Διασφάλιση περιουσιακών στοιχείων κατά τη διάρκεια αγωγής σε χώρα της ΕΕ

Γερµανία
Περιεχόμενο που παρέχεται από
European Judicial Network
Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο (για αστικές και εμπορικές υποθέσεις)

1 Ποια είναι τα διάφορα μέτρα;

Τα μέτρα αυτά αποβλέπουν στην εξασφάλιση της δυνατότητας αναγκαστικής εκτέλεσης, είτε με τη συντηρητική κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη είτε με την προσωρινή ρύθμιση μιας κατάστασης. Τα μέτρα αυτά δεν οδηγούν κατά κανόνα στην πλήρη ικανοποίηση του δικαιώματος του δανειστή.

Διαθέσιμα είναι τα ακόλουθα μέτρα:

1.1       Δέσμευση και συντηρητική προσωπική κράτηση [dinglicher und persönlicher Arrest, άρθρα 916 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Zivilprozessordnung)]

Η δέσμευση και η συντηρητική προσωπική κράτηση διατάσσονται για την εξασφάλιση της δυνατότητας αναγκαστικής εκτέλεσης για την ικανοποίηση χρηματικής απαίτησης, συνηθέστερη δε περίπτωση είναι αυτή της δέσμευσης κινητών ή ακίνητων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη. Για την επακόλουθη εκτέλεση της δέσμευσης ή της συντηρητικής προσωπικής κράτησης εφαρμόζονται, με μικρές αποκλίσεις, οι διατάξεις που διέπουν την αναγκαστική εκτέλεση. Για παράδειγμα, η δέσμευση μπορεί να εκτελεστεί με κατάσχεση (επί κινητού περιουσιακού στοιχείου) ή με δεσμευτική υποθήκη (επί ακίνητου περιουσιακού στοιχείου), ενώ η συντηρητική προσωπική κράτηση μπορεί να εκτελεστεί με σύλληψη και προσωποκράτηση.

1.2       Διάταξη εξασφαλιστικών μέτρων (einstweilige Verfügung, άρθρα 935 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας)

Η διάταξη εξασφαλιστικών μέτρων έχει ως σκοπό την προσωρινή εξασφάλιση κάποιας μη χρηματικής απαίτησης. Η διάταξη εξασφαλιστικών μέτρων υπό τη μορφή εξασφαλιστικής διαταγής (Sicherungsverfügung, άρθρο 935 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας) ή ρυθμιστικής διαταγής (Regelungsverfügung, άρθρο 940 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας) εκδίδεται από το αρμόδιο δικαστήριο κατόπιν σχετικής αίτησης. Επιπλέον, υφίσταται η εξασφαλιστική καταψηφιστική διαταγή (sichernde Leistungsverfügung), για την έκδοση της οποίας προβλέπονται αυστηρότερες προϋποθέσεις. Για την επακόλουθη εκτέλεση εφαρμόζονται, ομοίως, κατά κανόνα οι διατάξεις που διέπουν την αναγκαστική εκτέλεση (άρθρο 936 σε συνδυασμό με το άρθρο 928 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

1.3       Δέσμευση λογαριασμού κατά το δίκαιο της ΕΕ

Στα άρθρα 946 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περιλαμβάνονται οι λεπτομερείς διατάξεις για την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 655/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, περί της διαδικασίας ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού προς διευκόλυνση της διασυνοριακής είσπραξης οφειλών σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (ΕΕ L 189 της 27.6.2014, σ. 59). Η δέσμευση λογαριασμού αποτελεί ειδική μορφή προσωρινής έννομης προστασίας.

1.4       Προαναγγελία κατάσχεσης (Vorpfändung, άρθρο 845 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας)

Πέραν των παραπάνω, υφίσταται ακόμη η προαναγγελία κατάσχεσης, η οποία αποτελεί ιδιαίτερη μορφή εξασφάλισης του δανειστή. Πρόκειται για ιδιωτικό μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης του δανειστή στις σχέσεις μεταξύ του οφειλέτη και τρίτου, το οποίο παράγει τα αποτελέσματα δέσμευσης (άρθρο 845 παράγραφος 2 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

2 Υπό ποιες προϋποθέσεις διατάσσονται αυτά τα μέτρα;

2.1 Η διαδικασία

Η δέσμευση και η συντηρητική προσωπική κράτηση καθώς και τα εξασφαλιστικά μέτρα (σημεία 1.1 και 1.2) διατάσσονται, κατόπιν αίτησης του διαδίκου που ζητεί έννομη προστασία, με διάταξη του αρμόδιου δικαστηρίου. Η αίτηση πρέπει να περιλαμβάνει στοιχεία για την προς εξασφάλιση απαίτηση και το επείγον της έκδοσης διάταξης και/ή τον κίνδυνο ματαίωσης της ικανοποίησης του δανειστή. Αμφότερα τα στοιχεία αυτά πρέπει να πιθανολογηθούν, για παράδειγμα μέσω ένορκης βεβαίωσης.

Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί εγγράφως ή με προφορική δήλωση για την οποία συντάσσεται πρακτικό στη γραμματεία του δικαστηρίου. Αρμόδιο είναι το δικαστήριο που είναι αρμόδιο για την κύρια υπόθεση ή και το ειρηνοδικείο (Amtsgericht) στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το προς το εξασφάλιση αντικείμενο, το αντικείμενο της διαφοράς ή το προς προσωποκράτηση πρόσωπο. Η δικαστική απόφαση που εκδίδεται έχει τη μορφή είτε οριστικής, δεσμευτικής για το δικαστήριο απόφασης (Urteil), αν εκδόθηκε κατόπιν προφορικής συζήτησης, είτε απλουστευμένης απόφασης (Beschluss).

Στη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, η εκπροσώπηση από δικηγόρο είναι υποχρεωτική μόνο κατά την προφορική συζήτηση ενώπιον πρωτοδικείου (Landgericht).

Η δέσμευση λογαριασμού (σημείο 1.3) διέπεται από τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 655/2014. Τα άρθρα 946 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας περιλαμβάνουν τις αναγκαίες διατάξεις σχετικά με την υποβολή της αίτησης και τη διαδικασία εξέτασής της, την εκτέλεση της απόφασης και τα σχετικά διαθέσιμα ένδικα βοηθήματα.

Η προαναγγελία κατάσχεσης (σημείο 1.4) πραγματοποιείται (για λεπτομέρειες, βλ. παραπάνω) χωρίς δικαστική απόφαση. Στην περίπτωση αυτή, πράγματι ο δανειστής αναλαμβάνει ο ίδιος την πρωτοβουλία ικανοποίησης των απαιτήσεών του (κατά κανόνα μέσω εντολής που ανατίθεται σε δικαστικό επιμελητή). Ο δανειστής επιδιώκει την ικανοποίηση της απαίτησής του με την κατάσχεση στα χέρια τρίτου απαιτήσεων ή άλλων δικαιωμάτων, βάσει εκτελεστού τίτλου, επιδίδοντας γραπτή δήλωση στον τρίτο και στον οφειλέτη, με την οποία τους ενημερώνει ότι επίκειται η κατάσχεση του δικαιώματος ή της απαίτησης από την εν λόγω έννομη σχέση (άρθρο 845 παράγραφος 1 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Η δήλωση προς τον τρίτο έχει την ισχύ δέσμευσης του άρθρου 930 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, εφόσον η κατάσχεση της απαίτησης πραγματοποιηθεί εντός ενός μήνα (άρθρο 845 παράγραφος 2 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

Η αίτηση δέσμευσης ή συντηρητικής προσωπικής κράτησης, καθώς και η αίτηση έκδοσης διάταξης εξασφαλιστικών μέτρων υπόκεινται, βάσει του νόμου σχετικά με τα δικαστικά έξοδα (Gerichtskostengesetz), σε τέλος με συντελεστή x 1,5. Το ποσό του τέλους εξαρτάται από την αξία του αντικειμένου της διαφοράς, η οποία εκτιμάται κατά περίπτωση από το δικαστήριο βάσει του ασφαλιστέου συμφέροντος του αιτούντος. Ακολουθεί ο πίνακας τελών για τις διαφορές με αξίας μέχρι 500 000 ευρώ:

Νόμος σχετικά με τα δικαστικά έξοδα (Gerichtskostengesetz - GKG), παράρτημα 2 (στο άρθρο 34 παράγραφος 1 τρίτο εδάφιο)

Αξία διαφοράς
μέχρι ... €

Τέλος
... €


Αξία διαφοράς
μέχρι ... €

Τέλος
... €

500

35,00


50 000

546,00

1 000

53,00


65 000

666,00

1 500

71,00


80 000

786,00

2 000

89,00


95 000

906,00

3 000

108,00


110 000

1 026,00

4 000

127,00


125 000

1 146,00

5 000

146,00


140 000

1 266,00

6 000

165,00


155 000

1 386,00

7 000

184,00


170 000

1 506,00

8 000

203,00


185 000

1 626,00

9 000

222,00


200 000

1 746,00

10 000

241,00


230 000

1 925,00

13 000

267,00


260 000

2 104,00

16 000

293,00


290 000

2 283,00

19 000

319,00


320 000

2 462,00

22 000

345,00


350 000

2 641,00

25 000

371,00


380 000

2 820,00

30 000

406,00


410 000

2 999,00

35 000

441,00


440 000

3 178,00

40 000

476,00


470 000

3 357,00

45 000

511,00


500 000

3 536,00

Εάν διεξαχθεί προφορική διαδικασία για την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων και εφόσον η υπόθεση δεν περατωθεί λόγω απόσυρσης της αίτησης προτού ολοκληρωθεί η εν λόγω προφορική διαδικασία, ή λόγω αναγνώρισης της οφειλής, παραίτησης ή συμβιβασμού (στις περιπτώσεις αυτές το τέλος μειώνεται κατά 0,5), καταβάλλεται υψηλότερο τέλος, που ισούται με 300% του αρχικού. Καταρχήν τα δικαστικά έξοδα βαρύνουν τον διάδικο τον οποίο καταδικάζει το δικαστήριο στην καταβολή των δικαστικών εξόδων, αλλά υπεύθυνος εις ολόκληρον είναι επίσης και ο αιτών, εφόσον κινεί τη διαδικασία.

Για την κίνηση της διαδικασίας επίδοσης προαναγγελίας κατάσχεσης στον οφειλέτη και τον τρίτο που κατονομάζεται στη δήλωση, οι δικαστικοί επιμελητές χρεώνουν για καθέναν τέλος 3 ευρώ. Στο τέλος αυτό προστίθενται οι δαπάνες για έξοδα αποστολής και ενδεχόμενες απαραίτητες πιστοποιήσεις. Εάν η επίδοση γίνει από τον δικαστικό επιμελητή αυτοπροσώπως, το τέλος ανέρχεται σε 10 ευρώ και στην περίπτωση αυτή πρέπει επίσης να του καταβληθούν τα έξοδα μετακίνησης. Ανάλογα με τη διανυθείσα απόσταση, τα έξοδα αυτά κυμαίνονται από 3,25 έως 16,25 ευρώ. Εάν ο ίδιος ο δικαστικός επιμελητής συντάξει την δήλωση εξ ονόματος του δανειστή (άρθρο 845 παράγραφος 1 δεύτερο εδάφιο του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας), εισπράττει ειδικό τέλος για τη σύνταξη επίσημης πράξης που ανέρχεται σε 16 ευρώ.

Η εφαρμογή των διαταχθέντων από το δικαστήριο ασφαλιστικών μέτρων αποτελεί πρωτίστως αρμοδιότητα των δικαστικών επιμελητών και πραγματώνεται με μέσα κρατικού καταναγκασμού (εκτέλεση). Πραγματοποιείται κατά τρόπο αντίστοιχο με τον ισχύοντα για την αναγκαστική εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων.

Παρέκβαση: Η εκτέλεση απόφασης που κηρύχθηκε προσωρινά εκτελεστή, με την οποία προσβάλλεται ασφαλιστικό μέτρο, δεν διαφέρει ουσιαστικά από την αναγκαστική εκτέλεση τελεσίδικης απόφασης. Ωστόσο, ανάλογα με το είδος της απαίτησης, ο νόμος προβλέπει διάφορες δυνατότητες αναγκαστικής εκτέλεσης.

Σε περίπτωση οφειλής ορισμένου χρηματικού ποσού, ο δανειστής συχνά δίνει εντολή στον δικαστικό επιμελητή για την εκτέλεση της δικαστικής απόφασης. Η κατάσχεση κινητών περιουσιακών στοιχείων από δικαστικό επιμελητή συνεπάγεται την καταβολή ποσού 26 ευρώ. Εάν η κατάσχεση απαιτεί την παρέμβαση του δικαστικού επιμελητή για διάστημα άνω των τριών ωρών, πρέπει να του καταβληθεί ποσό ίσο με 20 ευρώ για κάθε επιπλέον ώρα ή τμήμα ώρας. Στα έξοδα αυτά προστίθενται επίσης τυχόν αναγκαίες δαπάνες που έγιναν από τον δικαστικό επιμελητή. Η διαταγή πληρωμής μπορεί επίσης να παρέχει στον δανειστή το δικαίωμα να ζητήσει κατάσχεση σε απαιτήσεις του οφειλέτη (για παράδειγμα επί του μισθού του, σύμφωνα με το άρθρο 829 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Για τις διαδικασίες που αφορούν αυτή καθαυτή την αίτηση επιβάλλεται τέλος 20 ευρώ, ενώ τα παρεπόμενα έξοδα (ειδικότερα τα έξοδα επίδοσης της δικαστικής απόφασης) χρεώνονται χωριστά.

Εάν η εκτέλεση αφορά ακίνητα του οφειλέτη μέσω αναγκαστικού πλειστηριασμού ή αναγκαστικής διαχείρισης, στην περίπτωση αυτή απαιτείται η εγγραφή υποθήκης ως εγγύηση. Η εγγραφή εξασφαλιστικής υποθήκης στο κτηματολόγιο συνεπάγεται, βάσει του νόμου για τα έξοδα σε υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας για δικαστήρια και συμβολαιογράφους (Gerichts- und Notarkostengesetz - GNotKG), την πλήρη καταβολή ενός τέλους που καθορίζεται σε συνάρτηση με την αξία της προς εξασφάλιση απαίτησης. Ακολουθεί πίνακας τιμών για τις απαιτήσεις αξίας μέχρι 3 εκατομμυρίων ευρώ:

Νόμος για τα έξοδα σε υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας για δικαστήρια και συμβολαιογράφους (Gerichts- und Notarkostengesetz - GNotKG)

παράρτημα 2 (στο άρθρο 34 παράγραφος 3)


Αξία του αντικειμένου
έως … €

Τέλος
Πίνακας A
… €

Τέλος
Πίνακας B
… €


Αξία του αντικειμένου
έως … €

Τέλος
Πίνακας A
… €

Τέλος
Πίνακας B
… €


Αξία του αντικειμένου
έως … €

Τέλος
Πίνακας A
… €

Τέλος
Πίνακας B
… €

500

35,00

15,00


200 000

1 746,00

435,00


1 550 000

7 316,00

2 615,00

1 000

53,00

19,00


230 000

1 925,00

485,00


1 600 000

7 496,00

2 695,00

1 500

71,00

23,00


260 000

2 104,00

535,00


1 650 000

7 676,00

2 775,00

2 000

89,00

27,00


290 000

2 283,00

585,00


1 700 000

7 856,00

2 855,00

3 000

108,00

33,00


320 000

2 462,00

635,00


1 750 000

8 036,00

2 935,00

4 000

127,00

39,00


350 000

2 641,00

685,00


1 800 000

8 216,00

3 015,00

5 000

146,00

45,00


380 000

2 820,00

735,00


1 850 000

8 396,00

3 095,00

6 000

165,00

51,00


410 000

2 999,00

785,00


1 900 000

8 576,00

3 175,00

7 000

184,00

57,00


440 000

3 178,00

835,00


1 950 000

8 756,00

3 255,00

8 000

203,00

63,00


470 000

3 357,00

885,00


2 000 000

8 936,00

3 335,00

9 000

222,00

69,00


500 000

3 536,00

935,00


2 050 000

9 116,00

3 415,00

10 000

241,00

75,00


550 000

3 716,00

1 015,00


2 100 000

9 296,00

3 495,00

13 000

267,00

83,00


600 000

3 896,00

1 095,00


2 150 000

9 476,00

3 575,00

16 000

293,00

91,00


650 000

4 076,00

1 175,00


2 200 000

9 656,00

3 655,00

19 000

319,00

99,00


700 000

4 256,00

1 255,00


2 250 000

9 836,00

3 735,00

22 000

345,00

107,00


750 000

4 436,00

1 335,00


2 300 000

10 016,00

3 815,00

25 000

371,00

115,00


800 000

4 616,00

1 415,00


2 350 000

10 196,00

3 895,00

30 000

406,00

125,00


850 000

4 796,00

1 495,00


2 400 000

10 376,00

3 975,00

35 000

441,00

135,00


900 000

4 976,00

1 575,00


2 450 000

10 556,00

4 055,00

40 000

476,00

145,00


950 000

5 156,00

1 655,00


2 500 000

10 736,00

4 135,00

45 000

511,00

155,00


1 000 000

5 336,00

1 735,00


2 550 000

10 916,00

4 215,00

50 000

546,00

165,00


1 050 000

5 516,00

1 815,00


2 600 000

11 096,00

4 295,00

65 000

666,00

192,00


1 100 000

5 696,00

1 895,00


2 650 000

11 276,00

4 375,00

80 000

786,00

219,00


1 150 000

5 876,00

1 975,00


2 700 000

11 456,00

4 455,00

95 000

906,00

246,00


1 200 000

6 056,00

2 055,00


2 750 000

11 636,00

4 535,00

110 000

1 026,00

273,00


1 250 000

6 236,00

2 135,00


2 800 000

11 816,00

4 615,00

125 000

1 146,00

300,00


1 300 000

6 416,00

2 215,00


2 850 000

11 996,00

4 695,00

140 000

1 266,00

327,00


1 350 000

6 596,00

2 295,00


2 900 000

12 176,00

4 775,00

155 000

1 386,00

354,00


1 400 000

6 776,00

2 375,00


2 950 000

12 356,00

4 855,00

170 000

1 506,00

381,00


1 450 000

6 956,00

2 455,00


3 000 000

12 536,00

4 935,00

185 000

1 626,00

408,00


1 500 000

7 136,00

2 535,00





Για αίτηση αναγκαστικού πλειστηριασμού ή αναγκαστικής διαχείρισης ακινήτου, τα τέλη ανέρχονται σε 100 ευρώ.

Εάν ο οφειλέτης, βάσει της δικαστικής απόφασης, οφείλει να επιστρέψει κινητό περιουσιακό στοιχείο, η εκτέλεση της δικαστικής απόφασης γίνεται από δικαστικό επιμελητή κατόπιν αίτησης του δανειστή. Για την πραγματοποίηση της πράξης αυτής, επιβάλλεται τέλος 26 ευρώ. Εάν η απόφαση διατάσσει τον οφειλέτη να επιστρέψει ακίνητο ή κατοικία, το ποσό των απαιτούμενων τελών για την εκκένωση του ακινήτου ανέρχεται σε 98 ευρώ. Στα έξοδα αυτά προστίθενται παρεπόμενα έξοδα που πραγματοποιήθηκαν από τον δικαστικό επιμελητή, ιδίως για την προσφυγή σε υπηρεσίες τρίτων (όπως έξοδα μεταφοράς ή έξοδα για παραβίαση κλειδαριάς κλπ.). Και στην περίπτωση αυτή, εάν οι ενέργειες του δικαστικού επιμελητή απαιτούν χρονικό διάστημα άνω των τριών ωρών, πρέπει να του καταβληθεί πρόσθετο τέλος 20 ευρώ για κάθε επιπλέον ώρα ή τμήμα ώρας.

2.2 Οι κύριες προϋποθέσεις

Η δέσμευση και η συντηρητική προσωπική κράτηση προϋποθέτουν, για να διαταχθούν, την ύπαρξη χρηματικής απαίτησης και βάσιμο λόγο για τη λήψη του μέτρου αυτού. Όσον αφορά τη δέσμευση περιουσίας, με την οποία κατάσχεται συντηρητικά το σύνολο των υποκείμενων σε κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, βάσιμος λόγος υφίσταται όταν υπάρχει φόβος ότι ο οφειλέτης θα επιχειρήσει δολίως είτε να αποτρέψει είτε να δυσχεράνει ουσιαστικά τη μελλοντική εκτέλεση της δικαστικής απόφασης, για παράδειγμα μέσω της μετακίνησης ή απόκρυψης των περιουσιακών στοιχείων του. Η συντηρητική προσωπική κράτηση, δηλαδή η προσωποκράτηση του οφειλέτη, αποσκοπεί επίσης στο να αποτραπεί, με ιδιαίτερα επεμβατικό τρόπο, ο οφειλέτης από το να αποκρύψει υπάρχοντα περιουσιακά στοιχεία του που θα υπόκειντο σε αναγκαστική εκτέλεση. Συντηρητική προσωπική κράτηση μπορεί να διαταχθεί μόνο όταν δεν μπορεί να επιτευχθεί η αναγκαία εξασφάλιση του δανειστή μέσω της δέσμευσης της περιουσίας του οφειλέτη.

Η διάταξη εξασφαλιστικών μέτρων (σε κάθε μορφή) στοχεύει στο να αποτρέψει μεταβολή της υπάρχουσας κατάστασης η οποία θα μπορούσε να αποτρέψει ή να δυσχεράνει ουσιαστικά την πραγμάτωση των δικαιωμάτων ενός διαδίκου ή μιας έννομης σχέσης. Αντικείμενο διάταξης εξασφαλιστικών μέτρων μπορούν να είναι αξιώσεις (προσωρινής) παράδοσης πραγμάτων ή (προσωρινής) ανοχής ή διενέργειας πράξεων (άρθρα 935, 938 και 940 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Οι διατάξεις που εφαρμόζονται στη δέσμευση και τη συντηρητική προσωπική κράτηση ισχύουν επίσης και για τη διάταξη εξασφαλιστικών μέτρων (άρθρο 936 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Εντελώς κατ’ εξαίρεση, διάταξη εξασφαλιστικών μέτρων μπορεί επίσης να διατάσσει την προσωρινή εκπλήρωση παροχής.

Η αιτία και η αξίωση βάσει των οποίων ζητείται η δέσμευση ή η συντηρητική προσωπική κράτηση μπορούν να πιθανολογηθούν, για παράδειγμα, με ένορκες βεβαιώσεις ή έγγραφα (άρθρο 920 παράγραφος 2 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Συναφώς, απαιτείται το δικαστήριο να κρίνει ως ιδιαιτέρως πιθανή τη βασιμότητα των ισχυρισμών περί της ύπαρξης της αξίωσης και περί του επείγοντος. Το ίδιο ισχύει και για την έκδοση διάταξης εξασφαλιστικών μέτρων (άρθρο 936 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

Στη διαδικασία για την έκδοση απόφασης δέσμευσης ή συντηρητικής προσωπικής κράτησης η ακρόαση των διαδίκων είναι μεν δυνατή αλλά όχι υποχρεωτική από τον νόμο (άρθρο 922 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Αν ο οφειλέτης, στον οποίο πρέπει να επιδοθεί η απόφαση το αργότερο μία εβδομάδα μετά την εκτέλεσή της, ασκήσει ανακοπή κατά της απόφασης δέσμευσης ή συντηρητικής προσωπικής κράτησης, πρέπει να διεξαχθεί εκ των υστέρων προφορική συζήτηση (άρθρο 924 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Στη διαδικασία για την έκδοση διάταξης εξασφαλιστικών μέτρων υφίσταται κατά κανόνα υποχρέωση διεξαγωγής προφορικής συζήτησης. Μπορεί να παραλειφθεί μόνο σε επείγουσες περιπτώσεις ή εάν η αίτηση απορριφθεί (άρθρο 937 παράγραφος 2 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Δεν τάσσεται προθεσμία για την ακρόαση των διαδίκων.

3 Αντικείμενο και φύση αυτών των μέτρων

3.1 Ποια περιουσιακά στοιχεία μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο αυτών των μέτρων;

Αντικείμενο ασφαλιστικών μέτρων μπορεί να αποτελέσει κάθε περιουσιακό στοιχείο το οποίο υπόκειται σε αναγκαστική εκτέλεση.

3.2 Ποια τα αποτελέσματα αυτών των μέτρων;

Η δέσμευση παράγει τα αποτελέσματα συντηρητικής κατάσχεσης ο οφειλέτης και ο τρίτος δεν μπορούν πλέον να διαθέσουν τα δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία.

Η κατάσχεση προστατεύεται από το άρθρο 136 του Ποινικού Κώδικα (Strafgesetzbuch), το οποίο αφορά την καταστροφή κατασχεμένου αγαθού. Εξάλλου, σε περίπτωση παράβασης μπορεί να γεννηθούν επίσης αστικοδικαιικές αξιώσεις αποζημίωσης.

Όσον αφορά τη διάταξη εξασφαλιστικών μέτρων, εφαρμόζονται τα ακόλουθα: Η εκτέλεση διάταξης αφαίρεσης περιουσιακού στοιχείου πραγματοποιείται μέσω δικαστικού επιμελητή σύμφωνα με το άρθρο 883 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Η εκτέλεση υποχρέωσης διενέργειας πράξης ή παράλειψης εκτελείται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 887 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ο δανειστής εξουσιοδοτείται από το δικαστήριο να προβεί σε πράξη που μπορεί να διενεργηθεί από άλλον) ή των άρθρων 888 και 890 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (απειλή χρηματικής ποινής/προσωπικής κράτησης ή προστίμου/πειθαρχικής κράτησης για τη διενέργεια πράξης που δεν μπορεί να διενεργηθεί από άλλον ή για να τον εξαναγκασμό σε παράλειψη ή ανοχή πράξης).

Ειδικές διατάξεις ισχύουν για τη κατάσχεση στα χέρια τρίτου τραπεζικού λογαριασμού, δυνάμει του άρθρου 835 παράγραφος 3 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Χρήματα από τον λογαριασμό οφειλέτη που είναι φυσικό πρόσωπο μπορούν να καταβληθούν στον δανειστή μόνο μετά την παρέλευση τεσσάρων εβδομάδων από την επίδοση στον τρίτο της διαταγής εκχώρησης της απαίτησης. Με τη διευθέτηση αυτή, ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να υποβάλει αίτηση προστασίας από την κατάσχεση, προτού καταβληθεί στον δανειστή που επισπεύδει την κατάσχεση το πιστωτικό υπόλοιπο του τραπεζικού του λογαριασμού.

3.3 Ποια η ισχύς αυτών των μέτρων;

Η εκτέλεση της δέσμευσης ή συντηρητικής προσωπικής κράτησης καθώς και η εκτέλεση της διάταξης εξασφαλιστικών μέτρων πρέπει να λάβει χώρα εντός προθεσμίας ενός μηνός από την ημερομηνία απαγγελίας ή επίδοσης της απόφασης.

Τα μέτρα εξακολουθούν να ισχύουν για όσο διάστημα εξακολουθεί να υφίσταται ο λόγος της λήψης του ασφαλιστικού ή συντηρητικού μέτρου. Τα μέτρα παύουν επίσης όταν εκδοθεί απόφαση στην κύρια δίκη.

4 Υπάρχει δυνατότητα προσφυγής κατά ενός τέτοιου μέτρου;

Δέσμευση ή συντηρητική προσωπική κράτηση καθώς και εξασφαλιστικά μέτρα μπορούν (όπως προαναφέρθηκε) να διαταχθούν είτε με οριστική απόφαση (Endurteil, έπειτα από ακροαματική διαδικασία) είτε με απλουστευμένη απόφαση (Beschluss, άρθρα 922 και 936 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

Σε περίπτωση οριστικής απόφασης, οι διάδικοι μπορούν να ασκήσουν έφεση, αν η αξία του αντικειμένου της έφεσης υπερβαίνει τα 600 ευρώ.

Αν τα εν λόγω μέτρα έχουν διαταχθεί με απλουστευμένη απόφαση, ισχύουν τα εξής:

Η δέσμευση / συντηρητική προσωπική κράτηση ή τα εξασφαλιστικά μέτρα μπορούν να προσβληθούν από τον οφειλέτης με ανακοπή (Widerspruch, άρθρο 924 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Στην περίπτωση αυτή, το δικαστήριο αποφαίνεται επί της νομιμότητας του μέτρου με οριστική απόφαση έπειτα από ακροαματική διαδικασία. Κατά της εν λόγω οριστικής απόφασης μπορεί στη συνέχεια, υπό τις αναφερθείσες προϋποθέσεις, να ασκηθεί έφεση.

Εάν η αίτηση απορριφθεί με απλουστευμένη απόφαση, ο δανειστής μπορεί να ασκήσει άμεση προσφυγή (sofortige Beschwerde) εντός δύο εβδομάδων από την επίδοσή της. Το ίδιο ισχύει στην περίπτωση που απλουστευμένη απόφαση δέχεται την αίτηση δέσμευσης / συντηρητικής προσωπικής κράτησης ή εξασφαλιστικών μέτρων, αλλά ταυτόχρονα διατάσσει τον δανειστή να καταθέσει εγγύηση.

Εξάλλου, ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει την άρση της δέσμευσης / συντηρητικής προσωπικής κράτησης ή των εξασφαλιστικών μέτρων εάν ο δανειστής δεν τηρήσει την προθεσμία για την άσκηση αγωγής (άρθρο 926 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας) ή σε περίπτωση μεταβολής των συνθηκών (άρθρο 927 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

Όσον αφορά τη δέσμευση λογαριασμού κατά τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 655/2014, τα άρθρα 953 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας προβλέπουν ένδικα βοηθήματα κατά των δικαστικών αποφάσεων που αφορούν τη δέσμευση λογαριασμού.

Τέλος, το άρθρο 945 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας προβλέπει υποχρέωση αποζημίωσης σε βάρος διαδίκου ο οποίος πέτυχε την έκδοση υπέρ του απόφασης ασφαλιστικών μέτρων, εάν αποδειχθεί ότι η δέσμευση / συντηρητική προσωπική κράτηση ή τα εξασφαλιστικά μέτρα ήταν εξαρχής αδικαιολόγητα ή αν το διαταχθέν μέτρο αρθεί σύμφωνα με το άρθρο 926 παράγραφος 2 ή το άρθρο 942 παράγραφος 3 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

Ο δανειστής διαθέτει προθεσμία ενός μήνα για να ζητήσει την εκτέλεση της δέσμευσης / συντηρητικής προσωπικής κράτησης ή των εξασφαλιστικών μέτρων. Συναφώς, εφαρμόζονται κατά βάση οι γενικές διατάξεις της αναγκαστικής εκτέλεσης (άρθρα 928 και 936 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας). Στην περίπτωση της δέσμευσης της περιουσίας του οφειλέτη, η εκτέλεση πραγματοποιείται μέσω κατάσχεσης της περιουσίας του (άρθρο 930 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας), ενώ στην περίπτωση της συντηρητικής προσωπικής κράτησης, η εκτέλεση πραγματοποιείται κατά κανόνα μέσω εντάλματος σύλληψης (άρθρο 933 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

Τελευταία επικαιροποίηση: 22/10/2021

Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται ο αντίστοιχος αρμόδιος επαφής του ΕΔΔ. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο δεν αναλαμβάνουν καμία απολύτως ευθύνη όσον αφορά πληροφορίες ή δεδομένα που περιέχονται ή αναφέρονται στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.