Κλείσιμο

Η ΕΚΔΟΣΗ BETA ΤΗΣ ΠΥΛΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΩΡΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ!

Επισκεφθείτε την έκδοση BETA της διαδικτυακής πύλης της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης και πείτε μας τη γνώμη σας!

 
 

Διαδρομή πλοήγησης

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali - Franza

Η σελίδα αυτή μεταφράστηκε από μηχανή και δεν μπορούμε να εγγυηθούμε την ποιότητά της.

Η ποιότητα αυτής της μετάφρασης αξιολογείται ως: καλή

Θωρείτε αυτή τη μετάφραση χρήσιμη;


  1. Constitutional Foundations
  2. Ġudikatura
  3. L-aċċess għall-informazzjoni każijiet
  4. L-aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika
  5. Aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet
  6. Mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja
  7. Locus standi
  8. Rappreżentanza legali
  9. Evidenza
  10. Inġunzjonijiet
  11. Fuq l-ispejjeż
  12. Mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja
  13. Tempestività
  14. Kwistjonijiet oħra
  15. Tkun barrani
  16. Każijiet transkonfinali

I Constitutional Foundations

“Karta” ambjentali ġiet introdotta bil-liġi kostituzzjonali tal-Kostituzzjoni Franċiża Nru 2005–205 tal-1 ta’ Marzi, 2005.

Il-Karta Kostituzzjonali fiha 10 punti ambjentali. Huwa jirrikonoxxi d-drittijiet fundamentali u l-obbligi relatati mal-protezzjoni tal-ambjent fi tliet prinċipji ewlenin: Il-prinċipju ta’ prekawzjoni, il-prinċipju ta’ prevenzjoni u l-prinċipju li min iniġġes iħallas. Din il-Karta ma jistabbilixxi dritt ta’ aċċess għall-ġustizzja, iżda l-Artikolu 7 jipprevedi li “kull persuna għandha d-dritt, taħt il-kondizzjonijiet u fil-limiti definiti mil-liġi, għal aċċess għal informazzjoni dwar l-ambjent fil-pussess ta’ awtoritajiet pubbliċi u biex jipparteċipaw fl-iżvilupp ta’ deċiżjonijiet li jaffettwaw l-ambjent.”

Iċ-ċittadini jistgħu jinvokaw dawn l-istandards kostituzzjonali fi proċedimenti amministrattivi u quddiem il-qrati, peress li “prijorità talba għal deċiżjoni preliminari dwar il-kwistjoni ta’ kostituzzjonalità” daħal fis-seħħ f’Marzu 2010, kif introdotti skont ir-riforma kostituzzjonali ta’ 2008 ta’ Lulju 23.

L-Artikolu 55 tal-Kostituzzjoni jistabbilixxi s-supremazija tad-dritt tal-Unjoni fuq id-dritt tat-trattati. Il-qrati kollha għandha tiżgura r-rispett ta’ dan il-prinċipju (każistika għal qrati amministrattivi: Ass. CE, 1989, is-Sur Nicolo). Il-Partijiet jistgħu jinvokaw direttament taħt ċerti kundizzjonijiet dwar ftehimiet internazzjonali.

Il-Konvenzjoni ta’ Aarhus kienet irratifikata minn Franza fit-8 ta’ Lulju 2002 (wara l-approvazzjoni bil-liġi Nru 285–2002 tat-28 ta’ Frar 2002). Effett dirett tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni Aarhus huwa rikonoxxut biss għal ċerti dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni.

II tal-ġudikatura

Is-sistema ġuridika Franċiża hija organizzata fuq il-bażi ta’ distinzjoni fundamentali bejn żewġ ordnijiet ta’ qrati:

  • ordni ġudizzjarja li tittratta tilwim bejn individwi jew korpi privati; u dwar
  • l-ordni amministrattiv li jittrattaw il-każijiet li jinvolvu xi forma ta’ tilwima bejn iċ-ċittadini u l-awtoritajiet pubbliċi, individwu jew korp (kumpanija, assoċjazzjoni, eċċ.), u korp pubbliku.

Kull wieħed minnhom jikkonsisti minn qrati fis-sistemi ta’ common law u l-qrati speċjalizzati.

Hemm żewġ tipi ta’ qrati: il-qrati ċivili u l-qrati kriminali.

Fl-ewwel istanza, il-qrati ċivili normali (qorti reġjonali) jew speċjalizzata (qrati distrettwali, qrati tal-kummerċ, Qrati tas-sigurtà soċjali u Kunsilli des prud’ hommes għal tilwim dwar ir-relazzjonijiet tax-xogħol bejn l-impjegati u min iħaddem il-qrati kummerċjali għal tilwimiet li jinvolvu negozjanti jew ditti, u s-sigurtà soċjali, u l-Qorti ta’ kirjiet rurali).

L-organizzazzjoni tal-qrati kriminali jiddistingwi tliet tipi ta’ reati:

  • ksur (reati żgħar), deċiż minn qrati tal-pulizija,
  • reati (misdemeanors), quddiem il-qrati kriminali,
  • id-delitti reati (serji) quddiem il-Cour d’Assises (unikament jiġu l-ġurati).

Hemm qorti speċifika għall-minorenni, il-qorti tal-minorenni jew qrati tal-minorenni, kemm għall-każijiet ċivili kif ukoll kriminali.

L-appelli kollha ta’ sentenzi tal-qrati ċivili u kriminali jitressqu quddiem il-Qorti ta’ Appell ħlief għal appelli minn deċiżjonijiet tal-Qorti ta’ konferenza li taqa’ f’idejn il-Qorti tal-Assise ieħor. Id-deċiżjonijiet tal-qrati tal-appell għandha tkun suġġetta għal appell quddiem il-Qorti tal-Kassazzjoni, il-Qorti Suprema tal-ordni ġudizzjarja. Il- “Cour de cassation” huwa responsabbli biex jeżamina appelli kontra sentenzi ta’ qrati ġudizzjarji, li jiddeċiedi appelli fuq punti ta’ liġi u proċedura u tista’ tannulla jew jannulla sentenzi u l-mandat għal smigħ mill-ġdid għal wieħed minn 35 qorti tal-appell għal proċess mill-ġdid.

Il-qrati amministrattivi huma l-qrati amministrattivi ordinarji fl-ewwel istanza. Il-qrati amministrattivi speċjalizzati huma prinċipalment nazzjonali tal-ażil, tal-ġurisdizzjoni fiskali reġjonali, il-kmamar tal-kummerċ u tal-kont (Qorti tal-Kontijiet), il-qrati (Qorti tad-Dixxiplina tal-Baġit u d-dixxiplina finanzjarja, il-Kunsill Superjuri ta’ qrati distrettwali, qrati tal-università ordinali,...). L-appell sentenzi tagħha hija, bħala regola ġenerali, jitressaq quddiem il-qrati amministrattivi tal-appell, li fis-sentenzi tagħha tkun, b’appell, quddiem il-Kunsill tal-Istat.

Il-Kunsill tal-Istat hu l-Qorti Amministrattiva Suprema u l-Qorti tal-Appell Finali dwar il-legalità ta’ atti amministrattivi. Bħall-Qorti tal-Kassazzjoni, huwa sempliċement teżerċita kontroll fuq l-applikazzjoni korretta tar-regoli ta’ proċedura u l-liġi mid-deċiżjonijiet ikkontestati quddiemha ġurisdizzjonali. Barra minn hekk, il-Conseil d’Etat wkoll, f’ċerti tilwimiet bħal dik tal-atti regolatorji tal-Ministri, tieħu deċiżjonijiet fl-ewwel u fit-tieni istanza. Il-Kunsill tal-Istat jagħti pariri wkoll lill-Gvern dwar l-abbozzi ta’ leġiżlazzjoni u dwar xi abbozzi ta’ ordnijiet.

Il-kunflitt ta’ kompetenzi bejn l-awtoritajiet ġudizzjarji u l-qrati amministrattivi huwa determinat minn qorti ta’ kunflitt ta’ kompetenza, magħmula minn numru indaqs ta’ Membri tal-Qorti tal-Kassazzjoni u tal-Kunsill tal-Istat.

Kunsill Kostituzzjonali, magħmul minn disa’ Membri, hija kompetenti sabiex tiddeċiedi dwar il-kostituzzjonalità ta’ liġijiet organiċi u leġiżlazzjoni mressqa quddiemha u li jissorveljaw il-funzjonament tajjeb ta’ elezzjonijiet. Dan m’għandu l-ebda kompetenza fir-rigward tal-atti tal-amministrazzjoni.

M’hemm l-ebda qrati speċjali fi kwistjonijiet ambjentali. Il-qrati Franċiżi kollha li jittrattaw kwistjonijiet ambjentali skont il-kompetenzi rispettivi tagħhom.

Il- “forum shopping” ma teżistix fl-ordinament ġuridiku Franċiż. Kompetenza tal-qrati hija ddeterminata bil-liġi.

M’hemm l-ebda distinzjoni bejn l-appelli ordinarji u rimedji straordinarji f’proċeduri ġudizzjarji Franċiżi. Hemm distinzjoni bejn ordinarja għal appelli u riferimenti (“référés”) li jippermettu miżuri interim, jiġifieri s-sospensjoni ta’ att, ħlas ta’ kumpens) interim jew l-investigazzjonijiet jew l-istruzzjoni (ħatra ta’ espert). Deċiżjonijiet tal-ewwel istanza li jistgħu jiġu annullati f’sede ta’ appell, u d-deċiżjonijiet tal-qrati tal-appell jista’ jkun ikkanċellat mill-Qorti Suprema tal-Kassazzjoni (Kunsill tal-Istat u l-Qorti tal-Kassazzjoni).

Setgħat wiesgħa tal-imħallfin amministrattivi huma inklużi mħallfin tal-prim istanza. L-imħallef amministrattiv tista’ tannulla deċiżjoni amministrattiva illegali. L-imħallef jista’ jordna lill-amministrazzjoni li terġa’ tirrevedi din id-deċiżjoni annullata billi jispeċifika l-kontenut ta’ din id-Deċiżjoni.

Ma hemm l-ebda regoli speċifiċi tal-proċeduri ġudizzjarji fi kwistjonijiet ambjentali, hemm żewġ eċċezzjonijiet biss quddiem il-qrati amministrattivi.

L-ewwel, l-Artikoli L. 2–122 tal-Kodiċi tal-Ambjent u L. 554–11 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Amministrattiva, jippermetti s-sospensjoni ta’ liċenzja jew deċiżjoni ta’ approvazzjoni dwar l-implimentazzjoni ta’ interventi jew xogħlijiet jekk minħabba d-daqs jew l-impatt fuq l-ambjent naturali kellu jkun soġġett għal EIA, iżda dan ma sarx.

It-tieni, l-Artikoli L. 12–123 tal-Kodiċi tal-Ambjent u L. 554–12 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Amministrattiva, jippermetti s-sospensjoni ta’ deċiżjoni li tawtorizza l-implimentazzjoni ta’ interventi, l-istrutturi, ix-xogħlijiet jew suġġetti għal investigazzjoni pubblika minn qabel, fil-każ ta’ applikazzjoni qajmet dubji serji fir-rigward tal-legalità tad-deċiżjoni: Meta s-sejbiet tal-awtorità kompetenti ikunu favorevoli, jew meta meħtieġ smigħ pubbliku ma jkunx seħħ.

Fiż-żewġ każijiet, il-kundizzjoni ta’ urġenza li huwa meħtieġ li tordna s-sospensjoni ta’ att hija, bħala prinċipju, preżunzjoni

Normalment, imħallfin, speċjalment imħallfin amministrattivi, m’għandhomx id-dritt li jressqu każ quddiem qorti, huma biss il-persuni inklużi ċittadini, NGOs, kumpaniji, l-amministrazzjonijiet u l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu. Iżda hemm eċċezzjoni: Azzjoni legali tista’ tinbeda ex officio f’materji kriminali mill-prosekutur tar-Repubblika. Dan huwa wkoll possibbli fil-qasam tal-kwistjonijiet ambjentali.

Iii Aċċess għall-informazzjoni każijiet

Il-leġiżlazzjoni ġenerali dwar l-aċċess għal dokumenti amministrattivi (l-Att Nru 78–753 tas-17 ta’ Lulju 1978, kif emendat mill-Att Nru 79–583, tal-11 ta’ Lulju 1979, dwar il-motivazzjoni tal-atti amministrattivi u t-titjib tar-relazzjonijiet bejn l-amministrazzjoni u l-pubbliku u skont l-Art. 7 tal-Att Nru 321 tat-12 ta’ April 2000 dwar id-drittijiet taċ-ċittadini fir-relazzjonijiet tagħhom mal-amministrazzjonijiet) stabbilita l-libertà ta’ aċċess għad-dokumenti amministrattivi. Dan ikopri d-dokumenti kollha miżmuma mill-amministrazzjoni (jekk dawn joriġinaw mill-amministrazzjoni jew jekk parti terza u li minħabba n-natura tagħhom, suġġett, huma marbuta mal-eżerċizzju ta’ attività ta’ servizz pubbliku. Din il-liġi tipprovdi li l-aċċess għad-dokumenti amministrattivi m’għandhomx jingħataw jekk il-konsultazzjoni jew l-iżvelar ta’ dawn id-dokumenti jippreġudika sigrieti protetti mil-liġi.

Id-dritt ta’ aċċess għal informazzjoni dwar l-ambjent ikun eżerċitat skont il-kundizzjonijiet ġenerali definit fl-att ta’ Lulju 17, 1978 u d-dispożizzjonijiet speċjali ta’ dan il-kodiċi.

Id-deċiżjonijiet amministrattivi illegali relatati ma’ dan is-suġġett tista’ tiġi kkanċellata minn qrati amministrattivi wara avviż ta’ Kummissjoni Nazzjonali.

L-Artikolu R.421–5 tal-kodiċi tal-qrati amministrattivi jipprovdi: “l-iskadenza biex jiġi ppreżentat appell mid-deċiżjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja huma vinkolanti biss jekk ikun ġie msemmi, kif ukoll ir-rimedji f’din in-notifika tad-deċiżjoni.”

Fi kwistjonijiet ambjentali, rifjut impliċitu li jiżvelaw informazzjoni hija neċessarjament illegali peress li din id-deċiżjoni ma ġietx innotifikata lir-rikorrenti permezz ta’ deċiżjoni motivata bil-miktub li jispeċifikaw il-mezzi u l-perijodi ta’ rikors quddiem qorti amministrattiva.

Il-Liġi Nru 78–753 tas-17 ta’ Lulju 1978 jistabbilixxi kummissjoni indipendenti dwar aċċess għad-dokumenti amministrattivi (CADA), li huwa responsabbli biex jiżgura r-rispett għal-libertà ta’ aċċess għad-dokumenti amministrattivi. C.a.d.a. li jkollha ġuriżdizzjoni fi kwistjonijiet li jikkonċernaw l-aċċess għall-informazzjoni dwar l-ambjent. Il-każ irid l-ewwel jinġieb għal din il-Kummissjoni, qabel tressaqha quddiem il-qorti amministrattiva. Il-proċedura hija prevista fl-Artikoli 17, 18 u 19 tad-Digriet Nru 2005–1755 tat-30 ta’ Diċembru 2005 dwar il-libertà ta’ aċċess għad-dokumenti amministrattivi. Applikant li jkun għadda minn rifjut li tiġi kkomunikata għandu jressaq il-kwistjoni quddiem CADA fi żmien xahrejn min-notifika ta’ dan ir-rifjut. Fil-perjodu ta’ xahar wara l-wasla ta’ din in-notifika, l-awtorità kompetenti għandha tispjega l-pożizzjoni tal-Parlament CADA. Jekk l-awtorità kompetenti tikkonferma ċ-ċaħda inizjali tiegħu jew ma jweġibx fi żmien xahrejn minn referenza għal CADA, l-applikant jista’ jappella quddiem il-Qorti Amministrattiva ta’ annullament.

Il-Qorti tista’ tordna lill-amministrazzjoni li jipproduċu l-informazzjoni mitluba. Il-qrati tista’ wkoll tannulla d-deċiżjoni li tiċħad l-aċċess u, għaldaqstant, jisiltu l-konsegwenzi ta’ rifjut.

Il-qrati jistgħu jordnaw li l-informazzjoni li għandha tiġi żvelata.

IV aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika

Faċilità mħaddma jew miżmuma minn kwalunkwe persuna jew entità, pubblika jew privata, li jistgħu joħolqu perikli jew inkonvenjenti lir-residenti, is-saħħa, is-sikurezza, is-saħħa pubblika, l-agrikoltura, il-ħarsien tal-ambjent, il-protezzjoni tas-siti u l-monumenti, huwa msemmi bħala "faċilità klassifikata għall-protezzjoni tal-ambjent (icpe)” fi Franza, u hija suġġetta għal sistema legali speċjali deskritti minn dan il-kodiċi. Hemm madwar 500000 minn dawn il-faċilitajiet fi Franza.

Il-leġiżlazzjoni dwar l-installazzjonijiet ikklassifikati għall-protezzjoni tal-ambjent jorganizza tliet reġimi differenti skont il-gravità tal-perikli u żvantaġġi: l-awtorizzazzjoni, ir-rappurtar, u sistema intermedja reċenti s-simplifikazzjoni tal-awtorizzazzjoni, imsejħa “reġistrazzjoni” (digriet Nru 2009–663 tal-11 ta’ Ġunju 2009 u d-Digriet Nru 2010–368 tat-13 ta’ April 2010).

Taħt ir-reġim ta’ awtorizzazzjoni minn qabel, id-dritt li wieħed jopera tingħata wara “Studji tal-impatt” u “inkjesta pubblika”.

L-appell ta’ awtorità amministrattiva superjuri kontra deċiżjoni amministrattiva hija dejjem possibbli (huwa prinċipju ġenerali tal-ġurisprudenza). Sakemm dispożizzjoni speċjali li kienet tgħid li hija fakultattiva.

Il-prinċipju ġenerali huwa li d-deċiżjonijiet amministrattivi jista’ jittella’ l-qorti direttament Jekk l-ebda regoli proċedurali speċifiċi huma stabbiliti (pereżempju bħal fil-każ tal-aċċess għal informazzjoni ambjentali). Ma hemm l-ebda regoli speċifiċi fir-rigward tal-parteċipazzjoni pubblika u d-deċiżjonijiet relatati.

Fin-nuqqas ta’ regoli speċifiċi previsti mil-liġi dwar il-ħtieġa ta’ talba amministrattiva, id-deċiżjonijiet amministrattivi jistgħu jitressqu quddiem qorti amministrattiva direttament.

Il-qorti amministrattiva tirrevedi l-legalità proċedurali u l-legalità sostantiva tad-deċiżjonijiet amministrattivi kollha.

Il-qrati jistudjaw il-materjal, sejbiet tekniċi u kalkoli meta dawn jitqiesu li jagħmlu parti minn din id-Deċiżjoni.

Il-legalità ta’ ippjanar amministrattiv huwa kkontrollat mill-qrati amministrattivi. Il-kundizzjonijiet rigward il-pożizzjoni legali, ir-regoli ta’ evidenza, regoli dwar is-smigħ jew Il-portata tal-istħarrġ eżerċitat mill-Qorti mhumiex nuqqasijiet speċifiċi f’dan il-qasam.

Dwar il-locus standi: kwalunkwe persuna fiżika li għandha s-setgħa li jmorru l-qorti tista’ tirreferi għal imħallef ta’ amministrazzjoni. Din il-kapaċità hija evalwata skont ir-regoli tad-dritt ċivili. Għalhekk non-emancipated minuri, kif ukoll persuni li jinsabu maġġuri “taħt is-salvagwardja tal-Ġustizzja” minħabba l-kapaċitajiet mentali jew dawk li jirċievu kundanni penali li jwassal għal projbizzjoni ġudizzjarja legali tagħhom ma jkunux jistgħu jmorru l-qorti. Madankollu, il-ġurisprudenza tammetti li ċerti persuni, filwaqt li huma diżabbli skont il-kodiċi ċivili, ikollhom il-kapaċità li teżerċita appell għal eċċess ta’ poter kontra deċiżjonijiet li jaffettwaw “il-prinċipju fundamentali tad-dritt għal habeas corpus.”

Persuni jew gruppi ġuridiċi tista’ tippreżenta appell kontra l-miżuri li jaffettwaw l-interessi tagħhom (eżistenza, l-assi, l-attività, kondizzjonijiet ta’ tħaddim), kif ukoll, talba għad-danni li jsofru dannu materjali u morali. Iżda huma jistgħu wkoll jidħlu l-qorti biex jiddefendu l-interessi kollettivi u dawk li jirrappreżentaw, sa fejn ir-Regolament jew il-miżura kkontestata jippreġudika dan l-interess kollettiv.

F’litigazzjoni amministrattiva, bħal fi proċedimenti legali, il-kwerelant privat għandu l-oneru tal-prova. Madankollu, dan il-prinċipju jiġi applikat b’mod kemxejn differenti f’litigazzjoni amministrattiva, b’mod partikolari meta l-elementi ta’ prova huma f’idejn l-amministrazzjoni jew, fil-każ ta’ responsabbiltà, ibbażata fuq il-prinċipju ta’ preżunzjoni li l-petizzjonant huwa eżentat milli jistabbilixxi tort huwa jallega u jobbliga l-amministrazzjoni li għandha turi li hija ma wettqet l-ebda żball. Meta wieħed iqis in-natura inkwiżitorjali tal-proċediment, l-imħallef amministrattiv, li għandu setgħat investigattivi, effettivament jikkontribwixxi b’mod sinifikanti fl-istabbiliment tal-fatti. Jekk ikun meħtieġ, hu/hi jistgħu jordnaw id-divulgazzjoni ta’ dokumenti jew tipproċedi hija stess għal ċerti investigazzjonijiet billi jeżaminaw direttament atti jew dokumenti, billi żżur il-postijiet, billi jattendu seduti ta’ smigħ jew valutazzjonijiet tal-esperti.

L-Artikolu L. 6 tal-Kodiċi ta’ Ġustizzja Amministrattiva jistabbilixxi l-prinċipju li “il-proċeduri għandhom jinżammu f’seduta pubblika”.

L-Istat ta’ legalità ma rekwiżiti differenti kif dan jiġi interpretat u implimentat mill-qorti amministrattiva. B’mod partikolari, l-Istat ma teskludix awtoritajiet amministrattivi mal-libertà ta’ azzjoni li juri dak li jissejjaħ “kull setgħa li taġixxi.

Meta l-amministrazzjoni jkollha l-għażla bejn jadottaw deċiżjoni u jastjenu minn kwalunkwe deċiżjoni jew bejn żewġ deċiżjonijiet jew aktar kontenut differenti, iżda ugwalment konformi mal-liġi, l-imħallef ma huwiex dejjem marbut li jikkontrollaw l-adegwatezza tal-għażla magħmula mill-amministrazzjoni.

Barra minn hekk, suġġetti għall-prinċipju ta’ legalità huwa iktar jew inqas stretta skont jekk il-kontroll ġudizzjarju ta’ kontroll” jew “normali” ta’ kontroll ristrett.” tal-kontroll jiġi ristrett għall-każijiet fejn id-deċiżjoni kontroversjali sar fl-eżerċizzju ta’ setgħa diskrezzjonali, jiġifieri, meta l-legalità tad-deċiżjoni kkontestata għandha tiġi evalwata. F’dan il-każ, l-imħallef amministrattiv se tikkontrolla jekk id-deċiżjoni hija bbażata fuq żball ta’ fatt, żball ta’ liġi, jew ta’ abbuż ta’ poter, iżda l-kontroll ta’ evalwazzjoni ġuridika tal-fatti” se jiffoka biss fuq żbalji manifesti ta’ evalwazzjoni. Fil-każijiet normali fejn id-deċiżjoni tal-amministrazzjoni hija ggwidata minn kriterji ġuridiċi u fejn, għalhekk, l-imħallef iwettaq kontroll normali, l-iżbalji kollha ta’ kwalifika legali tal-fatti se tiġi kkontrollata.

F’ċerti każijiet, kontroll normali u tal-kontroll ristrett huma eżerċitati skont termini speċifiċi. Għalhekk, il-kontroll ma għandux jinkludi t-tfittxija għal żball manifest ta’ evalwazzjoni meta d-deċiżjoni tirriżulta minn evalwazzjoni tal-amministrazzjoni sovrani (eżempju ta’ ġuriji ta’ eżami).

Il-Qorti għandha wkoll is-setgħa li tibbilanċja l-vantaġġi u l-iżvantaġġi tad-deċiżjoni amministrattiva; Id-deċiżjoni se tkun legali biss jekk tkun tirrifletti b’mod adegwat il-fatti.

Il-valutazzjoni tal-impatt ambjentali (skrining jew deċiżjoni ta’ ambitu) huwa parti tal-proċedura għall-awtorizzazzjoni ta’ installazzjoni kklassifikati għall-ħarsien tal-ambjent. Huwa possibbli li wieħed jagħmel rikors għal annullament kontra din l-awtorizzazzjoni jew l-approvazzjoni tal-proġett quddiem il-qrati amministrattivi għal nuqqas jew insuffiċjenza tal-EIA [1].#_ftn1 Iżda mhuwiex possibbli li jaġixxu direttament quddiem il-qrati kontra din il-VIA.

L-aħħar l-awtorizzazzjonijiet jistgħu jiġu riveduti mill-qrati. Il-kundizzjonijiet rigward il-pożizzjoni legali, ir-regoli ta’ evidenza, regoli dwar is-smigħ jew Il-portata tal-istħarrġ eżerċitat mill-Qorti mhumiex nuqqasijiet speċifiċi f’dan il-qasam.

Il-qorti amministrattiva tirrevedi l-legalità proċedurali u sostantiva wkoll il-legalità tad-deċiżjonijiet amministrattivi kollha. Il-qrati jistudjaw il-materjal, sejbiet tekniċi u kalkoli meta jkunu relatati ma’ din id-Deċiżjoni. L-istudju tal-impatt ambjentali tkun ikkontrollata għaliex hija l-aspett ewlieni ta’ legalità proċedurali.

Juru l-interess tagħhom li jieħdu azzjoni legali hija l-ewwel kundizzjoni li għandha tiġi sodisfatta għal appell ta’ ammissibbiltà.

Ħlief fil-każ eċċezzjonali fejn awtorità pubblika hija vestita b’mandat legali li tagħtiha s-setgħa li jaġixxi kontra l-miżuri li hija tikkunsidra bħala illegali (kaxex prefettorali, applikazzjoni għal reviżjoni ġudizzjarja), l-interess jiġġustifika l-eżerċizzju tal-appell. Dan l-interess, li l-eżistenza tagħhom hija evalwata fiż-żmien l-appell, jistgħu jkunu ta’ natura differenti: morali jew materjali, individwali jew kollettivi.

Fil-każijiet kollha, għandha tkun personali, leġittimi u pertinenti. L-ewwel waħda minn dawn iż-żewġ rekwiżiti jipprevjenu persuna milli jaġixxi mingħajr mandat f’isem ieħor, jew jitolbu biss tal-kwalità tiegħu bħala ċittadin, konsumatur jew uffiċjali eletti biex jopponu att ta’ legalità. Il-ħtieġa ta’ interess protettivi jopponi l-fatt li appell għandu l-għan li jipproteġi illegali jew immorali s-sitwazzjoni. Fl-aħħar nett, l-istatus li minnu. Il-petizzjonant jaġixxi għandha tkun ibbażata fuq id-deċiżjoni kkontestata. Barra minn hekk, l-interess irid ikun dirett u ċert, li hija direttament u ċertament trattati ħażin minħabba d-deċiżjoni kkontestata.

Il-qorti amministrattiva tirrevedi l-legalità proċedurali u l-legalità sostantiva tal-IPPC [2] deċiżjonijiet kif ukoll il-legalità tad-deċiżjonijiet amministrattivi kollha.#_ftn2 Għandhom ukoll jiġu studjati materjali, is-sejbiet tekniċi, il-kalkoli u dokumentazzjoni tal-IPPC jekk dawn l-elementi huma meqjusa li jappartjenu għad-Deċiżjoni. Il-qrati jistudjaw il-materjal, il-kunsiderazzjonijiet u l-kalkoli tekniċi meta jiġu kkonsidrati bħala li jappartjenu għal din id-Deċiżjoni.

L-argumenti ppreżentati insostenn ta’ rikors għal annullament ta’ deċiżjoni amministrattiva (appell għal abbuż ta’ poter) huma klassifikati f’żewġ kategoriji: il-legalità esterna u interna.

Mezzi esterni ta’ illegalità huma relatati mal-implimentazzjoni ta’ dan l-Att: l-inkompetenza tal-awtur tal-att, illegalità jew irregolarità proċedurali, difett (inkluż in-nuqqas ta’ motivazzjoni”

Il-legalità tal-mezzi huma relatati mal-kontenut, is-sustanza tal-att, u żball ta’ fatt jew żball ta’ liġi:

  • żball ta’ liġi: l-applikazzjoni ta’ regola ta’ liġi li mhijiex applikabbli jew interpretazzjoni ħażina ta’ regola applikabbli
  • żball ta’ fatt: l-iżball ta’ kwalifika tal-fatti jew żball manifest ta’ evalwazzjoni meta l-imħallef ikun qed jeżerċita kontroll limitat,

u abbuż ta’ dritt jew setgħa.

Mhuwiex meħtieġ li jipparteċipa f’il-fażi ta’ konsultazzjoni pubblika tal-proċedura tal-EIA jew IPPC jew jagħmel kummenti li għandhom locus standi quddiem il-qrati amministrattivi.

L-appell għal abbuż ta’ poter huwa miftuħ għall-partijiet f’kawża, iżda hija ma hijiex “actio popularis.” sabiex ikunu jistgħu jkollhom aċċess għall-ġustizzja, ir-rikorrent għandu jiġġustifika “interess” marbuta mal-kontenut tad-deċiżjoni, li huwa mifhum, madankollu, pjuttost b’mod liberali u ġeneralment mill-qrati amministrattivi. Dan l-interess irid ikun dirett, ċert u attwali.

Is-setgħa ta’ inġunzjoni hi disponibbli fil-qrati amministrattivi fil-kwistjonijiet kollha.

Għal żmien twil, l-imħallef amministrattiv irrifjuta li tindirizza ordnijiet lill-amministrazzjoni, inkluż għall-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet tiegħu/tagħha. L-unika soluzzjoni għal benefiċjarju tad-Deċiżjoni kien li jitnieda appell ieħor kontra tal-inerzja tal-amministrazzjoni. Il-liġi ta’ Frar tat-8, 1995, jagħti lill-qrati amministrattivi l-possibbiltà li tindirizza ordnijiet lill-amministrazzjoni li jieħu miżura ta’ eżekuzzjoni f’din id-direzzjoni jew sabiex tiddeċiedi mill-ġdid fi żmien determinat minn qabel.

F’dan ir-rigward, wieħed għandu jirreferi għal talba speċifika għal mandat ta’ inibizzjoni. Korpi pubbliċi jew privati, istituzzjonijiet responsabbli għall-ġestjoni ta’ servizz pubbliku huma soġġetti għal din l-inġunzjoni.

Din is-setgħa ta’ inġunzjoni hija mqabbla ma’ pieni possibbli. Din il-penali għandha tiġi mitluba, ħlief quddiem il-Kunsill tal-Istat, li tista’ tgħidu awtomatikament u, barra minn hekk, tgawdi l-appoġġ ta’ dipartiment speċjalizzat responsabbli biex isegwu l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet tagħha.

Dwar l-installazzjonijiet ikklassifikati għall-protezzjoni tal-ambjent, l-imħallef amministrattiv għandu setgħa ta’ inġunzjoni kontra l-Prefett. Tista’ tfittex li timplimenta kull miżura li hija tqis li jkunu meħtieġa.

V aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet

Tista’ titressaq direttament kontra individwi jew kumpaniji privati quddiem il-qrati ċivili ordinarji jew qrati kriminali. Il-qrati kriminali tista’ timponi multa fuq persuna privata (hemm possibbiltà li individwu jiġi kkundannat għall-ħabs), meta huwa kkawżat dannu ambjentali. Iżda dan hu possibli biss jekk din l-inkriminazzjoni kien diġà kkriminalizzati bil-liġi. Ma jkunx hemm inkriminazzjoni pubblika fi kwistjonijiet ambjentali, b’tali mod li l-imħallfin għandhom jirreferu għal penali bil-miktub imniżżlin fil-lista tal-kodiċi penali. L-imħallfin jistgħu ċivili sentenza individwi jew kumpaniji privati li tikkumpensa dannu ambjentali meta jiġu ssodisfati tliet kondizzjonijiet:

  • (1) l-awtur huwa responsabbli għal din il-ħsara,
  • (2) Din l-azzjoni kkawżat dannu li għalih jista’ jingħata kumpens,
  • U (3) ikun hemm rabta kawżali bejn l-azzjoni u d-dannu.

Xi reġimi ta’ responsabbiltà tal-liġi ċivili tista’ tirriżulta f’responsabbiltà anki fin-nuqqas ta’ ħtija (responsabbiltà għal oġġetti jew għal oħrajn iktar b’mod derivat, jew għal prodotti difettużi). L-operatur ta’ faċilità tista’ wkoll tiġi ordnata biex jitnaddaf sit imniġġes (riabilitazzjoni).

Talbiet għall-ħarsien tal-ambjent jistgħu jiġu ppreżentati direttament quddiem il-qrati amministrattivi kontra korpi pubbliċi (l-Istat jew l-awtoritajiet pubbliċi lokali). Dawn ir-rimedji jippermettu l-qrati amministrattivi li tannulla deċiżjoni amministrattiva illegali (eż. permessi), li jimponi rekwiżiti ġodda għal operaturi privati sabiex itejbu l-ħarsien ambjentali, jew iwasslu għar-responsabbiltà tal-Istat jew ta’ awtoritajiet pubbliċi lokali. Din ir-responsabbiltà hija ħafna drabi mitluba f’każ ta’ difett f’setgħa ta’ kontroll amministrati minn korpi pubbliċi. Iżda l-eżempji huma rari. Il-Kunsill tal-Istat xi drabi taqsam ir-responsabilità bejn l-Istat u l-muniċipalità (ara pereżempju: CE, Lulju 13, 2007, Muniċipalità ta’ taverny, Nru. 293210). Il-liġi tal-1 ta’ Awwissu 2008 ippubblikat għat-traspożizzjoni tad-Direttiva tal-UE tal-21 ta’ April 2004 ma stabbilixxiex prinċipju ta’ responsabbiltà sussidjarja tal-Istat f’każ li huwa impossibbli li jiġi implimentat il-prinċipju li min iniġġes iħallas.

L-Artikolu L 165–2 tal-Kodiċi tal-Ambjent, li tirriżulta mil-Liġi Nru 2008–757 tal-1 ta’ Awwissu 2008, sakemm l-intervent ta’ digriet li jaħtru l-awtoritajiet kompetenti fi kwistjonijiet ta’ responsabbiltà ambjentali. Digriet Nru 2009–496 ippubblikat fit-30 ta’ April 2009 identifika diversi awtoritajiet fi ħdan l-Istat, skont it-tipi ta’ proġetti, pjanijiet u programmi: Il-Ministru għall-Ambjent, il-Kunsill Ġenerali tal-ambjent u l-iżvilupp sostenibbli, il-Prefett tar-reġjun, koordinatur tal-Prefett ieħor, jew lill-Prefett Marittimu (għal żoni tal-baħar).

Ma hemm l-ebda regoli speċifiċi dwar talbiet għal azzjoni fi kwistjonijiet ambjentali. Ir-responsabbiltà tal-Istat ma tistax tiġi invokata direttament quddiem il-qrati amministrattivi. It-talba mressqa quddiem l-imħallef huwa dejjem appell ippreżentat kontra ċ-ċaħda espliċita jew impliċita tal-Istat jew bi tweġiba pożittiva meqjus insuffiċjenti.

Ma hemm l-ebda regoli speċifiċi li jikkonċernaw il-kundizzjonijiet ta’ stħarriġ ġudizzjarju fi kwistjonijiet ta’ responsabbiltà ambjentali fid-dritt Franċiż. L-avukati għandhom jirreferu għall-prinċipji ġenerali tar-responsabbiltà tal-Istat. Imħallfin amministrattivi tista’ tannulla ċ-ċaħda tat-talba u jikkundannaw l-Istat jekk (1) hija responsabbli għall-ħsara, (2) jekk din l-azzjoni (jew nuqqas ta’ azzjoni aktar spiss) ikkawża dannu li għalih jista’ jingħata kumpens, u (3) ikun hemm rabta kawżali.

Meta deċiżjoni amministrattiva illegali fi kwistjonijiet ambjentali tiġi kkanċellata, il-qrati amministrattivi għandu, fuq talba tal-applikant, titlob lill-awtoritajiet pubbliċi kompetenti biex jislet il-konsegwenzi ta’ dan it-tħassir.

Hemm diversi reġimi ta’ responsabbiltà ambjentali. Kull waħda minnhom hija bbażata fuq kundizzjonijiet speċifiċi. Quddiem il-qrati amministrattivi, ir-responsabbiltà ta’ min iniġġes jista’ jintalab fuq il-bażi ta’ “ir-Regolament tal-IPPC” (responsabbiltà tal-operatur), ir-regoli dwar il-ġestjoni tal-iskart (Responsabbiltà tad-detentur), jew l-iskema speċifika stabbilita permezz tal-Liġi tal-1 ta’ Awwissu 2008. Quddiem il-qrati ċivili, danni ambjentali jistgħu jiġu kkumpensati abbażi tal-metodu komuni ta’ skemi ta’ responsabilità ċivili (għal kondotta ħażina, negliġenza, u xi drabi mingħajr l-ebda ħtija) jew dmirijiet speċjali (Viċinat disturbi anormali, dannu kkawżat minn ċerti tipi ta’ tniġġis: l-idrokarburi u faċilitajiet nukleari). Il-qrati kriminali jistgħu jippenalizzaw għall-ħsara ambjentali li jkunu diġà kriminalizzata (tħares ukoll lejn risposta numru wieħed).

VI ta’ mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja

Il-proċedimenti kollha tal-qorti ġenerali, amministrattivi, ċivili jew kriminali li x’aktarx jiġu applikati fi kwistjonijiet ambjentali. Ma tantx hemm regoli speċifiċi oħrajn f’dan il-qasam.

Ma jkunx hemm awtoritajiet pubbliċi responsabbli speċifiċi biex jiġi żgurat aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali. L-Ombudsman, il-prosekuturi pubbliċi u l-ġurisdizzjonijiet kollha tista’ tintervjeni fil-qasam tal-liġi ambjentali.

L-Ombudsman kien maħluq mil-Liġi tat-3 ta’ Jannar 1973 dwar il-mudell ta’ dan l-ilment lill-Ombudsman Svediż. Din hija “awtorità amministrattiva indipendenti responsabbli għat-titjib fir-relazzjonijiet bejn iċ-ċittadin u l-amministrazzjonijiet pubbliċi. L-Ombudsman tintervjeni f’tilwim bejn iċ-ċittadini u l-awtoritajiet pubbliċi. Huwa responsabbli biex jipproponi soluzzjonijiet biex isolvu t-tilwim bejniethom b’mod amikevoli. Din l-awtorità ħadet l-isem ġdid minn Marzu 31, 2011, li issa hija msejħa “difensur tad-drittijiet.”

Il-prosekutur tar-Repubblika (procureur de la République) huwa maġistrat li huwa responsabbli mit-tmexxija ta’ “pubbliku” fi ħdan il-ġurisdizzjoni tat- ‘tribunal de grande instance (TGI),” ewlenin tal-Qorti ċivili u penali fil-livell tal-Prim’ Istanza. Il-Prosekuturi huma suġġetti għall-awtorità tal-Ministru tal-Ġustizzja. Il-kompiti tal-prosekuturi għandhom jiġu eżerċitati prinċipalment f’materji kriminali. Huwa responsabbli skont il-prinċipju tad-diskrezzjoni prosekutorjali tal-prosekuzzjoni tat-trasgressuri jew le (anke fi kwistjonijiet ambjentali).

Meta reat kriminali li għandhom x’jaqsmu mal-ambjent, prosekuzzjoni privata hija disponibbli.

Hemm żewġ possibbiltajiet ta’ rikorsi quddiem il-qrati amministrattivi f’każijiet ta’ nuqqas ta’ azzjoni jew azzjoni mhix adattata:

  • Ir-rikors għal annullament kontra deċiżjoni amministrattiva illegali: appell għal “abbuż ta’ poter”.
  • l-azzjoni għad-danni kontra awtorità pubblika meta jintwera li dan in-nuqqas ta’ azzjoni u azzjoni mhux xierqa kkawżata ħsara.

VII locus standi

L-Artikolu 31 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili tirrikonoxxi l-locus standi lil dawk li għandhom interess u bilwieqfa. Ir-rikorrent irid juri interess leġittimu protett mil-liġi, u ta’ interess dirett u personali (“Ħadd ma jargumenta ma’ avukat”). Il-liġi tipprovdi wkoll il-persuni ġuridiċi; inklużi assoċjazzjonijiet; Il-NGOs; u professjonali, maħluqa legalment, unions biex jiddefendu l-interessi komuni tal-membri tagħhom. L-interess li jressqu każ quddiem qorti għandu jkun effettiv u attwali, iżda l-qrati xi drabi rrikonoxxiet l-ammissibbiltà tar-rikorsi meta l-interess ikun fil-futur jew inċert.

Dawn huma kunċetti tad-dritt ċivili misjuba fil-ġurisprudenza ta’ qrati amministrattivi b’mod pragmatiku u interpretazzjoni estensiva. “Appell għal abbuż ta’ poter” hija miftuħa kontra kull deċiżjoni amministrattiva, iżda l-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini mhijiex biżżejjed biex taġixxi: Huwa ma jikkostitwixxix “actio popularis.” sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw dan id-dritt, l-applikanti jridu jiġġustifikaw interess “locus standi”, li huwa dirett, ċert u attwali (KE, 21 Diċembru, 1906, Union des propriétaires et des Contribuables du District de La Croix — seguey — Tivoli, Recueil Lebon, iċċitata iktar’ il fuq, paġna 962 — CE, Diċembru 21, 1906, tal-Unjoni tas-Sidien u l-kontribwenti tad-distrett ta’ Tivoli cross-seguey — Recueil Lebon, iċċitata iktar’ il fuq, paġna 962).

Dawn il-prinċipji japplikaw għall-applikanti kollha: individwi, persuni ġuridiċi tad-dritt privat, Franċiżi jew barranin, NGOs, assoċjazzjonijiet eċċ.

M’hemm l-ebda mekkaniżmu ta’ “actio popolaris” fi Franza.

L-Ombudsman ma jistax jintervjeni fi proċeduri li jkunu għaddejin quddiem il-qrati u lanqas ma jista’ jitfa’ dubju fuq il-validità ta’ deċiżjoni ġudizzjarja. Madankollu, l-Ombudsman tista’ toħroġ ordni kontra l-awtoritajiet pubbliċi meta tirrifjuta li tesegwixxi deċiżjoni ta’ qorti favur l-applikant.

Il-prosekuturi pubbliċi ma għandhom l-ebda interess li taġixxi quddiem il-qrati amministrattivi. Dawn jistgħu jaġixxu biss f’materji kriminali.

Istituzzjonijiet pubbliċi oħra kollha għandhom locus standi biex taġixxi quddiem il-qrati amministrattivi meta jkollhom interess li t-talba jew jiddefendi ruħu.

Ma hemm l-ebda regoli speċifiċi dwar l-EIA u l-IPPC il-locus standi ta’ individwi/NGOs u l-aċċess għall-ġustizzja fil-qasam tal-ambjent.

VIII rappreżentanza legali

Qabel ma l-qrati amministrattivi tal-prim’ istanza (l-Artikolu R. 431–2 tal-Kodiċi ta’ Ġustizzja Amministrattiva), rappreżentanza legali huma imposti fi kwistjonijiet ta’ ġuriżdizzjoni sħiħa: essenzjalment monetarja jew tilwim kuntrattwali. Tilwim ieħor li huma esklużi b’mod impliċitu l-istat ta’ rappreżentanza obbligatorja. Quddiem il-qrati amministrattivi tal-appell (l-Artikolu R. 811–7 tal-Kodiċi ta’ Ġustizzja Amministrattiva), l-obbligu ta’ avukat hija r-regola (b’eċċezzjonijiet biss: kkontestat eċċess ta’ poter fil-konfront ta’ servizz pubbliku u għal ksur ta’ regolamenti tat-traffiku tat-triq).

Quddiem it-tribunali ta’ prim’ istanza kif ukoll quddiem qrati tal-appell, l-Istat huwa eżenti milli jkollu avukat.

L-Istat ta’ rappreżentanza obbligatorja hija usa’ quddiem il-Kunsill tal-Istat: Din hija r-regola fil-kassazzjoni (ħlief għal xi sitwazzjonijiet bħal l-litigazzjoni ta’ għajnuna soċjali). Fir-rigward ta’ eċċess ta’ poter fl-ewwel u fl-aħħar istanza, il-konsulent legali mhijiex obbligatorja.

In-nuqqas ta’ avukat hija sanzjonata minħabba inammissibbiltà tat-talba, wara l-falliment ta’ regolarizzazzjoni.

Il-liġi ambjentali hija waħda mill-indikazzjonijiet ta’ speċjalizzazzjoni jintużaw bejn il-professjoni ta’ avukat (digriet tat-28 ta’ Diċembru 2011, il-Gazzetta Uffiċjali Franċiż Nru 0301 ta’ Diċembru 29, 2011, paġna 22577). Is-sit web ta’ kull kamra tal-avukati tinkludi lista ta’ avukati speċjalizzati f’dan il-qasam. Kwalunkwe assoċjazzjoni ambjentali jista’ jaġixxi f’isem il-vittmi individwali ta’ preġudizzju, meta rċeviet mandat għal dan l-għan. Hija tista’ wkoll taġixxi kontra kull deċiżjoni amministrattiva li jista’ jeffettwa l-ambjent b’mod negattiv.

IX evidenza

F’litigazzjoni amministrattiva, bħal fi proċedimenti legali privati, l-oneru tal-prova jaqa’ fuq ir-rikorrent. Madankollu, dan il-prinċipju jara għall-mitigazzjoni f’litigazzjoni amministrattiva, b’mod partikolari meta l-elementi ta’ prova huma f’idejn l-amministrazzjoni jew, fil-każ ta’ responsabbiltà, fl-ipoteżi ta’ preżunzjonijiet li jeżentaw lill-petizzjonanta milli tistabbilixxi t-tort huwa jallega u jobbliga l-amministrazzjoni li għandha turi li hija ma wettqet l-ebda żball.

Meta wieħed iqis in-natura inkwiżitorjali tal-proċediment, l-imħallef amministrattiv, li għandu setgħat ta’ investigazzjoni, li jikkontribwixxi b’mod sinifikanti fl-istabbiliment tal-fatti. F’każ ta’ bżonn, huwa/hija j/tista’ timponi l-komunikazzjoni ta’ dokumenti jew tipproċedi hija stess għal ċerti investigazzjonijiet billi jeżaminaw direttament atti jew dokumenti, billi żżur il-postijiet, billi jattendu seduti ta’ smigħ jew valutazzjonijiet tal-esperti.

Il-partijiet dejjem jistgħu jintroduċu elementi ġodda. Iżda l-proċedura applikabbli għal qrati amministrattivi tissejjaħ “l-investigazzjoni”: Dan ifisser li l-imħallef hi l-kaptan tal-proċedura. Huwa jikkomunika l-argumenti ppreżentati mill-partijiet. Barra minn hekk tista’ titlob lill-partijiet sabiex jipproduċu dokumenti ġodda li jistabbilixxu l-prova tal-fatti. Huwa jista’ wkoll jordna lil espert.

Il-proċedura fil-qrati amministrattivi hija differenti minn dik quddiem il-qrati ċivili ordinarji. Quddiem il-qrati ċivili l-Partijiet iwettqu l-proċess billi talab lill-qorti tordna investigazzjoni, kompetenza esperta. L-imħallef amministrattiv mhix marbuta b’talba tal-Partijiet: mhuwiex obbligatorju li wieħed jirrikorri għall-għarfien meta tkun mitluba minn parti, jekk l-imħallef iqis li d-dokumenti tal-każ huma biżżejjed biex jifformaw kundanna. Madankollu, hija tista’ tordna lil esperti anke jekk l-ebda talba simili hija espressa mill-partijiet.

Il-Qorti qatt ma hija marbuta b’riżultat ta’ espert. Huwa għandu dejjem jiġi evalwat l-istudju b’mod kritiku. Is-soluzzjoni tiegħu tista’ tkun ibbażata fuq elementi oħrajn tal-kawża li tikkontesta l-konklużjonijiet ta’ perizja. Dan il-prinċipju l-antika kienet espressament stipulat fl-Artikolu 22 tal-Att ta’ Lulju 22, 1889 applikabbli għal qrati amministrattivi u hija wkoll il-ġurisprudenza tal-Kunsill tal-Istat.

X rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni

Skont il-ġurisprudenza, il-prinċipju l-eżegwibbiltà immedjata tad-deċiżjonijiet amministrattivi hija regola fundamentali tad-dritt pubbliku (no., Ass., 2 juillet 1982, huglo et autres). Għalhekk, id-deċiżjonijiet amministrattivi tista’ tiġi eżegwita minnufih, irrispettivament minn proċedimenti bil-qorti. Klassiċi kawżi ppreżentati quddiem il-Qorti kontra dawn id-deċiżjonijiet ma jkollux effett sospensiv. Hemm xi eċċezzjonijiet primarjament fil-qasam tal-immigrazzjoni jew il-liġi dwar it-tassazzjoni, iżda mhux fi kwistjonijiet ambjentali.

Hemm possibbiltà għal rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni kontra deċiżjonijiet amministrattivi fi proċeduri ġudizzjarji amministrattivi fi kwistjonijiet ambjentali, bħal f’kull kwistjoni. Din il-possibbiltà ma teżistix quddiem il-qrati amministrattivi kontra atti jew ommissjonijiet ta’ partijiet privati oħra. Iżda din il-proċedura tista’ tiġi implimentata minn qrati ċivili ordinarji (“référé ċivili”).

F’każijiet ta’ emerġenza, is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni provviżorja tippermetti s-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta’ deċiżjoni amministrattiva sakemm imħallef ikun iddeċieda dwar dan l-legalità tagħha. Il-petizzjonant irid juri l-urġenza tal-każ u li hemm dubju serju dwar il-legalità tad-deċiżjoni sabiex l-imħallef li jiddeċiedi dwar miżura provviżorja fi żmien ftit jiem.

Huwa possibbli li jsir appell kontra d-deċiżjoni tal-qorti amministrattiva dwar mandat ta’ inibizzjoni. Dan l-appell għandu jiġi ppreżentat direttament lill-Kunsill tal-Istat.

Xi spejjeż

Spejjeż legali jinkludi t-tariffi tal-qorti u l-ispejjeż tal-avukat.

  • L-ispejjeż tal-qorti huma definiti skont it-Taqsima 695 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili. Dawn l-ispejjeż huma regolati jew tariffed imposti:
    • Id-drittijiet tal-bailiff (il-liġi tipprovdi li l-atti tal-proċess u jintroduċi wkoll is-sentenzi għandha tintbagħat lil min jopponi minn bailiff);
    • Is-suppożizzjoni tariffi magħrufa bħala “u l-promozzjoni” (Digriet Nru 784–72 ta’ Awwissu 25, 1972, riveduta fl-1975) li huma maqsuma f’ “tariffa fissa” skont in-natura tal-prova, u “proporzjonat” tal-imgħax ikkalkulat fuq l-impatt finanzjarju tal-proċess;
    • u “it-tariffi tal-esperti”.

M’hemmx la l-ispejjeż tal-bailiff is-suppożizzjoni fil-qrati amministrattivi.

  • L-onorarji tal-avukati. Dawn it-tariffi huma msejħa “irrekuperabbli” għaliex ma jkunux jistgġu jiġu lura (rifużjoni), peress li dawn mhumiex “legalment meħtieġ.”

Spejjeż imġarrba minn avukat b’konnessjoni mal-eżekuzzjoni tal-missjoni tiegħu f’isem il-klijenti tiegħu: bolol fiskali għall-miżati ta’ reġistrazzjoni, tad-difiża tad-drittijiet, id-drittijiet tal-pubbliċità, tariffi ta’ espert, uffiċjal ġudizzjarju, eċċ.

Dazji tneħħiet għal talbiet irreġistrati minn Jannar tal-1, 2004. Iżda mill-1 ta’ Ottubru 2011, kwalunkwe persuna li tfittex ġustizzja għandha tħallas taxxa tal-bolla ta’ EUR 35. Dan l-ammont għandu jitħallas f’kull livell tal-proċedura: Fl-ewwel istanza, appell, kassazzjoni.

Id-drittijiet tal-avukati huma stabbiliti b’mod liberu bejn il-partijiet u l-avukati tagħhom: mhuwiex possibbli li tingħata stima.

L-ispejjeż ta’ espert l-qorti jiġu stabbiliti mill-imħallef. Pereżempju fl-2009, mill-qorti tal-appell u l-Qorti Amministrattiva ta’ Caen issuġġeriet l-applikazzjoni l-iskeda li ġejja:

  • Il-miżati ta’ esperti: EUR 90 għal siegħa għal EUR 180 u lil hinn skont il-kumplessità tal-kawża.
  • Ittajpjar: EUR 7 għal kull paġna.
  • Kopja: EUR 0.42 għal kull paġna, għal EUR 1.5 għal kull kopja bil-kulur.
  • Dokumenti disponibbli fuq CD: EUR 20 kull wieħed.
  • Servizzi postali: Skont tar-rati postali.
  • Fee-kilometer: 0.60 sa EUR 0.80/km.
  • L-ispejjeż tal-vjaġġ, tal-lukanda, l-ikliet: Skont il-ġustifikazzjonijiet.

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.upem.org/documents/coutjud.html

L-ispejjeż ta’ rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni/miżura interim huma l-istess bħal dawk fil-kawża prinċipali.

Spejjeż legali normalment jitħallsu mill-parti telliefa. Skont l-Artikolu L 761–1 tal-Kodiċi ta’ Ġustizzja Amministrattiva: “f’kull ċirkostanza, il-parti telliefa trid tħallas il-parti l-oħra tal-ammont iffissat mill-ġudikant fir-rigward tal-ispejjeż imġarrba. Il-Qorti tqis li s-sitwazzjoni ekonomika ta’ ekwità jew l-parti kkundannata. Jaf għandu awtomatikament, għal raġunijiet ibbażati fuq kunsiderazzjonijiet simili, jgħidu li m’hemmx raġunijiet biex jikkundannaw.”. Madankollu, il-qrati amministrattivi normalment jillimitaw l-ispejjeż li jitħallsu ftit eluf ta’ euro.

XII mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja

Ma hemm l-ebda regoli speċifiċi li jikkonċernaw l-ispejjeż tal-litigazzjoni ta’ proċedimenti fi kwistjonijiet ambjentali. Ikun hemm taxxa waħda biss quddiem il-qrati amministrattivi. Il-liġi tad-29 ta’ Lulju 2011 ħolqot taxxa speċjali ta’ EUR 35 li għandhom jitħallsu mal-preżentata ta’ proċediment quddiem il-qorti (amministrattiva jew mod ieħor). Din it-taxxa tkun kondizzjoni għall-ammissibilità tal-applikazzjoni. Il-benefiċjarji tal-għajnuna legali ma jħallsux din it-taxxa (ħarsa lejn it-tweġiba għall-mistoqsija numru 2).

Hemm “għajnuna legali” fi Franza. L-iskema attwali ta’ għajnuna legali hija rregolata skont l-Att dwar l-għajnuna legali (Nru 91–647 tal-10 ta’ Lulju 1991 u d-Digriet Nru 91–1266 tat-18 ta’ Diċembru 1991. Dan ikopri:

  • Għajnuna legali: għajnuna finanzjarja għal proċessi ġudizzjarji u proċedimenti ta’ soluzzjoni barra mill-qorti;
  • Għajnuna favur id-drittijiet tal-avukati (advocates) fi proċedimenti kriminali li huma disponibbli bħala alternattivi għall-prosekuzzjoni u medjazzjoni), għall-għajnuna legali għal dawk miżmuma mill-pulizija għal interrogazzjoni, u għal proċedimenti dixxiplinarji fil-ħabsijiet;
  • Aċċess għal-liġi (informazzjoni, gwida, konsultazzjoni legali mingħajr ħlas). L-għajnuna legali tagħti d-dritt lid-destinatarju assistenza b’xejn minn avukat jew professjonist legali oħra (avoué, nutar, marixxall, irkantatur, eċċ.) u l-eżenzjoni mill-ispejjeż tal-qorti.

L-għajnuna legali hija disponibbli wkoll fi kwistjonijiet ambjentali mingħajr xi regoli speċifiċi.

L-għajnuna legali hija soġġetta għal rekwiżiti fir-rigward tar-riżorsi, in-nazzjonalità, ir-residenza u l-ammissibbiltà. Tista’ tirċievi għajnuna legali jekk il-medja ta’ riżorsi magħquda tiegħek għas-sena kalendarja preċedenti ma jaqbiżx ċertu limitu stabbilit bil-liġi ta’ kull sena. Int intitolat għal għajnuna legali jekk int ċittadin Franċiż jew ċittadin tal-Unjoni Ewropea jew ċittadin barrani abitwalment, legalment residenti fi Franza. Residenza abitwali u legali fi Franza huwa meħtieġ bħala kwistjoni ta’ prinċipju. L-għajnuna legali tingħata jekk ir-rikors ma jkunx manifestament inammissibbli jew mingħajr sustanza. Dawn il-kundizzjonijiet japplikaw ukoll lill-NGOs.

Ħafna mit-trejdjunjins u l-NGOs tal-konsumatur joffru appoġġ legali bla ħlas mogħtija minn avukati lill-membri tagħhom. Bosta mħallfin joffru wkoll mingħajr intervista inizjali. M’hemm l-ebda prattika fi kwistjonijiet ambjentali.

Uffiċċji ta’ konsultazzjoni legali huma pjuttost organizzazzjonijiet ġodda fi Franza. Attwalment, jeżistu 4 uffiċċji ta’ konsultazzjoni legali fi Franza, tnejn tnejn fuq il-liġi ċivili u dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (La Maison du droit fl-Università ta’ Paris II;Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.u-paris2.fr/63247158/0/fiche___pagelibre/&RH=ORGA_ETUDES Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaIl-liġi kliniku tal-Università ta’ kollox kompriż; Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaId-drittijiet fundamentali tad-dritt kliniku tal-Università ta’ Caen; Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaEuclid, il-klinika tal-Liġi tal-Università ta’ Pariġi Ouest de Nanterre). L-ebda wieħed minnhom ma jittrattawx kawżi ambjentali.

Hemm ukoll aktar u aktar avukati speċjalizzati fil-liġi ambjentali u diversi NGOs għad-difiża tal-ambjent fi Franza. Xi wħud minnhom huma rikonoxxuti bħala servizzi pubbliċi mill-Istat bħal France Nature tal-ambjent (FNE), li hija Federazzjoni Franċiża ta’ assoċjazzjonijiet għall-ħarsien tan-natura u tal-ambjent. Huwa magħmul minn 3,000 NGO (fuq bażi ġeografika jew tematika).

XIII puntwalità

Huwa prinċipju li deċiżjoni negattiva implicite sseħħ meta l-amministrazzjoni ma weġbitx wara perjodu ta’ xahrejn ta’ talba mressqa minn rikorrent (l-Artikolu 21 tal-liġi ta’ April 12, 2000).

F’diversi oqsma, il-liġi stabbilixxa skema ta’ aċċettazzjoni taċita. Is-silenzju tal-amministrazzjoni mbagħad jikkawża d-dieher ta’ aċċettazzjoni taċita fil-perjodu ffissat mil-liġi. Barra minn din l-ipoteżi, ir-responsabbiltà ta’ awtorità pubblika tista’ tkun iddikjarata minn qorti amministrattiva meta jiġi pprovat li dan id-dewmien huwa ta’ natura anormali u wassal għal preġudizzju lir-rikorrent.

Ma hemm l-ebda limiti ta’ żmien stabbiliti mil-liġi għal proċeduri ġudizzjarji fi kwistjonijiet ambjentali.

Jeħtieġ ukoll li ssir distinzjoni bejn il-proċedimenti dwar is-sustanza u l-proċeduri ta’ emerġenza.

Fil-każ ta’ rikors fuq il-mertu, il-mira stabbilita mill-Parlament għal qrati amministrattivi, f’kull livell (prim’ istanza, appell u kassazzjoni), fl-Anness li l-liġi annwali dwar il-baġit tal-Istat, għandha tagħti deċiżjoni fi żmien perjodu massimu ta’ sena.

F’każ ta’ emerġenza, id-deċiżjoni tal-qorti tiġi normalment fi żmien ġimgħa sa xahar l-aktar, xi drabi 2 jew 3 jum.

Ma hemm l-ebda limitu ta’ żmien iffissat bil-liġi ta’ proċedimenti dwar il-merti tal-każ. Iżda hemm limiti għal proċedimenti ta’ emerġenza: Pereżempju, meta din hija proċedura dwar theddida għal-libertajiet fundamentali l-Imħallef għandu jagħti d-deċiżjoni tiegħu fi żmien 48 siegħa.

Hemm prinċipju importanti maħruġa minn każistika li saru fl-2002. “l-partijiet huma intitolati li jkollhom it-talbiet tagħhom ġġudikati fi żmien raġonevoli skont il-prinċipju mogħtija mill-Artikolu 6 tal-KEDB. Il-ksur ta’ dan l-obbligu ma jaffettwax il-validità tad-deċiżjoni ġudizzjarja. Iżda meta d-dritt li tikseb deċiżjoni ġudizzjarja fi żmien raġonevoli ikkawża ħsara, jistgħu jiksbu kumpens għad-danni li “minħabba l-ġestjoni ħażina ta’ qrati amministrattivi”. Referenza: Conseil d’Etat Assemblée, 28 juin 2002, Garde des Sceaux kontra M. magiera, Nru 239575. http://www.legifrance.gouv.fr/affichJuriAdmin.do?oldAction=rechJuriAdmin&idTexte=CETATEXT000008099419&fastReqId=109660118&fastPos=7...
Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdida &fastpos = 7

XIV kwistjonijiet oħra

Rikors għal annullament kontra deċiżjonijiet amministrattivi għandha tkun ammessibbli biss jekk din tkun kontra l-att amministrattiv li jikkawża preġudizzju” (“acte administratif faisant niket” fid-dritt amministrattiv Franċiż). Att amministrattiv huwa kkunsidrat dan meta hija tipproduċi effetti legali: tibdel is-sistema legali jew tikser id-drittijiet u l-obbligi taċ-ċittadini. Att li sseħħ biss fil-kuntest ta’ proċedura għall-iżvilupp ta’ deċiżjoni prinċipali sussegwenti hija sempliċement att preparatorju, u ma jistax jiġi kkontestat quddiem qorti amministrattiva. Dawn ir-regoli ġenerali huma applikabbli fi kwistjonijiet ambjentali.

Id-dritt ta’ aċċess għall-informazzjoni dwar l-ambjent huwa mmexxi minn prinċipju ġenerali maħruġa mil-liġi Nru 78–753 tas-17 ta’ Lulju 1978 u digriet ta’ implementazzjoni Nru 1755–2005 tat-30 ta’ Diċembru 2005 dwar l-aċċess għal dokumenti amministrattivi, kif ukoll għal regoli speċifiċi li jistgħu jitqiegħdu fuq il-kodiċi ambjentali (l-Artikoli L. 124–1 sa L. 124–8 u R. 124–1 sa R. 124–5). Dawn it-testi kollha jkunu ġew sintetizzati Ministerjali ċirkolari permezz ta’ informazzjoni ppubblikata fit-18 ta’ Ottubru 2007.

Is-sit web ewlieni dwar dan is-suġġett: Il-Ministeru Franċiż għall-Ambjent:

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.toutsurlenvironnement.fr/aarhus/lacces-du-citoyen-la-justice

Konċiljazzjoni u arbitraġġ, tranżazzjoni huma metodi biex issolvi kwistjonijiet li m’għandhomx lok f’litigazzjoni amministrattiva fi kwistjonijiet ta’ liġi privata. L-Artikolu L.211–4 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Amministrattiva tipprovdi mit-tribunali amministrattivi b’ġuriżdizzjoni ġenerali għal konċiljazzjoni. Iżda din id-dispożizzjoni ma tantx jintuża, minħabba n-natura stess ta’ tilwimiet amministrattivi u l-fatt li, f’materji kuntrattwali diġà hemm mekkaniżmu għar-riżoluzzjoni bonarja ta’ tilwim mal-kumitati ta’ soluzzjoni amikevoli tas-swieq. Id-dritt li huwa mogħti lil korporazzjonijiet pubbliċi biex isolvu t-tilwim tagħhom. Ħafna drabi, it-tranżazzjonijiet li jiffirmaw ma’ individwi privati jikkostitwixxu kuntratti tad-dritt privat u ma jaqgħux taħt il-kompetenza tal-imħallef amministrattiv. L-awtoritajiet pubbliċi huma soġġetti għal projbizzjoni fil-prinċipju għal appell ta’ arbitraġġ.

Il-medjazzjoni mhijiex ta’ spiss użata fil-qasam ambjentali, iżda l-idea qed isiru dejjem iktar popolari fi Franza. U hemm ħafna studji ġodda dwar din il-kwistjoni: kif tista’ tiġi żviluppata medjazzjoni fi kwistjonijiet ambjentali? Konferenza interessanti f’April 2012 ġiet organizzata mill- “Istitut għar-riċerka u l-edukazzjoni dwar in-negozjar” b’sommarju ppubblikat fuq “medjazzjoni, metodu ta’ soluzzjoni tal-kunflitti ambjentali?” (bil-Franċiż).

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://gcft.fr/wp-content/uploads/2012/05/CR-SIRENE-29.pdf

XV tkun barrani

L-Artikolu 1 tal-Kostituzzjoni Franċiża tiddikjara l-prinċipju ta’ “ugwaljanza quddiem il-liġi għaċ-ċittadini kollha irrispettivament mill-oriġini ta’ razza jew reliġjon.” ħafna liġijiet estendew dan l-artikolu tal-Kostituzzjoni, li jipprojbixxi diskriminazzjoni, speċjalment dawk ibbażati fuq sess, diżabilità, età jew orjentazzjoni sesswali. L-Artikolu 225–1 tal-Kodiċi Penali b’mod preċiż jiddefinixxi l-kunċett ta’ diskriminazzjoni minn lista ta’ bosta kriterji. Iżda m’hemmx klawżoli kontra d-diskriminazzjoni rigward il-lingwa l-liġijiet proċedurali fi Franza (ħarsa lejn risposta numru 2 u 3).

Il-lingwa li għandha tintuża b’mod partikolari fil-qrati. Dan il-prinċipju huwa qadim ħafna. Hija ġiet ipproklamata b’Digriet Irjali ffirmat fil-belt ta’ villers-cotterets rjali (l-isem ta’ din id-Deċiżjoni) f’Awwissu 15, 1539. Dan l-att huwa meqjus bħala “Ċertifikat tat-Twelid” uffiċjali tal-lingwa Franċiża. Ġie inkorporat fl-Artikolu 2 tal-Kostituzzjoni u speċifikati bil-liġi Nru 94–665 ta’ Awwisu 1994, 4 “dwar l-użu tal-lingwa Franċiża.”

Jekk ikun meħtieġ, it-traduzzjoni hija pprovduta u mħallsa mill-gvern fi proċeduri tal-qorti, iżda b’immigrazzjoni, ażil, u kawżi penali.

XVI każijiet transkonfinali

Din il-kwistjoni tikkonċerna prinċipalment l-implimentazzjoni ta’ responsabbiltà ambjentali. L-ambjent ma jiqafx mal-fruntieri. L-unika soluzzjoni għal vittma ta’ tniġġis transkonfinali, hija li tressaq dan il-każ quddiem qorti nazzjonali tal-Istat fejn il-ksur ikun joriġina minn, jew l-Istat li fih il-ksur ikun ħalla l-effetti tiegħu. L-ammissibbiltà ta’ rikors quddiem qorti Franċiża hija possibbli taħt diversi kondizzjonijiet relatati mal-ġurisdizzjoni tal-qrati u l-prinċipju ta’ territorjalità tal-liġi. Barranin mhux residenti jistgħu jinvokaw id-dispożizzjonijiet tal-liġi Franċiża. Iżda li tistabbilixxi r-responsabbiltà transkonfinali huwa diffiċli taħt ir-regoli attwali. Ikun hemm diffikultà għall-imħallfin li l-artikolazzjoni tad-dritt komuni tar-responsabbiltà ċivili, b’mod partikolari tar-responsabbiltà ambjentali stabbilit permezz tal-Att tal-1 ta’ Awwissu 2008 dwar ir-responsabbiltà ambjentali. Din it-traspożizzjoni tad-Direttiva Nru 2004/35 ta’ April 21, 2004, huwa kodifikat fi ħdan il-kodiċi ambjentali (Titolu VI “Il-prevenzjoni u t-tiswija xi ħsara lill-ambjent”), li baqgħet prattikament ma jsirux. Ġie ppubblikat studju ewlieni dwar din il-kwistjoni f’Jannar 2012 (70 paġna):

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.leclubdesjuristes.com/notre-expertise/a-la-une/risque-environnemental-affaire-erika

Kodiċi tal-Ambjent Franċiż bl-Ingliż:

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.legifrance.gouv.fr/content/download/1963/13739/version/3/file/Code_40.pdf

Dan is-suġġett jista’ jiġi studjat ukoll bl-użu ta’ każ famużi fi Franza wara l-inċidenti tat-tankers Erika tal-bastimenti minn Malta f’Diċembru 1999 f’ibħra internazzjonali ġewwa Franza fiż-żona ekonomika esklussiva (ŻEE)’l barra mill-kosta ta’ Brettanja. Dan l-inċident imniġġsa 400 km mill-kosta. Is-sid u maniġer ta’ dan il-kerrej tal-bastiment, is-soċjetà ta’ klassifikazzjoni, kienu ħatja ta’ dan it-tniġġis mill-Qorti Ċivili ta’ Appell ta’ Pariġi bis-sentenza tat-30 ta’ Marzu 2010.

Il-kunċett ta’ interess pubbliku mhijiex speċifika f’kuntest transkonfinali. Ir-regoli ġenerali huma applikabbli (speċjalment dwar l-ammissibilità ta’ talbiet permezz tal-kunċett ta’ interess ġuridiku).

Fid-dritt amministrattiv Franċiż jirrikonoxxi l-istess aċċess għal qrati amministrattivi għall-persuni jew NGOs li jgħixu barra l-pajjiż, fuq l-istess bażi li huma residenti fi Franza. Iżda r-residenti barranin li ma għandhomx aċċess għal għajnuna legali. Il-Qorti Amministrattiva ta’ Strasbourg iddeċieda fl-1983, fil-każ magħruf bħala “l-minjieri tal-potaxx ta’ Alsace”, li persuni ġuridiċi ta’ dritt pubbliku barrani jista’ jkollu interess li jaġixxi quddiem il-qorti amministrattiva Franċiża. Riċerka interessanti dwar dak is-suġġett fil-qasam tal-ġestjoni tal-ilma, ippubblikat fl-2007 bil-Franċiż: Jochen sohnle, “Le dispositif juridique de l’Europe pour les Conflits appréhender transfrontaliers sur l’eau”, Lex Electronica, Vol. 12 Nru 2, Automne/jaqgħu, 2007, b’mod partikolari l-paġni 17 u 18:

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.lex-electronica.org/articles/v12-2/sohnle.pdf

Klawżola ta’ ġurisdizzjoni hija possibbli f’materji ċivili. Din tieħu l-forma ta’ dispożizzjoni kuntrattwali li permezz tagħhom il-partijiet jaqblu li jafdaw is-soluzzjoni ta’ tilwima quddiem qorti li normalment ma jkollhiex ġurisdizzjoni. Dan jista’ jikkonċerna s-suġġett il-ġurisdizzjoni jew il-kompetenza territorjali. Din il-klawżola jistgħu jirrelataw biss għal tilwim li jirriżulta mill-kuntratt. Iżda dan il-mekkaniżmu huwa pprojbit għal kuntratti pubbliċi u ta’ tilwim quddiem Qorti amministrattiva.

[1] Studju dwar l-impatt ambjentali (EIA)

[2] Polluton integrat il-prevenzjoni u l-kontroll (IPPC)


Din hija verżjoni tradotta awtomatikament tal-kontenut. Is-sid ta’ din il-paġna ma jaċċetta ebda responsabbiltà jew obbligazzjoni fir-rigward tal-kwalità ta’ dan it-test tradott b'mod awtomatiku.

L-aħħar aġġornament: 14/09/2016