Znajdź biegłego

Austria

Autor treści:
Austria

I. Wykazy i rejestry biegłych

W Austrii biegłych rejestruje się według specjalizacji. Rejestry biegłych prowadzą sądy krajowe pierwszej instancji (Landesgerichte).

Rejestry są dostępne publicznie i można je znaleźć pod tym adresem.

Biegły musi wystąpić z wnioskiem o wpisanie do rejestru i złożyć egzamin.

II. Kwalifikacje biegłego

Biegły, który złożył wniosek o wpis do rejestru i chce zostać wyznaczony przez sąd, musi udowodnić, że ma doświadczenie zawodowe w swojej dziedzinie specjalizacji. Ponadto biegły musi mieć rozległą wiedzę na temat najważniejszych przepisów austriackiego prawa procesowego, wiedzieć, jak sporządzić opinię biegłego, oraz przedstawić dowód na co najmniej pięcioletnie doświadczenie zawodowe w okresie poprzedzającym bezpośrednio wpis do rejestru, jeżeli uzyskał tytuł magistra, albo dziesięcioletnie doświadczenie zawodowe, jeżeli nie uzyskał tytułu magistra. Ponadto musi mieć pełną zdolność do czynności prawnych i być godnym zaufania. Aby być godnym zaufania, biegły musi cieszyć się nieposzlakowaną opinią oraz postępować w sposób gwarantujący bezstronność i wysoką jakość pracy.

Wniosek o wpis do rejestru biegłych „przysięgłych” (zgodnie z terminologią EEEI – acknowledged experts) należy złożyć do prezesa sądu krajowego pierwszej instancji właściwego dla miejsca stałego pobytu wnioskodawcy lub miejsca prowadzenia przez niego działalności.

W toku procedury wpisu do rejestru prezes odpowiedzialny za dokonanie wpisu nalicza opłatę za sporządzenie opinii biegłego dotyczącą tego, czy spełniono odpowiednie wymogi.

Przed wpisem do rejestru biegły ma obowiązek złożyć przyrzeczenie.

Jeżeli biegły spełnia wszystkie wyszczególnione powyżej wymogi, prezes odpowiedzialny za wpis do rejestru mianuje go na okres pięciu lat. Biegły musi występować z ponownym wnioskiem o wpis do rejestru. Jeżeli w dalszym ciągu spełnia wszystkie wymogi, zostanie mianowany ponownie (ale nie musi ponownie przystępować do egzaminu).

Biegłego można wykreślić z rejestru w następujących przypadkach: na jego wniosek, jeżeli przestał spełniać wymogi lub jeżeli postanowi tak właściwy organ. Decyzja o odmowie ponownego wpisu biegłego do rejestru musi zawierać uzasadnienie i może zostać zaskarżona.

Austriackie Stowarzyszenie Biegłych Przysięgłych opublikowało kodeks etyki biegłego.

III. Wynagrodzenie biegłego

III.1. Informacje ogólne

Wynagrodzenie biegłego reguluje austriacka ustawa o prawie do pobierania opłat (Gebührenanspruchgesetz, 1975). Ustawa ta zawiera przepisy ogólne mające zastosowanie do biegłych. Ponadto przewidziano w niej szczególny system wynagrodzeń dla lekarzy medycyny, antropologów, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, biegłych w zakresie analizy chemicznej i biegłych w zakresie pojazdów silnikowych.

III.2. Opłaty

Opłata za sporządzenie opinii biegłego zależy zwykle od jej złożoności. W postępowaniu karnym i w postępowaniu przed sądem rodzinnym obowiązuje szczególny system wynagrodzeń, który ma zastosowanie do niektórych biegłych (zob. pkt II.1 powyżej).

III.3. Płatność

Biegły wystawia fakturę za swoje usługi i przedkłada ją sądowi w ciągu 14 dni od dnia sporządzenia opinii. Zasadniczo opłatę uiszcza się przelewem bankowym.

III.3.1. Postępowanie cywilne

W postępowaniu cywilnym sąd zasadniczo nakazuje obu stronom postępowania wniesienie do sądu opłaty z góry (Kostenvorschuss), zanim biegły rozpocznie pracę nad sporządzaniem opinii. Kwota opłaty z góry zależy od złożoności sprawy i zakresu opinii, którą ma sporządzić biegły. Wysokość wynagrodzenia oblicza się zasadniczo na podstawie liczby godzin spędzonych przez biegłego nad sprawą przemnożonych przez stawkę godzinową, które powiększa się następnie o poniesione wydatki i stawkę VAT. Sędzia – na podstawie swojego doświadczenia – określa kwotę, którą muszą wpłacić strony tytułem zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego. Jeżeli wpłacona kwota jest niewystarczająca, sąd może nakazać dokonanie dodatkowej płatności zaliczkowej.

III.3.2. Postępowanie karne

W postępowaniu karnym wynagrodzenie biegłego pokrywa Skarb Państwa.

III.3.3 Postępowanie przed sądem rodzinnym

W postępowaniu przed sądem rodzinnym wynagrodzenie biegłego pokrywa zwykle Skarb Państwa.

III.4. Pomoc prawna

Zasadniczo pomoc prawna przysługuje osobom, które z uwagi na swoją sytuację finansową częściowo lub zupełnie nie są w stanie pokryć kosztów postępowania, w tym kosztów opinii biegłego. Osoby, którym przyznano pomoc prawną i których sytuacja finansowa poprawiła się istotnie w ciągu trzech lat od zakończenia postępowania, mają obowiązek zwrócić pokrytą kwotę w całości lub w części. Należy pamiętać, że strona przegrywająca ma obowiązek w każdym przypadku pokryć koszty poniesione przez stronę wygrywającą.

III.5. Zwrot kosztów wynagrodzenia biegłego

Sąd orzeka o kosztach (i ich proporcjonalnym podziale) w wyroku. W związku z tym zasądzone koszty podlegają zaskarżeniu.

IV. Odpowiedzialność biegłego

Biegłego pociąga się do odpowiedzialności w trybie przewidzianym w przepisach ogólnych dotyczących zobowiązań umownych i czynów niedozwolonych. Biegły ma obowiązek wykupienia polisy ubezpieczeniowej od ewentualnej odpowiedzialności zawodowej.

V. Dodatkowe informacje na temat postępowania z udziałem biegłego

Na stronie internetowej Austriackiego Stowarzyszenia Biegłych Przysięgłych przedstawiono szczegółowe informacje na temat kosztów (przykładowe formularze) i warunki, które należy spełnić, aby zostać biegłym przysięgłym. Strona jest ogólnodostępna i zawiera dużo przydatnych informacji.

V.1. Podstawa prawna

Poniżej przedstawiono najważniejsze przepisy mające zastosowanie do biegłych sądowych w Austrii:

V.2. Wyznaczenie biegłego

Biegły może zostać wyznaczony przez sąd, ale nie przez strony postępowania. Tryb wyznaczania biegłych w postępowaniu administracyjnym jest zbliżony do trybu obowiązującego w postępowaniu cywilnym. W postępowaniu przygotowawczym w sprawie karnej biegłego może wyznaczyć prokurator.

V.2.a. Wyznaczenie przez sąd

Sąd cywilny dysponuje swobodą uznania w kwestii wyznaczenia biegłego z urzędu albo na wyraźny wniosek strony postępowania w przypadku braku możliwości ustalenia istotnych okoliczności faktycznych w inny sposób. Jedynym czynnikiem ograniczającym możliwość skorzystania z tego uprawnienia jest zasada kontradyktoryjności. Sąd może wyznaczyć dowolną osobę, którą uzna za odpowiednią do pełnienia funkcji biegłego. Biegły jest zobowiązany poinformować sąd o wszelkich przypadkach konfliktu interesów; ponadto biegli wyznaczeni przez sąd mają dostęp do potrzebnych im dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

V.2.b. Wyznaczenie przez strony

W Austrii strony mogą wyznaczyć prywatnego biegłego. Na opinię biegłego muszą powołać się i muszą ją przedłożyć strony – w przeciwnym razie sąd odrzuci ją jako niedopuszczalną. Jeżeli wymogi te są spełnione, sąd dokonuje swobodnej oceny opinii biegłego. Taką opinię uznaje się za dowód w sprawie, ale nie podważa ona opinii biegłego wyznaczonego przez sąd. Jest ona raczej powiązana z przesłankami prawnymi leżącymi u podstaw argumentów strony postępowania.

Sąd podejmuje decyzję w kwestii tego, czy oprze tok rozumowania przedstawiony w wydanym wyroku na opinii biegłego wyznaczonego przez stronę.

V.3. Procedura

Biegli wyznaczeni przez sąd mogą być przesłuchiwani przez prawników stron.

V.3.a. Opinia biegłego

W toku prowadzonego w Austrii postępowania, w którym korzysta się z usług biegłego, wydanie wstępnej opinii biegłego nie jest wymagane. Zasadnicza opinia biegłego może zostać przedstawiona w formie pisemnej lub ustnej. Biegły nie jest zobowiązany do sporządzenia swojej opinii w ściśle określony sposób.

Jeżeli sąd uzna opinię za niekompletną lub stwierdzi, że biegły dopuścił się nieusprawiedliwionego uchybienia przy jej wydawaniu, może nakazać sporządzenie nowej lub dodatkowej opinii z urzędu lub na wniosek stron. Sąd może również nakazać biegłemu pokrycie opłat sądowych z uwagi na dopuszczenie się przez niego nieusprawiedliwionego uchybienia.

Opinia biegłego może zostać podważona w oparciu o oświadczenia stron i przedstawione przez nie opinie przeciwne.

W toku postępowania cywilnego strony są silnie zaangażowane w czynności podejmowane przez biegłego. Strony mają obowiązek współpracować z biegłym i udostępniać dokumenty na każde jego żądanie. Strony mogą zadawać biegłemu bezpośrednie pytania w toku postępowania kontradyktoryjnego i zwracać się do biegłego o odniesienie się do ich uwag.

V.3.b. Rozprawa sądowa

Sąd nakazuje biegłemu stawienie się na rozprawie wyłącznie w wyjątkowych przypadkach.

 

Informacje przedstawione na tej stronie zgromadzono w ramach projektu „Znajdź biegłego”. Przekazały je osoby wyznaczone do kontaktów w poszczególnych państwach przez Europejski Instytut Ekspertyz i Biegłych Sądowych (EEEI).

Ostatnia aktualizacja: 09/09/2020

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.