Transgraniczne umieszczanie dzieci, w tym w rodzinach zastępczych

Polska
Autor treści:
European Judicial Network
Europejska sieć sądowa (w sprawach cywilnych i handlowych)

1 Czy na mocy prawa krajowego istnieje obowiązek uprzedniego zasięgnięcia opinii i uzyskania zgody przed transgranicznym umieszczeniem dziecka w rodzinie zastępczej? Proszę wymienić ewentualne wyjątki.

Tak.

Jako wyjątek można ew. wskazać umieszczenie u jednego z rodziców.

2 Jeżeli wymagane jest uprzednie zasięgnięcie opinii i uzyskanie zgody, do którego organu należy się zwrócić o opinię i zgodę?

Z wnioskiem o wydanie zgody należy zwrócić się do organu centralnego, który przekaże go do właściwego sądu. Wniosek powinien być przetłumaczony na język polski.

3 Proszę krótko opisać procedurę konsultacji i uzyskania zgody (w tym wymagane dokumenty, terminy, procedury i inne istotne szczegóły).

Wniosek powinien zawierać niezbędne dokumenty, opinie i informacje dotyczące dziecka, w szczególności dotyczące jego sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia i szczególnych potrzeb. Dodatkowo powinien wskazywać sposób sprowadzenia dziecka do Rzeczypospolitej Polskiej i zasady pokrycia kosztów jego sprowadzenia, a gdy umieszczenie ma nastąpić na czas określony – także sposobu powrotu i zasad pokrycia kosztów powrotu dziecka.

W przedmiocie wniosku o umieszczenie sąd rozstrzyga w drodze postanowienia. Udzielenie zgody może nastąpić po ustaleniu, że takie umieszczenie odpowiada dobru dziecka oraz że dziecko posiada istotne związki z Rzecząpospolitą Polską albo jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozpoznanie wniosku następuje w terminie miesiąca od dnia jego wpływu do sądu.

Przed wydaniem rozstrzygnięcia, sąd zasięga opinii właściwego miejscowo organu pomocy społecznej.

4 Co zgodnie z prawem krajowym rozumie się przez „rodzinę zastępczą”?

Rodzina zastępcza jest to forma opieki nad dzieckiem, którego biologiczni rodzice są nieznani, albo pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym ją ograniczono. Zgodnie z polskim prawem, rodziną zastępczą może zostać małżeństwo lub osoba samotna.

Istnieją różne rodzaje rodzin zastępczych. Dzielą się one na:

  1. Spokrewnione z dzieckiem – rodzina, którą łączy stosunek pokrewieństwa z dzieckiem (dziadkowie, pełnoletnie rodzeństwo),
  2. Niezawodowe – które z dzieckiem wiąże dalszy stosunek pokrewieństwa (np. wujostwo, kuzynostwo) lub żaden.
  3. Zawodowe – niespokrewnione z dzieckiem, które dzielą się na:
    1. specjalistyczne – w których umieszcza się dzieci niedostosowane społecznie albo dzieci z różnymi dysfunkcjami, problemami zdrowotnymi, wymagające szczególnej opieki i pielęgnacji. W rodzinie tej może wychowywać się w tym samym czasie nie więcej niż 3 dzieci,
    2. pełniące funkcję pogotowia rodzinnego – umieszcza się nie więcej niż 3 dzieci na pobyt okresowy do czasu unormowania sytuacji życiowej dziecka, na okres 4 miesięcy, nie dłużej niż do 8 miesięcy.
  1. Rodzinne domy dziecka – w których umieszczonych może być, w tym samym czasie nie więcej niż 8 wychowanków.

5 Czy pojęcie „rodziny zastępczej” obejmuje bliskich dziecka? Jeśli tak, proszę podać, których.

Tak, znaczna liczba opiekunów zastępczych w Polsce jest spokrewniona z dzieckiem. W kwestii dotyczącej stopnia pokrewieństwa polskie przepisy nie przewidują żadnych ograniczeń.

Ostatnia aktualizacja: 03/01/2022

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwy punkt kontaktowy Europejskiej Sieci Sądowej (EJN). Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. ESS ani Komisja Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane lub odniesienia zawarte w tym dokumencie. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.