Transgraniczne umieszczanie dzieci, w tym w rodzinach zastępczych

Słowacja
Autor treści:
European Judicial Network
Europejska sieć sądowa (w sprawach cywilnych i handlowych)

1 Czy na mocy prawa krajowego istnieje obowiązek uprzedniego zasięgnięcia opinii i uzyskania zgody przed transgranicznym umieszczeniem dziecka w rodzinie zastępczej? Proszę wymienić ewentualne wyjątki.

Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej wymaga uzyskania zgody. Po otrzymaniu wniosku o udzielenie zgody na transgraniczne umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej Ośrodek Międzynarodowej Ochrony Prawnej Dzieci i Młodzieży – jako właściwy organ wyznaczony na potrzeby art. 56 – każdorazowo zasięga opinii Centralnego Urzędu Pracy, Spraw Społecznych i Rodziny pełniącego funkcję podmiotu odpowiedzialnego za ochronę dobra dzieci i ich ochronę prawną oraz za sprawowanie nad nimi opieki społecznej.

2 Jeżeli wymagane jest uprzednie zasięgnięcie opinii i uzyskanie zgody, do którego organu należy się zwrócić o opinię i zgodę?

Zalecenie eksperckie wydane przez urząd centralny jest wiążące dla ośrodka.

3 Proszę krótko opisać procedurę konsultacji i uzyskania zgody (w tym wymagane dokumenty, terminy, procedury i inne istotne szczegóły).

Ośrodek zwraca się o przekazanie odpowiednich informacji i stosownej dokumentacji na temat procedury, a następnie zasięga opinii urzędu centralnego w kwestii umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Jeżeli dziecko ma zostać umieszczone w placówce opieki nad dziećmi, zadanie urzędu centralnego polega na zapewnieniu dziecku miejsca w odpowiedniej placówce opieki nad dziećmi na Słowacji.

Następnie urząd centralny przekazuje ośrodkowi zalecenie w danej sprawie, a jeżeli dziecko ma zostać umieszczone w placówce opieki nad dziećmi, wskazuje konkretną placówkę, w której należy je umieścić.

Co do zasady ośrodek zwraca się o przekazywanie mu informacji i dokumentów dotyczących postępowania sądowego i orzeczeń wydanych już przez sądy w odniesieniu do członków rodziny dziecka, a także informacji na temat przesłanek umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, opinii psychologów lub pracowników socjalnych oraz wszelkich innych specjalistów.

4 Co zgodnie z prawem krajowym rozumie się przez „rodzinę zastępczą”?

Ustawa nr 36/2005 o rodzinie stanowi, że jeżeli jedno z rodziców nie wywiązuje się z obowiązku sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem lub nie jest w stanie sprawować takiej opieki i jeżeli leży to w interesie małoletniego dziecka, sąd może postanowić o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej spełniającej stosowne wymogi osoby fizycznej zainteresowanej pełnieniem funkcji rodzica zastępczego. Rodzic zastępczy jest zobowiązany do objęcia małoletniego dziecka taką samą opieką, jaką zapewniają rodzice. Rodzic zastępczy ma prawo do reprezentowania małoletniego dziecka i do sprawowania zarządu jego majątkiem wyłącznie w bieżących sprawach życia codziennego. Jeżeli małoletnie dziecko objęto pieczą zastępczą, jego rodzice mogą wykonywać prawa i obowiązki rodzicielskie wyłącznie w zakresie, w jakim nie wchodzą one w zakres odpowiedzialności rodzica zastępczego. Jeżeli rodzic zastępczy uważa, że decyzja w kwestii o fundamentalnym znaczeniu dla małoletniego dziecka podjęta przez jego opiekuna prawnego nie służy dobru tego dziecka, może wystąpić do sądu o weryfikację tej decyzji. Rodzice mają prawo do utrzymywania kontaktów z małoletnim dzieckiem umieszczonym w pieczy zastępczej. Jeżeli rodzice dziecka i jego rodzic zastępczy nie są w stanie osiągnąć porozumienia w kwestii wykonywania tego prawa, zaistniały spór rozstrzyga sąd na wniosek jednego z rodziców lub rodzica zastępczego. Podejmując decyzję o umieszczeniu małoletniego dziecka w pieczy zastępczej, sąd ustala kwotę alimentów należnych od rodziców lub innych osób fizycznych zobowiązanych do łożenia na utrzymanie dziecka i zobowiązuje te osoby do wpłacania świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka do organu odpowiedzialnego za ochronę dobra dzieci i ich ochronę prawną.

Poza pieczą zastępczą w prawie słowackim przewidziano również inną formę opieki zastępczej (náhradná osobná starostlivosť – „zastępcza opieka osobista”), której nie uznaje się jednak za pieczę zastępczą. W przypadku podjęcia decyzji o objęciu małoletniego dziecka zastępczą opieką osobistą, sąd powierza taką opiekę w pierwszej kolejności osobom bliskim małoletniego dziecka, o ile spełniają one stosowne warunki.

5 Czy pojęcie „rodziny zastępczej” obejmuje bliskich dziecka? Jeśli tak, proszę podać, których.

Więzi rodzinnych ani stopnia pokrewieństwa nie bierze się pod uwagę podczas oceny rodzica zastępczego. W niektórych przypadkach w pieczy zastępczej można jednak również umieścić dziecko spokrewnione z rodzicem zastępczym, jeżeli rodzic zastępczy spełnia obowiązujące wymogi prawne – w takiej sytuacji pojęcie „rodziny zastępczej” może również obejmować osoby bliskie.

Ostatnia aktualizacja: 30/07/2021

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwy punkt kontaktowy Europejskiej Sieci Sądowej (EJN). Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. ESS ani Komisja Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane lub odniesienia zawarte w tym dokumencie. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.