Przeprowadzenie dowodu w drodze wideokonferencji

Francja
Autor treści:
European Judicial Network
Europejska sieć sądowa (w sprawach cywilnych i handlowych)

1 Czy istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu z wykorzystaniem wideokonferencji z udziałem sądu we wzywającym państwie członkowskim lub też bezpośrednio przez sąd tego państwa członkowskiego? Jeżeli tak, jakie obowiązują w tym względzie procedury lub przepisy krajowe?

Tak. Zgodnie z art. 10 i 12 rozporządzenia (WE) nr 1206/2001 w sprawie współpracy między sądami państw członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w sprawach cywilnych lub handlowych, jeżeli sąd wzywającego państwa członkowskiego złoży, przy użyciu formularza A przewidzianego w tym rozporządzeniu, wniosek o przeprowadzenie dowodu przez właściwy sąd francuski, może być obecny przy przeprowadzaniu dowodu. Taką możliwość przewiduje art. 12 rozporządzenia oraz art. 741 francuskiego kodeksu postępowania cywilnego (Code du Procédure Civile). Nie ma zatem żadnych przeszkód, by sąd wzywający zwrócił się o możliwość uczestniczenia w przeprowadzeniu dowodu w drodze wideokonferencji pod warunkiem dostępności niezbędnych urządzeń oraz przestrzegania ograniczeń i warunków określonych przez sędziego sądu francuskiego, któremu powierzono zadanie przeprowadzenia dowodu.

Zgodnie z art. 17 rozporządzenia (WE) nr 1206/2001 sąd wzywającego państwa członkowskiego może złożyć, przy użyciu formularza I przewidzianego w tym rozporządzeniu, wniosek do francuskiej jednostki centralnej o zezwolenie na bezpośrednie przesłuchanie świadka w drodze wideokonferencji.

2 Czy istnieją jakieś ograniczenia co do rodzaju osób, jakie można przesłuchać w drodze wideokonferencji – np. czy w ten sposób można przesłuchać wyłącznie świadków czy też inne osoby, np. biegłych lub strony?

W drodze wideokonferencji można przesłuchać każdą osobę (świadka, biegłego lub stronę), wyłącznie jeżeli zgodnie z prawem francuskim przesłuchanie takie uznaje się za środek dowodowy. Oznacza to, że musi ono dotyczyć dokładnie określonych zdarzeń lub kwestii, które należy wskazać we wniosku o zezwolenie złożonym przy użyciu formularza I. W związku z tym niedozwolone jest przeprowadzenie w drodze wideokonferencji całego przesłuchania przed sądem wzywającym.

3 Jakie ewentualne ograniczenia istnieją w odniesieniu do rodzaju dowodu, jaki można przeprowadzić w drodze wideokonferencji?

W drodze wideokonferencji mogą odbywać się wyłącznie przesłuchania osób. Nie można tą drogą składać pism ani poświadczać dokumentów sporządzonych po oględzinach.

4 Czy istnieją jakieś ograniczenia co do miejsca przesłuchania osoby przy wykorzystaniu wideokonferencji – np. czy musi się ono odbyć w sądzie?

W przypadku wniosków złożonych na podstawie art. 10–12 rozporządzenia (WE) nr 1206/2001 przy użyciu formularza A przewidzianego w tym rozporządzeniu – tj. wniosków o przesłuchanie osoby przez właściwy miejscowo sąd francuski w obecności sądu pochodzenia – przesłuchanie należy przeprowadzić w siedzibie właściwego francuskiego sądu.

W przypadku wniosków o bezpośrednie przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 17 nie wprowadzono żadnych takich ograniczeń. Co do zasady, wydając zezwolenie, francuska jednostka centralna przekazuje dane kontaktowe właściwego miejscowo sądu powszechnego (tribunal judiciaire), który udzieli pomocy sądowi wzywającemu. Pomoc ta ogranicza się jednak do praktycznych ustaleń dotyczących organizacji wideokonferencji. Nie ma jednak żadnych przeszkód, by sąd wzywający wyznaczył miejsce przesłuchania osoby, pod warunkiem że zrobi to z wyprzedzeniem i strony lub osoba przesłuchiwana wyrażą na to zgodę. Wszystkie te kwestie należy ująć we wniosku o zezwolenie składanym przy użyciu formularza I.

W każdym przypadku sąd wzywający ponosi wyłączną odpowiedzialność za nawiązanie kontaktu z jednolitym sądem powszechnym lub instytucją, w której ma się stawić osoba przesłuchiwana. Po udzieleniu zezwolenia francuska jednostka centralna nie będzie w żaden sposób interweniować w tym sądzie ani w tej instytucji.

5 Czy dozwolone jest rejestrowanie przesłuchań przeprowadzanych w drodze wideokonferencji, a jeżeli tak, to czy dostępne są w tym celu odpowiednie środki?

W przypadku wniosków złożonych na podstawie art. 10–12 rozporządzenia sąd wzywający występujący o możliwość uczestniczenia w przesłuchaniu świadka przez sąd francuski w drodze wideokonferencji może również złożyć, przy użyciu formularza A, wniosek o przygotowanie transkrypcji lub zarejestrowanie przesłuchania, na co zezwala art. 739 francuskiego kodeksu postępowania cywilnego.

W przypadku wniosków złożonych na podstawie art. 17 nie ma żadnych przeszkód, aby sąd wzywającego państwa członkowskiego złożył, przy użyciu formularza I, wniosek o zarejestrowanie przesłuchania, jeżeli taką możliwość przewidziano w ustawodawstwie i pod warunkiem powiadomienia o tym z wyprzedzeniem osoby przesłuchiwanej. W każdym przypadku w odniesieniu do przesłuchań prowadzonych bezpośrednio w drodze wideokonferencji za praktyczne i techniczne ustalenia dotyczące rejestracji przesłuchania odpowiada wyłącznie sąd wzywający. Oznacza to, że francuski sąd wspomagający sąd wzywający przy organizacji wideokonferencji nie będzie jej rejestrował.

6 W jakim języku powinno być prowadzone przesłuchanie: a) w przypadku wniosków na mocy art. 10-12; oraz b) w przypadku bezpośredniego przeprowadzania dowodu na mocy art. 17?

a) Co do zasady przesłuchanie jest prowadzone w języku francuskim. Nie ma jednak żadnych przeszkód, aby francuski sędzia prowadzący przesłuchanie poprowadził je w innym języku zrozumiałym zarówno dla sędziego, jak i dla osoby przesłuchiwanej.

b) Przesłuchanie jest prowadzone w języku wybranym przez sąd wzywającego państwa członkowskiego, w razie potrzeby z udziałem tłumacza ustnego.

7 Jeżeli konieczna jest obecność tłumacza, kto odpowiada za zapewnienie jego obecności w przypadku obydwu rodzajów przesłuchań i gdzie tłumacz powinien się znajdować?

W przypadku wniosków złożonych na podstawie art. 10–12 rozporządzenia tłumaczy ustnych wyznacza wezwany sąd francuski i stawią się oni w tym sądzie. Usługę tłumaczenia ustnego może również zapewnić sąd wzywający, jeżeli chce uczestniczyć w przesłuchaniu w drodze wideokonferencji, o ile zaznaczono to na formularzu A i sędzia sądu francuskiego prowadzący przesłuchanie wyrazi na to zgodę. Wszystkie koszty tłumaczenia ustnego, w tym koszty podróży, ponosi wyłącznie sąd wzywający zgodnie z treścią art. 748 francuskiego kodeksu postępowania cywilnego.

W przypadku wniosków o bezpośrednie przeprowadzenie dowodu złożonych na podstawie art. 17 rozporządzenia tłumaczy ustnych zapewnia sąd wzywający. Nie ma żadnych przeszkód, by tłumacze znajdowali się w tym samym miejscu co osoba przesłuchiwana. Również w tym przypadku koszty podróży poniesione przez tłumaczy ponosi wyłącznie sąd wzywający.

8 Jaką procedurę stosuje się przy organizacji przesłuchania oraz powiadamianiu osoby, która ma zostać przesłuchana, o terminie i miejscu przesłuchania? Z jakim wyprzedzeniem należy ustalić termin przesłuchania, aby osoba, która ma zostać przesłuchana, otrzymała powiadomienie z odpowiednim wyprzedzeniem?

W przypadku wniosków złożonych na podstawie art. 10–12 wezwany sąd francuski wzywa osobę na przesłuchanie zgodnie z przepisami prawa francuskiego. Jeżeli sąd wzywający złożył wniosek o udział w przesłuchaniu, sąd francuski powiadamia go o terminie przesłuchania zgodnie z art. 741 francuskiego kodeksu postępowania cywilnego.

W przypadku wniosków złożonych na podstawie art. 17 obowiązek wezwania osoby na przesłuchanie spoczywa wyłącznie na sądzie wzywającym. Dokonuje on tego po uzgodnieniu daty i godziny wideokonferencji z odpowiednim wydziałem jednolitego sądu powszechnego wspomagającym go w organizacji wideokonferencji, którego dane kontaktowe są podane w zezwoleniu wydanym przez francuską jednostkę centralną. Osoba przesłuchiwana w żadnym wypadku nie otrzymuje wezwania na przesłuchanie od sądu francuskiego ani francuskiej jednostki centralnej.

9 Jakie koszty wiążą się z wykorzystaniem wideokonferencji do przeprowadzenia dowodu i jak powinny one być pokrywane?

Zgodnie z art. 748 francuskiego kodeksu postępowania cywilnego koszty ponosi wyłącznie sąd wzywający, który złożył wniosek o udział w przesłuchaniu prowadzonym przez sąd francuski w drodze wideokonferencji albo o przeprowadzenie przesłuchania bezpośrednio w drodze wideokonferencji. W związku z tym to sąd wzywający odpowiada za skontaktowanie się z francuskim sądem wezwanym w oparciu o praktyczne informacje przekazane – w pierwszym przypadku – przez ten sąd albo – w drugim przypadku – przez francuski sąd udzielający pomocy sądowi wzywającemu.

10 Jakie ewentualne wymogi powinny zostać spełnione, aby zagwarantować poinformowanie osoby przesłuchiwanej bezpośrednio przez sąd wzywający, że występuje ona na zasadzie dobrowolności?

Jeżeli sąd wzywający występuje o przesłuchanie osoby bezpośrednio w drodze wideokonferencji, odpowiada za wezwanie tej osoby. W związku z tym pouczenie osoby, że jej udział w przesłuchaniu jest dobrowolny, należy do sądu wzywającego.

11 Jaką procedurę stosuje się w celu zweryfikowania tożsamości osoby, która ma zostać przesłuchana?

Osoba ta musi okazać dokument tożsamości.

12 Jakie wymogi powinny zostać spełnione przy odbieraniu przysięgi i jakie informacje od sądu wzywającego są konieczne, kiedy przysięga jest wymagana przy bezpośrednim przeprowadzaniu dowodu na mocy art. 17?

W przypadku wniosków złożonych na podstawie art. 10–12 obowiązują wymogi określone w prawie francuskim, chyba że sąd wzywający złożył, przy użyciu formularza A, wniosek o zastosowanie wymogów określonych w prawie krajowym tego sądu. Wymogi takie można zastosować wyłącznie w przypadku, gdy są one zgodne z francuskim porządkiem publicznym w rozumieniu art. 739 i 743 francuskiego kodeksu postępowania cywilnego.

W przypadku wniosków o bezpośrednie przeprowadzenie dowodu w drodze wideokonferencji na podstawie art. 17 obowiązują wymogi dotyczące odbierania przyrzeczenia określone w prawie sądu wzywającego.

13 Przy pomocy jakich środków zapewnia się w miejscu przeprowadzania wideokonferencji obecność osoby do kontaktów, do której sąd wzywający może się zwracać w razie potrzeby, oraz osoby, która jest dostępna w dniu przesłuchania i zajmuje się obsługą sprzętu do przeprowadzenia wideokonferencji oraz rozwiązuje ewentualne problemy techniczne?

W przypadku wniosków o bezpośrednie przeprowadzenie dowodu w drodze wideokonferencji na podstawie art. 17 francuska jednostka centralna przekazuje – w zezwoleniu dla sądu wzywającego – dane kontaktowe właściwego wydziału oraz osoby wyznaczonej do kontaktów odpowiedzialnej za kwestie techniczne w jednolitym sądzie powszechnym pomagającym przy organizacji wideokonferencji. Sąd wzywający dokonuje z nimi wszelkich ustaleń praktycznych.

14 Czy od sądu wzywającego wymaga się przekazania jakichkolwiek informacji dodatkowych?

Wnioski i zawiadomienia dokonane na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1206/2001, a także wszelkie wyjaśnienia i informacje, które mogą być do nich dołączone w formie załącznika, należy przetłumaczyć na język francuski.

Ostatnia aktualizacja: 03/03/2022

Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwy punkt kontaktowy Europejskiej Sieci Sądowej (EJN). Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. ESS ani Komisja Europejska nie ponoszą odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane lub odniesienia zawarte w tym dokumencie. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.