Rodzaje zawodów prawniczych

Germania

Na tej stronie przedstawiono informacje o zawodach prawniczych w Niemczech.

Contenuto fornito da
Germania

Prokurator

Rola i funkcje

Prokuratura (Statsanwaltschaft) jestniezależnym organem o jurysdykcji karnej, ukształtowanym w taki sam sposób jak same sądy. Prokuratura jest odpowiedzialna za prowadzenie postępowania przygotowawczego, wniesienie aktu oskarżenia i reprezentowanie go na rozprawie oraz wykonanie wyroku. O ile ustawa nie stanowi inaczej, prokuratura jest również uprawniona do ścigania przestępstwa jako wykroczenia administracyjnego w ramach postępowania karnego.

Jeżeli istnieją wystarczające dowody, prokuratura ma obowiązek interweniować w odniesieniu do wszystkich przestępstw, które mogą być ścigane (zasada legalności). Oznacza to, że przed podjęciem decyzji o ewentualnym wytoczeniu powództwa publicznego prokuratura musi przeprowadzić dochodzenie i badanie prawne wszystkich znanych jej faktów. Prokuratura jest zobowiązana do zachowania obiektywności i bezstronności. Musi ona ustalić zarówno okoliczności obciążające, jak i odciążające. Jeżeli spełnione są przesłanki przewidziane w ustawie, musi wnieść akt oskarżenia. Jeżeli postępowanie dotyczy przestępstwa, prokuratura może odstąpić od ścigania, jeżeli winę sprawcy uznano by za nieletnią i nie ma interesu publicznego w ściganiu. Pod pewnymi warunkami przewidzianymi w ustawie wymagana jest również zgoda sądu właściwego do wszczęcia postępowania głównego. Oskarżony może również podlegać obowiązkom i poleceniom, zgodnie z którymi sprawa zostanie zamknięta.

W toku postępowania przygotowawczego prokuratura jest uprawniona do korzystania z pomocy innych śledczych. Należą do nich funkcjonariusze policji, inspektorzy podatkowi i funkcjonariusze celni. Osoby te muszą wypełniać polecenia prokuratury.

Ściganie jest warunkiem wstępnym późniejszego postępowania sądowego w postępowaniu karnym. Z wyjątkiem wykroczeń administracyjnych, oskarżenie musi zawsze zostać wszczęte przez prokuraturę. W rozprawie zazwyczaj uczestniczy prokurator jako przedstawiciel organu prokuratorskiego.

Prokuratura działa zarówno w pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym (odwołanie i rewizje).

Na rozprawie akt oskarżenia musi zostać odczytany przez prokuratora lub prokuratora. Mają oni prawo przesłuchiwać oskarżonego i świadków. Mogą one również składać własne wnioski dowodowe. Po zakończeniu rozprawy prokurator podnosi zarzut, w ramach którego ocenia się stan faktyczny i prawny. Oskarżonemu regularnie wnosi się o skazanie go na karę lub uniewinnienie.

Za zgodą prokuratury, sądu i oskarżonego postępowanie karne może zostać zakończone na tym etapie postępowania, na przykład jeżeli winy oskarżonego uznaje się za niską po przeprowadzeniu rozprawy.

Jeżeli prokurator jest przekonany, że orzeczenie sądu podlega kontroli z punktu widzenia stanu faktycznego lub prawnego, może wnieść środek zaskarżenia, w tym na korzyść oskarżonego.

Organizacja

Prokuratura ma siedzibę w sądzie okręgowym, Wyższym Sądzie Krajowym i Federalnym Trybunale Sprawiedliwości oraz posiada strukturę hierarchiczną.

Z uwagi na federalny ustrój Niemiec należy dokonać rozróżnienia między właściwością rządu federalnego a właściwością krajów związkowych (Länder).

Prokuratura krajów związkowych

Z wyjątkiem przestępstw, za które właściwy jest Generalbundesanwalt przy Federalnym Trybunale Sprawiedliwości, prokuratura krajów związkowych jest właściwa do ścigania. Federalny prokurator generalny przy Federalnym Trybunale Sprawiedliwości na szczeblu federalnym oraz prokuratury na szczeblu kraju związkowego są różnymi i odrębnymi organami. Szczebel federalny oraz szczebel kraju związkowego nie tworzą układu hierarchicznego. Jednakże w wyjątkowych przypadkach prokurator generalny federalny przy Federalnym Trybunale Sprawiedliwości może w wyjątkowych przypadkach przenieść postępowanie poza swoje kompetencje na prokuraturę kraju związkowego lub pociągnąć za sobą postępowanie we własnym zakresie.

Wszystkie 16 krajów związkowych posiada własną prokuraturę, utworzoną w następujący sposób:

Każdy sąd krajowy (Landgericht) posiada własne biuro prokuratury, które jest również właściwe dla sądów rejonowych (Amtsgerichte) znajdujących się w okręgu sądowym tego sądu krajowego.

Nadzór i kierownictwo nad pracą biur prokuratury sprawuje prokuratura generalna przy właściwym wyższym sądzie krajowym (Oberlandsgericht), która z kolei podlega właściwemu ministrowi sprawiedliwości danego kraju związkowego.

Prokuratura jest odpowiedzialna za postępowanie odwoławcze przed wyższymi sądami okręgowymi. Jeśli takie postępowanie należy do właściwości Trybunału Federalnego, to funkcję oskarżyciela publicznego pełni federalny prokurator generalny.

Więcej informacji na temat prokuratury można znaleźć w zakładce” Sądy i prokuratury” na stronie internetowej Federalnego Ministerstwa Sprawiedliwości i Ochrony Konsumentów. Wiele prokuratur ma również własne strony internetowe. Łącza do nich znajdują się na portalach wymiaru sprawiedliwości krajów związkowych.

Prokurator federalny przy Federalnym Trybunale Sprawiedliwości

Sądownictwo w Republice Federalnej Niemiec należy co do zasady do krajów związkowych (art. 30, 92, 96 ustawy zasadniczej). „Federalny Prokurator Generalny przy Federalnym Trybunale Sprawiedliwości” jest jedyną prokuraturą federalną. Jest on również nazywany „Bundesanwaltschaft”. Oprócz federalnego prokuratora generalnego w jej skład wchodzą inni prokuratorzy federalni, prokuratorzy wyższego szczebla i prokuratorzy oraz inni pracownicy. Generalbundesanwalt (Generalbundesanwalt) jest prokuraturą federalną przy Federalnym Trybunale Sprawiedliwości.

Prokurator generalny Federalnego Trybunału Sprawiedliwości sprawuje urząd prokuratora we wszystkich sprawach karnych dotyczących ochrony państwa, które mają szczególny wpływ na bezpieczeństwo wewnętrzne (w szczególności przemoc terrorystyczną) lub bezpieczeństwo zewnętrzne (traktat i szpiegostwo). W przypadku innych przestępstw mających charakter ochrony państwa Generalbundesanwalt (Generalbundesanwalt) Federalnego Trybunału Sprawiedliwości (Generalbundesanwalt) bierze na siebie odpowiedzialność karną pod pewnymi warunkami określonymi w ustawie w sekcji 120 ust. 2 ustawy o systemie sądownictwa („Evokationsrecht”). Do obowiązków Generalbundesanwalt przy Federalnym Trybunale Sprawiedliwości należy również ściganie przestępstw przewidzianych w Ludowym kodeksie karnym oraz udział w odwołaniach i odwołaniach do wydziałów karnych Federalnego Trybunału Sprawiedliwości.

Federalny prokurator generalny powoływany jest przez prezydenta federalnego na wniosek federalnego ministra sprawiedliwości i ochrony konsumentów. Wniosek musi zostać zatwierdzony przez Bundesrat. Federalny prokurator generalny podlega nadzorowi administracyjnemu federalnego ministra sprawiedliwości i ochrony konsumentów. Minister federalny nie może jednak sprawować żadnego nadzoru administracyjnego ani wykonywać żadnego nadzoru administracyjnego nad prokuratorami krajów związkowych.

Sędziowie

Organizacja

Podstawową ustawą regulującą pracę sędziego w sądach federalnych i sądach krajowych jest ustawa o zawodzie sędziego (Deutsche Richtergesetz, DRiG). Rozmaite przepisy zawarte są również w prawie poszczególnych krajów związkowych.

Ministerstwa sprawiedliwości krajów związkowych nadzorują pracę sędziów na szczeblu krajów związkowych. Nadzór nad sędziami Trybunału Federalnego, z wyjątkiem sędziów Federalnego Trybunału Konstytucyjnego, sprawuje odpowiednie ministerstwo federalne.

Rola i funkcje

Sędziowie zawodowi i ławnicy

Sędziowie zawodowi (Berufsrichter) pełnią funkcję sędziów w sądach federalnych i krajowych. Sędziowie okręgowi pełnią swoje obowiązki na przykład w sądzie rejonowym, w sądzie okręgowym lub w sądzie okręgowym wyższej instancji. Większość sędziów to sędziowie sądów krajów związkowych.

Sędziowie szczebla federalnego (Bundesrichter) zasiadają w składach orzekających Federalnego Trybunału Konstytucyjnego (Bundesverfassungsgericht), Trybunału Federalnego (Bundesgerichtshof), Federalnego Sądu Pracy (Bundesarbeitsgericht), Federalnego Sądu Skarbowego (Bundesfinanzhof), Federalnego Sądu ds. Socjalnych (Bundessozialgericht), Federalnego Sądu Administracyjnego (Bundesverwaltungsgerich) i Federalnego Sądu Patentowego (Bundespatentgericht).

W sprawach karnych sędziom zawodowym towarzyszą ławnicy. Są oni powoływani przez odpowiednie organy, a za wypełnienie tego obowiązku nie otrzymują wynagrodzenia. Teoretycznie można to również zrobić bez zgody osoby zainteresowanej. Obywatel powołany na rzecznika może zostać zwolniony z tego obowiązku jedynie w szczególnych okolicznościach. Ławnicy uczestniczą w rozprawach w sądach rejonowych oraz w rozprawach w sprawach karnych i dotyczących nieletnich w sądach krajowych.

Co do zasady sędziowie pokoju mają takie same prawa głosu jak sędziowie zawodowi. Oznacza to, że rozstrzygną wspólnie kwestię winy oskarżonego i wymiar kary.

Zgodnie z ustawą o ustroju sądów (Gerichtsverfassungsgesetz, GVG), wybory ławników należy przeprowadzać co 5 lat. Funkcję rzecznika może sprawować tylko niemiecki (§ 31 GVG). Nie powołuje się na stanowisko rzecznika (§ 33 GVG), który:

  • nie ukończył jeszcze dwudziestu pięciu lat lub osiągnął wiek siedemnastego lub do początku kadencji;
  • osoby niezamieszkałe w danym okręgu,
  • osoby niezdolne do pełnienia tej funkcji ze względów zdrowotnych,
  • Osoby niezdolne do pełnienia tej funkcji ze względu na niewystarczającą znajomość języka niemieckiego,
  • w przypadku spadku aktywów;

Nie jest w stanie wykonywać obowiązków łyżki,

  • osoba, która wskutek roszczenia sędziego nie posiada zdolności do zajmowania stanowiska publicznego lub została skazana na karę pozbawienia wolności na okres dłuższy niż sześć miesięcy za umyślne przestępstwo; lub
  • Lub wobec których prowadzone jest dochodzenie w związku z przestępstwem, które może prowadzić do utraty zdolności do pełnienia funkcji publicznej(§ 32 GVG).

Ławnicy uprawnieni są do rekompensaty za utratę zarobków, wysokość której określona jest w ustawie o rekompensatach i wynagrodzeniach za czynności sądowe (Justizvergütungs- und -entschädigungsgesetz) (§ 55 GVG). Kraje związkowe udostępniają broszury informacyjne w celu informowania ławników o ich obowiązkach. Broszury te są również publikowane w internecie. Kraje związkowe oferują także szkolenia dla ławników.

Urzędnicy sądowi

„Rechtspfleger” to urzędnicy niemieckiego wymiaru sprawiedliwości. Jako „drugi filar trzeciej siły” wykonują one głównie zadania w obszarze tzw. jurysdykcji nieprocesowej (np. sprawy spadkowe, sprawy o opiekę nad dzieckiem, sprawy dotyczące dzieci i adopcji, rejestr nieruchomości, sprawy dotyczące rejestru handlowego, spółdzielczego i rejestrowanego związku partnerskiego, sprawy dotyczące stowarzyszeń, sprawy dotyczące rejestru nieruchomości, sprawy dotyczące rejestrów okrętowych itp.), ale są również odpowiedzialne za wiele innych rodzajów działalności sądowej, takich jak nakazy zapłaty, pomoc prawna, egzekucja, egzekucja i zarządzanie majątkiem, egzekucja sądowa, postępowanie karne itp.,

Obecnie w sądach rejonowych istnieje więcej „Rechtspfleger” niż sędziowie. Ich zadania i obowiązki określono w ustawie o rechtspfleger Act (RPflG). Podobnie jak sędziowie, również referendarze sądowi są przy wykonywaniu swoich zadań i w podejmowaniu decyzji niezależni i związani tylko ustawą. Co do zasady od ich orzeczeń przysługuje odwołanie zgodnie z obowiązującymi ogólnymi przepisami proceduralnymi.

Bazy danych

Strony internetowe poświęcone zawodom sądowym i dostępne dla ogółu społeczeństwa to:

Informacje można również znaleźć na stronach internetowych Stowarzyszenia Sędziów (Deutscher Richterbund) lub federacji niemieckich urzędników sądowych (Bundes Deutscher Rechtspfleger).

Adwokat

W Niemczech działa około 166 000 prawników. Odbywają oni tę samą praktykę prawniczą, co sędziowie i mogą oni doradzać swoim klientom oraz reprezentować ich w każdej sprawie natury prawnej. Mają prawo do występowania przed sądem i poza sądem; zgodnie z prawem niemieckim nie ma specjalnych prawników specjalizujących się w zastępstwie prawnym. Prawo do zastępstwa procesowego przysługuje co do zasady wszystkim sądom w Niemczech bez rozróżnienia. Jedyny wyjątek stanowi sytuacja, w której adwokaci chcą reprezentować swojego klienta w sprawie cywilnej przed Federalnym Trybunałem Sprawiedliwości, w której istnieją szczególne przesłanki dopuszczenia. Kolejny wyjątek dotyczy etatowych radców prawnych (prawników zatrudnionych przez pracodawcę niebędącego prawnikiem w celu doradzania i reprezentowania pracodawcy w sprawach prawnych). Nie mogą reprezentować swojego pracodawcy przed niektórymi sądami.

Adwokaci podlegają przepisom federalnym o zawodzie adwokata (Bundesrechtsanwaltsordnung, BRAO). Adwokaci mają poza tym własne profesjonalne reguły postępowania, w szczególności Zawodowy Kodeks Postępowania Adwokatów (Berufsordnung der Rechtsanwälte, BORA) i Kodeks Postępowania Prawników-Specjalistów (Fachanwaltsordnung, FAO). Wynagrodzenie adwokatów w Niemczech określone jest w ustawie o wynagrodzeniu adwokatów (Rechtsanwaltsvergütungsgesetz - RVG).

Adwokaci są organizowani w 27 regionalnych izbach adwokackich oraz w izbie adwokackiej przy Federalnym Trybunale Sprawiedliwości. Izby te odpowiadają za przyjmowanie do zawodu adwokackiego. Są one również m.in. odpowiedzialne za monitorowanie zgodności działań adwokatów z wymogami zawodowymi.

Bazy danych

Pełne informacje o zawodach prawniczych są dostępne na stronie internetowej Federalnej Izby Adwokackiej (BRAK). Ponadto Niemiecka Izba Adwokacka (DAV), największa w Niemczech bezpłatna reprezentacja prawników, dostarcza szerokich informacji na temat zawodu prawnika, w tym w języku angielskim i francuskim.

Pomoc w znalezieniu adwokata można znaleźć w Federalnym Urzędowym Rejestrze Prawników, który zawiera wykaz wszystkich adwokatów (dostępnych w języku niemieckim i angielskim) oraz niemieckiej Izby Adwokackiej.

Rzecznik patentowy

W Niemczech działa około 3 500 rzeczników patentowych. Rzecznicy patentowi mają przeważnie ukończone studia wyższe w zakresie nauk przyrodniczych lub technicznych, po których odbywają uzupełniającą praktykę prawniczą. Do jej uprawnień należy doradztwo i reprezentowanie w dziedzinie praw własności przemysłowej (w szczególności: Patenty, wzory użytkowe, znaki towarowe, wzór), w szczególności ich rejestracja i monitorowanie. Rzecznicy patentowi uprawnieni są do reprezentowania swoich klientów przed Niemieckim Urzędem ds. Patentów i Znaków Towarowych (Deutsches Patent- und Markenamt), Federalnym Trybunałem Patentowym (Bundespatentgericht) oraz, w specjalnych okolicznościach, przed Trybunałem Federalnym (Bundesgerichtshof). Przed sądami krajowymi i wyższymi sądami krajowymi mogą oni jednak jedynie przedstawiać opinie dotyczące spraw ich klientów i nie mogą sami dokonywać czynności procesowych.

Działalność rzeczników patentowych jest regulowana ustawą Patent Attorneys’ Code (Patentanwaltsordnung - PAO). Rzecznicy patentowi są organizowani w Związku Rzeczników Patentowych.

Bazy danych

Informacje na temat urzędu patentowego można uzyskać na stronie internetowej Patent Attorney Association. W tym miejscu dostępny jest również Federalny Urzędowy Rejestr Rzeczników Patentowych.

Notariusz

Obecnie w Niemczech jest prawie 7 000 notariuszy, którzy co do zasady muszą posiadać takie samo wykształcenie jak sędziowie. Udzielają oni niezależnych, bezstronnych i obiektywnych porad i pomocy w sferze ważnych transakcji prawnych oraz prowadzenia czynności prawnych w taki sposób, aby uniknąć ewentualnych sporów. Ich najważniejszym zadaniem jest poświadczanie aktów prawnych.

Z uwagi na strukturę federacyjną państwa w Niemczech istnieją dwie kategorie notariuszy. W większości krajów związkowych pełnienie swoich obowiązków jest dla notariuszy głównym zajęciem zawodowym (Nurnotariat). W niektórych krajach związkowych zawód notariusza jest wykonywany równolegle z zawodem adwokata (zawód notarialny). Wszyscy notariusze są powoływani i nadzorowani przez swoje odpowiednie regionalne władze sądownicze (Landesjustizverwaltung).

Przepisy regulujące działalność zawódową notariusza zawarte są w federalnej ustawie o notariuszach (Bundesnotarordnung, BNotO). Wynagrodzenie notariuszy w Niemczech określone jest w ustawie o kosztach sądowych (Kostenordnung, KostO).

Notariusze należą do regionalnych izb notarialnych.

Bazy danych

Wyczerpujące informacje na różne tematy dotyczące notariuszy są dostępne na stronie internetowej Federalnej Izby Notarialnej. Lista notariuszy zawiera również pomoc w znalezieniu notariusza. Informacje na stronie podane są w językach niemieckim, angielskim, francuskim i hiszpańskim.

Inne zawody prawnicze

Zawody prawnicze zdefiniowane w Ustawie o świadczeniu usług prawnych (Rechtsdienstleistungsgesetz, RDG)

Ustawa o świadczeniu usług prawnych (Rechtsdienstleistungsgesetz) umożliwia agencjom windykacyjnym, doradcom emerytalnym oraz wykształconym za granicą praktykom z przygotowaniem prawniczym udzielanie porad prawnych w sprawach pozasądowych. W niektórych przypadkach dostawcy usług windykacyjnych i doradcy emerytowi są również uprawnieni do reprezentowania swoich klientów przed sądem. Czynność podlega rejestracji przez sąd na wniosek sądu. Nazwiska zarejestrowanych osób znajdują się w wykazie usług prawniczych.

Osoby świadczące takie usługi nie mają obowiązku przynależności do izb lub zawodowych stowarzyszeń. Podmioty świadczące usługi windykacyjne i doradcy ds. emerytur są częściowo zorganizowane w stowarzyszeniach zawodowych; największymi stowarzyszeniami są Federalne Stowarzyszenie Niemieckich Spółek Dłużnych, Federalne Stowarzyszenie Doradców Prawnych/Dostawców Usług Prawnych oraz Federalne Stowarzyszenie Doradców Emerytalnych.

Bazy danych

Na niemieckim portalu prawniczym dostępny jest wykaz usług prawniczych zawierający listę podmiotów świadczących usługi prawnicze wraz z informacja o sądach odpowiedzialnych za ich rejestrację. Strony internetowe Federalnego Stowarzyszenia Niemieckich Przedsiębiorstw Dłużnych, Federalnego Stowarzyszenia Doradców Prawnych/Dostawców Usług Prawnych oraz Federalnego Związku Doradców Emerytalnych dostarczają szerokiego zakresu dalszych informacji.

Organizacje świadczące nieodpłatne usługi prawnicze

W Niemczech świadczeniem nieodpłatnych porad prawnych (zgodnie z §§ 6 i 8 ustawy o usługach prawnych) zajmują się liczne organizacje charytatywne. Do najważniejszych z nich zaliczają się:

Powiązane linki

Portal federalnego systemu wymiaru sprawiedliwości i systemów krajów związkowych

Informacje o sądach i prokuraturach, Federalnym Ministerstwie Sprawiedliwości i Ochrony Konsumentów

Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości i Ochrony Konsumentów

Ministerstwo Sprawiedliwości w Hamburgu

Ministerstwo Sprawiedliwości Berlina

Ministerstwo Sprawiedliwości Bawarii

Niemieckie Stowarzyszenie Sędziów

Niemiecka Federalna Izba Adwokacka

Ogólnokrajowa oficjalna lista adwokatów

Niemiecka Izba Adwokacka

Informacje dotyczące niemieckiego adwokata

Izba Prawników Patentowych

Lista notariuszy

Federalna Izba Notarialna

Rejestr usług prawnych

Arbeiterwohlfahrt Bundesverband e.V.

Organizacje charytatywne

Organizacje opieki społecznej

Żydowski Centralny Urząd ds. Dzieci i Młodzieży w Niemczech

Niemiecki Czerwony Krzyż

Paritätischer Wohlfahrtsverband (Państwowe Stowarzyszenie Opieki Społecznej)

Ostatnia aktualizacja: 23/11/2020

Ta wersja treści strony została przetłumaczona maszynowo. Autorzy tej strony nie ponoszą odpowiedzialności za jakość tłumaczenia maszynowego.