Διεξαγωγή αποδείξεων με τηλεδιάσκεψη

Λιθουανία
Περιεχόμενο που παρέχεται από
European Judicial Network
Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο (για αστικές και εμπορικές υποθέσεις)

1 Είναι δυνατή η διεξαγωγή αποδείξεων μέσω τηλεδιάσκεψης είτε με τη συμμετοχή δικαστηρίου στο αιτούν κράτος μέλος είτε απευθείας από δικαστήριο του κράτους μέλους αυτού;

Διεξαγωγή αποδείξεων μέσω τηλεδιάσκεψης μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο με τη συμμετοχή του δικαστηρίου του αιτούντος κράτους μέλους όσο και απευθείας από το δικαστήριο του κράτους μέλους αυτού (εν προκειμένω, της Λιθουανίας).

Το άρθρο 1752 παράγραφος 2 του κώδικα πολιτικής δικονομίας της Δημοκρατίας της Λιθουανίας (στο εξής: κώδικας πολιτικής δικονομίας) ορίζει ότι για τη διεξαγωγή αποδείξεων μπορούν να χρησιμοποιηθούν τεχνολογίες πληροφοριών και ηλεκτρονικών επικοινωνιών (εικονοτηλεδιάσκεψη, τηλεσυνδιάσκεψη κ.λπ.). Το άρθρο 802 παράγραφος 1 του κώδικα πολιτικής δικονομίας ορίζει ότι αίτηση δικαστικής συνδρομής που αποστέλλεται από αλλοδαπό δικαστήριο ή άλλη αρχή πρέπει να εκτελείται από τα δικαστήρια της Δημοκρατίας της Λιθουανίας σύμφωνα με το δίκαιο της Δημοκρατίας της Λιθουανίας. Στα λιθουανικά δικαστήρια, η τηλεδιάσκεψη διεξάγεται σύμφωνα με τις προαναφερόμενες απαιτήσεις και τις άλλες συναφείς διατάξεις του κώδικα πολιτικής δικονομίας, καθώς και σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται από την περιγραφή της διαδικασίας για τη χρήση εξοπλισμού τηλεδιάσκεψης σε δικαστικές διαδικασίες, η οποία εγκρίθηκε με την απόφαση αριθ. 13P-156-(7.1.2) του Δικαστικού Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2014, για την έγκριση της περιγραφής της διαδικασίας για τη χρήση εξοπλισμού τηλεδιάσκεψης (στο εξής: περιγραφή).

2 Υπάρχουν περιορισμοί για την κατηγορία προσώπων που μπορούν να εξεταστούν μέσω τηλεδιάσκεψης, για παράδειγμα, μόνον οι μάρτυρες μπορούν να εξεταστούν με αυτό τον τρόπο ή και άλλοι, όπως οι εμπειρογνώμονες ή οι διάδικοι;

Σύμφωνα με το άρθρο 1752 παράγραφος 1 του κώδικα πολιτικής δικονομίας, η παράσταση των προσώπων που συμμετέχουν στη δίκη σε ακροαματική διαδικασία ενώπιον του δικαστηρίου και η επιτόπια προφορική κατάθεση των μαρτύρων μπορούν να εξασφαλιστούν με τη χρήση τεχνολογιών πληροφοριών και ηλεκτρονικών τηλεπικοινωνιών (εικονοτηλεδιάσκεψη, τηλεσυνδιάσκεψη κ.λπ.). Συνεπώς, οι διάδικοι σε μια υπόθεση και οι μάρτυρες μπορούν να εξεταστούν μέσω τηλεδιάσκεψης. Με την επιφύλαξη των διατάξεων των σημείων 10.2 και 13 της περιγραφής και του άρθρου 217 του κώδικα πολιτικής δικονομίας, η εξέταση των πραγματογνωμόνων μπορεί επίσης να διενεργηθεί μέσω τηλεδιάσκεψης.

3 Ποιοι περιορισμοί, ενδεχομένως, υπάρχουν για το είδος αποδείξεων που μπορούν να διεξαχθούν μέσω τηλεδιάσκεψης;

Η νομοθεσία της Δημοκρατίας της Λιθουανίας δεν απαγορεύει ρητά τη διεξαγωγή κάποιου είδους αποδείξεων μέσω τηλεδιάσκεψης. Ωστόσο, σύμφωνα με τους κανόνες του εθνικού δικαίου, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί τηλεδιάσκεψη για τη διεξαγωγή των αποδείξεων που προβλέπονται στα άρθρα 204 και 210 του κώδικα πολιτικής δικονομίας (προσκόμιση υλικών αποδεικτικών στοιχείων και επιτόπια αυτοψία υλικών ή γραπτών αποδεικτικών στοιχείων ή αυτοψία σε συγκεκριμένο τόπο) ή άλλων αποδείξεων η διεξαγωγή των οποίων ενδέχεται να απαιτεί την αποχώρηση των συμμετεχόντων από το δικαστήριο, τη μετάβασή τους σε συγκεκριμένη τοποθεσία ή άλλες σωματικές ενέργειες.

4 Υπάρχουν περιορισμοί ως προς τον τόπο εξέτασης των προσώπων μέσω τηλεδιάσκεψης, δηλ. η εξέταση πρέπει να πραγματοποιείται σε δικαστήριο;

Σύμφωνα με το άρθρο 803 παράγραφος 1 του κώδικα πολιτικής δικονομίας, τα δικαστήρια της Δημοκρατίας της Λιθουανίας μπορούν να ζητήσουν δικαστική συνδρομή στο εξωτερικό από τις λιθουανικές διπλωματικές αντιπροσωπείες ή τα προξενεία, αλλοδαπά δικαστήρια ή άλλες επίσημες αρχές. Το σημείο 2.3 της περιγραφής προβλέπει επίσης ότι ο φορέας στον οποίο απευθύνεται η αίτηση με την οποία το αιτούν δικαστήριο ζητεί τη διενέργεια τηλεδιάσκεψης στο πλαίσιο δικαστικής διαδικασίας μπορεί, εκτός από δικαστήριο, να είναι εισαγγελία ή φορέας που υπάγεται στο Τμήμα Σωφρονιστικών Ιδρυμάτων του Υπουργείου Δικαιοσύνης της Δημοκρατίας της Λιθουανίας.

5 Επιτρέπεται η καταγραφή των ακροάσεων τηλεδιάσκεψης και εάν ναι, υπάρχουν οι διαθέσιμες εγκαταστάσεις;

Το σημείο 16 της περιγραφής προβλέπει ότι, στις περιπτώσεις που καθορίζονται στον νόμο ή κατά τη διακριτική ευχέρεια του προεδρεύοντος στην ακροαματική διαδικασία δικαστή, είναι δυνατή η καταγραφή της εξέτασης που διενεργείται μέσω τηλεδιάσκεψης. Ο εξοπλισμός που απαιτείται για την καταγραφή της εξέτασης που διενεργείται μέσω τηλεδιάσκεψης είναι διαθέσιμος στα δικαστήρια της Δημοκρατίας της Λιθουανίας.

6 Σε ποια γλώσσα πρέπει να διενεργείται η ακρόαση: (α) όταν πρόκειται για παραγγελία σύμφωνα με τα άρθρα 10 έως 12 και (β) όταν πρόκειται για απευθείας διεξαγωγή αποδείξεων σύμφωνα με το άρθρο 17;

Σύμφωνα με το άρθρο 11 του κώδικα πολιτικής δικονομίας, οι δικαστικές διαδικασίες στη Δημοκρατία της Λιθουανίας πρέπει να διεξάγονται στην επίσημη γλώσσα της χώρας, δηλαδή στη λιθουανική γλώσσα. Για τα πρόσωπα που δεν ομιλούν τη λιθουανική γλώσσα κατοχυρώνεται το δικαίωμα χρήσης των υπηρεσιών μεταφραστή/διερμηνέα. Το κόστος των υπηρεσιών διερμηνείας κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης ενώπιον του δικαστηρίου καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Στις περιπτώσεις παραγγελίας σύμφωνα με τα άρθρα 10 έως 12 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1206/2001 του Συμβουλίου, της 28ης Μαΐου 2001, για τη συνεργασία μεταξύ των δικαστηρίων των κρατών μελών κατά τη διεξαγωγή αποδείξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις (στο εξής: κανονισμός) η οποία εκτελείται από δικαστήριο της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, το λιθουανικό δικαστήριο μεριμνά για την παρουσία μεταφραστή/διερμηνέα για κάθε συμμετέχοντα στη διαδικασία που δεν ομιλεί τη λιθουανική γλώσσα. Όταν οι αποδείξεις διεξάγονται απευθείας από το αιτούν δικαστήριο σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού, η παραγγελία εκτελείται σύμφωνα με το δίκαιο του αιτούντος δικαστηρίου (άρθρο 17 παράγραφος 6 του κανονισμού) και στη γλώσσα που καθορίζουν οι κανόνες που διέπουν τη διαδικασία του αιτούντος δικαστηρίου. Σε περίπτωση που δικαστήριο της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, ως αιτούν δικαστήριο, απευθύνει παραγγελία σε άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με το άρθρο 17, η διαδικασία διεξάγεται στη λιθουανική γλώσσα και το λιθουανικό δικαστήριο μεριμνά για την παρουσία μεταφραστή/διερμηνέα.

7 Εάν απαιτούνται διερμηνείς, ποιος είναι υπεύθυνος για την παρουσία τους και στα δύο είδη ακροάσεων και πού πρέπει να βρίσκονται αυτοί;

Βλ. την απάντηση στην προηγούμενη ερώτηση.

8 Ποια διαδικασία εφαρμόζεται στις ρυθμίσεις για την ακρόαση και την κοινοποίηση του χρόνου και του τόπου στο πρόσωπο που θα εξεταστεί; Ποιο χρονικό διάστημα πρέπει να προβλέπεται κατά τη ρύθμιση της ημερομηνίας ακρόασης ώστε να μπορεί το πρόσωπο που θα εξεταστεί να ενημερωθεί εγκαίρως;

Σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1 του κανονισμού, το δικαστήριο εκτελέσεως πρέπει να εκτελέσει την παραγγελία αμελλητί και σε κάθε περίπτωση εντός 90 ημερών από την παραλαβή της παραγγελίας. Σύμφωνα με το άρθρο 133 του κώδικα πολιτικής δικονομίας, οι διάδικοι, καθώς και οι μάρτυρες και οι πραγματογνώμονες πρέπει να ενημερώνονται σχετικά με τον χρόνο και τον τόπο της ακροαματικής διαδικασίας ή των επιμέρους διαδικαστικών μέτρων μέσω κλητεύσεων ή ειδοποιήσεων. H κλήτευση ή η ειδοποίηση πρέπει να επιδίδεται στους συμμετέχοντες στη δίκη σε χρόνο που τους παρέχει επαρκές περιθώριο για να είναι σε θέση να δηλώσουν εγκαίρως την παράστασή τους ενώπιον του δικαστηρίου και να προετοιμαστούν για την υπόθεση. Δεν υπάρχει νομική διάταξη που να προβλέπει συγκεκριμένη προθεσμία για την αποστολή κλήτευσης ή ειδοποίησης.

9 Ποια έξοδα προκύπτουν από τη χρήση της τηλεδιάσκεψης και ποιος είναι ο τρόπος πληρωμής τους;

Η εξέταση των νομικών ρυθμίσεων και των υφιστάμενων πρακτικών δείχνει ότι η διεξαγωγή τηλεδιάσκεψης δεν συνεπάγεται έξοδα.

10 Ποιες απαιτήσεις, ενδεχομένως, υπάρχουν για να διασφαλιστεί ότι το πρόσωπο που θα εξεταστεί απευθείας από το αιτούν δικαστήριο έχει ενημερωθεί σχετικά με τον εθελοντικό χαρακτήρα της ακρόασης;

Η εθνική νομοθεσία της Δημοκρατίας της Λιθουανίας δεν προβλέπει ρητή υποχρέωση ενημέρωσης του προσώπου που πρόκειται να εξεταστεί απευθείας από το αιτούν δικαστήριο σχετικά με τον εθελοντικό χαρακτήρα της εξέτασης.

11 Ποια διαδικασία προβλέπεται για την εξακρίβωση της ταυτότητας του προσώπου που θα εξεταστεί;

Το σημείο 13 της περιγραφής προβλέπει ότι, για τους σκοπούς της εξακρίβωσης της ταυτότητας των προσώπων που παρίστανται σε ακροαματική διαδικασία, το πρόσωπο που πρόκειται να εξεταστεί μέσω τηλεδιάσκεψης πρέπει να δηλώσει τα στοιχεία της ταυτότητάς του και να επιδείξει έγγραφο που πιστοποιεί την ταυτότητά του, ώστε το δικαστήριο που εκδικάζει την υπόθεση να είναι σε θέση να εξακριβώσει την ταυτότητά του. Με απόφαση του αιτούντος δικαστηρίου, η ταυτότητα του προσώπου που πρόκειται να εξεταστεί μέσω τηλεδιάσκεψης μπορεί να εξακριβωθεί και με άλλα μέσα.

12 Ποιες απαιτήσεις εφαρμόζονται για την ορκοδοσία και ποιες πληροφορίες πρέπει να παρέχονται από το αιτούν δικαστήριο όταν απαιτείται όρκος κατά τη διάρκεια της απευθείας διεξαγωγής αποδείξεων σύμφωνα με το άρθρο 17;

Σύμφωνα με το σημείο 10 της περιγραφής, τα πρόσωπα που έχουν οριστεί από την αρχή εκτελέσεως ή άλλοι εκπρόσωποι της αρχής εκτελέσεως πρέπει, μεταξύ άλλων, να διευκολύνουν το πρόσωπο που θα εξεταστεί να ορκιστεί (ή να υποβάλει διαβεβαίωση) ενώπιον του δικαστηρίου και να υπογράψει το κείμενο του όρκου (της διαβεβαίωσης). Η διατύπωση του όρκου που δίνεται ενώπιον των δικαστηρίων της Δημοκρατίας της Λιθουανίας καθορίζεται στο άρθρο 186 παράγραφος 6 του κώδικα πολιτικής δικονομίας. Μετά το πέρας της εξέτασης μέσω τηλεδιάσκεψης, εκπρόσωπος της αρχής εκτελέσεως, ο οποίος συμμετείχε στην εξέταση, οφείλει να συντάξει έγγραφο που πιστοποιεί ότι διενεργήθηκε η εξέταση, το οποίο πρέπει να υποβληθεί στο αιτούν δικαστήριο μαζί με το κείμενο του όρκου (της διαβεβαίωσης), υπογεγραμμένο από το πρόσωπο που εξετάστηκε (αν το πρόσωπο είχε την υποχρέωση να ορκιστεί ή να υποβάλει διαβεβαίωση), και τα αποδεικτικά στοιχεία που παρασχέθηκαν (σημείο 14 της περιγραφής). Στην περίπτωση της απευθείας διεξαγωγής αποδείξεων σύμφωνα με το άρθρο 17 του κανονισμού, το κείμενο του όρκου που πρέπει να υπογραφεί από το πρόσωπο που θα εξεταστεί θα πρέπει να παρασχεθεί από το αιτούν δικαστήριο.

13 Ποιες ρυθμίσεις προβλέπονται για να διασφαλιστεί ότι υπάρχει αρμόδιος με τον οποίο να μπορεί να συνδεθεί το αιτούν δικαστήριο στον τόπο της τηλεδιάσκεψης και πρόσωπο διαθέσιμο κατά την ημέρα της ακρόασης για τη λειτουργία των εγκαταστάσεων τηλεδιάσκεψης και την αντιμετώπιση ενδεχόμενων τεχνικών προβλημάτων;

Στα δικαστήρια της Δημοκρατίας της Λιθουανίας και τους άλλους οργανισμούς που διαθέτουν εγκαταστάσεις τηλεδιάσκεψης υπάρχουν πρόσωπα αρμόδια για τη χρήση, τη συντήρηση και τη λειτουργία του εξοπλισμού. Σύμφωνα με το σημείο 6 της περιγραφής, ο κατάλογος των προσώπων που ορίζονται από τις αρχές εκτελέσεως ως υπεύθυνα για τη χρήση και τη συντήρηση του εξοπλισμού τηλεδιάσκεψης και την οργάνωση των τηλεδιασκέψεων δημοσιεύεται, μαζί με τα στοιχεία επικοινωνίας των εν λόγω προσώπων (οργανισμός, αριθμός τηλεφώνου, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου) από τη Διοίκηση των Εθνικών Δικαστηρίων στο ενδοδίκτυο του δικαστικού συστήματος.

14 Ποιες, ενδεχομένως, πρόσθετες πληροφορίες απαιτούνται από το αιτούν δικαστήριο;

Το αιτούν δικαστήριο πρέπει να παράσχει τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 4 του κανονισμού. Σε περίπτωση μη παροχής αυτών των πληροφοριών ή παροχής εσφαλμένων πληροφοριών, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η εκτέλεση της παραγγελίας, εφαρμόζεται η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 8 του κανονισμού. Η νομοθεσία δεν προβλέπει υποχρέωση του αιτούντος δικαστηρίου προς παροχή άλλων πληροφοριών.

Τελευταία επικαιροποίηση: 23/03/2022

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται ο αντίστοιχος αρμόδιος επαφής του ΕΔΔ. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο δεν αναλαμβάνουν καμία απολύτως ευθύνη όσον αφορά πληροφορίες ή δεδομένα που περιέχονται ή αναφέρονται στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.