Zamknij

PORTAL JEST JUŻ DOSTĘPNY W WERSJI BETA!

Odwiedź europejski portal „e-Sprawiedliwość” w wersji beta i powiedz nam, co o nim myślisz!

 
 

Ścieżka nawigacji

  • Strona główna
  • Dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali - Bulgarija

Ta strona została przetłumaczona maszynowo – nie ma więc gwarancji co do jakości tłumaczenia.

Jakość tłumaczenia została oceniona jako: dobra

Czy to tłumaczenie okazało się przydatne?


  1. Constitutional Foundations
  2. Ġudikatura
  3. L-aċċess għall-informazzjoni każijiet
  4. L-aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika
  5. Aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet
  6. Mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja
  7. Locus standi
  8. Rappreżentanza legali
  9. Evidenza
  10. Inġunzjonijiet
  11. Fuq l-ispejjeż
  12. Mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja
  13. Tempestività
  14. Kwistjonijiet oħra
  15. Tkun barrani
  16. Każijiet transkonfinali

I. Constitutional Foundations

Il-Kostituzzjoni Bulgara tipprovdi għad-dritt għal ħajja ta’ saħħa u ambjent favorevoli li jikkorrispondu stabbiliti standards u regoli (l-Artikolu 55). Il-protezzjoni tal-ambjent hija wkoll ċittadina ta’ dazju. L-infurzar tad-drittijiet san u ambjent favorevoli huwa possibbli flimkien ma’ drittijiet kostituzzjonali oħra:

  • ta’ informazzjoni — 41(2)
  • tal-espressjoni — Artikolu39
  • ta’ għaqda libera — Artikolu43
  • l-Artikolu44(1) ta’ Assoċjazzjoni —

Iċ-ċittadin jiġi ggarantit dan l-aċċess għall-Qorti tal-Appell atti amministrattivi (Artikolu120 tal-Kostituzzjoni), sakemm mhux provvdut mod ieħor bil-liġi. L-ebda eċċezzjoni legali bħal din teżisti fil-liġi ambjentali. Interess legali huwa meħtieġ li l-atti amministrattivi quddiem il-ġustizzja.

L-implimentazzjoni diretta tad-dispożizzjonijiet kostituzzjonali kollha huwa possibbli. Rigward id-dritt għal ambjent b’saħħtu u favorevoli ġeneralment huwa invokat flimkien ma’ standard eżistenti, kemm dawk proċedurali kif ukoll dawk materjali.

Ftehimiet internazzjonali li ġew irratifikati mill-Parlament u jidħlu fis-seħħ fil-Bulgarija jsiru parti mill-ordni legali intern wara l-pubblikazzjoni tagħhom fil-Gazzetta tal-Istat. Dawn il-ftehimiet jingħataw prijorità fuq il-liġijiet nazzjonali f’każ ta’ kunflitt bejniethom.

Iż-żewġ korpi amministrattivi u l-qrati japplikaw il-Konvenzjoni ta’ Aarhus direttament. Numru żgħir ta’ deċiżjonijiet tal-Qorti tesprimi dubji dwar il-possibbiltà ta’ applikazzjoni diretta tal-Artikolu 9(3) tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus.

II. Ġudikatura

Is-sistema tal-qorti tikkonsisti tal-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni (QSK), il-Qorti Amministrattiva Suprema (QAS), qrati tal-appell, qrati reġjonali, qrati militari u qrati distrettwali (lokali).

Ġustizzja fi kwistjonijiet ċivili hu mogħti minn:

  • Qrati distrettwali bħala qrati tal-prim’ istanza għall-kawżi ekonomika relattivament baxx (inqas minn EUR 12.500);
  • Il-qrati reġjonali jaġixxu bħala qrati tal-prim’ istanza għal kwistjonijiet aktar importanti bħala istanza ta’ appell u d-deċiżjonijiet tal-qorti distrettwali;
  • Il-BKI li jwettqu funzjoni ta’ kassazzjoni istanza għal deċiżjonijiet tal-appell (bi ftit eċċezzjonijiet);

Sistema ġudizzjarja amministrattiva tikkonsisti f’dan li ġej:

  • 28 qrati amministrattivi, li jittratta appelli kontra deċiżjonijiet amministrattivi;
  • Il-KSA jista’ jaġixxi bħala qorti tal-ewwel istanza, jew f’istanza ta’ kassazzjoni;
  • Il-Qrati Distrettwali li jisma’ l-appelli kontra atti amministrattivi li jissanzjonaw misdemeanors. Appell ta’ kassazzjoni kontra sentenza ta’ qorti distrettwali f’każ tali, ser jiġu ttrattati minn awla ta’ tliet Imħallfin tal-qorti amministrattiva korrispondenti.

L-imħallfin huma indipendenti. Dawk minnhom li jkunu servew għal aktar minn ħames snin ma jistax jitneħħa mill-pożizzjoni tiegħu, sakemm ma jkunx hemm ċirkustanzi eċċezzjonali.

Il-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura (KSM) huwa l-awtorità li taħtar, tippromwovi u tiċħad lill-imħallfin. L-ebda qrati jew tribunali speċjalizzati li jittrattaw kawżi ambjentali eżistenti. Madankollu, f’xi qrati amministrattivi l-imħallfin jiġu organizzati fi kmamar li każijiet ambjentali huma deċiżi minn numru limitat ta’ mħallfin tal-qrati rispettivi.

Forum shopping prattikament ma jeżistix fil-Bulgarija. F’każijiet amministrattivi regoli sabiex jiddefinixxi l-qorti kompetenti huma stretti u mhux l-għażla titħalla f’idejn l-applikant dwar liema qorti jindirizza. Tip ta’ għażla fir-rigward tal-livell tal-qorti kompetenti tingħata lil amministrazzjoni għolja b’aċċess għal informazzjoni ambjentali tal-każijiet. Talba għal tali informazzjoni indirizzata lil Ministru jistgħu jingħataw mill-Ministru stess jew mid-deputat tiegħu/Segretarju tal-Ministeru — Appell kontra r-risposta għandha tinstema’ mill-KSA fl-ewwel u mill-belt ta’ Qorti Amministrattiva tal-Belt ta’ Sofia fit-tieni każ. F’każijiet ta’ responsabbiltà ċivili (responsabbiltà ambjentali inklużi) il-persuna li sofrew danni jistgħu jindirizzaw la quddiem il-qorti tas-sede tal-konvenut/residenza jew il-qorti tal-post fejn id-danni li jkunu saru.

Fi kwistjonijiet amministrattivi ta’ żewġ Istanza proċedura quddiem qorti fil-post.

— persuna għandha d-dritt li tappella deċiżjoni amministrattiva quddiem il-qorti amministrattiva u wara deċiżjoni ta’ qorti tal-ewwel istanza

quddiem il-KSA permezz ta’ appell ta’ kassazzjoni. Dwar il-proċedura ċivili rikorrent għandu dritt proċedurali biex jindirizzaw żewġ sitwazzjonijiet, jiġifieri, it-tentattiv ta’ istanza u istanza ta’ appell.

Sa mill-2007, meta Kodiċi dwar il-Proċedura Ċivili ġdid kien adottat, l-aċċess għal istanza ta’ Kassazzjoni (QSK) ġiet limitata. Appell ta’ kassazzjoni għandha tiġi ppreżentata meta s-sentenza tkun nulla; is-sentenza hija inammissibbli; Is-sentenza hija żbaljata minħabba ksur tal-liġi sostantiva, ksur materjali tar-regoli ta’ proċedura tal-Qorti, jew in-nuqqas ta’ ġustifikazzjoni.

Fiż-żewġ proċeduri amministrattivi u tal-qorti ċivili għal rimedju straordinarju lura hemm deċiżjonijiet tal-qorti.

Teoretikament, fil-każ tal-annullament ta’ deċiżjoni amministrattiva, il-qorti tista’ toħroġ att amministrattiv biss jekk ma jkun hemm ebda kwistjonijiet imħollija għad-diskrezzjoni tal-Amministrazzjoni. Jekk hemm kwistjonijiet bħal dawn, il-fajl għandu jintbagħat lura quddiem l-amministrazzjoni u l-Qorti jipprovdi lill-amministrazzjoni b’mandat obbligatorju kif tiġi implimentata l-liġi. Fil-prattika l-qrati qatt ma tipproċedi biex toħroġ permessi ambjentali. Rigward l-aċċess għall-informazzjoni appelli, wara ċaħda ġiet mibdula, il-qorti ma tistax tirrilaxxa l-informazzjoni mitluba direttament lir-rikorrent — l-ewwel nett għaliex ġeneralment il-Qorti tal-Ġustizzja m’għandhiex l-informazzjoni u, it-tieni nett, minħabba li l-qrati ma jitħallewx jirrilaxxaw l-informazzjoni direttament lill-applikant.

Kawżi ambjentali jiġu ttrattati taħt il-proċedura amministrattiva tad-dritt komuni, jiġifieri ma hemmx qorti speċifika r-regoli applikabbli għal kwistjonijiet ambjentali. Għandu jiġi enfasizzat li l-aċċess għall-ġustizzja għal appell permessi ambjentali huwa fenomenu relattivament reċenti — lura sa tmiem 1990-IES l-aktar proċeduri ta’ permess lanqas biss kienet teżisti. Anki l-aktar ideat ġenerali bħall-kunċett ta’ locus standi huma għadu qed jifformaw up(1). L-interess li tindirizza l-qrati amministrattivi kiber ħafna f’dawn l-aħħar 5–6 snin u hemm varjetà ta’ sitwazzjonijiet ġodda li l-qrati amministrattivi qed jiffaċċjaw.

L-ispeċifiċitajiet tal-proċeduri ġudizzjarji fi kwistjonijiet ambjentali jistgħu jinqasmu fi tliet gruppi:

  • Il-locus standi;
  • Ġbir ta’ evidenza;
  • Portata tal-istħarriġ;

Il-ġbir ta’ evidenza kif il-qrati ġeneralment jippreferu li jisimgħu opinjonijiet esperti u xhieda jistgħu jixhdu fil-qorti. L-awtoritajiet ġudizzjarji ma jistgħux jinvokaw huma stess — dan huwa validu kemm f’materji ċivili u amministrattivi. Madankollu, jekk xi ħadd ieħor jibda proċedura, u speċjalment jekk il-proċedura hija waħda amministrattiva, il-qrati jistgħu jipproċedu ex officio f’numru ta’ sitwazzjonijiet. Fi proċeduri amministrattivi tal-qorti jista’ jibda l-ġbir ta’ provi. L-ambitu ta’ reviżjoni ta’ deċiżjoni amministrattiva u ta’ deċiżjonijiet tal-ewwel istanza li ma hijiex limitata b’liema partijiet iddikjaraw. Dwar il-proċedura ċivili l-qrati jingħataw inqas l-prerogattivi li jaġixxu ex officio.

III. L-aċċess għall-informazzjoni każijiet

Hemm żewġ kategoriji ta’ każijiet fejn talba għal informazzjoni ambjentali ġiet irrifjutata jew ma kellhomx/ma ġietx imwieġba b’mod adegwat:

  • L-ewwel kategorija komuni ta’ rifjut fejn ma hemm l-ebda għan tat-talba.
    • Iċ-ċaħda tista’ tiġi appellata quddiem qorti jew quddiem il-KSA (jekk ir-rifjut ikun inħareġ minn Ministru) jew quddiem il-qorti amministrattiva (fil-bqija tal-każijiet).
  • It-tieni kategorija huma rifjuti tar-rilaxx li l-informazzjoni ambjentali li ntalab għall-ħtiġijiet ta’ parteċipazzjoni f’xi proċeduri, irregolat b’liġi għall-protezzjoni tal-ambjent (EPL).
    • F’sitwazzjoni bħal din, l-applikant jista’ l-ewwel nett jiġi indirizzat l-appell quddiem awtorità amministrattiva ogħla, u fi stadju ulterjuri lill-qorti (bl-għan li jipprovdu lill-applikanti b’għodda aktar mgħaġġla biex jiksbu l-informazzjoni meħtieġa).

Ċaħdiet f’każijiet komuni jridu jinkludu informazzjoni dwar ir-regoli għal appell — din hija mitluba b’mod espliċitu l-aċċess għall-informazzjoni pubblika (APIA). F’dak li jirrigwarda ċ-ċaħdiet tat-tieni kategorija, li għandhom jinkludu l-istess tip ta’ informazzjoni minħabba li għalihom dispożizzjoni ġenerali dwar il-kontenut ta’ kull deċiżjoni amministrattiva hija applikabbli.

L-appelli kontra r-rifjut ta’ talba għal informazzjoni għandha tal-anqas tinkludi:

  • Isem u indirizz ta’ min qed jilmenta;
  • Il-qorti li quddiemha jiġi ppreżentat rikors għar-rifjut;
  • L-identifikazzjoni tal-att amministrattiv li huwa ressaq appell;
  • It-talba tal-ilmentatur;
  • Indikazzjoni dwar għaliex l-ilmentatur iqis ir-rifjut illegali;

L-appelli għandhom jitressqu sa mhux aktar tard minn 14 jum wara r-riċeviment ta’ rifjut. Deċiżjonijiet impliċiti ta’ rifjut tista’ tiġi appellata b’mod xahar wara tmiem l-iskadenza għall-ħruġ ta’ att amministrattiv (ir-risposta għat-talba għal informazzjoni). L-appelli huma indirizzati lill-Qorti permezz tal-awtorità kompetenti — jiġifieri l-appell ikun ippreżentat għand l-awtorità li ħareġ ir-rifjut.

Il-qrati normalment ma jkollhomx l-informazzjoni mitluba. Peress li jkollu d-dritt li tiġi eżaminata l-legalità tar-raġunijiet għal rifjut, il-qrati jistgħu teoretikament jitolbu biex jiksbu informazzjoni mingħand l-Awtorità. Dan ma jiġrix ta’ spiss b’aċċess għal informazzjoni ambjentali tal-każijiet.

Meta l-qrati jaslu għal rifjut ta’ talba għal informazzjoni illegali, li tannulla r-rifjut (l-att amministrattiv) u tordna lill-awtorità amministrattiva tirrilaxxa l-informazzjoni mitluba. Id-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja tinkludi indikazzjonijiet dwar kif għandha tiġi implimentata l-liġi.

IV. L-aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika

Kwalunkwe proċedura amministrattiva għandha żewġ stadji sussegwenti — nefqa amministrattiva u quddiem il-Qorti. Fir-rigward tal-ewwel stadju l-proċeduri jistgħu jvarjaw skont ir-rekwiżiti ta’ dan ir-regolament speċifiku — ilma, skart, jew tip ieħor ta’ regolamentazzjoni ambjentali. Il-proċedura quddiem il-Qorti huwa applikabbli għal kull tip ta’ deċiżjoni amministrattiva u hija rregolata skont il-Kodiċi tal-Proċedura Amministrattiva (KPA). L-APC jiddistingwi tliet tipi ta’ atti amministrattivi — individwu, ta’ natura ġenerali u normattivi. Proċeduri ta’ appell jistgħu jvarjaw xi ftit skont x’tip ta’ deċiżjoni tinġieb quddiem il-qorti.

L-APC tipprovdi għal appell quddiem il-korp amministrattiv superjuri. Minħabba li xi awtoritajiet (il-Kunsill tal-Ministri, ministri) m’għandhomx awtorità amministrattiva superjuri, id-deċiżjonijiet tagħhom biss jistgħu jiġu appellati quddiem il-Qorti. Il-korp amministrattiv superjuri jista’ jivverifika li l-amministrazzjoni tkun subordinata applikat korrettament is-setgħa diskrezzjonali tagħha. Deċiżjonijiet tal-ewwel istanza li tista’ tittieħed direttament quddiem il-Qorti. Rimedji amministrattivi ma għandhomx għalfejn jiġu eżawriti qabel ma ressqet il-kawża quddiem il-qorti.

Il-qrati jistgħu jirrevedu l-legalità ta’ deċiżjonijiet amministrattivi. Ma tistax tittratta kwistjonijiet li jirrigwardaw is-setgħa diskrezzjonali tal-amministrazzjoni. Kemm il-legalità sostantiva u l-legalità proċedurali huma taħt il-kontroll tal-Qorti. Kontroll tal-legalità proċedurali fit-teħid tad-deċiżjonijiet ambjentali ma jvarjawx milli tagħmel dan fi kwalunkwe proċess amministrattiv ieħor. Fi kwistjonijiet ambjentali, kwistjonijiet legali sostantivi huma spiss relatati mill-qrib ir-riżultati tekniċi u wkoll il-kalkoli. L-implimentazzjoni legali ta’ kunċetti bħal “l-aħjar tekniki disponibbli” jew ta’ rekwiżiti biex jiġu identifikati, deskritti u evalwati b’mod xieraq l-effetti diretti u indiretti ta’ proġett fuq il-fawna u l-flora, il-ħamrija, l-ilma, l-arja, il-pajsaġġ...” teħtieġ għarfien dettaljat ħafna aspetti tekniċi permessa l-attività. L-imħallfin huma mistennija li japplikaw il-liġi u l-esperti jinstemgħu għal tweġibiet għal mistoqsijiet ta’ natura teknika. Xi kultant, pereżempju fl-ippjanar urban u tippermetti leġiżlazzjoni atti normattivi jirregolaw dettalji żgħar dwar kwistjonijiet tekniċi. F’dawn is-sitwazzjonijiet il-qrati jaħtru esperti biex twieġeb mistoqsija teknika minkejja l-fatt li “tekniċi” jistgħu jittrattaw xi kwistjonijiet legali. Hemm fehim komuni li tekniċi u/jew l-iżbalji ta’ kalkolu jkunu jistgħu jiġu vverifikati mill-Qorti.

Hemm żewġ tipi ta’ pjanijiet għall-użu tal-art (Lups) — Lups Lups ġenerali u dettaljati. Lups ġenerali ma jistgħux jiġu kkontestati quddiem il-qorti. Lups dettaljati jistgħu jiġu appellati iżda hu limitat ħafna u xi kultant saħansitra ġirien ma jistgħux jieħdu dlup quddiem il-qorti. Il-NGOs huma miċħuda fir-rigward Lups permanenti. Lups ġenerali obbligatorja huma soġġetti għal valutazzjoni ambjentali strateġika (VAS), dettaljata Lups — għal valutazzjoni tal-ħtieġa għal SEA. Il-ġurisprudenza ma hijiex inekwivoka rigward il-kontroll tal-baħar opinjoni — xi deċiżjonijiet jammettu bil-baħar jista’ jsir appell separat minn lup. Deċiżjonijiet oħra jsibu li l-opinjonijiet tal-baħar ma jistgħux jiġu appellati b’mod separat minn lup u b’hekk jirrikonoxxi li l-NGOs għall-appell Lups biss abbażi ta’ locus standi quddiem il-qorti tal-baħar l-opinjoni. Id-deċiżjonijiet tal-ewwel grupp jidhru li jipprevalu, u l-problema ta’ aċċess għall-ġustizzja li jeżistu Lups. Reviżjoni mill-qrati Lups mhumiex differenti minn proċeduri oħra ta’ reviżjoni dwar fora, ir-regoli ta’ evidenza u regoli dwar is-smigħ. Meta tisma’ appelli kontra Lups l-qrati għandhom it-tendenza li jindirizzaw prinċipalment l-aspetti tekniċi ta’ ppjanar spazjali — kwistjonijiet ambjentali mhumiex ikkunsidrati bħala li huma essenzjalment relatati ma’ lup.

Il-valutazzjoni tal-impatt ambjentali (EIA) ta’ skrining huma suġġetti għal reviżjoni mill-Qorti. Il-NGOs għandhom locus standi. Ftit deċiżjonijiet li ma jitħallewx permanenti mhux l-organizzazzjonijiet ambjentali mhux governattivi li jappellaw id-deċiżjonijiet tal-iskrinjar tal-VIA. Id-deċiżjonijiet tal-iskrinjar tal-VIA, ir-reviżjoni turi l-ebda speċifiċitajiet rigward il-Forum, regoli ta’ provi, regoli dwar is-smigħ u l-firxa ta’ stħarriġ ġudizzjarju. Skrining jinstemgħu minn qrati amministrattivi tal-ewwel istanza.

Via li d-definizzjoni tal-ambitu hija parti mill-proċedura EIA li ma jintemm b’deċiżjoni separata. Huwa għalhekk li deċiżjonijiet tat-tfassil tal-ambitu mhumiex kontestabbli separatament minn deċiżjonijiet finali tal-EIA. Il-proċedura EIA tipprovdi għal regoli dettaljati dwar kif għandhom jitwettqu dwar l-ambitu. Saru tentattivi biex jappella deċiżjonijiet finali tal-EIA biss abbażi ta’ difetti proċedurali fir-rigward tal-ambitu. Il-qrati normalment ma jaċċettawx dawn l-allegazzjonijiet — amministrattivi l-ġurisprudenza teħtieġ li r-rikorrenti tistabbilixxi rabta kawżali bejn id-difett proċedurali u l-legalità tad-deċiżjoni finali — biss taħt dik il-kundizzjoni vjolazzjonijiet proċedurali huma miżmuma mill-qrati.

L-iktar ġurisprudenza abbundanti li hija deċiżjoni finali tal-EIA. Awtorizzazzjonijiet (permessi oħra tal-ilma, il-ġestjoni tal-iskart) tista’ wkoll tiġi appellata quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, iżda inqas ttieħdu deċiżjonijiet f’dawn il-kwistjonijiet. NGOs ambjentali ta’ interess pubbliku qatt ma ġew miċħuda locus standi biex jappellaw id-deċiżjonijiet finali tal-EIA. Dan ma huwiex il-każ ta’ NGOs ta’ interess privat — xi qrati tiċħad l-appelli tagħhom minħabba li l-ħarsien tal-ambjent huwa kawża u pubblika, mhux waħda privata u għalhekk l-Artikolu, 9 paragrafu 2 tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus ma huwiex applikabbli għal NGOs ta’ interess privat. Fi proċeduri fil-qrati tal-appell id-deċiżjonijiet finali tal-EIA huma l-aktar inklinati li tidħol reviżjoni sejbiet tekniċi u l-kalkoli tar-rapport tal-VIA. Huwa eżamina bir-reqqa l-legalità proċedurali. Minn żmien għall-ieħor għall-investituri u għall-awtoritajiet tejbu l-prestazzjoni tagħhom fir-rigward tar-rekwiżiti proċedurali u fil-preżent każijiet ta’ negliġenza min-naħa tagħhom huma rari. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet kwistjonijiet sostantivi huma invokati bħala raġunijiet għal appell. Fil-Bulgarija l-proċedura tal-EIA normalment jinkludi proċedura oħra għall-valutazzjoni tal-impatt fuq zoni ta’ Natura 2000. Ħarsa ġenerali juri li kwistjonijiet ta’ protezzjoni tan-natura kienu l-aktar suġġetti diskussi sostantivi mill-EIA deċiżjonijiet tal-qorti. Fil-każijiet kollha l-impatt possibbli fuq il-ħabitats ġiet mistħarrġa minn smigħ ta’ esperti — jiġifieri, il-Qorti tal-Awdituri tiġi soġġetta għal reviżjoni sejbiet tekniċi u lanqas il-kalkoli tar-rapport tal-VIA.

Sabiex ikollha locus standi la NGOs jew persuni fiżiċi jkunu meħtieġa li ħadu sehem fil-konsultazzjoni pubblika jew smigħ pubbliku fażi tal-proċedura tal-EIA. NGOs ambjentali ta’ interess privat ppruvaw jenfasizzaw il-parteċipazzjoni tagħhom waqt il-konsultazzjoni u rapport tal-EIA fil-fażi ta’ diskussjoni pubblika bħala evidenza ta’ interess li jsir appell kontra d-deċiżjoni finali dwar l-EIA, iżda l-qrati qatt ma ddikjarat li l-argument. Il-NGOs ta’ interess pubbliku jistax isir appell kontra d-deċiżjoni finali dwar l-EIA mingħajr ma rriżultax fi stadji preċedenti.

Fil-Bulgarija l-permess tal-EIA hija meqjusa bħala att amministrattiv individwali u appell kontra dik id-deċiżjoni (permess) għandu effett sospensiv — jiġifieri li l-investitur ma jistax jipproċedi aktar biex jinkisbu l-permessi sussegwenti — jew IPPC (Il-Prevenzjoni u l-kontroll integrati tat-tniġġis) jew permess tal-bini. F’każ ta’ ħtieġa urġenti biex tipproċedi b’kisba ta’ permessi oħra jew biex tibda x-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni l-awtoritajiet jew il-qrati tista’ tirrimedja din is-sitwazzjoni billi jordna l-eżekuzzjoni preliminari tad-Deċiżjoni VIA. L-awtoritajiet pproċeda b’dan il-mod f’numru għall-bini ta’ infrastruttura (il-miżbliet, highroads, skiing) proposti. Rekwiżiti legali għall-amministrazzjoni eżekuzzjoni preliminari huma fformulati b’mod ġenerali u mhumiex maħsuba li tkopri biss ambjentali jew deċiżjonijiet VIA. Normalment deċiżjonijiet għall-ordni ta’ eżekuzzjoni preliminari huma ftit motivati (diversi sentenzi għal mhux aktar minn paġna).

Il-permess tal-IPPC fil-Bulgarija hija separata minn proċedura tal-EIA. L-awtorizzazzjoni IPPC finali jistgħu jiġu riveduti mill-qrati. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, il-Ministru tal-Ambjent u l-Ilma (il-MoEW), hu l-awtorità kompetenti biex toħroġ permess IPPC — appelli kontra deċiżjonijiet ta’ jinstemgħu quddiem il-MoEW SAC. Ir-regoli ta’ evidenza u regoli dwar is-smigħ kif ukoll Il-portata tal-istħarrġ eżerċitat mill-qorti fi proċeduri tal-qorti tal-IPPC mhumiex differenti minn rimedji oħra. Kien hemm ftit (mhux iktar minn 7–8) każijiet ta’ awtorizzazzjonijiet tal-IPPC li jitressqu l-qorti. Mill-anqas nofshom ġew mibdija minn investituri li kienu rrifjutati l-ħruġ ta’ permess IPPC. Il-NGOs ambjentali jkollhom locus standi biex jappellaw deċiżjonijiet tal-IPPC.

L-approċċ tal-qrati f’materji tal-IPPC huwa l-istess bħal EIA. Kemm mil-lat sostantiv u proċedurali jiġu riveduti. Ma jkunx hemm ġurisprudenza li tippermetti konklużjoni dwar kriterji rigward kwistjonijiet lil hinn fid-deċiżjoni tal-IPPC bħal materjal u s-sejbiet tekniċi, il-kalkoli u dokumentazzjoni tal-IPPC.

Simili għal proċeduri tal-permessi ambjentali oħrajn, b’parteċipazzjoni tal-IPPC fuq il-fażijiet preċedenti tal-istess proċedura permanenti mhuwiex meħtieġ għal wara li jsir appell kontra l-aħħar deċiżjoni tal-IPPC.

Bħal fid-deċiżjoni tal-VIA, il-permess IPPC hija att amministrattiv individwali u assolutament l-istess regoli fir-rigward ta’ rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni huma applikabbli. Regoli speċjali applikabbli għal proċeduri tal-IPPC hemm rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni.

V. aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet

Proċeduri ta’ qorti ċivili jistgħu jinbdew kontra individwi jew entitajiet ġuridiċi f’każ bl-attivitajiet illegali tagħhom ikkawżaw danni lil kwalunkwe persuna, privata jew pubblika. Dawn il-kawżi huma espliċitament ipprovduti fil-qafas tal-liġi dwar il-protezzjoni tal-ambjent (EPL) u tal-ilma (WA).

Ir-rekwiżiti għal dawn il-kawżi għandhom ikunu kif ġej:

a) attività illegali;

(b) ambjentali jew it-tniġġis tal-ilma jew ħsara;

ċ) danni kkawżati lil persuna;

d) ħati;

e) rabta każwali bejn din l-attività illegali u d-danni.

Il-kawża tista’ tingħata bidu kemm mill-persuna li tkun sofriet id-danni jew mill-awtorità tal-Istat li huwa responsabbli (li jamministra) ta’ proprjetà li saritilha l-ħsara. Il-kreditur jista’ jitlob lill-qorti li tordna l-waqfien tal-attività jew li jniġġsu, jikkumpensaw id-danni kkawżati. Fil-prattika, din il-kawża ma hijiex użata ta’ spiss. Filwaqt li l-illegalità tal-attività li jistgħu jingħataw prova tagħhom b’mod faċli jekk l-attività inkwistjoni titwettaq mingħajr il-permess meħtieġ, il-komponenti l-oħra tat-talba jista’ jseħħ li huwa iktar diffiċli li tiġi stabbilita. F’ħafna każijiet huwa diffiċli, anki impossibbli, li ssir distinzjoni bejn it-tniġġis preċedenti u reċenti. Barra minn hekk, dan jista’ jieħu bejn xahrejn u tliet snin għall-proċedura li jintemm.

Pretensjonijiet kontra entitajiet tal-Istat fi kwistjonijiet ambjentali jistgħu jinqasmu fi tliet gruppi:

  • Pretensjonijiet kontra attivitajiet illegali tal-awtoritajiet.
  • Pretensjonijiet kontra ommissjonijiet illegali li taġixxi, imwettaq mill-awtoritajiet.
  • Kawżi minn persuni affettwati kontra s-setgħa eżekuttiva korpi għad-danni kkawżati minn atti illegali jew ommissjonijiet.

Filwaqt li t-tliet gruppi ta’ talbiet għandhom jitressqu quddiem il-Qorti Amministrattiva, il-grupp tal-aħħar tat-talbiet fir-realtà huma kawżi ċivili. L-ewwel u t-tieni grupp ta’ talbiet huma bbażati fuq firxa wiesgħa ta’ prerogattivi, peress li l-awtoritajiet ambjentali biex iwaqqfu attivitajiet illegali kontinwi, li saru minn persuni privati jew li jiġi evitat perikolu imminenti ta’ tniġġis — dawn il-prerogattivi jiġu pprovduti minn diversi liġijiet ambjentali. Dawn jissejħu “miżuri amministrattivi koersivi” (CAM). Il-cam jistgħu ikunu jew il-prevenzjoni, jew li għandhom l-għan li jwaqqfu jew l-irkupru ta’ tniġġis. Għal CAM tista’ tiġi appellata quddiem qorti minn kull persuna li jkollha interess li tagħmel dan. F’każ ta’ appell dwar regoli komuni għal appell ta’ att amministrattiv li japplikaw. Appell kontra CAM madankollu m’għandux l-effett li jissospendi.

Kwistjonijiet ta’ responsabbiltà ambjentali hemm liġi separata dwar ir-responsabilità għal prevenzjoni u tneħħija ta’ danni ambjentali (lrpred). Hemm żewġ tipi ta’ miżuri imposti mill-awtoritajiet jekk sitwazzjoni ta’ danni ambjentali jew ta’ theddida ta’ dannu bħal dan jeżisti — miżuri preventivi u ta’ rimedju għat-tniġġis. L-awtoritajiet kompetenti fis-sens ta’ din il-liġi huma l-Ministru għall-Ambjent u l-Ilma, id-diretturi, riews tal-baċin tax-xmara fil-park nazzjonali ta’ Diretturi u diretturi. Il-liġi tipprovdi għal bosta rekwiżiti għall-pubbliku għat-tressiq ta’ talba għal azzjoni fi kwistjonijiet ta’ responsabbiltà ambjentali, iżda mhux qed jimplimentaw tqal (l-aktar importanti huwa r-rekwiżit li jipprovdi lill-Awtorità b’evidenza dwar l-interess ġuridiku jekk it-talba hija sottomessa minn persuna fiżika). Il-NGOs ma tridx tagħti prova tal-interess ġuridiku tagħhom. L-operaturi ta’ faċilitajiet, bil-kontra ta’ dak li hu mistenni miċ-ċittadini, iridu jipprovdu lill-awtoritajiet b’informazzjoni espliċiti u speċifiċi relatati ma’ theddid ambjentali/ħsara/miżuri. Regoli għal skambju ta’ informazzjoni bejn id-diversi awtoritajiet ambjentali huma wkoll ipprovduti. B’mod ġenerali, m’hemmx kundizzjonijiet speċjali ta’ reviżjoni tal-qorti jew tal-att amministrattiv għall-ordni ta’ miżura jew rifjut li tagħmel dan. Ir-regoli komuni għal stħarriġ ġudizzjarju ta’ kwalunkwe att amministrattiv japplikaw. L-appell kontra miżura preventiva ordnati taħt lrped ma jkollu l-effett li jissospendi. Is-suġġett ta’ reviżjoni hija speċifika, peress li l-proċedura sabiex timponi miżura jipprevedi rekwiżiti speċjali — eż. konsultazzjonijiet, pubblikazzjonijiet, f’każ li l-operatur jew ma hijiex magħrufa jew mhux f’kundizzjoni li jimplimentaw il-miżuri meħtieġa. L-infurzar ta’ reġim ta’ responsabbiltà ambjentali taħt lrpred titwettaq taħt theddida ta’ multi/sanzjonijiet għal dawk li ma jaġixxux skont ir-rekwiżiti legali jew il-miżuri ordnati. L-awtoritajiet kompetenti li jissanzjonaw misdemeanors impenjati huma l-istess bħal dawk li jiġu imposti l-miżuri. Barra minn hekk lrpred jipprevedi 3 kammijiet — l-AK tista’ jew tordna l-waqfien tal-attività tal-operatur, jew ma jaqtax territorju jew jipprojbixxu jew jillimitaw l-użu ta’ korp tal-ilma. Biex jitressaq CAM, maħruġa taħt lrpred quddiem il-qorti li tapplika sistema komuni. Għandu jingħad li ksur tas-siġill magħmula biex jinżamm l-interess tan-nies, bini jew oġġett huwa reat punibbli taħt il-kodiċi penali.

VI. Mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja

Il-leġiżlazzjoni Bulgara jagħti locus standi lil persuni interessati (NGOs ambjentali u persuni fiżiċi) li tressaq quddiem il-Qorti ż-żewġ miżuri ta’ natura ġenerali bħal żoni protetti, il-pjanijiet ta’ ġestjoni u atti normattivi — leġiżlazzjoni sekondarja pproklamati b’editt mis-setgħa eżekuttiva.

Ir-rwol tal-Ombudsman (Ombudsman nazzjonali):Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.ombudsman.bg/

  • Jissuġġerixxi soluzzjonijiet għall-problemi fir-relazzjonijiet bejn l-amministrazzjoni u l-persuni, imma ma jistax ibiddel deċiżjoni amministrattiva.
  • Għandha d-dritt li tibda proċedura amministrattiva għall-ħruġ ta’ att amministrattiv.
  • Tista’ tressaq każ quddiem il-Qorti Kostituzzjonali —
    • Minflok, huwa jista’ jissuġġerixxi li min jista’ jagħmel dan kwistjoni li għandha tiġi deċiża mill-Qorti Kostituzzjonali.

Ir-rwol tal-prosekuturi pubbliċi (tal-Istat):

  • meqjusa li huma parti mill-ġudikatura, mhux tal-eżekuttiv.
  • Minħabba d-diskrezzjoni li tiddetermina jekk jista’ jipparteċipa f’miżuri amministrattivi.
  • Jistgħu wkoll jiftħu proċedura amministrattiva
  • Fi kwistjonijiet penali prosekuturi pubbliċi huma l-unika awtorità li tista’ titlob lil xi ħadd b’att kriminali (reati ambjentali inklużi)
  • L-ebda prosekuzzjoni privata li teżisti taħt il-liġi kriminali ambjentali Bulgari.

L-ewwel deskrizzjoni ta’ proċedura ta’ reviżjoni amministrattiva r-rwol tal-prosekutur il-prerogattivi tal-Ombudsman u l-cam ġiet ipprovduta. Jista’ jingħad ukoll li l-proċedura amministrattiva komuni tagħti lill-persuni affettwati dritt għal appell quddiem il-Qorti Amministrattiva kwalunkwe att jew nuqqas ta’ azzjoni jew ommissjoni ta’ entità amministrattiva. Fil-każ ta’ att illegali, il-Qorti tal-Prim’ Istanza tikkunsidra jekk l-att in kwistjoni huwa law-founded. Jekk dan ma jkunx il-każ il-qorti tordna li l-aġir illegali tal-amministrazzjoni li tieqaf. F’każ ta’ ommissjoni illegali l-Qorti tqis jekk hemmx jew le obbligu li taġixxi. Jekk il-Qorti ssib li t-talba hija fondata, huwa jistipula li l-awtorità amministrattiva għandha tiġi implimentata l-liġi mhux aktar tard minn ppreċiża d-data.

VII. Locus standi

Locus standi

Il-proċedura amministrattiva

Proċedura ġudizzjarja

Individwi

X

X

NGOs

X

X

Entitajiet ġuridiċi oħrajn

X

X

Gruppi ad hoc

X

Le

NGOs barranin

X

X

Oħrajn [5]

L-awtoritajiet lokali f’dak li għandu x’jaqsam

għal ċerti deċiżjonijiet ċentrali tal-enerġija

X

L-adeżjoni mal-UE (2007) u t-traspożizzjoni tal-liġi tal-UE mmultiplikat l-għadd ta’ proċeduri amministrattivi fil-kamp tad-dritt dwar l-ambjent. Id-duttrina u l-ġurisprudenza għadhom fil-proċess li jiddefinixxu l-kriterji ta’ locus standi fi proċeduri amministrattivi ambjentali differenti. Kawżi mressqa quddiem il-Qorti ambjentali mhumiex numerużi u ċerti sitwazzjonijiet li ma jkunux ġew ittestjati sa issa. F’duttrina legali Bulgara m’hemmx distinzjoni bejn il-kunċetti ta’ indeboliment ta’ dritt u interess suffiċjenti. L-interess li jipparteċipaw fi proċedura amministrattiva u biex tappella deċiżjoni amministrattiva hija kkunsidrata skont il-fatti konkreti. Meta wieħed iqis l-interess, il-ġurisprudenza timplika indebboliment ta’ drittijiet, mhux dejjem li tgħaqqad id-dritt affettwati mal-pussess jew l-użu. F’dak li għandu x’jaqsam mal-NGOs, l-istess approċċ japplika. Madankollu, f’VIA u VAS, il-NGOs ambjentali kollha għajr għan privat jingħataw locus standi. Fi proċeduri EIA u SEA kulħadd jista’ jipparteċipa. NGOs ambjentali barranin huma rikonoxxuti li għandhom l-istess drittijiet bħal NGOs lokali — eżattament kif il-Konvenzjoni ta’ Aarhus teħtieġ.

B’mod ġenerali, il-kriterji għal locus standi fi proċeduri orizzontali (EIA u SEA (Strategic Environmental Impact Assessment)) huma aktar liberali minn proċeduri settorjali — eż. tal-ilma jew tal-iskart relatati.

M’hemmx actio popularis fil-Bulgarija.

Il-prosekutur pubbliku ma jista’ jipparteċipa fl-ebda proċedura amministrattiva ambjentali, inkluż fit-tieni fażi tagħha — il-Qorti fażi. Il-prosekutur pubbliku huwa mistenni li tipproteġi l-interess pubbliku u l-firxa tad-drittijiet tiegħu għall-parteċipazzjoni fil-proċeduri amministrattivi huwa wiesa’. Billi l-Ombudsman, li jista’ jibda proċeduri għall-ħruġ ta’ deċiżjonijiet amministrattivi, iżda ma għandhomx ikollhom id-dritt li jappellaw deċiżjoni amministrattiva quddiem il-qorti — mhuwiex maħsub biex jaġixxu fi proċeduri ġudizzjarji.

VIII. Rappreżentanza legali

M’hemmx rekwiżit legali għal assistenza ta’ avukati fil-qorti — jew amministrattivi, jew proċeduri ta’ qorti ċivili. Madankollu, it-tressiq ta’ kawża, u b’mod speċjali d-difiża fil-qorti ċivili mingħajr parir legali jista’ jikkawża ħafna problemi għal xi parti. Adottat dan l-aħħar (2007) il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili (KPĊ) jipprovdi għal regoli stretti ħafna rigward il-ġbir tal-evidenza u d-dehra tiegħu fil-qorti. L-ispirtu tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali (CPC) il-ġdid huwa differenti ħafna minn perspettiva ta’ CPC — li kienet teħtieġ aktar dixxiplina proċedurali. Skont ir-Regoli tal-Proċedura tal-Qorti amministrattiva, b’differenza CPC, l-imħallef għandu jkollu rwol prinċipali fl-eżaminar ta’ każ. L-ewwel nett, fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni tar-rieżami legali l-qorti ma hijiex marbuta bid -punti ta’ fatt u ta’ liġi msemmija mill-petizzjonant. Min-naħa l-oħra, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha obbligu legali biex jgħinu lill-partijiet għal proċedura sabiex jitneħħew żbalji formali fid-dikjarazzjonijiet tagħhom. L-imħallef għandu jindika għal liema allegazzjonijiet fattwali l-ebda evidenza ma ġiet ipprovduta. Jekk dan ma jsirx, tammonta għal żball ta’ proċedura u deċiżjoni tal-qorti tista’ tiġi kkonfutata mis-superjur istanza biss fuq dik il-bażi. F’sitwazzjoni oħra tal-proċeduri tal-qorti amministrattiva ambjentali jidher li jiġri — il-fatti huma numerużi, ta’ natura differenti u ta’ spiss kontradittorji tal-fatti jeżistu interpretazzjonijiet tekniċi, bejn ir-rekwiżiti legali u tekniċi jistgħu jkunu ċari. Din hija r-raġuni għaliex f’aktar u aktar każijiet il-qrati jissuġġerixxi lill-partijiet li jista’ jkun aħjar biex iqabbad avukat.

Normalment avukati ambjentali ta’ interess pubbliku jagħmlu l-prattika attwali f’oqsma legali oħra bħal kumpaniji, il-liġi ċivili jew amministrattiva b’konsulenza ambjentali u litigazzjoni. Ħames-sitt snin ilu l-biċċa l-kbira ta’ każijiet ambjentali ġew mismugħa mill-qrati f’Sofija. Sa ftit ilu din ix-xejra inbidlet, prinċipalment għaliex bosta VIA, VAS jew appelli relatati mal-ħarsien tan-natura huma kkunsidrati minn qrati amministrattivi lokali. NGOs ambjentali li għandhom esperjenza f’qasam partikolari ta’ interess pubbliku avukati ambjentali normalment ikunu jafu min wieħed jista’ jikkuntattja — huwa rakkomandabbli li titlob tali NGOs.

IX. Evidenza

L-element prinċipali ta’ prova f’proċedura ta’ qorti amministrattiva hija l- “fajl amministrattiv” — jiġifieri l-evidenza miġbura mill-awtorità amministrattiva fir-rigward tal-fatti u ċirkustanzi rilevanti li l-att amministrattiv. L-awtorità amministrattiva għandha varjetà wiesgħa ta’ prerogattivi għal ġbir ta’ evidenza qabel ma jinħareġ l-att. Barra minn hekk l-evidenza miġbura mill-awtorità amministrattiva, il-qorti tista’, fuq talba tal-partijiet jew ex officio, jiġbru evidenza addizzjonali. B’hekk, il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ jsejħu xhieda biex jagħtu evidenza. Kwalunkwe dokument jista’ jiġi meħtieġ u/jew ippreżentat quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Opinjonijiet ta’ esperti huma miġbura wkoll f’din il-fażi tal-proċedura.

Il-Qorti Ġenerali għandha libertà tevalwa l-evidenza miġbura. Il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili (KPĊ), li huwa applikabbli wkoll għal proċeduri għal appell l-atti amministrattivi jiddikjara espliċitament li l-opinjoni ta’ espert mhijiex vinkolanti għall-qorti, li jfisser li l-qorti tista’ tirrifjuta parti minnha jew kollha kemm hi. Dokumenti uffiċjali, jiġifieri, dokumenti maħruġa minn awtoritajiet pubbliċi fit-twettiq ta’ dmirijiethom, għandhom saħħa vinkolanti fir-rigward tal-fatti ċċertifikati fihom. Fir-rigward ta’ dokumenti maħruġin minn persuni privati għandhom jiġu kkunsidrati biss jekk ikun fihom evidenza li tista’ tintuża kontra t-talbiet tal-persuna li ħarġet id-dokument. Bħala regola f’każijiet dwar kwistjonijiet ambjentali ta’ interess pubbliku huma deċiżi abbażi ta’ opinjonijiet ta’ esperti. F’ħafna każijiet il-qrati jqisu tal-kompletezza tal-fajl amministrattiv u jekk ma jkunx hemm dokumenti li juru li ġew issodisfati r-rekwiżiti legali, il-Qorti ddeċidiet li dawn ir-rekwiżiti ma kinux sodisfatti.

Il-Partijiet jistgħu jippreżentaw provi ġodda matul l-istadju tal-proċedura fil-Qorti. F’kull każ, il-partijiet għandhom tispjega liema provi ġodda huwa mitlub u fir-rigward ta’ liema fatti u ċirkustanzi partikolari. Il-fatti u ċirkostanzi għandhom ikunu rilevanti fir-rigward tal-allegazzjonijiet tal-illegalità tad-deċiżjoni amministrattiva. Normalment il-Qorti tal-Ġustizzja mhijiex intiża biex jiġi rivedut kollu jew il-parti l-kbira tal-fatti stabbiliti mill-awtorità amministrattiva. Dan ifisser li l-kwerelant għandu jiffoka fuq xi kwistjonijiet ewlenin ewlieni meta jitolbu evidenza ġdida li għandha tinġabar. Il-qorti tista’ titlob il-provi ex officio u dan huwa relatat mal-prerogattiva tal-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tiġi vverifikata l-legalità ta’ deċiżjoni, irrispettivament tat-talbiet tal-partijiet.

L-evidenza, inkluż opinjonijiet ta’ esperti jista’ jintalab jew meta l-appell huwa ppreżentat, jew permezz ta’ domanda addizzjonali ppreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja u lanqas matul is-seduta. Il-Qorti tapprezza jekk l-evidenza hija mitluba minn qabel bl-għan li l-partijiet l-oħra jkunu jistgħu jieħdu pożizzjoni u lill-Qorti tal-Ġustizzja jkollha biżżejjed żmien biex tikkunsidra t-talba. Il-parti li tfittex l-opinjoni esperta għandha tifformula mistoqsijiet li għandhom jitwieġbu. L-opinjoni esperta għandha tkun lesta u ppreżentat fil-qorti mill-inqas sebat ijiem qabel is-smigħ fil-qorti sabiex il-partijiet ikollhom biżżejjed ħin biex wieħed iħares lejh. L-opinjoni tal-espert bħala l-evidenza trid tinġabar waqt seduta tal-qorti u l-partijiet jiġu mistiedna jagħmlu mistoqsijiet. Il-Qorti tal-Ġustizzja tittollera biss kwistjonijiet relatati mas-suġġett tat-tilwima talbet l-opinjoni ta’ espert. Il-Qorti tal-Ġustizzja tirrifjuta li taċċetta l-opinjonijiet esperti li ma ġewx miġbura bil-mod deskritt hawn fuq.

B’mod ġenerali, japplikaw l-istess regoli għal ġbir ta’ evidenza f’kawżi ċivili ambjentali. Madankollu, f’kawżi ċivili huma problematiċi. Il-partijiet għal Proċedura jridu joffru lill-Qorti tal-Ġustizzja l-allegazzjonijiet tagħhom fir-rigward tal-fatti rilevanti u l-provi insostenn tal-fatti. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma jistax jinterferixxi u li tiggwida l-aġir proċedurali tal-partijiet. Hija biss tista’ tgħid dwar l-ammissibbiltà ta’ evidenza mitluba. Termini għal evidenza li titlob huma iqsar, u f’ħafna każijiet preklużiv.

Rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni.

Proċedura f’qorti amministrattiva tal-appell kontra att amministrattiv individwali għandu effett sospensiv, sakemm l-oppost huwa pprovdut bil-liġi. Fil-liġi ambjentali m’hemmx każi meta l-appell jiġi miċħud effett sospensiv, ħlief f’xi każijiet hemm ġestjoni territorjali tad-dritt. Kontra atti amministrattivi ta’ natura ġenerali (pjanijiet, programmi) u natura normattiva ma jwaqqafx l-implimentazzjoni ta’ dawn l-atti rispettivi. Kif il-parti l-kbira tal-litigazzjoni tal-Qorti Amministrattiva tikkonsisti f’kontestazzjoni atti amministrattivi individwali normalment appelli twaqqaf l-infurzar tad-deċiżjonijiet amministrattivi.

Jekk l-appell għandu effett sospensiv, l-investituri jistgħu jitolbu l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni preliminari u l-awtoritajiet amministrattivi jistgħu jagħtuha.

L-APC jelenka ħames kundizzjonijiet biex isir dan:

1) meta dan ikun meħtieġ sabiex tiġi ggarantita l-ħajja u s-saħħa taċ-ċittadini;

2) biex jiġu protetti partikolarment importanti interessi statali jew pubbliċi;

3) għall-prevenzjoni ta’ riskju ta’ impediment jew nuqqas ta’ infurzar ta’ att amministrattiv;

4) jew meta dewmien fl-infurzar tista’ tikkontribwixxi b’mod sostanzjali jew dannu irreparabbli;

5) jew fuq talba ta’ xi waħda mill-partijiet, bħala protezzjoni ta’ interess partikolarment importanti tagħhom.

F’dan l-aħħar każ cross-undertaking obbligu ta’ kumpens għal eventwali dannu. Id-Digriet li jagħti eżekuzzjoni preliminari jistgħu jiġu appellati quddiem il-Qorti. Id-data ta’ skadenza biex dan isir hija ta’ tlitt ijiem mid-data ta’ pubblikazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni. Indipendentement minn dak li ġara matul il-fażi amministrattiva tal-proċedura ta’ appell lill-qorti li quddiemha hija pendenti proċedura preliminari jistgħu jordnaw li l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni amministrattiva taħt l-istess ħames kundizzjonijiet. B’differenza l-awtorità amministrattiva, il-Qorti tista’ tobbliga impriża, irrispettivament mir-raġuni għall-għotja ta’ eżekuzzjoni, jekk hemm riskju sinifikanti ta’ ħsara irreparabbli jew lil kwalunkwe persuna.

Fi proċedura ta’ qorti amministrattiva, il-qorti fl-ewwel istanza u l-Qorti tal-Kassazzjoni, fuq talba mill-attur, jistgħu jwaqqfu l-implimentazzjoni preliminari mogħtija mill-awtorità amministrattiva — jiġifieri, il-Qorti tista’ tordna rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni. Hemm żewġ kundizzjonijiet biex isir dan. L-ewwel nett, għandu jkun hemm ir-riskju li l-implimentazzjoni preliminari jista’ jikkawża danni irreparabbli jew sinifikanti lir-rikorrent. It-tieni nett, id-domanda għandha tkun mibnija fuq ċirkostanzi ġodda — jiġifieri fuq ċirkustanzi li seħħew wara l-implimentazzjoni preliminari kienet ġiet aċċettata.

Proċedura f’qorti ċivili bl-għan ta’ inġunzjoni huwa li jiġi żgurat li l-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni tal-qorti tkun sejra ssir. Kawżi ambjentali — kawżi ċivili għal kumpens għal danni kkawżata jew għall-waqfien ta’ attività li tniġġes — ma jippreżentawx sitwazzjoni fejn hija meħtieġa. Teoretikament, il-Qorti tal-Prim’ Istanza tista’ tordna l-eżekuzzjoni preliminari tad-deċiżjoni tagħha, pereżempju f’kawża għal waqfien ta’ attività li tniġġes. Iżda din il-liġi tistabbilixxi li l-eżekuzzjoni preliminari hija inammissibbli jekk l-eżekuzzjoni jista’ jikkawża danni irreparabbli jew ħsara li ma setgħux jiġu vvalutati. Din l-aħħar kondizzjoni jistgħu jkunu ta’ xkiel għall-kisba ta’ eżekuzzjoni preliminari ambjentali f’litigazzjoni ċivili.

Għalhekk, b’mod ġenerali, minħabba n-numru żgħir ta’ kawżi ċivili, li l-effett sospensiv tal-appell kontra deċiżjonijiet amministrattivi individwali u l-kundizzjonijiet speċifiċi għall-ordni ta’ rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni, il-ġurisprudenza ma trattaw fil-biċċa l-kbira mogħtija eżekuzzjoni preliminari ta’ appelli kontra atti amministrattivi. Fir-rigward ta’ din l-aħħar kategorija ta’ litigazzjoni, għandu jiġi osservat li normalment l-motivi tal-Qorti, bħal ir-raġunijiet tal-awtorità amministrattiva huma konċiżi. Fl-aħħar nett, meta qrati għandhom jiddikjaraw fuq talbiet għal eżekuzzjoni preliminari, dawn normalment ikunu evitati minħabba kwistjonijiet relatati mal-legalità tad-deċiżjoni amministrattiva kollha kemm hi.

Id-deċiżjonijiet kollha tal-Qorti — jew fir-rigward ta’ eżekuzzjoni preliminari jew għal rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni fi proċedura ta’ qorti amministrattiva, jew mandat ta’ eżekuzzjoni preliminari dwar il-proċedura ċivili jistgħu jiġu appellati quddiem qorti superjuri.

XI. Fuq l-ispejjeż

Applikant jiffaċċja tliet kategoriji ta’ spejjeż.

  • It-tariffi tal-qorti.
    • It-tariffi tal-qorti huma ffissati b’tariffa, adottata b’setgħat eżekuttivi.
    • It-tieni kategorija huma l-piż tal-avukat.
      • It-tariffi tal-avukat mhumiex fissi — kull avukat jista’ jinnegozja tal-ammont ta’ d-dritt tiegħu/tagħha. Regolament, maħruġa minn Kunsill Suprem tal-Avukati jistabbilixxi t-tariffa minima għal kull tip ta’ servizz tal-avukat.
      • Ħlas tat-tariffa ta’ esperti (potenzjali) maħtura mill-Qorti biex jagħtu parir.
      • Miżata żgħira għall-pubblikazzjoni ta’ avviż dwar każ pendenti jistgħu jiġu mistoqsija fil-każijiet li jikkontestaw atti amministrattivi ta’ natura ġenerali u normattivi ta’ atti amministrattivi.

Id-drittijiet tal-qorti f’kawżi amministrattivi huma baxxi. Iċ-ċittadini u l-NGOs tħallas EUR 5 għal qorti tal-ewwel istanza l-proċess. Għal kumpaniji kummerċjali l-istess ħlas tammonta għal EUR 25. F’kawżi ċivili, il-ħlas jiddependi fuq it-tip ta’ kawża. Jekk talba tkun finanzjarji, eż. il-qorti għall-kumpens għad-danni l-miżata tal-qorti tkun ta’ 4 fil-mija tal-ammont mitlub. Jekk it-talba ma jistgħux jiġu valutati — eż. kawża biex iwaqqfu xi attività li tniġġes, l-imħallef jiffissa t-tariffa f’kull każ individwali. F’litigazzjoni ċivili ma jkunx hemm differenzi fit-tariffi bejn l-NGOs/ċittadini u kumpaniji kummerċjali. Tariffi għal appell — kemm f’termini amministrattivi u tilwim ċivili jammontaw għal nofs l-ispejjeż tal-qorti tal-ewwel istanza.

It-tariffi tal-esperti jista’ jvarja skont l-għadd ta’ esperti, mistoqsijiet u personali ta’ sentenza tal-Qorti Distrettwali. It-tariffi tal-esperti huma stabbiliti mill-imħallef. Kawża ambjentali ta’ spiss teħtieġ għarfien espert speċifiku li tiġi pprovduta minn espert wieħed jew aktar esperti u l-ammont ta’ miżati jista’ jvarja minn EUR 500 sa EUR 1200. Xi mħallfin tista’ tiffissa t-tariffa għal opinjoni esperta ta’ inqas minn EUR 500. L-infiq addizzjonali, minkejja li mhumiex uffiċjalment rikonoxxuti mill-Qorti bħala tali jista’ jkun meħtieġ jekk l-NGO trid tivverifika u lanqas biex jopponi opinjoni esperta xhieda miġbura mill-Qorti. F’każ bħal dan normalment jiġi avviċinat oħra ta’ esperti bil-kompitu li jeżaminaw il-korrettezza ta’ din l-opinjoni ta’ espert. Tariffi tal-avukati jistgħu jvarjaw ħafna. F’litigazzjoni amministrattiva li l-piż tal-avukat x’aktarx li ma tkunx ogħla minn EUR 1500. F’litigazzjoni ċivili l-istima fir-rigward l-piż tal-avukat huwa diffiċli.

Il-miżata tal-qorti għal inġunzjoni li l-għajnuna/il-miżura ta’ mandat ta’ inibizzjoni hija insinifikanti — li ma jkunx ogħla minn EUR 15. Teoretikament depożitu jew cross-undertaking jista’ jintalab imma fi kwistjonijiet ambjentali tali sitwazzjoni qatt ma seħħ. F’trade marks/tal-kontenzjuż tal-proprjetà industrijali analiżi li saret fl-2007–2004 wriet li għal każijiet simili l-ammont tal-impenn jista’ jvarja ħafna skont l-istima tad-diversi mħallfin.

“Il-prinċipju ta’ min jitlef iħallas” huwa implimentat b’mod strett mill-qrati. F’litigazzjoni amministrattiva tar-rikorrent, jekk jitilfu l-kawża, hija obbligata li tħallas il-miżata minima ta’ mhux aktar minn avukat wieħed, mikri minn avversarju tiegħu. Madankollu din ir-regola mhux dejjem ġew rispettati, inkluż f’każijiet ambjentali ta’ interess pubbliku u r-rikorrenti kienu obbligati mill-Qorti biex tħallas l-ispejjeż tal-avukat tal-parti rebbieħa li kienu ferm ogħla mill-ammont minimu ta’ tariffa. M’hemm l-ebda mod sabiex jgħaddi l-ispejjeż jew biex issir l-implimentazzjoni ta’ “min jitlef iħallas” huwa inqas qawwi għall-atturi/rikorrenti f’kawżi ta’ interess pubbliku ambjentali. L-unika raġuni għal tnaqqis possibbli l-piż tal-avukat hija pprovduta f’CPC, applikabbli wkoll f’kawżi amministrattivi. CPC jiddikjara li l-qorti tista’ tnaqqas l-avukat tariffa li trid titħallas jekk l-ammont tagħha ma kienx jikkorrispondi l-kumplessità ġuridika u fattwali tal-każ.

XII. Mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja

Ebda eżenzjonijiet minn spejjeż proċedurali, id-dmirijiet, id-drittijiet għall-preżentazzjoni, jew it-tassazzjoni ta’ kostijiet jeżistu fi kwistjonijiet ambjentali, minkejja l-interess pubbliku involut. F’litigazzjoni amministrattiva, atturi mhumiex marbuta li jħallsu l-ispejjeż għall-ġbir tal-provi mibdija mill-Qorti, għalkemm l-evidenza tirrigwarda t-talba tar-rikorrent.

Hemm mekkaniżmu legali għal eżenzjoni mit-tariffi tal-qorti ta’ rikorrenti li “ma għandux biżżejjed mezzi biex iħallas it-tariffi”. Is-sitwazzjoni tista’ tkun ikkawżata minn ċirkostanzi differenti — mard, dħul baxx, l-età, eċċ. li għandha tiġi pprovata mill-persuna li titlob l-eżenzjoni. Il-Qorti tiddeċiedi jekk jeżentawx jew le lir-rikorrent milli tħallas it-tariffi tal-qorti. Il-liġi dwar l-għajnuna legali (LAL) jipprovdi għal għajnuna litigant billi jkopri l-ispejjeż tiegħu/tagħha għal avukat. L-individwu għandu jkun f’kundizzjoni finanzjarja ħażina. Id-deċiżjoni li tingħata għajnuna legali tkun ittieħdet minn qorti jew minn korp amministrattiv imsejjaħ Uffiċċju Nazzjonali għall-Għajnuna Legali. Il-mekkaniżmu ta’ Lal hija ġenerali u atturi/rikorrenti f’kawżi ambjentali mhumiex probabbli li profitt. Il-mekkaniżmu ta’ għajnuna legali speċjali minbarra dawk imsemmija hawn fuq ma teżistix fi kwistjonijiet ambjentali.

Il-liġi ma tirregolax pro bono l-assistenza pprovduta minn professjonisti individwali jew minn ditti legali. Għalhekk huwa f’idejn id-ditta legali biex jiddeċiedi taħt liema kundizzjonijiet hija tkun lesta li toffri assistenza pro bono. Id-disponibbiltà ta’ servizzi bħal dawn jiddependi ħafna fuq il-każ individwali u l-motivazzjoni ta’ uffiċċju legali tal-korp maniġerjali li tkun involuta f’każ partikolari.

Ma hemmx uffiċċji ta’ konsultazzjoni legali li jittrattaw kawżi ambjentali.

NGOs u ċittadini individwali jiġu identifikati l-professjonisti tal-liġi jikkondividu l-istess objettivi ofpursuing liġi fuq l-interess pubbliku tal-attivitajiet. Xi wħud minnhom kienu qegħdin jipprovdu servizzi legali ta’ interess pubbliku għal ħafna snin. F’reġjuni li għandhom ħafna ħabitats naturali, avukati lokali jgħinu organizzazzjonijiet mhux governattivi bl-esperjenza bħal is-soċjetà Bulgara għall-protezzjoni tal-għasafar, Balkani l-Ħodor, il-Bijodiversità Bulgara fondazzjoni jew Balkani wildife ambjentali tas-soċjetà permezz tal-litigazzjoni.Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.bspb.org/Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.greenbalkans.org/Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.bbf.biodiversity.bg/Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://balkani.org/ L-aċċess għall-informazzjoni fil-programm ma ħafna l-aċċess għall-informazzjoni ambjentali litigazzjoni.Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.aip-bg.org/en/ Grupp informali ta’ avukati, avukati, b’indirizz ta’ posta elettronika:Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://ecopravo.blogspot.com zeleniteadvokati@gmail.com, jitlob għal aktar trasparenza u protezzjoni aħjar l-interess pubbliku, b’mod speċjali ta’ protezzjoni tan-natura.

XIII. Tempestività

Ir-regola ġenerali li tgħid li att amministrattiv individwali għandhom jinħarġu sa mhux aktar tard minn 14 jum sa xahar wara l-bidu tal-proċedura. Fi kwistjonijiet ambjentali, madanakollu, il-proċeduri huma ġeneralment aktar kumplessi u jistgħu jdumu minn ftit xhur għal aktar minn sena. Ħafna proċeduri ambjentali jipprovdu għal limiti speċifiċi ta’ żmien li jwassal għal deċiżjoni EIA — pereżempju, id-deċiżjoni għandha tittieħed fi żmien 45 ġurnata wara l-Laqgħa ta’ Diskussjoni pubblika tar-rapport tal-EIA.

L-awtoritajiet amministrattivi standard baxx tista’ tingħata multa jekk ma jiġux rispettati l-iskadenzi għal deċiżjonijiet amministrattivi. Teoretikament, persuna tista’ tfittex lill-Gvern għad-dewmien.

Ma hemm l-ebda limitu ta’ żmien iffissat bil-liġi biex il-proċeduri ġudizzjarji fi kwistjonijiet ambjentali. Hemm ħafna żmien previst b’mod ġenerali għad-diversi stadji ta’ proċedura ta’ qorti amministrattiva. Hemm skadenza ta’ tlett ijiem wara li jasal l-appell, li l-organu amministrattiv għandu jibgħat il-fajl lill-qorti. Jekk parti ma tistax tidher quddiem il-Qorti minħabba li hemm ostakolu li ma jistax jingħeleb, is-seduta ta’ smigħ li jmiss għandhom jiġu skedati li jsiru fi tliet xhur minn l-aħħar sessjoni. Limiti ta’ żmien għal attivitajiet differenti għal il-Partijiet għal proċedura jistgħu jkunu ffissati jew bil-liġi jew mill-qorti. Dawn normalment tvarja, iżda qatt ma jkunu aktar minn 14 jum. Wieħed mill-prinċipji tal-Qorti Amministrattiva l-proċess tgħid li l-proċedura għandha tkun veloċi.

It-tul ta’ żmien ta’ proċedura ta’ qorti ambjentali jista’ jvarja skont l-għadd ta’ seduti ta’ smigħ, l-istadji u l-iskeda tas-seduti tal-qorti. Il-ħtieġa għal pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Istat jista’ jżid diversi xhur fil-proċess. Jekk hemm diversi partijiet għal proċedura tista’ tieħu aktar żmien biex tinforma lill-partijiet kollha għal waħda jew diversi seduti ta’ smigħ. Ġeneralment it-tul ta’ qorti tal-ewwel istanza proċedura b’żewġ jew tliet seduti ta’ smigħ huwa ta’ madwar 6–7 xhur. Jekk ikun hemm aktar minn tliet seduti l-proċedura tista’ tieħu bejn 8 u 12 xhur. Appell quddiem il-qorti tat-tieni istanza jistgħu jtawlu l-proċedura b’bejn 6 u 8-il xahar. L-agħar xenarju jkun il-proċess tal-ewwel istanza li jdumu flimkien ma’ żbalji proċedurali kbar fejn it-tieni Istanza tibgħat lura l-fajl li għandha tiġi deċiża mill-ġdid minn Imħallef ieħor — jiġifieri l-proċedura f’dan il-każ għandha terġa’ tibda mill-bidu. F’każ bħal dan jista’ jieħu bejn 2 u 3 snin qabel id-deċiżjoni finali tal-qorti tidħol fis-seħħ. Fattur addizzjonali ta’ dewmien jista’ jkun il-fatt li ċerti qrati/kmamar huma mgħobbija żżejjed u d-data tal-ewwel seduta hija ffissata għal mhux qabel 6–9 xhur wara l-wasla tal-appell fil-Qorti tal-Ġustizzja. Ta’ tul medju ta’ proċedura ta’ qorti amministrattiva ambjentali b’xejn ta’ kumplikazzjonijiet msemmija hawn fuq ikun ta’ 12–18 xhur.

Il-Qorti għandha skadenza ta’ 30-il jum mill-aħħar is-smigħ biex tagħti d-deċiżjoni tagħha. Fil-parti l-kbira tal-każijiet, din l-iskadenza tiġi rispettata.

Ma hemm l-ebda sanzjonijiet previsti f’qorti li tkun tat deċiżjoni f’dewmien. L-iskadenza ta’ 30 jum għandu jitqies li mhux vinkolanti u li ma jirrispettawx mhuwiex relatat ma’ ebda konsegwenzi legali. Jekk imħallef ripetutament jagħti d-deċiżjonijiet tiegħu b’dewmien, l-imġiba ta’ mħallef jista’ jitressaq quddiem l-Ispettorat tal-Kunsill Ġudizzjarju Suprem tar-Repubblika tal-Bulgarija.

XIV. Kwistjonijiet oħra

Normalment deċiżjonijiet ambjentali li jkunu kkontestati direttament quddiem il-Qorti. Dan huwa parzjalment dovut għall-fatt li xi awtoritajiet”, eż. deċiżjonijiet ministerjali ma tistax titressaq quddiem awtorità amministrattiva ogħla partikolari għaliex ma hemm ebda każ ta’ dan it-tip. Dan l-aħħar, speċjalment f’każijiet ta’ EIA u SEA, il-NGOs beda appell, minn naħa, quddiem il-Ministru għall-Ambjent u l-Ilma, l-ogħla awtorità tal-ispettorati reġjonali għall-ambjent u l-ilma u, min-naħa l-oħra, quddiem il-qrati.

Hemm firxa wiesgħa ta’ sorsi ta’ informazzjoni dwar l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali. Fuq is-siti elettroniċi tal-qrati amministrattivi kważi kollha hemm informazzjoni dwar il-qrati amministrattivi (Verwaltungsgerichtsordnung, implimentati fi kwalunkwe proċess ta’ permessi ambjentali wkoll. Fuq xi websajt waħda tista’ ssib testi ta’ liġijiet. F’websajts oħrajn spjegazzjoni qasira dwar l-aċċess għall-ġustizzja huwa pprovdut. Fuq il-websajts tal-Ministeru tal-Ambjent u Ilma kif ukoll spettorati reġjonali għall-Ambjent u l-Ilma li hemm informazzjoni dwar deċiżjonijiet individwali li jkunu ttieħdu u l-awtoritajiet qabel li dawn id-deċiżjonijiet jistgħu jiġu appellati.Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www3.moew.government.bg/ Fuq is-sit web tal-Qorti Amministrattiva Suprema li wieħed jista’ jsib verżjoni elettronika tad-deċiżjonijiet kollha meħuda mill-QAS fl-aħħar 10–12 snin.Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.sac.government.bg/

Soluzzjoni alternattiva għat-tilwim (ADR) jeżisti fil-Bulgarija u hija rregolata mil-liġi dwar il-medjazzjoni. Madankollu ambjentali t-tilwimiet fil-qorti amministrattiva ma jistgħux ikunu soġġetti għal proċedura tal-ADR. Mit-2 007 l-APC introduċiet is-soluzzjoni ta’ tilwima quddiem il-qorti bħala mod biex il-Qorti amministrattiva aktar effiċjenti. Din is-soluzzjoni tat-tilwim fi kwistjonijiet ambjentali ġew imħabbra għall-pubbliku.

Il-medjazzjoni hija ma jintużax ta’ spiss fi kwistjonijiet ambjentali. F’xi każijiet ta’ interess pubbliku, il-Ministru għall-Ambjent u l-Ilma bdiet laqgħat biex jiċċaraw il-pożizzjonijiet tal-partijiet.

XV. Tkun barrani

Il-lingwa ta’ proċedura hija l-lingwa Bulgara fil-Bulgarija. Persuni li ma jkunux jitkellmu u/jew jifhmu lingwa Bulgari huma mistennija li jorganizzaw id-difiża tagħhom b’mod li l-interessi tagħhom ma jkunux imfixkla. Jekk persuna tixtieq li tintuża lingwa oħra, differenti minn Bulgara fil-Qorti proċedura l-qorti tinnomina traduttur. Dan huwa validu kemm għal proċeduri amministrattivi u tal-qorti ċivili. It-traduzzjoni hija mħallsa mill-parti li għandhom bżonn ħlief meta l-liġi nazzjonali jew trattat internazzjonali ma jipprovdix mod ieħor, bħal-liġi dwar l-asil u r-refuġjati. Il-baġit tal-Istat ma jkopri għat-traduzzjoni fil-leġiżlazzjoni ambjentali.

Il-pajjiż ta’ oriġini ta’ persuna ma jinfluwenzax bl-ebda mod id-drittijiet tiegħu, mogħti b’leġislazzjoni nazzjonali u trattati internazzjonali. Ladarba persuna tkun aċċettata bħala parti għal proċedura l-liġi tiggarantixxi li jistgħu jgawdu l-istess drittijiet bħall-partijie t l-oħra għall-istess proċedura.

XVI. Każijiet transkonfinali

Il-Bulgarija hija Parti għall-Konvenzjoni ESPOO dwar il-Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali f’Kuntest Transkonfinali. Leġiżlazzjoni sekondarja nazzjonali jipprevedi regoli għall-implimentazzjoni tal-obbligi tal-awtoritajiet Bulgari li joħorġu mill-Konvenzjoni Espoo. Meta Parti tal-oriġini hija pajjiż ieħor, il-Ministru għall-Ambjent u l-Ilma (il-MoEW) hija awtorità responsabbli għat-twettiq tal-kompiti relatati mal-Konvenzjoni. Il-MoEW huwa l-organu li jiddikjara l-intenzjoni tal-Bulgarija bħala parti milquta li jipparteċipaw jew li ma jipparteċipawx f’proċedura EIA, li saret mill-awtorità kompetenti tal-Parti tal-oriġini. Il-MoEW huwa responsabbli għall-fluss ta’ informazzjoni mill-Parti ta’ oriġini lill-pubbliku kkonċernat fil-Bulgarija biex il-pubbliku jkun jista’ jieħu sehem fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet.

Il-kunċett ta’ “pubbliku interessat” f’kuntest transkonfinali ma jvarjawx minn l-istess kunċett f’kuntest nazzjonali. Id-definizzjoni ġuridika ta’ “pubbliku interessat” ġiet trasposta fil-leġiżlazzjoni nazzjonali Bulgara mill-Konvenzjoni ta’ Aarhus dwar l-aċċess għall-informazzjoni ambjentali, il-parteċipazzjoni tal-pubbliku fit-teħid ta’ deċiżjonijiet u l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali (il-Konvenzjoni ta’ Aarhus fil-qasir). Fil-pajjiżi ġirien kollha li l-Bulgarija, ħlief it-Turkija huma partijiet għall-Konvenzjoni ta’ Aarhus. Dan jiżgura, fil-biċċa l-kbira, it-trattament ugwali ta’ ċittadini u NGOs barranin quddiem il-qrati Bulgari u viċi versa.

Meta l-Bulgarija hija pajjiż ta’ oriġini li tapplika l-istess standard għall-għoti ta’ locus standi sabiex ikun ċittadini dwar iċ-ċittadini minn pajjiżi ġirien oħra li huma partijiet għall-Konvenzjoni ta’ Aarhus kif ukoll. Dan jirriżulta direttament mill-Artikolu 3, paragrafu 9 tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus. Il-kwistjoni dwar jekk NGOs u ċittadini mill-pajjiż affettwat jista’ jitlob rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni u miżuri provviżorji hija interessanti ħafna għaliex tippresupponi li l-ġurisprudenza Bulgara ma ċċaratx il-punt dwar jekk l-Artikolu 9, paragrafu 4 tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus jiġi implimentati direttament jew le. Din id-diskussjoni ma saritx f’bulgariayet. B’mod ġenerali, il-pubbliku Bulgaru ma jkollux għażla dwar il-qrati kompetenti ta’ pajjiżi differenti fi kwistjonijiet ambjentali. Fi kwistjonijiet amministrattivi l-Istat huwa ċar — tal-ġudikatura Bulgara tikkontrolla l-legalità ta’ deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet Bulgari. F’materji ċivili u speċjalment fil-qasam tar-responsabilità ambjentali jista’ jkun hemm għażla fir-rigward tal-qorti kompetenti, għaliex normalment f’responsabilità ċivili kemm tal-qorti fejn il-ħsara seħħet jew il-qorti tas-sede tal-konvenut huma kompetenti biex tisma’ l-kawża.

(1) Pereżempju diversi mħallfin u fl-awli tal-qorti amministrattiva qed jieħdu pożizzjonijiet differenti dwar l-interess ta’ NGO ta’ interess privat biex tappella deċiżjoni tal-VIA.


Din hija verżjoni tradotta awtomatikament tal-kontenut. Is-sid ta’ din il-paġna ma jaċċetta ebda responsabbiltà jew obbligazzjoni fir-rigward tal-kwalità ta’ dan it-test tradott b'mod awtomatiku.

L-aħħar aġġornament: 14/09/2016