Grensoverschrijdende plaatsing van een kind, inclusief pleeggezin

Portugal
Inhoud aangereikt door
European Judicial Network
Europees justitieel netwerk (in burgerlijke en handelszaken)

1 Bestaat er krachtens uw nationaal recht een verplichting tot voorafgaande raadpleging en het verkrijgen van toestemming vóór de grensoverschrijdende plaatsing van een kind? Vermeld eventuele uitzonderingen

Ja, raadpleging en voorafgaande toestemming zijn noodzakelijk voor besluiten tot plaatsing van een minderjarige in een pleeggezin of in een instelling in Portugal.

Raadpleging en voorafgaande toestemming zijn niet noodzakelijk als het kind wordt ondergebracht bij een persoon met familiebanden, bv. grootouders, ooms en tantes of oudere broers en zussen. In dergelijke gevallen is het voldoende wanneer de autoriteit die beslist over de plaatsing de centrale autoriteit voor Portugal informeert.

2 Indien voorafgaande raadpleging en toestemming vereist zijn, welke autoriteit moet dan worden geraadpleegd en toestemming geven?

De centrale autoriteit voor Portugal voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 2201/2003 is:

het directoraat-generaal Reclassering en Gevangeniswezen (Direcção-Geral de Reinserção e Serviços Prisionais) (DGRSP)

Dienst Rechtshulp en geschillen (Gabinete Jurídico e Contencioso)

Travessa da Cruz do Torel 1

1150-122 Lissabon (Portugal)

Telefoon: (+351) 218 812 200

Fax: (+351) 218 853 653

E-mailadres: gjc@dgrsp.mj.pt

Website

3 Beschrijf kort de procedure voor raadpleging en het verkrijgen van toestemming (met inbegrip van de vereiste documenten, termijnen, regels voor de procedure en andere relevante gegevens)

Fasen van de procedure voor plaatsing van jongeren in Portugal overeenkomstig artikel 56 van de verordening Brussel II bis

ACP = centrale autoriteit voor Portugal

Fase 1 – Voorafgaande toestemming voor plaatsing door de ACP

  • verzoek tot voorafgaande toestemming van de centrale autoriteit van het verzoekende land;
  • controle van de ingediende stukken en beoordeling aan de hand van de criteria en voorwaarden voor plaatsing;
  • afgifte van voorafgaande toestemming of afwijzing door de ACP;
  • louter indicatieve termijn: één tot drie maanden vanaf de ontvangst van alle vereiste stukken ter ondersteuning van de aanvraag, naargelang de complexiteit van het geval.

Fase 2 – Verklaring van uitvoerbaarheid door de rechtbank

  • Het pleeggezin, de kaderinstelling of de instelling waar het kind is ondergebracht dient een verzoek tot erkenning en uitvoerbaarheid in bij de rechtbank (afdeling Familie en Minderjarigen (Juízo de Família e Menores) van het gebied waar het pleeggezin of de instelling is gevestigd. Het verzoek moet vergezeld gaan van stukken waaruit de voorafgaande toestemming van de ACP blijkt en van ondersteunende documenten met informatie over de plaatsing: duur, interventieplan, verklaring van het pleeggezin dat het in staat is zichzelf financieel te bedruipen.

Dan wel, als alternatief:

Het plaatsingsbesluit/de plaatsingsuitspraak van de administratieve of rechterlijke autoriteit van het land van herkomst wordt naar de ACP verzonden, vergezeld van aanvullende stukken met informatie over de plaatsing: duur, interventieplan, verklaring van het pleeggezin dat het in staat is zichzelf financieel te bedruipen.

De ACP stuurt het verzoek tot uitvoerbaarheid van de maatregel naar het openbaar ministerie (Ministério Público) bij de bevoegde rechtbank, waar het officieel wordt ingediend namens het kind.

  • De rechtbank doet uitspraak. In het geval van een verklaring van uitvoerbaarheid kan de rechtbank het Instituut voor Sociale Zekerheid (Instituto da Segurança Social, IP) aanwijzen als verantwoordelijk orgaan voor toezicht op de uitvoering van de maatregel binnen Portugal.

Fase 3 – Uitvoering van de plaatsingsmaatregel in Portugal

  • Zodra het besluit van uitvoerbaarheid is genomen, mag het kind of de jongere naar Portugal komen en kan hij/zij worden geplaatst.
  • Indien het verzoek om een verklaring van uitvoerbaarheid via de ACP is verzonden (en in elk geval waarbij de rechtbank de ACP informeert over haar besluit), moet de ACP het besluit van de rechtbank doorsturen naar haar tegenhanger.
  • Het Instituut voor Sociale Zekerheid houdt toezicht op de maatregel en stelt periodieke verslagen op over de uitvoering van de maatregel, die naar de rechtbank en de ACP worden gestuurd, indien de rechtbank dit gelast.
  • Voor een eventuele verlenging van de maatregel moet de ACP opnieuw voorafgaand toestemming verlenen en moet de rest van de hierboven beschreven procedure worden gevolgd.

Meer informatie en een lijst van de door de ACP vereiste stukken voor toestemming voor de plaatsing van een kind in een pleeggezin of instelling in Portugal vindt u in het Engels via de volgende link.

4 Wat is een "pleeggezin" volgens het nationale recht van uw lidstaat?

In artikel 12 van Wetsbesluit nr. 139/2019 houdende uitvoeringsbepalingen van de pleeggezinmaatregelen in Portugal staat het volgende:

Een pleeggezin kan bestaan uit:

  1. een alleenstaand persoon;
  2. twee getrouwde of niet-getrouwde personen;
  3. twee of meer personen met een familieband die deel uitmaken van hetzelfde huishouden.

In de onder b) en c) van de vorige alinea genoemde gevallen is één lid van het pleeggezin verantwoordelijk voor de pleegzorg.

De in punt 1 genoemde personen aan wie de zorg voor een pleegkind of pleegjongere is toevertrouwd, hoeven geen familierelatie met dat kind of die jongere te hebben.

In artikel 6 van dit wetsbesluit is bepaald dat het beheer van het pleeggezinsysteem de verantwoordelijkheid is van het Instituut voor Sociale Zekerheid en de Portugese liefdadigheidsorganisatie Santa Casa da Misericórdia de Lisboa. Zij werken hierbij samen met de kaderinstellingen die door de nationale wetgeving zijn aangewezen als specifieke instanties voor sociale solidariteit, of vergelijkbare instanties die werkzaam zijn op het gebied van kinderen en jongeren en samenwerkingsovereenkomsten zijn aangegaan met het Instituut voor Sociale Zekerheid.

In artikel 5, lid 2, van het wetsbesluit is bepaald dat pleegzorgmaatregelen waartoe in gerechtelijke procedures is beslist, moeten worden beheerd en gemonitord door de rechtbank, die voor dit doel specifieke teams aanwijst zoals vastgelegd in Wet nr. 147/99 inzake de bescherming van kinderen en jongeren die in gevaar zijn.

5 Omvat het begrip "pleeggezin” ook familieleden of niet? Zo ja, welke?

Nee, in de Portugese wetgeving is het begrip “pleeggezin” niet van toepassing op familieleden (zie artikel 16, lid 3, van Wetsbesluit nr. 139/2019, waarnaar wordt verwezen in het antwoord op de vorige vraag).

Relevante wetgeving:

Wetsbesluit 139/2019

Wet 147/99

Slotopmerking:

Deze informatie is niet bindend voor het Portugese contactpunt, de rechtbanken en andere organen of personen die de informatie raadplegen. Ondanks de zorg waarmee deze informatie is samengesteld, blijft het te allen tijde noodzakelijk om de geldende wetgeving te raadplegen.

Laatste update: 31/01/2022

De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken EJN-contactpunten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. Het EJN en de Commissie aanvaarden geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor informatie of gegevens in dit document of waarnaar in dit document wordt verwezen. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.