέβαιη ότι η ευημερία ενός παιδιού σε ιδιωτική αναδοχή προστατεύεται και προάγεται ικανοποιητικά, ή ότι θα εξακολουθήσει να προστατεύεται και να προάγεται και στο μέλλον, πρέπει να λάβει εύλογα μέτρα ώστε να διασφαλίσει ότι το παιδί θα στεγαστεί από τον γονέα του (ή άλλο πρόσωπο που έχει τη γονική μέριμνα) ή συγγενή, καθώς και να εξετάσει το ενδεχόμενο να ασκήσει κάποιες από τις εκ του νόμου αρμοδιότητές της σε σχέση με το παιδί.

5 Καλύπτει η έννοια της «ανάδοχης οικογένειας» συγγενείς ή όχι; Αν ναι, ποιους;

Στην περίπτωση της τοποθέτησης παιδιού από το κράτος, μέσω τοπικής αρχής, οι συγγενείς κρίνονται κατάλληλοι για αναδοχή μόνο αφού υποβληθούν σε διαδικασία αξιολόγησης αναδόχου κι εφόσον εγκριθούν από επιτροπή αναδοχής που συγκαλείται από υπηρεσία αναδοχής. Αυτοί οι ανάδοχοι φροντιστές καλούνται «φίλοι και συγγενείς» και αποτελούν περίπου το 18 % των ανάδοχων φροντιστών στην Αγγλία. Αξιολογούνται με μεγαλύτερη επιείκεια και, ενώ λαμβάνουν οικονομικό βοήθημα για το κόστος της φροντίδας του παιδιού ή των παιδιών, δεν έχουν την υποχρέωση να προβούν σε αναδοχή παιδιών με τα οποία δεν έχουν συγγένεια. Τον ρόλο αυτόν μπορεί να αναλάβει οποιοσδήποτε έχει συγγένεια ή κάποια σχέση με το παιδί.

Στην περίπτωση της ιδιωτικής αναδοχής, ο ιδιώτης ανάδοχος φροντιστής μπορεί να προέρχεται από την ευρύτερη οικογένεια, για παράδειγμα, μπορεί να είναι ξάδερφος του παιδιού ή θεία των γονέων του παιδιού. Ωστόσο, τα πρόσωπα που είναι συγγενείς σύμφωνα με τον ορισμό του νόμου του 1989 για τα παιδιά, δηλαδή ο παππούς, η γιαγιά, ο αδελφός, η αδελφή, ο θείος ή η θεία (εξ αίματος, αμφιθαλής ή ετεροθαλής, ή εξ αγχιστείας) ή ο θετός γονέας, δεν θεωρούνται ιδιώτες ανάδοχοι φροντιστές. Την ιδιότητα του ιδιώτη ανάδοχου φροντιστή μπορεί να αποκτήσει ο γονέας ενός φίλου του παιδιού, ή κάποιος που μέχρι πρότινος η οικογένεια του παιδιού δεν γνώριζε, και οποίος επιθυμεί να αναλάβει το παιδί βάσει ιδιωτικής αναδοχής. Πρέπει, ωστόσο, να τονιστεί ότι προκειμένου μια ρύθμιση να θεωρηθεί διακανονισμός ιδιωτικής αναδοχής, το παιδί πρέπει να είναι κάτω των 16 ετών (ή, εφόσον έχει αναπηρία, κάτω των 18) και η φροντίδα και στέγαση να παρέχονται για χρονικό διάστημα 28 ημερών ή μεγαλύτερο.

Τελευταία επικαιροποίηση: 02/08/2021

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται ο αντίστοιχος αρμόδιος επαφής του ΕΔΔ. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο δεν αναλαμβάνουν καμία απολύτως ευθύνη όσον αφορά πληροφορίες ή δεδομένα που περιέχονται ή αναφέρονται στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.