Η πρωτότυπη γλωσσική έκδοση πολωνικά αυτής της σελίδας τροποποιήθηκε πρόσφατα. Η γλωσσική έκδοση που βλέπετε τώρα βρίσκεται στο στάδιο της μετάφρασης.
Swipe to change

Διεξαγωγή αποδείξεων με τηλεδιάσκεψη

Πολωνία
Περιεχόμενο που παρέχεται από
European Judicial Network
Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο (για αστικές και εμπορικές υποθέσεις)

1 Είναι δυνατή η διεξαγωγή αποδείξεων μέσω βιντεοδιάσκεψης, είτε με τη συμμετοχή δικαστηρίου στο αιτούν κράτος μέλος είτε απευθείας από δικαστήριο του εν λόγω κράτους μέλους; Εάν ναι, ποιες είναι οι σχετικές εθνικές διαδικασίες ή οι νόμοι που εφαρμόζονται;

Στην Πολωνία η διεξαγωγή αποδείξεων μπορεί να πραγματοποιηθεί με βιντεοδιάσκεψη, σύμφωνα με τα άρθρα 12 έως 14 και τα άρθρα 19 έως 21 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2020/1783, της 25ης Νοεμβρίου 2020, για τη συνεργασία μεταξύ των δικαστηρίων των κρατών μελών κατά τη διεξαγωγή αποδείξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις (διεξαγωγή αποδείξεων) (αναδιατύπωση). Η χρήση βιντεοδιάσκεψης διέπεται από τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (εφεξής: ΚΠολΔ), ιδίως το άρθρο 151 παράγραφος 2 και το άρθρο 235 παράγραφος 2 του ΚΠολΔ και από τον κανονισμό του Υπουργού Δικαιοσύνης, της 24ης Φεβρουαρίου 2010, για τον τεχνικό εξοπλισμό και τους πόρους που επιτρέπουν την εξ αποστάσεως διεξαγωγή αποδείξεων στο πλαίσιο αστικής δίκης.

Ειδικοί κανόνες για τη διεξαγωγή εξ αποστάσεως συνεδριάσεων, συμπεριλαμβανομένης της διεξαγωγής αποδείξεων μέσω βιντεοδιάσκεψης, προβλέπονται στο άρθρο 15zzs [1] του νόμου της 2ας Μαρτίου 2020 σχετικά με ειδικές ρυθμίσεις για την πρόληψη και την καταπολέμηση της νόσου COVID-19, άλλων μεταδοτικών νόσων και συναφών καταστάσεων κρίσης. Εφαρμόζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της κατάστασης επιδημικής απειλής ή της κατάστασης επιδημίας που κηρύχθηκε λόγω της νόσου COVID-19 και εντός ενός έτους από την άρση της τελευταίας από τις δύο. Δεδομένου ότι η κατάσταση επιδημικής απειλής εξακολουθεί να υφίσταται επί του παρόντος στο έδαφος της Δημοκρατίας της Πολωνίας έως τις 31 Μαρτίου 2023 και είναι δυνατή η περαιτέρω παράτασή της, προβλέπεται ότι οι εν λόγω ειδικοί κανόνες θα ισχύουν τουλάχιστον έως τις 31 Μαρτίου 2024.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου που αναφέρεται στην προηγούμενη παράγραφο, η διεξαγωγή δημόσιας ακροαματικής διαδικασίας του δικαστηρίου με βιντεοδιάσκεψη αποτελεί κανόνα από τον οποίο μπορεί να υπάρξει παρέκκλιση μόνον εφόσον είναι αναγκαία η αυτοπρόσωπη ή δημόσια ακρόαση και η διεξαγωγή ακροαματικής διαδικασίας στο κτίριο του δικαστηρίου δεν θέτει αδικαιολόγητα σε κίνδυνο την υγεία των προσώπων που παρίστανται σε αυτές.

2 Υπάρχουν περιορισμοί όσον αφορά τα πρόσωπα που μπορούν να εξεταστούν μέσω βιντεοδιάσκεψης — για παράδειγμα, πρόκειται μόνο για μάρτυρες ή μπορούν να εξεταστούν κατ’ αυτόν τον τρόπο και άλλα πρόσωπα, όπως πραγματογνώμονες ή διάδικοι;

Το πολωνικό δίκαιο δεν επιβάλλει περιορισμούς αυτού του είδους: πραγματογνώμονες, διάδικοι και μάρτυρες μπορούν να εξεταστούν μέσω βιντεοδιάσκεψης.

3 Ποιοι περιορισμοί, εφόσον υπάρχουν, διέπουν το είδος των αποδεικτικών μέσων που μπορούν να υποβληθούν με βιντεοδιάσκεψη;

Το πολωνικό δίκαιο δεν προβλέπει ειδικούς κανόνες σχετικά με τα όρια του είδους των αποδείξεων που μπορούν να διεξαχθούν με βιντεοδιάσκεψη, αλλά απαιτεί απλώς η φύση των αποδείξεων να μην την αποκλείει (άρθρο 235 παράγραφος 2 του ΚΠολΔ). Πράγματι, στην πράξη, η διεξαγωγή ορισμένων αποδείξεων μέσω βιντεοδιάσκεψης (π.χ. αποδεικτικά στοιχεία οπτικής εξέτασης) μπορεί να αποδειχθεί αδύνατη ή ιδιαίτερα δύσκολη. Η τελική αξιολόγηση επαφίεται στο δικαστήριο.

4 Υπάρχουν περιορισμοί σχετικά με τον τόπο όπου πρέπει να εξεταστεί το πρόσωπο μέσω βιντεοδιάσκεψης — πρέπει, δηλαδή, να βρίσκεται σε δικαστήριο;

Εάν η ακροαματική διαδικασία πραγματοποιείται μέσω βιντεοδιάσκεψης, το εξεταζόμενο πρόσωπο και άλλοι διάδικοι που δεν βρίσκονται στην αίθουσα του δικαστηρίου πρέπει να παρίστανται στις εγκαταστάσεις άλλου δικαστηρίου ή, σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας τους, σε σωφρονιστικό κατάστημα ή σε εγκατάσταση προσωρινής κράτησης. Στην περίπτωση προσώπου που στερείται της ελευθερίας του, στη διαδικασία συμμετέχουν επίσης εκπρόσωπος της διοίκησης του σωφρονιστικού καταστήματος ή του κέντρου προσωρινής κράτησης, ο τυχόν εκπρόσωπος του προσώπου και, ενδεχομένως, διερμηνέας.

Κατ’ εξαίρεση, κατά τη διάρκεια της κατάστασης επιδημικής απειλής λόγω της νόσου COVID-19 ή της κατάστασης επιδημίας και εντός ενός έτους από την άρση της τελευταίας από τις δύο (βλ. σημείο 1 ανωτέρω), οι συμμετέχοντες στη βιντεοδιάσκεψη δεν απαιτείται να βρίσκονται σε δικαστικό κτίριο. Αρκεί ο συμμετέχων στη συνεδρίαση να διαθέτει τεχνικές εγκαταστάσεις για να παρίσταται εξ αποστάσεως εκτός του κτιρίου του δικαστηρίου. Διαφορετικά, ο συμμετέχων θα πρέπει, τουλάχιστον 5 ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία της συνεδρίασης, να υποβάλει αίτημα για συμμετοχή σε εξ αποστάσεως συνεδρίαση στο δικαστικό κτίριο. Το δικαστήριο απαγορεύει την ηχογράφηση, εάν η συνεδρίαση ή μέρος αυτής διεξάγεται κεκλεισμένων των θυρών ή για λόγους ορθής διαδικασίας (άρθρο 9 παράγραφος 1 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

5 Επιτρέπεται η καταγραφή των ακροάσεων μέσω βιντεοδιάσκεψης και, εάν ναι, είναι διαθέσιμη η δυνατότητα;

Κατά κανόνα, τα πρακτικά μιας συνεδρίασης συντάσσονται με τη βοήθεια συσκευής εγγραφής ήχου ή εικόνας και ήχου. Στην περίπτωση αυτή, η ακροαματική διαδικασία μέσω βιντεοδιάσκεψης καταγράφεται επίσης αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο. Ωστόσο, όταν τα πρακτικά μιας συνεδρίασης συντάσσονται μόνο γραπτώς (π.χ. ελλείψει κατάλληλων εγκαταστάσεων στην αίθουσα του δικαστηρίου), οι εργασίες της συνεδρίασης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιούνται μέσω βιντεοδιάσκεψης, δεν καταγράφονται και η διαδικασία καταγράφεται στα πρακτικά. Στην περίπτωση αυτή, ωστόσο, ένα μέρος έχει τη δυνατότητα να καταγράψει την πορεία της συνεδρίασης χρησιμοποιώντας συσκευή εγγραφής ήχου (π.χ. κινητό τηλέφωνο με λειτουργία υπαγόρευσης). Δεν απαιτείται η συναίνεση του δικαστηρίου, ο διάδικος υποχρεούται μόνο να ενημερώσει το δικαστήριο για την πρόθεσή του να ηχογραφήσει.

6 Σε ποια γλώσσα πρέπει να διεξαχθεί η ακρόαση: α) όταν διαβιβάζονται παραγγελίες βάσει των άρθρων 12 έως 14 του κανονισμού για τη διεξαγωγή αποδείξεων· και β) όταν διεξάγονται αποδείξεις απευθείας βάσει των άρθρων 19 έως 21 του κανονισμού για τη διεξαγωγή αποδείξεων;

α) στην περίπτωση προσωπικής συνέντευξης σύμφωνα με τα άρθρα 12-14, ο κανόνας είναι ότι η συνέντευξη διεξάγεται στην πολωνική γλώσσα. Το πολωνικό δίκαιο δεν προβλέπει τη δυνατότητα διεξαγωγής ακροαματικών διαδικασιών ενώπιον πολωνικού δικαστηρίου σε γλώσσα διαφορετική από την πολωνική.

β) στην περίπτωση απευθείας διεξαγωγής αποδείξεων σύμφωνα με τα άρθρα 19-21, το αιτούν δικαστήριο καθορίζει τη γλώσσα στην οποία διεξάγεται η ακροαματική διαδικασία. Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 4 του κανονισμού 2020/1784, το πολωνικό κεντρικό όργανο μπορεί να επιβάλει την προϋπόθεση ότι η ακροαματική διαδικασία θα διεξαχθεί στα πολωνικά ή ότι θα παρασχεθεί μετάφραση στα πολωνικά. Αυτό ισχύει ιδίως για την περίπτωση που αναφέρεται στο άρθρο 19 παράγραφος 4 και παράγραφος 2 του κανονισμού, δηλαδή όταν ένα πολωνικό δικαστήριο εμπλέκεται στην απευθείας διεξαγωγή αποδείξεων.

7 Εάν απαιτούνται διερμηνείς, ποιος είναι υπεύθυνος για την εξεύρεσή τους και πού πρέπει να βρίσκονται α) όταν διαβιβάζονται παραγγελίες βάσει των άρθρων 12 έως 14 του κανονισμού για τη διεξαγωγή αποδείξεων· και β) όταν διεξάγονται αποδείξεις απευθείας βάσει των άρθρων 19 έως 21 του κανονισμού για τη διεξαγωγή αποδείξεων;

Σε περίπτωση ακροαματικής διαδικασίας σύμφωνα με τα άρθρα 12 έως 14, ο διερμηνέας παρέχεται από το πολωνικό δικαστήριο ως δικαστήριο εκτέλεσης. Οι κανόνες δεν προσδιορίζουν πού πρέπει να βρίσκεται ο διερμηνέας, εκτός εάν το πρόσωπο που χρειάζεται διερμηνέα στερείται της ελευθερίας του (βλ. σημείο 4 ανωτέρω).

Σε περίπτωση απευθείας διεξαγωγής αποδείξεων σύμφωνα με τα άρθρα 19 έως 21 του κανονισμού, το αιτούν δικαστήριο παρέχει τον διερμηνέα. Το αιτούν δικαστήριο αποφασίζει επίσης πού θα είναι ο διερμηνέας κατά τον χρόνο της ακροαματικής διαδικασίας. Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 4 του κανονισμού 2020/1784, η πολωνική κεντρική αρχή μπορεί να επιβάλει την προϋπόθεση ότι ο διερμηνέας πρέπει να βρίσκεται σε συγκεκριμένο τόπο.

8 Ποια διαδικασία διέπει τις λεπτομέρειες της ακρόασης και την ενημέρωση του προς εξέταση προσώπου σχετικά με τον χρόνο και τον τόπο αυτής α) όταν διαβιβάζονται παραγγελίες βάσει των άρθρων 12 έως 14 του κανονισμού για τη διεξαγωγή αποδείξεων· και β) όταν διεξάγονται αποδείξεις απευθείας βάσει των άρθρων 19 έως 21 του κανονισμού για τη διεξαγωγή αποδείξεων; Και στις δύο περιπτώσεις, μετά από ποιο χρονικό διάστημα θα πρέπει να προσδιοριστεί η ακρόαση, ώστε να μπορεί το πρόσωπο που θα εξεταστεί να ενημερωθεί καταλλήλως;

α) σε περίπτωση ακροαματικής διαδικασίας σύμφωνα με τα άρθρα 12 έως 14, το πολωνικό δικαστήριο, ως δικαστήριο εκτελέσεως, ενημερώνει το προς εξέταση πρόσωπο για την ημερομηνία και τον τόπο διεξαγωγής της ακροαματικής διαδικασίας με επίδοση της κλήτευσης σύμφωνα με το πολωνικό δίκαιο (ιδίως τα άρθρα 131-138 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας), στην πράξη συχνά με συστημένη επιστολή. Η ειδοποίηση πρέπει να γίνει το αργότερο 7 ημέρες πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία της συνεδρίασης. Κατ’ εξαίρεση, η προθεσμία αυτή μπορεί να μειωθεί σε 3 ημέρες (άρθρο 149 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η ημερομηνία της ακροαματικής διαδικασίας πρέπει να ορίζεται περίπου ένα μήνα πριν. Το δικαστήριο μπορεί επίσης να ενημερώσει το πρόσωπο με άλλα μέσα, όποιο κρίνει καταλληλότερο (π.χ. μέσω τηλεφώνου ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου), εάν το κρίνει αναγκαίο για την επιτάχυνση της εκδίκασης της υπόθεσης. Για να θεωρηθεί η κλήτευση αποτελεσματική, πρέπει να είναι βέβαιο ότι έχει γνωστοποιηθεί στον παραλήπτη (άρθρο 149 παράγραφος 1 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Εάν πληρούται η προϋπόθεση αυτή, η προθεσμία για την ακροαματική διαδικασία μπορεί να οριστεί σε πολύ συντομότερη προθεσμία, ακόμη και λίγες ημέρες νωρίτερα.

β) σε περίπτωση απευθείας διεξαγωγής αποδείξεων σύμφωνα με τα άρθρα 19 έως 21, την υποχρέωση κοινοποίησης της ημερομηνίας και του τόπου διεξαγωγής της ακροαματικής διαδικασίας φέρει το αιτούν δικαστήριο, το οποίο εφαρμόζει συναφώς το δικό του δίκαιο. Σε περίπτωση που η οργάνωση της ακροαματικής διαδικασίας απαιτεί συνεργασία με πολωνικό δικαστήριο (π.χ. για να διασφαλιστεί η συμμετοχή του δικαστηρίου στην ακροαματική διαδικασία ή ακόμη και για να παρασχεθούν οι χώροι και οι εγκαταστάσεις που απαιτούνται για τη βιντεοδιάσκεψη), το αιτούν δικαστήριο πρέπει να λάβει υπόψη τη διαθεσιμότητα εξοπλισμού και προσωπικού από την πολωνική πλευρά κατά τον καθορισμό της ημερομηνίας της ακροαματικής διαδικασίας. Η διαθεσιμότητα αυτή ποικίλλει σημαντικά και απαιτεί να προσδιοριστεί κατά περίπτωση.

9 Τι κόστος συνεπάγεται η χρήση βιντεοδιάσκεψης και πώς πρέπει να καταβληθεί;

Σύμφωνα με τους κανόνες του άρθρου 22 του κανονισμού 2020/1784, τα πολωνικά δικαστήρια ζητούν την επιστροφή των εξόδων που προσδιορίζονται σε αυτό και ζητούν προκαταβολή επί των εξόδων της πραγματογνωμοσύνης. Τα λοιπά έξοδα που συνδέονται με τη χρήση βιντεοδιάσκεψης βαρύνουν την Πολωνία.

10 Ποιες απαιτήσεις, εφόσον υπάρχουν, εξασφαλίζουν ότι το πρόσωπο που εξετάζεται απευθείας από το αιτούν δικαστήριο έχει ενημερωθεί ότι η διεξαγωγή των αποδείξεων θα πραγματοποιηθεί σε εθελοντική βάση;

Το αιτούν δικαστήριο υποχρεούται να ενημερώσει το προς ακρόαση πρόσωπο ότι η ακροαματική διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο σε εθελοντική βάση, χωρίς τη χρήση μέτρων καταναγκασμού. Όταν ένα πολωνικό δικαστήριο συμμετέχει στην απευθείας διεξαγωγή αποδείξεων, μπορεί να απαιτήσει διαβεβαίωση ότι η ακροαματική διαδικασία διεξάγεται σε εθελοντική βάση (άρθρο 19 παράγραφος 2 και παράγραφος 4 του κανονισμού 2020/1784).

11 Ποια διαδικασία ακολουθείται για την εξακρίβωση της ταυτότητας του προς εξέταση προσώπου;

Το δικαστήριο επαληθεύει την ταυτότητα ενός προσώπου βάσει εγγράφου που επιβεβαιώνει την ταυτότητά του ή την ταυτότητα και την ιθαγένειά του. Συγκεκριμένα: Για Πολωνό υπήκοο, δελτίο ταυτότητας ή διαβατήριο· για αλλοδαπό, διαβατήριο, ταξιδιωτικό έγγραφο ή άλλο έγκυρο έγγραφο που αποδεικνύει την ταυτότητά του ή την ταυτότητα και την ιθαγένειά του. Η εξέταση μάρτυρα αρχίζει επίσης με ερωτήσεις που αφορούν το πρόσωπο και τη σχέση του με τους διαδίκους.

12 Ποιες απαιτήσεις ορκοδοσίας ισχύουν και ποιες πληροφορίες απαιτούνται από το αιτούν δικαστήριο όταν απαιτείται ορκοδοσία κατά την απευθείας διεξαγωγή αποδείξεων σύμφωνα με τα άρθρα 19 έως 21 του κανονισμού για τη διεξαγωγή αποδείξεων;

Για ακροαματικές διαδικασίες βάσει των άρθρων 19 έως 21, αν το αιτούν δικαστήριο ενημερώσει το κεντρικό όργανο για την πρόθεσή του να εξετάσει μάρτυρα ενόρκως, το κεντρικό όργανο μπορεί να ζητήσει το κείμενο του όρκου. Αν ο όρκος αντιβαίνει στις βασικές αρχές του πολωνικού δικαίου, το κεντρικό όργανο μπορεί να αρνηθεί να συμφωνήσει για την ακροαματική διαδικασία ή να ζητήσει να χρησιμοποιηθεί το κείμενο του όρκου που χρησιμοποιείται στην πολωνική νομοθεσία.

13 Πώς διασφαλίζεται ότι υπάρχει υπεύθυνος επικοινωνίας στον τόπο της βιντεοδιάσκεψης με τον οποίο μπορεί να επικοινωνήσει το αιτούν δικαστήριο, καθώς και πρόσωπο διαθέσιμο κατά την ημέρα της ακρόασης για τον χειρισμό των εγκαταστάσεων βιντεοδιάσκεψης και την αντιμετώπιση τυχόν τεχνικών προβλημάτων;

Εάν η βιντεοδιάσκεψη πραγματοποιείται στις εγκαταστάσεις πολωνικού δικαστηρίου, πολωνικού σωφρονιστικού καταστήματος ή πολωνικής εγκατάστασης προφυλάκισης, οι εν λόγω φορείς παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες βιντεοδιάσκεψης. Τα στοιχεία επικοινωνίας του υπεύθυνου προσώπου κοινοποιούνται στο αιτούν δικαστήριο στο πλαίσιο των τεχνικών ρυθμίσεων που προηγούνται της βιντεοδιάσκεψης.

14 Ποιες, ενδεχομένως, συμπληρωματικές πληροφορίες απαιτούνται από το αιτούν δικαστήριο;

Σε γενικές γραμμές, δεν απαιτούνται συμπληρωματικές πληροφορίες βάσει της πολωνικής νομοθεσίας. Εάν, παρ’ όλα αυτά, απαιτούνται πρόσθετες πληροφορίες (για παράδειγμα όσον αφορά τις τεχνικές ρυθμίσεις με το πολωνικό δικαστήριο), οι πληροφορίες αυτές πρέπει να είναι γραμμένες στα πολωνικά ή να συνοδεύονται από μετάφραση στα πολωνικά.

Τελευταία επικαιροποίηση: 26/09/2023

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται ο αντίστοιχος αρμόδιος επαφής του ΕΔΔ. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο δεν αναλαμβάνουν καμία απολύτως ευθύνη όσον αφορά πληροφορίες ή δεδομένα που περιέχονται ή αναφέρονται στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.