Bέλτιστες πρακτικές των κρατών μελών σχετικά με τον Χάρτη

Λιθουανία

Κυβερνητικές πολιτικές που προωθούν τη χρήση του Χάρτη και την ενημέρωση γι’ αυτόν από μέρους της νομοθετικής εξουσίας, της διοίκησης, των οργάνων επιβολής του νόμου και του δικαστικού σώματος.

Περιεχόμενο που παρέχεται από
Λιθουανία

Η βάση για τη διασφάλιση της αξιολόγησης της συμβατότητας των σχεδίων νόμων με τον Χάρτη στο πλαίσιο της νομοθετικής διαδικασίας είναι το άρθρο 9 παράγραφος 4 του νόμου περί των αρχών του νομοθετικού έργου (Teisėkūros pagrindų įstatymas), άρθρο το οποίο προβλέπει ότι τα εξουσιοδοτημένα από την κυβέρνηση όργανα εκδίδουν συμπεράσματα σχετικά με τη συμβατότητα των σχεδίων νόμων με το δίκαιο της ΕΕ, με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις διεθνείς συνθήκες τις οποίες έχει υπογράψει η Δημοκρατία της Λιθουανίας, με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών και με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Τα εν λόγω συμπεράσματα παρέχονται επίσης στην οντότητα που εκδίδει τη νομική πράξη. Αν και η διάταξη αυτή δεν αναφέρεται ρητά σε απαίτηση συμμόρφωσης με τον Χάρτη, η απαίτηση να εξασφαλίζεται συμμόρφωση με το δίκαιο της ΕΕ περιλαμβάνει επίσης τη συμμόρφωση με τον Χάρτη. Στην πράξη αποδεικνύεται ότι η διάταξη αυτή ερμηνεύεται ακριβώς έτσι. Για παράδειγμα, στα συμπεράσματά του σχετικά με το σχέδιο νόμου για την τροποποίηση του λιθουανικού νόμου σχετικά με τις εκλογές για την ανάδειξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Lietuvos Respublikos rinkimų į Europos Parlamentą įstatymo pakeitimo įstatymo projektas), το Τμήμα Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (Europos teisės departamentas) όρισε ότι οι διατάξεις που περιόριζαν την άσκηση του δικαιώματος που κατοχυρώνεται στο άρθρο 39 παράγραφος 1 του Χάρτη σχετικά με το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (συγκεκριμένα η διάταξη που όριζε ότι δεν μπορεί το ίδιο πρόσωπο να εκλεγεί για περισσότερες από δύο συνεχείς θητείες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο), αλλά οι οποίες δεν πληρούσαν τους όρους που δικαιολογούν έναν τέτοιο περιορισμό, όπως αυτοί καθορίζονται στο άρθρο 52 του Χάρτη (οι περιορισμοί πρέπει να προβλέπονται από τον νόμο, να σέβονται το βασικό περιεχόμενο των εν λόγω δικαιωμάτων και να είναι αναλογικοί) θα έπρεπε να θεωρηθούν αντίθετες προς το δίκαιο της ΕΕ (https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAK/325a8fb0199811e9bd28d9a28a9e9ad9?positionInSearchResults=1&searchModelUUID=2d93c2bd-31b3-4e97-b94e-d931ddae3ca2).

Εργαλεία που συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση του Χάρτη και των περιπτώσεων εφαρμογής του

Στον ιστότοπο του Υπουργείου Δικαιοσύνης (Teisingumo ministerija) έχει δημοσιευτεί οδηγός της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Europos Sąjungos Teisingumo Teismo praktikos vadovas), ο οποίος περιέχει επίσης πληροφορίες για θέματα που σχετίζονται με την εφαρμογή του Χάρτη. Ο ιστότοπος περιέχει επίσης σύνδεσμο προς τις πληροφορίες που δημοσιεύονται στον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την προάσπιση των δικαιωμάτων που παρέχει το δίκαιο της ΕΕ (https://tm.lrv.lt/lt/veiklos-sritys-1/es-reikalu-koordinavimas/es-teises-perkelimas-ir-igyvendinimas με σύνδεσμο προς τη σελίδα https://ec.europa.eu/info/about-european-commission/contact/problems-and-complaints/help-defending-your-rights/individuals_lt). Θα προστεθεί επίσης σύνδεσμος προς το εγχειρίδιο για την εφαρμογή του Χάρτη σε εθνικό επίπεδο, το οποίο δημοσιεύεται από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μόλις αυτό μεταφραστεί στα λιθουανικά.

Στο πλαίσιο του έργου «Ενίσχυση της αντιμετώπισης του εγκλήματος μίσους και της ρητορικής μίσους στη Λιθουανία», που υλοποιείται από το Υπουργείο Εσωτερικών (Vidaus reikalų ministerija), τη Γενική Εισαγγελία (Generaline prokuratūra) και την Επιθεώρηση Δημοσιογραφικής Δεοντολογίας (Žurnalistų etikos inspektoriaus tarnyba), παρέχεται κοινή κατάρτιση σε αστυνομικούς, εισαγγελείς και δικαστές, η οποία χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα της Ευρωπαϊκή Ένωσης «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» (2014–2020). Το Υπουργείο Εσωτερικών, όταν δημοσιεύει νομικές πληροφορίες σχετικά με την καταπολέμηση του εγκλήματος μίσους, οι οποίες απευθύνονται τόσο στους δημόσιους υπαλλήλους όσο και στα θύματα, παρέχει σύνδεσμο προς την ειδική ενότητα του ιστότοπου του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (https://vrm.lrv.lt/lt/veiklos-sritys/viesasis-saugumas-1/atsakas-i-neapykantos-nusikaltimus-ir-neapykanta-kurstancias-kalbas με σύνδεσμο προς την ενότητα https://fra.europa.eu/en/themes/hate-crime)

Χρήση και προώθηση εργαλείων του Χάρτη που αναπτύχθηκαν από άλλες χώρες της ΕΕ ή από άλλους ενδιαφερομένους στην ΕΕ

Βλέπε πληροφορίες παραπάνω σχετικά με τους συνδέσμους προς τους ιστότοπους των θεσμικών οργάνων και οργανισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συνεργασία με ενδιαφερομένους για την προώθηση της χρήσης του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και της ενημέρωσης σχετικά με αυτόν

Παραδείγματα συνεργασίας μεταξύ υπερασπιστών δικαιωμάτων και εθνικών αρχών που συμβάλλουν στην καλύτερη χρήση του Χάρτη και ενημέρωση σχετικά με αυτόν

Η Λιθουανία έχει υιοθετήσει την πρακτική της ετήσιας διοργάνωσης εθνικών φόρουμ για τα ανθρώπινα δικαιώματα (Nacionaliniai žmogaus teisių forumai). Το 2019 το φόρουμ διοργανώθηκε από Λιθουανικό Φόρουμ για την Αναπηρία (Lietuvos negalios organizacijų forumas), το Γραφείο του Διαμεσολαβητή για την Ισότητα των Ευκαιριών (Lygių galimybių kontrolieriaus tarnyba), το Γραφείο των Διαμεσολαβητών του Seimas (κοινοβούλιο) (Seimo kontrolierių įstaiga), την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Seimas (Seimo Žmogaus teisių komitetas), το Υπουργείο Εξωτερικών (Užsienio reikalų ministerija), το Γραφείο του Διαμεσολαβητή για τα Δικαιώματα των Παιδιών (Vaiko teisių kontrolieriaus įstaiga), το Πανεπιστήμιο Vytautas Magnus (Vytauto Didžiojo universitetas) και τον Συνασπισμό των Οργανώσεων για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (Žmogaus teisių organizacijų koalicija).

Παραδείγματα συνεργασίας μεταξύ εθνικών αρχών και πανεπιστημίων που συμβάλλουν στην καλύτερη χρήση του Χάρτη και ενημέρωση σχετικά με αυτόν

Το Συμβούλιο Έρευνας της Λιθουανίας (Lietuvos mokslo taryba) χρηματοδότησε ερευνητική μελέτη την οποία εκπόνησε το πανεπιστήμιο του Vilnius (Vilniaus universitetas) σχετικά με την «Εφαρμογή του Χάρτη της ΕΕ ως προτύπου για την προάσπιση των ατομικών δικαιωμάτων σε υπερεθνικό και εθνικό επίπεδο». Η μελέτη διερεύνησε σε ποιον βαθμό οι λιθουανικές αρχές επικαλούνται τις διατάξεις του Χάρτη και σε ποιον βαθμό εφαρμόζεται ο Χάρτης, αφενός, από τις λιθουανικές αρχές —οι οποίες ασχολούνται πιθανώς συχνότερα, στους τομείς δραστηριότητάς τους, με τη διερεύνηση καταγγελιών που αφορούν ατομικά δικαιώματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Χάρτη— και, αφετέρου, από δικαστήρια και φορείς προδικαστικών ερευνών. Η μελέτη έθεσε το ερώτημα κατά πόσον η σημασία του Χάρτη για την προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων γίνεται επαρκώς αντιληπτή από το ευρύ κοινό και τον νομικό κόσμο και κατά πόσον ο Χάρτης θεωρείται πραγματικά αποτελεσματικό πρότυπο για την προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, καθώς επίσης εξέτασε ζητήματα που άπτονται της χρήσης του Χάρτη για την προάσπιση συγκεκριμένων δικαιωμάτων. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν.

Παραδείγματα μη κυβερνητικών πρωτοβουλιών που προωθούν τη χρήση του Χάρτη και την ενημέρωση σχετικά με αυτόν στη χώρα σας

Στην πύλη «Τα δικαιώματά μου» (‘Mano teisės’), η ΜΚΟ Λιθουανικό Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Lietuvos žmogaus teisių centras) παρέχει σύνδεσμο προς τους ιστότοπους των θεσμικών οργάνων και των οργανισμών της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα κείμενα που δημοσιεύονται στην εν λόγω πύλη αφορούν επίσης θέματα που συνδέονται με την εφαρμογή του Χάρτη.

Τελευταία επικαιροποίηση: 23/02/2022

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.