Transgraniczne umieszczanie dzieci, w tym w rodzinach zastępczych

Włochy
Autor treści:
European Judicial Network
Europejska sieć sądowa (w sprawach cywilnych i handlowych)

1 Czy na mocy prawa krajowego istnieje obowiązek uprzedniego zasięgnięcia opinii i uzyskania zgody przed transgranicznym umieszczeniem dziecka w rodzinie zastępczej? Proszę wymienić ewentualne wyjątki.

W ustawodawstwie włoskim nie przewidziano żadnych przepisów szczególnych dotyczących procedury uprzedniej konsultacji, o której mowa w art. 56 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2201/2003. Zgodnie z przepisami ogólnymi umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej (tj. umieszczenie go u osób innych niż jego rodzice) wymaga jednak zaangażowania właściwego organu wymiaru sprawiedliwości.

Przy dokonywaniu oceny na potrzeby umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej we Włoszech zgodnie z art. 56 wspomnianego powyżej rozporządzenia zaleca się zasięgnięcie opinii organu centralnego we Włoszech odpowiedzialnego za gromadzenie wymaganych informacji lub wręcz udzielanie wsparcia (Ministerstwo Sprawiedliwości, Departament ds. Wymiaru Sprawiedliwości dla Nieletnich i Sprawiedliwości Społecznej, Organ Centralny, via D. Chiesa 24, 00136 Rzym; tel. +39 06 6818.8535; e-mail: autoritacentrali.dgmc@giustizia.it).

2 Jeżeli wymagane jest uprzednie zasięgnięcie opinii i uzyskanie zgody, do którego organu należy się zwrócić o opinię i zgodę?

Umieszczenie w pieczy zastępczej wymaga zaangażowania organu wymiaru sprawiedliwości; w braku przepisów szczególnych zaleca się zasięgnięcie opinii włoskiego organu centralnego przed umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej. Brak przepisów krajowych regulujących kwestie związane z umieszczeniami transgranicznymi sprawia, że włoskie sądy są zobowiązane do zatwierdzania takich umieszczeń na zasadzie analogii z systemem pieczy ustanowionym w art. 4 ust. 2 ustawy nr 184 z 1983 r. Dlatego też umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej we Włoszech wymaga zaangażowania włoskich sądów.

3 Proszę krótko opisać procedurę konsultacji i uzyskania zgody (w tym wymagane dokumenty, terminy, procedury i inne istotne szczegóły).

Nie przewidziano żadnych szczególnych przepisów krajowych.

4 Co zgodnie z prawem krajowym rozumie się przez „rodzinę zastępczą”?

Prawo krajowe nie zawiera definicji pojęcia „rodziny zastępczej”, które na gruncie prawa włoskiego można przełożyć jako famiglia affidataria. Funkcjonowanie tej instytucji regulują jednak przepisy ustawy nr 184 z 1983 r. Zgodnie z przepisami tej ustawy pojęcie famiglia affidataria oznacza rodzinę (pary mające wspólne dzieci, pary niemające wspólnych dzieci lub pojedyncze osoby) odpowiedzialną za sprawowanie pieczy nad dzieckiem, które nie może korzystać ze wsparcia i ochrony swoich rodziców biologicznych.

5 Czy pojęcie „rodziny zastępczej” obejmuje bliskich dziecka? Jeśli tak, proszę podać, których.

Zgodnie z prawem krajowym (zob. art. 2 ustawy nr 184 z 1983 r.) każdego małoletniego, który został tymczasowo pozbawiony możliwości wychowywania się w odpowiednim otoczeniu rodzinnym, można umieścić w innej rodzinie, potencjalnie z innymi małoletnimi, lub umieścić w pieczy pojedynczej osoby lub społeczności o charakterze zbliżonym do rodziny, aby zapewnić mu utrzymanie oraz zagwarantować mu możliwość kształcenia się i uczenia. Jeżeli umieszczenie dziecka w odpowiedniej rodzinie nie jest możliwe, można umieścić je w publicznej lub prywatnej placówce opiekuńczo-wychowawczej, najlepiej w regionie, w którym dziecko ma swoje miejsce zamieszkania. W braku jakiejkolwiek definicji prawnej przyjmuje się, że rodziny zastępcze oznaczają osoby inne niż rodzice dziecka. W tym zakresie w prawie krajowym nie dokonuje się rozróżnienia między osobami bliskimi a innymi osobami. Jeżeli jednak dochodzi do usunięcia dziecka z jego rodziny, sędzia ma obowiązek w pierwszej kolejności upewnić się, czy dziecko można umieścić u bliskich mu osób. Możliwość umieszczenia dziecka u innych osób można rozważyć dopiero wówczas, gdy okaże się to niemożliwe.

Ostatnia aktualizacja: 06/08/2021

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwy punkt kontaktowy Europejskiej Sieci Sądowej (EJN). Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. ESS ani Komisja Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane lub odniesienia zawarte w tym dokumencie. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.