Fermer

LA VERSION BÊTA DU PORTAIL EST DISPONIBLE!

Consultez la version bêta du portail européen e-Justice et faites-nous part de votre expérience!

 
 

Chemin de navigation

  • Accueil
  • Accès à la justice dans le domaine environnemental

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα - Λιθουανία

Cette page a été traduite automatiquement: sa qualité ne peut pas être garantie.

La qualité de cette traduction a été évaluée comme: moyenne

Estimez-vous que cette traduction est utile?


  1. Συνταγματικά θεμέλια
  2. Δικαιοσύνη
  3. #II
  4. Πρόσβαση σε πληροφορίες — υποθέσεις σχετικές με το περιβάλλον
  5. Πρόσβαση στη δικαιοσύνη και συμμετοχή του κοινού
  6. Πρόσβαση στη δικαιοσύνη κατά πράξεων ή παραλείψεων
  7. Άλλα μέσα πρόσβασης στη δικαιοσύνη
  8. Ιδιότητα διαδίκου
  9. Νομική εκπροσώπηση
  10. Αποδεικτικά στοιχεία
  11. Προσωρινά μέτρα
  12. Επί των δικαστικών εξόδων
  13. Μηχανισμοί οικονομικής συνδρομής
  14. Επικαιρότητα
  15. Άλλα θέματα
  16. Αλλοδαποί
  17. Διασυνοριακές υποθέσεις

I. Συνταγματικά θεμέλια

Δεν υπάρχει δικαίωμα σε ένα καθαρό, υγιές, ευχάριστο κτλ. περιβάλλον άμεσα κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα. Αλλά το δικαίωμα αυτό μπορεί να συναχθεί από άλλα άρθρα του Συντάγματος. Έννοια της προστασίας του περιβάλλοντος αναφέρεται σε αρκετά άρθρα του Συντάγματος: «το κράτος και κάθε άτομο πρέπει να προστατευθεί το περιβάλλον από τις επιβλαβείς επιρροή» (άρθρο 53 παράγραφος 3), «το κράτος μεριμνά για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, η πανίδα και η χλωρίδα της, μεμονωμένα αντικείμενα της φύσης και ιδιαίτερα πολύτιμες περιοχές, και εποπτεύει την περιορισμένη χρησιμοποίηση των φυσικών πόρων, καθώς και την αποκατάσταση και επέκταση. Η εξάντληση των εκτάσεων και των στοιχείων της γης, η ρύπανση του αέρα και των υδάτων, την παραγωγή ακτινοβολίας, καθώς και η υποβάθμιση της χλωρίδας και πανίδας, απαγορεύεται από τον νόμο» (άρθρο 54). Το Σύνταγμα εγγυάται την πρόσβαση στη δικαιοσύνη: «κάθε πρόσωπο του οποίου τα συνταγματικά δικαιώματα ή οι ελευθερίες έχουν παραβιαστεί δικαιούται να προσφύγει στο Δικαστήριο» (άρθρο 30 παράγραφος 1). Οι πολίτες μπορούν να κινούν διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες εξ αιτίας των περιβαλλοντικών παραβάσεων. Αλλά δεν μπορούν να επικαλούνται το συνταγματικό δικαίωμα στο περιβάλλον. Οι διεθνείς συνθήκες που έχουν επικυρωθεί από το Κοινοβούλιο (Seimas) αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του νομικού συστήματος (άρθρο138 (3)). Σε περίπτωση σύγκρουσης, διεθνείς συμφωνίες υπερισχύουν της εθνικής νομοθεσίας (άρθρο11 (2) του νόμου περί διεθνών συνθηκών). Οι διάδικοι μπορούν να επικαλούνται απευθείας τις διεθνούς δικαίου. Η σύμβαση του Aarhus είναι αποτελεσματική χωρίς καμία συμπληρωματική εθνική νομοθεσία. Διοικητικά όργανα και δικαστήρια πρέπει να εφαρμόσουν την εν λόγω Συνθήκη.

ΙΙ. Δικαιοσύνη

Η Λιθουανία έχει διπλό δικαστικό σύστημα με τα τακτικά δικαστήρια γενικής δικαιοδοσίας και διοικητικά δικαστήρια ειδικής δικαιοδοσίας. Τα δικαστήρια γενικής δικαιοδοσίας, που εξειδικεύονται σε αστικές και ποινικές υποθέσεις, είναι το ανώτατο δικαστήριο της Λιθουανίας (1), το Εφετείο της Λιθουανίας (1), και, κατά τον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας, τα περιφερειακά δικαστήρια και τα ειρηνοδικεία (5) (54). Τα πρωτοδικεία εκδικάζουν επίσης ορισμένες περιπτώσεις από διοικητικές παραβάσεις που υπάγονται στη δικαιοδοσία τους βάσει του νόμου. Τα περιφερειακά δικαστήρια, το Εφετείο και το ανώτατο δικαστήριο της Λιθουανίας έχει τμήμα αστικών υποθέσεων και το τμήμα ποινικών υποθέσεων. Το ανώτατο δικαστήριο της Λιθουανίας είναι το δικαστήριο που ασκεί δικαστικό έλεγχο επί αποφάσεων, διατάξεων και διαταγμάτων από τα άλλα δικαστήρια γενικής δικαιοδοσίας. Η πρόταση προβλέπει ενιαία δικαστική πρακτική για την ερμηνεία και την εφαρμογή των νόμων και των λοιπών νομικών πράξεων. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο της Λιθουανίας (1) και (5) τα περιφερειακά διοικητικά δικαστήρια είναι δικαστήρια ειδικής δικαιοδοσίας που εκδικάζουν διαφορές που ανακύπτουν μεταξύ των πολιτών και των διοικητικών οργάνων από διοικητικές έννομες σχέσεις. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο είναι δικαστήριο σε πρώτο και τελευταίο βαθμό διοικητικές υποθέσεις οι οποίες υπάγονται στην αρμοδιότητά τους βάσει νόμου. Πρόκειται για κατ’ έφεση δικαστήριο για τις υποθέσεις που αφορούν αποφάσεις που λαμβάνονται, διατάξεων και διαταγών των περιφερειακών διοικητικών δικαστηρίων, καθώς και για υποθέσεις που αφορούν διοικητικές παραβάσεις που αποφασίστηκαν από τα περιφερειακά δικαστήρια. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο είναι επίσης ένα πρωτοβάθμιο δικαστήριο για ακρόαση, στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος, αναφορές και κατά τη διεξαγωγή διοικητικών υποθέσεων που έχουν περατωθεί, συμπεριλαμβανομένων των διοικητικών παραβάσεων. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο αναπτύσσει μια ομοιόμορφη πρακτική των διοικητικών δικαστηρίων κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή των νόμων και των λοιπών νομικών πράξεων. Δεν υπάρχουν ειδικά δικαστήρια που είναι αρμόδια για την εκδίκαση συγκεκριμένων τύπων διοικητικών διαφορών. Κάποια εξειδίκευση υπάρχει μόνο σε επίπεδο θεσμούς προανακριτικής έρευνας (π.χ. η Επιτροπή σχετικά με τις αντιδικίες στον φορολογικό τομέα). Η ειδική θεσμούς προανακριτικής έρευνας είναι οι τοπικές επιτροπές διοικητικών διαφορών (Savivaldybių visuomeninės administracinių ginčų Member) και από την επικεφαλής επιτροπή διοικητικών διαφορών (Vyriausioji administracinių ginčų komisija). Οι αιτήσεις για διοικητική διαφορά προμήθειες ή στην Επιτροπή σχετικά με τις αντιδικίες στον φορολογικό τομέα πριν από την προσφυγή στο διοικητικό δικαστήριο δεν είναι υποχρεωτική, εκτός από τα θέματα που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Δεν υπάρχουν ειδικά δικαστήρια, πρωτοδικεία, συμβούλια ή του περιβάλλοντος στη Λιθουανία. Επιτροπές διοικητικών διαφορών και τα διοικητικά δικαστήρια ασκούν πλήρη έλεγχο όλων των διοικητικών πράξεων, συμπεριλαμβανομένων των πράξεων σε περιβαλλοντικές υποθέσεις. Περιφερειακά δικαστήρια γενικής δικαιοδοσίας που ασχολούνται με περιπτώσεις περιβαλλοντικών ζημιών. Ορισμένα κρατικά θεσμικά όργανα, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος μπορεί να αποτελέσει προδικαστική διερεύνηση όργανο για περιβαλλοντικά θέματα στις περιπτώσεις που προβλέπονται από το νόμο (για παράδειγμα την Κρατική Επιθεώρηση για τη χωροταξία και τις κατασκευές, καθώς και η κρατική υπηρεσία για τις προστατευόμενες περιοχές). Μόνο τα διοικητικά δικαστήρια μπορούν να εκδικάζουν διοικητικές διαφορές σε θέματα περιβάλλοντος. Δεν υπάρχει δυνατότητα εφαρμογής σε άλλο δικαστήριο. Υπάρχει μόνο η δυνατότητα υποβολής αίτησης για διοικητική διαφορά Επιτροπή πριν από την παραπομπή της υπόθεσης στο Διοικητικό Δικαστήριο. Δεν υπάρχει γενικός κανόνας, ότι οι διοικητικές πράξεις πρέπει να προσβληθούν ενώπιον ανώτερης διοικητικής αρχής ή φορέα ανεξάρτητο των διαφορών πριν από την προσφυγή στο Δικαστήριο. Τον εσωτερικό έλεγχο των διοικητικών πράξεων/παράλειψη είναι υποχρεωτική μόνο για ορισμένα είδη (π.χ. διοικητικών διαφορών ή διαφορών κοινωνικής ασφάλισης φορολογικών διαφορών). Οι αιτήσεις για διοικητική διαφορά προμήθειες ή στην Επιτροπή σχετικά με τις αντιδικίες στον φορολογικό τομέα πριν από την προσφυγή στο διοικητικό δικαστήριο μπορεί να επιλέγεται σε εθελοντική βάση. Μόνο για τα θέματα που προβλέπονται από τη νομοθεσία, η εν λόγω ειδική προσωρινή διαδικασία είναι υποχρεωτική. Κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει αίτηση στο δικαστήριο για την προστασία του/της επίδικης παραβίασης ή δικαίωμα ή συμφέρον που προστατεύεται βάσει του νόμου (άρθρο 5 του νόμου περί διοικητικών διαδικασιών (LAP)). Κάθε αιτών ο οποίος αμφισβητεί μια διοικητική πράξη πρέπει να αποδείξει ιδιαίτερο συμφέρον για την ακύρωση της πράξης αυτής. Μόνο μια αίτηση στο διοικητικό δικαστήριο ως ιδιώτης προκειμένου να προστατευθεί η δική του παράβαση ή να αμφισβητηθεί το δικαίωμα ή η εμπράγματη ασφάλεια του υπογαστρίου είναι παραδεκτή (άρθρο 5). Είναι δυνατόν να ασκηθεί προσφυγή για την προστασία κρατικών ή άλλων δημόσιων συμφερόντων που προβλέπονται για τον εισαγγελέα, φορείς της διοίκησης, οι αξιωματικοί ελέγχου του κράτους, άλλων κρατικών οργάνων, οργανισμών, οντοτήτων ή φυσικών προσώπων, αλλά μόνον στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον νόμο (άρθρο 56 LAP). Προσφυγή/αγωγή μπορεί να ασκηθεί ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου εντός μηνός από της δημοσιεύσεως της προσβαλλομένης πράξεως, την ημέρα της εκδόσεως της ατομικής πράξεως στον ενδιαφερόμενο, η γνωστοποίηση στον ενδιαφερόμενο για την ενέργεια (ή παράλειψη), εντός προθεσμίας δύο μηνών από την ημέρα της λήξης της προθεσμίας που καθορίζεται από το νόμο, ή οποιαδήποτε άλλη νομική πράξη για τη συμμόρφωση προς την απαίτηση αυτή. Εάν η δημόσια οντότητα ή εσωτερική διοίκηση καθυστερεί την εξέταση συγκεκριμένου ζητήματος και δεν την επίλυσή της εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, καταγγελία σχετικά με την παράλειψη (σε αυτήν την καθυστέρηση) μπορεί να υποβληθεί εντός προθεσμίας δύο μηνών από την ημέρα της λήξης της προθεσμίας που καθορίζεται από το νόμο ή οποιαδήποτε άλλη νομική πράξη για τη διευθέτηση του ζητήματος. Δεν υπάρχουν προθεσμίες για την υποβολή των αναφορών για τον έλεγχο της νομιμότητας των διοικητικών πράξεων από τα διοικητικά δικαστήρια. Η απόφαση που λαμβάνεται από την επιτροπή διοικητικών διαφορών ή οιουδήποτε άλλου θεσμικού οργάνου για την προκαταρκτική εξωδικαστική εξέταση των διαφορών, που εκδόθηκε μετά τη διερεύνηση διοικητικές διαφορές με την εξωδικαστική διαδικασία, μπορεί να ασκηθεί έφεση σε διοικητικό δικαστήριο εντός 20 ημερών μετά την παραλαβή της απόφασης (άρθρο 33) κάτω του υπογαστρίου.
Εάν είναι γνωστό ότι η προθεσμία για την υποβολή ενστάσεως δεν τηρήθηκε για σοβαρούς λόγους, μετά από αίτημα του ενάγοντα, το διοικητικό δικαστήριο μπορεί να χορηγήσει η επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση. Η αίτηση για την επαναφορά των πραγμάτων στην προτέρα κατάσταση πρέπει να αναφέρει τους λόγους της μη τηρήσεως των προθεσμιών και παρουσιάζει τα αποδεικτικά στοιχεία που επιβεβαιώνουν τους λόγους μη τήρησης της προθεσμίας. Δεν υπάρχουν ειδικές διαδικασίες ελέγχου ασφάλειας ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Μόνο η συμμόρφωση της καταγγελίας με τις τυπικές προϋποθέσεις και οι προθεσμίες για την υποβολή διοικητικής ενστάσεως ελέγχονται προκειμένου να αποφασίζεται κατά πόσον η καταγγελία είναι αποδεκτή. Το άρθρο 23 του σταδίου καθορίζει ελάχιστες προδιαγραφές της καταγγελίας στα διοικητικά δικαστήρια. Εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον νόμο, οι καταγγελίες/αναφορές πρέπει να παραλαμβάνονται και από τα διοικητικά δικαστήρια μόνο μετά την καταβολή του τέλους χαρτοσήμου. Η συνδρομή δικηγόρου δεν είναι υποχρεωτική σε διοικητικά δικαστήρια. Οι διάδικοι μπορούν να υποστηρίξουν τα συμφέροντά τους στο Δικαστήριο τα ίδια ή μέσω των εκπροσώπων τους. Το διοικητικό δικαστήριο μπορεί να ακυρώσει την προσβαλλόμενη διοικητική πράξη (μερικές φορές μέρος αυτού). Το δικαστήριο μπορεί επίσης να διατάξει τον κατάλληλο φορέα της διοίκησης για την επανόρθωση της παραβίασης ή να προβεί σε άλλες διατάξεις του Δικαστηρίου (άρθρο 88 LAP). Το διοικητικό δικαστήριο δεν μπορεί να αλλάξει η διοικητική πράξη, αλλά μπορεί να υποχρεώσει το κράτος όργανο (PASS) να διαμορφώσει μια νέα διοικητική πράξη. Η απόφαση του Δικαστηρίου μπορεί να περιλαμβάνει την εν λόγω νέα διοικητική πράξη. Δεν υπάρχουν ειδικοί κανόνες για το δίκαιο περί διοικητικών διαφορών σχετικά με υποθέσεις για θέματα περιβάλλοντος. Υπάρχει δυνατότητα αναφορά για την προστασία του κρατικού ή άλλου δημόσιου συμφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών θεμάτων. Το δικαίωμα να προσφύγουν στο δικαστήριο για θέματα περιβάλλοντος κατοχυρώνεται από τη σύμβαση του Aarhus. Δεν υπάρχει περιορισμός για φυσικά ή νομικά πρόσωπα να ασκήσουν προσφυγή ενώπιον διοικητικού δικαστηρίου. Υπάρχει δυνατότητα υποβολής καταγγελίας για την προστασία κρατικών ή άλλου δημόσιου συμφέροντος που προβλέπονται για τον εισαγγελέα, φορείς της διοίκησης, οι αξιωματικοί ελέγχου του κράτους, άλλων κρατικών οργάνων, οργανισμών, οντοτήτων ή φυσικών προσώπων, αλλά μόνον στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον νόμο (άρθρο 56 LAP). Και ότι είναι επίσης δυνατόν στον τομέα των περιβαλλοντικών θεμάτων. Τα διοικητικά δικαστήρια μπορούν επίσης να αποφανθούν σχετικά με υποθέσεις που αφορούν διαφορές μεταξύ δημόσιων διοικητικών αρχών, οι οποίες δεν είναι χαμηλότερης τάξης σε σχέση με ένα άλλο, που αφορά την αρμοδιότητα ή παραβάσεις νόμων για αστικές διαφορές, εκτός των υποθέσεων που παραπέμπονται ενώπιον των δικαστηρίων. Δημόσιοι φορείς δεν έχουν το δικαίωμα να αμφισβητήσουν τις δικές τους διοικητικές πράξεις ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Εάν ο παράνομος χαρακτήρας διοικητικής πράξεως παραβιάζει δημοσίου συμφέροντος, μόνον ο εισαγγελέας ή άλλα πρόσωπα, στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος, μπορεί να παραπέμψει την υπόθεση ενώπιον του Δικαστηρίου. Κατά κανόνα, οι δικαστές δεν έχουν το δικαίωμα να κινήσει τη διαδικασία για την υπόθεση. Αν όμως ο δικαστής διαθέτει πληροφορίες για ποινική δίωξη, υποχρεούται να ενημερώσει τον εισαγγελέα του υπογαστρίου (άρθρο 109). Όταν η υπόθεση βρίσκεται σε εξέλιξη, το Δικαστήριο μπορεί να «ενεργά» συμμετέχουν στη διαδικασία ζητώντας αποδεικτικά στοιχεία, για τον διορισμό μαρτύρων, πραγματογνωμόνων κ.λπ.

ΙΙΙ. Πρόσβαση σε πληροφορίες — υποθέσεις σχετικές με το περιβάλλον

Ο αιτών ο οποίος θεωρεί ότι η αίτησή του για παροχή πληροφοριών αγνοήθηκε, απορρίφθηκε αδικαιολόγητα, απαντήθηκε πλημμελώς, έχει πρόσβαση σε μια διαδικασία εξέτασης ενώπιον επιτροπή διοικητικών διαφορών. Η Επιτροπή μπορεί να ασκηθεί έφεση εντός ενός μηνός από την παραλαβή των πληροφοριών ή εντός μηνός από την ημερομηνία κατά την οποία είναι διαθέσιμα τα στοιχεία. Η απόφαση της Επιτροπής μπορεί να προσβληθεί ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου εντός 20 ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της απόφασης. Σε περίπτωση άρνησης, η δημόσια διοίκηση φορέας πρέπει να εκδώσει ατομική διοικητική πράξη, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει σαφή διατύπωση, όλα τα δικαιώματα και τα καθήκοντα και η ειδική διαδικασία προσφυγής (άρθρο 6 και 8 του νόμου περί δημόσιας διοίκησης). Οι λόγοι της άρνησης πρέπει να εκτίθενται στον αιτούντα εντός 14 ημερών από την παραλαβή του εν λόγω αιτήματος από τη δημόσια αρχή (άρθρο 19 για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες, η οποία εγκρίθηκε με ψήφισμα της κυβέρνησης αριθ. 1175). Η αίτηση μπορεί να είναι γραπτή ή προφορική. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν επίσης να παρέχονται προφορικά εφόσον ο αιτών δεν ζητήσει γραπτή απάντηση. Τις απαιτήσεις για την αίτηση είναι:

  • το όνομα,
  • τα στοιχεία επικοινωνίας,
  • τις ζητούμενες πληροφορίες,
  • Η μορφή που παρέχει τις πληροφορίες.

Ο αιτών θα πρέπει να επικαλεσθεί οιοδήποτε συμφέρον. Όταν ο αιτών ζητεί να υποβάλει πληροφορίες υπό συγκεκριμένη μορφή (συμπεριλαμβανομένης και της μορφής των αντιγράφων), η δημόσια αρχή ικανοποιεί το αίτημά του (με κάποιες εξαιρέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 9 της αποφάσεως για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες). Οι πληροφορίες που παρέχονται στον αιτούντα εντός 14 ημερολογιακών ημερών μετά την παραλαβή εκ μέρους της δημόσιας αρχής. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί σε τουλάχιστον 14 ημερολογιακές ημέρες. Αίτηση διοικητικής διαφοράς επιτροπές πριν από την προσφυγή στο διοικητικό δικαστήριο είναι υποχρεωτική στην περίπτωση αυτή. Όλες οι πληροφορίες πρέπει να παρέχονται στο Δικαστήριο, εάν το δικαστήριο ζητήσει. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να επηρεάσουν την απόφαση του Δικαστηρίου. Ένα από τα είδη αποφάσεων σε διοικητικά δικαστήρια να επιτύχει την καταγγελία (η αίτηση επιχορήγησης) και ακυρώσει την προσβαλλόμενη πράξη (ή σε μέρος αυτής), ή να υποχρεώσει το αρμόδιο όργανο της διοίκησης να διορθώσει την τελεσθείσα παράβαση ή να ικανοποιούν οποιαδήποτε άλλη διάταξη του Δικαστηρίου (άρθρο 88 παράγραφος 2 LAP). Τα δικαστήρια μπορούν να δώσουν εντολή για κοινοποίηση των πληροφοριών.

IV. Πρόσβαση στη δικαιοσύνη και συμμετοχή του κοινού

Η διοικητική διαδικασία ρυθμίζεται από τον νόμο περί δημόσιας διοίκησης για όλα τα θέματα του διοικητικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών θεμάτων. Η βασική νομοθεσία στον τομέα του περιβάλλοντος είναι το δίκαιο σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος. Νόμους και άλλες νομοθετικές πράξεις που ρυθμίζουν την προστασία του περιβάλλοντος εκδίδονται βάσει αυτού του νόμου. Ο νόμος για την προστασία του περιβάλλοντος προβλέπει ο κύριος υπόχρεος για τις οικονομικές δραστηριότητες — η άδεια. Υπάρχουν πολλά είδη αδειών (άδεια κατασκευής, άδεια ΕΠΕ, άδεια ΟΠΕΡ κ.λπ.) που υπόκεινται σε ειδικούς νόμους και άλλες νομοθετικές πράξεις (στις εν λόγω πράξεις είναι γραπτές τις προϋποθέσεις για την χορήγηση αυτής της άδειας, οι φορείς που είναι αρμόδιοι για τον, ενίοτε ειδικούς κανόνες όσον αφορά τη διαδικασία), αλλά οι βασικοί κανόνες για τις διοικητικές διαδικασίες που έχουν διατυπωθεί στον νόμο περί δημόσιας διοίκησης. Η προσφυγή ενώπιον ανώτερου διοικητικού οργάνου κατά διοικητικής αποφάσεως (η υποχρέωση αυτή μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος) ή εναλλακτική λύση (ο άνθρωπος μπορεί να επιλέξει μεταξύ της προσφυγής σε αρχή ή στο δικαστήριο). Υπάρχει η δυνατότητα να εφαρμόζεται στις διοικητικές διαφορές Επιτροπή πριν από την κίνηση της ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου. Οι πρωτοβάθμιες διοικητικές αποφάσεις δεν μπορούν να ληφθούν απευθείας από το Δικαστήριο. Οι αιτήσεις για διοικητική διαφορά των προμηθειών πριν από την προσφυγή στο διοικητικό δικαστήριο δεν είναι υποχρεωτική, εκτός από τα θέματα που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Ελλείψει ειδικών κανόνων που προβλέπονται από τον νόμο όσον αφορά την αναγκαιότητα της διοικητικής ενστάσεως πριν από την άσκηση της ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου, διοικητικών αποφάσεων μπορεί να ασκηθεί απευθείας στο διοικητικό δικαστήριο. Τα διοικητικά δικαστήρια επανεξετάζουν την τυπική νομιμότητα, αλλά και την ουσιαστική νομιμότητα των διοικητικών αποφάσεων. Τα δικαστήρια μελέτη, το υλικό, τα τεχνικά ευρήματα και τους υπολογισμούς, όταν θεωρούνται ότι ανήκουν στην απόφαση. Η νομιμότητα του διοικητικού προγραμματισμού ελέγχεται από τα διοικητικά δικαστήρια. Τους όρους όσον αφορά τα δικαιώματα παράστασης, κανόνες περί αποδείξεως, κανόνες για την ακρόαση ή την έκταση του ελέγχου που ασκεί το Δικαστήριο δεν είναι ειδικές για τις υποθέσεις για θέματα περιβάλλοντος. Φυσικά ή νομικά πρόσωπα έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν καταγγελία (αίτηση) σχετικά με διοικητική πράξη, όταν τα δικαιώματά τους έχουν παραβιαστεί. Στις περιπτώσεις που προβλέπονται από το νόμο είναι δυνατή η υποβολή καταγγελίας με σκοπό την προστασία του κράτους ή άλλου δημόσιου συμφέροντος (συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών συμφερόντων). Φορείς, οργανώσεις και ομάδες μπορεί να υποβάλει ένσταση κατά των μέτρων που επηρεάζουν τα συμφέροντά τους (ύπαρξη, περιουσία, δραστηριότητα, συνθήκες λειτουργίας), καθώς και αποζημιώσεως για την υλική και ηθική ζημία που θα έχουν υποστεί. Αλλά μπορούν επίσης να προσφύγουν στη δικαιοσύνη για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος από τους εντολείς τους, εφόσον η κανονιστική ή ατομική επίμαχο μέτρο θίγει αυτό το δημόσιο συμφέρον. Σε διοικητικές διαφορές, στις ιδιωτικές νομικές διαδικασίες, το βάρος της απόδειξης αφορά τον ενάγοντα. Ωστόσο, η Αρχή θεωρεί ότι ο μετριασμός σε διοικητικές διαφορές, ιδίως όταν τα αποδεικτικά στοιχεία βρίσκονται στα χέρια της διοίκησης ή, όσον αφορά την ευθύνη, στην περίπτωση που ο αναφέρων τεκμήρια σχετικά με την εξαίρεση από την ίδρυση του πταίσματος, υποστηρίζει και την υποχρέωση για τη διοίκηση να αποδείξει ότι δεν διέπραξε κανένα σφάλμα. Λαμβάνοντας υπόψη ο ανακριτικός χαρακτήρας της διαδικασίας, ο διοικητικός δικαστής, ο οποίος έχει σημαντικές εξουσίες διερεύνησης συμβάλλει πράγματι σημαντικά για τη διερεύνηση των πραγματικών περιστατικών. Εάν είναι αναγκαίο, μπορεί να επιβάλλουν τα έγγραφα ή να προβαίνουν σε έρευνες από ορισμένες πράξεις ή έγγραφα που εξετάζει άμεσα, μέσω επισκέψεων σε τόπους, παρίστανται στις συνεδριάσεις ή εμπειρογνώμονες. Οι δικαστές οφείλουν να συμμετέχουν ενεργά στη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων. Το άρθρο 8 παράγραφος 1, του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας ορίζει την αρχή ότι η διαδικασία διεξάγεται σε δημόσια ακρόαση.

Ο διοικητικός δικαστής έχει τον πλήρη έλεγχο της διοικητικής πράξεως. Μια διοικητική πράξη (εν μέρει) πρέπει να ακυρωθούν εάν είναι:

  1. παράνομη αυτή καθαυτή, δηλαδή από το περιεχόμενό της, έρχεται σε αντίθεση με τις νομικές πράξεις του υψηλού επιπέδου·
  2. παράνομη λόγω του ότι έχουν εκδοθεί από αναρμόδιο φορέα χορήγησης·
  3. παράνομη διότι ελήφθη κατά παράβαση των κυριότερων καθιερωμένες διαδικασίες, ιδίως σε παραβίαση της νομοθεσίας με σκοπό την αντικειμενική αξιολόγηση όλων των περιστάσεων και του κύρους της αποφάσεως. Η προσβαλλόμενη πράξη (εν μέρει) μπορεί επίσης να ανακληθεί για άλλους λόγους που αναγνωρίζονται ως υλικό από το Διοικητικό Δικαστήριο του υπογαστρίου (άρθρο 89).

Οι αποφάσεις ελέγχου και οριοθέτησης του πεδίου εφαρμογής ΕΠΕ συνιστούν διοικητικές αποφάσεις και μπορούν να εξετάζονται από τα δικαστήρια. Τους όρους όσον αφορά τα δικαιώματα παράστασης, κανόνες περί αποδείξεως, κανόνες για την ακρόαση ή την έκταση του ελέγχου που ασκεί το Δικαστήριο δεν είναι ειδικές για τις περιπτώσεις αυτές. Η απόφαση ΕΠΕ είναι μια τελική διοικητική απόφαση και επίσης μπορούν να εξετάζονται από τα δικαστήρια. Τα διοικητικά δικαστήρια επανεξετάζουν την τυπική νομιμότητα, αλλά και την ουσιαστική νομιμότητα των διοικητικών αποφάσεων. Τα δικαστήρια μελέτη, το υλικό, τα τεχνικά ευρήματα και τους υπολογισμούς, όταν θεωρούνται ότι ανήκουν στην απόφαση. Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων ελέγχεται διότι είναι η κύρια πτυχή της εξωτερικής νομιμότητάς της. Η επιταγή περί της υπάρξεως αναγκαίου συμφέρον να διαθέτουν την εξουσία να ενεργεί στα ίδια επικεφαλής των προϋποθέσεων του παραδεκτού προσφυγής. Δεν είναι απαραίτητο να συμμετέχει στη φάση της δημόσιας διαβούλευσης της διαδικασίας ΕΠΕ ούτε να προβεί σε σχόλια να έχουν μόνιμη ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Το ενδιαφερόμενο κοινό έχει το δικαίωμα υποβολής καταγγελίας (ΕΠΕ) σχετικά με διοικητική πράξη, για να προστατευθεί το δημόσιο συμφέρον (άρθρο 15 του νόμου για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της σχεδιαζόμενης οικονομικής δραστηριότητας). Δεν ισχύουν ειδικοί κανόνες για τις διαδικασίες ΕΠΕ. Η απαγόρευση ισχύει σε διοικητικές υποθέσεις σε όλα τα θέματα. Σύμφωνα με το άρθρο 71 του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας, το δικαστήριο ή ο δικαστής μπορεί, μετά από αιτιολογημένη αναφορά από τους μετέχοντες στη διαδικασία ή κατόπιν ιδίας πρωτοβουλίας, να λάβει μέτρα με σκοπό την εξασφάλιση απαίτησης. Ο ισχυρισμός μπορεί να στερεωθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, εάν η μη λήψη προσωρινών μέτρων για την εξασφάλιση μιας αξίωσης μπορεί να παρακωλύεται η εκτέλεση της δικαστικής απόφασης ή η απόφαση καταστεί εκτελεστή. Δεν ισχύουν ειδικοί κανόνες για τις διαδικασίες ΕΠΕ. Όλες οι διοικητικές αποφάσεις μπορούν να αναθεωρηθούν από τα διοικητικά δικαστήρια. Αποφάσεις που αφορούν άδειες ΟΠΕΡ και άλλες αποφάσεις σχετικά με τις άδειες μπορούν να αναθεωρηθούν από τα διοικητικά δικαστήρια επίσης. Τους όρους όσον αφορά τα δικαιώματα παράστασης, κανόνες περί αποδείξεως, κανόνες για την ακρόαση ή την έκταση του ελέγχου που ασκεί το Δικαστήριο δεν είναι ειδικές για τις περιπτώσεις αυτές. Ο διοικητικός δικαστής εξετάσει τη διαδικαστική νομιμότητα όσο και την ουσιαστική νομιμότητα των αποφάσεων ΟΠΕΡ καθώς και για τη νομιμότητα όλων των διοικητικών αποφάσεων. Θα πρέπει επίσης να μελετήσουν το υλικό, τα τεχνικά ευρήματα και τους υπολογισμούς και τα έγγραφα ΟΠΕΡ αν τα στοιχεία αυτά θεωρούνται ότι αποτελούν μέρος της απόφασης. Δεν είναι απαραίτητο να συμμετέχει στη φάση της δημόσιας διαβούλευσης της διαδικασίας ΟΠΕΡ ούτε να προβεί σε σχόλια να έχουν μόνιμη ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Το ενδιαφερόμενο κοινό έχει το δικαίωμα υποβολής καταγγελίας (αίτηση) σχετικά με τη διοικητική πράξη ΟΠΕΡ, με σκοπό την προστασία του δημόσιου συμφέροντος (άρθρο 87 των κανόνων σχετικά με την έκδοση, ανανέωση και ακύρωση σχετικά με τις άδειες ΟΠΕΡ, εγκεκριμένο από το Υπουργείο Περιβάλλοντος της Λιθουανίας τον αύξοντα αριθμό 80 το 2002). Σύμφωνα με το άρθρο 71 του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας, το δικαστήριο ή ο δικαστής μπορεί να λάβει μέτρα με σκοπό την εξασφάλιση απαίτησης. Δεν ισχύουν ειδικοί κανόνες για τις διαδικασίες ΟΠΕΡ.

V. Πρόσβαση στη δικαιοσύνη κατά πράξεων ή παραλείψεων

Κατά το άρθρο 7 παράγραφος 8, του νόμου περί περιβαλλοντικής προστασίας, ένα ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα έχουν το δικαίωμα να ασκήσουν προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων και:

  1. να επιμείνουν σχετικά με την τιμωρία προσώπων για να θέτουν σε κίνδυνο το περιβάλλον και των αξιωματικών, του οποίου οι αποφάσεις έχουν παραβιάσει τα δικαιώματα ή τα συμφέροντά του·
  2. να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για την αποφυγή ή την ελαχιστοποίηση της περιβαλλοντικής ζημίας είτε για την αποκατάσταση της αρχικής κατάστασης του περιβάλλοντος.

Νομικά και φυσικά πρόσωπα που είναι επιζήμιες για το περιβάλλον πρέπει να αντισταθμίζει όλες τις ζημίες και, αν είναι δυνατόν, πρέπει να αποκαταστήσει την περιβαλλοντική κατάσταση (άρθρο 32 του νόμου για την προστασία του περιβάλλοντος). Το δικαίωμα να εγείρουν αξιώσεις αποζημίωσης ανήκει σε:

  1. νομικά και φυσικά πρόσωπα, πράγματα ή δικαιώματα των οποίων η υγεία έχει υποστεί βλάβη·
  2. Οι υπάλληλοι του Υπουργείου Περιβάλλοντος ή άλλων υπαλλήλων όταν έχει προκληθεί βλάβη σε βάρος των συμφερόντων του κράτους (άρθρο 33 παράγραφος 1 Νόμος για την προστασία του περιβάλλοντος).

Νομικές οντότητες υπόκεινται σε αστική ευθύνη, ανεξάρτητα από την ενοχή τους, σε περίπτωση περιβαλλοντικής ζημίας ή της πραγματικής απειλής για σοβαρές ζημίες, που προκύπτουν από την οικονομική τους δραστηριότητα (άρθρο 34 παράγραφος 2 Νόμος για την προστασία του περιβάλλοντος). Απαιτήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος μπορούν να υποβληθούν απευθείας στα διοικητικά δικαστήρια κατά των αποφάσεων ή παραλείψεων των δημόσιων φορέων (εθνικές ή τοπικές δημόσιες αρχές). Το διοικητικό δικαστήριο μπορεί να ανακαλέσει την προσβαλλόμενη διοικητική πράξη (ή μέρος αυτών), να υποχρεώσει τον δημόσιο φορέα να διορθώσει την τελεσθείσα παράβαση, ή να προβεί σε άλλες αποφάσεις του Δικαστηρίου. Το διοικητικό δικαστήριο μπορεί να ικανοποιήσει την καταγγελία («η αίτηση») και μια εντολή για ζημιές που προκλήθηκαν από παράνομες πράξεις εκ μέρους δημόσιων φορέων. Η κρατική υπηρεσία προστασίας του περιβάλλοντος πραγματοποιείται από την κυβέρνηση, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, ο οργανισμός προστασίας του περιβάλλοντος, στα περιφερειακά τμήματα περιβαλλοντικής προστασίας, σε άλλες ειδικές κρατικές αρχές (π.χ. κρατική Επιθεώρηση χωροταξίας και δημοσίων έργων, Γενική Διεύθυνση δασικής επιχείρησης, υπηρεσίας κρατικών προστατευόμενων περιοχών, εθνικών δρυμών διευθύνσεις) και τις τοπικές κυβερνήσεις. Η διοικητική διαδικασία ρυθμίζεται από τον νόμο περί δημόσιας διοίκησης για όλα τα θέματα διοικητικού δικαίου. Δεν υπάρχουν ειδικοί κανόνες για περιβαλλοντικές υποθέσεις. Η διοικητική διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί και ότι η απόφαση σχετικά με τη διοικητική διαδικασία εκδίδεται εντός 20 εργάσιμων ημερών από της ενάρξεως της διαδικασίας. Η προθεσμία αυτή μπορεί να παρατείνεται, για περίοδο που δεν υπερβαίνει τις 10 εργάσιμες ημέρες (άρθρο 31 του νόμου για τη δημόσια διοίκηση). Ένα πρόσωπο έχει το δικαίωμα να ασκήσει προσφυγή κατά μιας απόφασης σχετικά με τη διοικητική διαδικασία που έχει εκδοθεί από φορέα της δημόσιας διοίκησης, με δική του επιλογή είτε σε επιτροπή διοικητικών διαφορών ή σε διοικητικό δικαστήριο σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται από τη νομοθεσία (άρθρο 36 του νόμου για τη δημόσια διοίκηση). Το διοικητικό δικαστήριο μπορεί να ανακαλέσει τις αποφάσεις που λαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές (ή μέρος αυτής) υποχρεώνει την αρμόδια αρχή να διορθώσει την τελεσθείσα παράβαση ή να προβεί σε άλλες διατάξεις του Δικαστηρίου (άρθρο 88 LAP). Δεν υπάρχουν ειδικοί κανόνες σχετικά με θέματα περιβαλλοντικής ευθύνης για τη διαδικασία ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Τα τακτικά δικαστήρια ασχολούνται με υποθέσεις σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη. Η δυνατότητα άσκησης αγωγής αποζημίωσης που προβλέπεται στο άρθρο 32-34 του νόμου περί προστασίας του περιβάλλοντος. Υπάρχουν διάφορες δυνατότητες για την επιβολή της περιβαλλοντικής ευθύνης. Κάθε δυνατότητα αυτή με βάση τις ειδικές συνθήκες. Το άτομο μπορεί να ζητήσει από την αρμόδια αρχή να αντιδράσει εάν το περιβάλλον έχει υποστεί ζημία. Η απόφαση της αρμόδιας αρχής μπορεί να προσβληθεί ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου. Νομικά και φυσικά πρόσωπα, πράγματα ή δικαιώματα των οποίων η υγεία έχει υποστεί βλάβη δύναται να πραγματοποιεί άμεσες αξιώσεις αποζημιώσεως ενώπιον των τακτικών δικαστηρίων. Αρμόδιοι υπάλληλοι μπορούν να κάνουν τέτοιες απαιτήσεις όταν έχει προκληθεί βλάβη στα συμφέροντα του κράτους.

VI. Άλλα μέσα πρόσβασης στη δικαιοσύνη

Όλες οι γενικές δικαστικές διαδικασίες, διοικητικές, αστικές ή ποινικές ενδέχεται να επιβληθούν σε θέματα περιβάλλοντος. Δεν υπάρχουν ειδικοί κανόνες στον τομέα αυτό. Το Κοινοβούλιο (Seimas) της Δημοκρατίας διορίζει τον διαμεσολαβητή του Seimas, κρατικός λειτουργός που προστατεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες των καταγγελλόντων, διερευνά τις καταγγελίες σχετικά με την κατάχρηση εξουσίας από μέρους των υπαλλήλων ούτε γραφειοκρατία, και έχει ως στόχο τη βελτίωση της δημόσιας διοίκησης. Ο καταγγέλλων έχει το δικαίωμα να υποβάλει καταγγελία στο Seimas Διαμεσολαβητή σχετικά με την κατάχρηση εξουσίας από μέρους της γραφειοκρατίας των υπαλλήλων αν θεωρεί ότι τα δικαιώματα και οι ελευθερίες παραβιάστηκαν έτσι (άρθρο 5, 13 (1) Το Κοινοβούλιο (Seimas) Νόμος περί διαμεσολαβητή). Μόλις ολοκληρωθεί η έρευνα, η Seimas Διαμεσολαβητή αποφασίζει:

  1. να αναγνωρίσει ή να κηρύξει την καταγγελία ως δικαιολογημένη·
  2. να απορρίψει την προσφυγή·
  3. να καταργήσει την καταγγελία (άρθρο 22 παράγραφος 1 έρευνας Το Κοινοβούλιο (Seimas) Νόμος περί διαμεσολαβητή).

Το όργανο και οργανισμό ή υπαλλήλου, στον οποίο η παρούσα πρόταση (σύσταση) θα πρέπει να εξετάσει την πρόταση (σύσταση) του Seimas Διαμεσολαβητή διαμεσολαβητή και να ενημερώσει το Κοινοβούλιο σχετικά με τα αποτελέσματα της έρευνας (άρθρο 20 παράγραφος 3, Το Κοινοβούλιο (Seimas) Νόμος περί διαμεσολαβητή). Σύμφωνα με το νόμο σχετικά με την εισαγγελική αρχή, η εισαγγελία είναι κρατικός οργανισμός, επικεφαλής του οποίου είναι ο γενικός εισαγγελέας. Η εισαγγελική αρχή περιλαμβάνει τη Γενική Εισαγγελία και κατά τόπον εισαγγελίες (περιφερειακές εισαγγελίες και περιφερειακών εισαγγελιών). Όλα τα εισαγγελικά γραφεία πρέπει να υπεραμύνεται του δημόσιου συμφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών θεμάτων. Το άρθρο 19 του νόμου περί Εισαγγελίας ρυθμίζει πλήρως την υπεράσπιση του δημόσιου συμφέροντος. Τους κρατικούς φορείς που είναι αρμόδιοι για την προστασία του περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, ο οργανισμός προστασίας του περιβάλλοντος, στα περιφερειακά τμήματα περιβαλλοντικής προστασίας, καθώς και άλλες ειδικές κρατικές αρχές (π.χ. κρατική Επιθεώρηση χωροταξίας και δημοσίων έργων, Γενική Διεύθυνση δασικής επιχείρησης μέλους προστατευόμενων περιοχών, εθνικών δρυμών διευθύνσεων και υπηρεσιών της τοπικής αυτοδιοίκησης) μπορεί να υποβάλει την υπόθεση στο διοικητικό δικαστήριο για την υπεράσπιση του δημόσιου συμφέροντος. Ορισμένες αστυνομικές υπηρεσίες διαθέτουν ειδικές υπηρεσίες για τις περιβαλλοντικές παραβάσεις (π.χ. στην πρωτεύουσα Βίλνιους). Άλλες αστυνομικές υπηρεσίες διαθέτουν τους αστυνομικούς που είναι αρμόδιοι για τη διερεύνηση των περιβαλλοντικών παραβάσεων. Έχουν αρμοδιότητα για ποινικές υποθέσεις και διοικητικές παραβάσεις. Ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας προβλέπει περιπτώσεις βάσει του Ποινικού Κώδικα της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, όταν μία ποινική δικαστική διαδικασία μπορεί να κινηθεί, όταν υπάρχει καταγγελία του θύματος ή του νόμιμου εκπροσώπου (άρθρο 407 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας). Στις περιπτώσεις αυτές προδικαστική διερεύνηση δεν διεξάγεται. Δεν υπάρχουν παράδειγμα υποθέσεις για θέματα περιβάλλοντος. Υπάρχουν διάφορες δυνατότητες προσφυγών ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων σε περιπτώσεις της διοικητικής η αδράνεια ή η ανάληψη ακατάλληλης δράσης:

  • Η προσφυγή ακυρώσεως κατά μιας παράνομης διοικητικής απόφασης·
  • Τα μέτρα που υποχρεώνουν το δημόσιο φορέα να υποβληθεί σε διοικητική απόφαση·
  • Η αγωγή αποζημιώσεως κατά της δημόσιας αρχής, εφόσον αποδεικνύεται ότι η αδράνεια ή τα ακατάλληλα μέτρα προκάλεσαν ζημία.

Υπάρχει δυνατότητα υποβολής καταγγελίας με σκοπό την προστασία του κράτους ή άλλων δημόσιων συμφερόντων που προβλέπονται για τον εισαγγελέα, φορείς της διοίκησης, οι αξιωματικοί ελέγχου του κράτους, άλλων κρατικών οργάνων, οργανισμών, οντοτήτων ή φυσικών προσώπων, αλλά μόνον στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον νόμο (άρθρο 56 του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας).

VII. Ιδιότητα διαδίκου

Σύμφωνα με το νόμο περί διοικητικών διαδικασιών κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει στο Δικαστήριο αίτηση για προστασία του προσβαλλόμενου δικαιώματος, προσέβαλε δικαίωμα ή συμφέρον που προστατεύεται βάσει του νόμου. Κάθε αιτών ο οποίος αμφισβητεί μια διοικητική πράξη πρέπει να αποδείξει ιδιαίτερο συμφέρον για την ακύρωση της πράξης αυτής. Μόνον οι αιτήσεις για την προστασία ενός ατόμου ή παράβαση του προστατευομένου δικαιώματος του διοικητικού δικαστηρίου είναι παραδεκτή (άρθρο 5 του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας). Αυτοί οι βασικοί κανόνες πρέπει να εφαρμόζονται για διαφορετικές διαδικασίες και διαφορετικούς φορείς. Ωστόσο, είναι δυνατόν να ασκηθεί προσφυγή προκειμένου να προστατεύσει το κράτος ή άλλο δημόσιο συμφέρον. Η δυνατότητα αυτή περιλαμβάνει τους φορείς που ασχολούνται με τον εισαγγελέα, φορείς της διοίκησης, οι αξιωματικοί ελέγχου του κράτους, άλλων κρατικών οργάνων, οργανισμών, οντοτήτων ή φυσικών προσώπων. Η δυνατότητα όμως αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο στις περιπτώσεις που προβλέπονται από τον νόμο (άρθρο 56 του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας). Ενδεικτικά, σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 8, του νόμου περί περιβαλλοντικής προστασίας, ένα ή περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα έχουν το δικαίωμα να ασκήσουν προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων. Για την καταγγελία, για να προστατευθεί το δημόσιο συμφέρον που συνδέεται με την προστασία του περιβάλλοντος η αιτίαση αυτή πρέπει να γίνεται αποδεκτό, διότι προβλέπεται από τη νομοθεσία σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος. Ο κανόνας αυτός χρησιμοποιείται για όλα τα θέματα (όχι μόνο περιβαλλοντικά θέματα). Ορισμένες φορές απαιτούνται συμπληρωματικές κανόνες δικαίου παρέχουν ποιον και σε ποιες περιπτώσεις υπάρχει πρόσβαση στο δικαστήριο π.χ. περιπτώσεις που αφορούν άδειες ΕΠΕ και ΟΠΕΡ. Το άρθρο 15 του νόμου για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της σχεδιαζόμενης οικονομικής δράσεως προβλέπει τη δυνατότητα του ενδιαφερόμενου κοινού να ασκήσουν προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων στην περίπτωση της ΕΠΕ. Άρθρο 87 των κανόνων σχετικά με την έκδοση, ανανέωση και ακύρωση σχετικά με τις άδειες ΟΠΕΡ, εγκεκριμένο από το Υπουργείο Περιβάλλοντος της Λιθουανίας — αύξων αριθμός 80 του 2002 προβλέπει τη δυνατότητα του ενδιαφερόμενου κοινού να ασκήσουν προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων στην περίπτωση της οδηγίας ΟΠΕΡ. Υπάρχουν επιπλέον κανόνες σχετικά με τη δυνατότητα του ενδιαφερόμενου κοινού να ασκήσουν προσφυγή ενώπιον των δικαστηρίων στην περίπτωση (άρθρο 15 του Νόμου ΕΠΕ σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της σχεδιαζόμενης οικονομικής δραστηριότητας) και ΟΠΕΡ (άρθρο 87 των κανόνων σχετικά με την έκδοση, ανανέωση και ακύρωση σχετικά με τις άδειες ΟΠΕΡ, εγκεκριμένο από το Υπουργείο Περιβάλλοντος της Λιθουανίας — αύξων αριθμός 80 το 2002). Δεν υπάρχει “actio popularis” για τη Λιθουανία. Ο Διαμεσολαβητής δεν μπορεί να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου την ατομική διοικητική απόφαση. Αλλά μπορεί να υποβάλει αίτηση στο διοικητικό δικαστήριο ζητώντας να διερευνήσει τη νομιμότητα των νομικών καθεστώτων που θεσπίζονται από τους φορείς της κρατικής διοίκησης ή δημοτική διοίκηση. Ο εισαγγελέας μπορεί να εισηγηθεί να απευθύνεται στο Δικαστήριο σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει ο νόμος για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος. Οι εισαγγελείς μπορούν να υπερασπίζεται το δημόσιο συμφέρον ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Άλλα κρατικά θεσμικά όργανα νομιμοποιούνται να ενεργούν ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων, είτε όταν αυτό είναι προς το συμφέρον τους να ζητήσουν ή να αμυνθεί, ή στις περιπτώσεις που υπερασπίζεται το δημόσιο συμφέρον. Υπάρχουν επιπλέον κανόνες για την ικανότητα διαδίκου φυσικών προσώπων/ΜΚΟ και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα στους τομείς των διαδικασιών ΕΠΕ και ΟΠΕΡ

VIII. Νομική εκπροσώπηση

Τα μέρη μπορούν να εκπροσωπούν τα συμφέροντά τους σε διοικητικά δικαστήρια, οι ίδιοι ή μέσω αντιπροσώπων. Στα διοικητικά δικαστήρια, η συμμετοχή δικηγόρου είναι υποχρεωτική σε δικαστικές διαδικασίες (περιλαμβανομένου και του περιβάλλοντος). Δικηγόρο είναι επίσης υποχρεωτική ενώπιον του Ακυρωτικού Δικαστηρίου (ανώτατο δικαστήριο της Λιθουανίας) (π.χ. στις περιπτώσεις περιβαλλοντικής ζημίας ή για τις ποινικές υποθέσεις). Μέρη και/ή οι εκπρόσωποί τους πρέπει να έχουν πτυχίο νομικής ενώπιον του Court of Appeal. Γενικά, απαιτείται υποχρεωτική συμμετοχή σε ποινικές δίκες που διεξάγονται σε όλα τα δικαστήρια γενικής δικαιοδοσίας. Υπάρχουν ειδικά νομικά γραφεία για περιβαλλοντικά θέματα (συνήθως τα μεγαλύτερα δικηγορικά γραφεία). Μπορείτε να βρείτε τους καταλόγους των δικηγόρων στους ακόλουθους δικτυακούς τόπους:

Υπάρχουν πολλές ΜΚΟ σκοπός των οποίων είναι η προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος σε θέματα περιβάλλοντος, όπως η λιθουανική Ταμείο για τη φύση και η λιθουανική πράσινο κίνημα. Η λιθουανική περιβαλλοντικού συνασπισμού ιδρύθηκε το 2004. Υπάρχουν 9 μέλη στον εν λόγω συνασπισμό επί του παρόντος.

IX. Αποδεικτικά στοιχεία

Μέρη και τα άλλα πρόσωπα που είναι παρόντα τα αποδεικτικά στοιχεία για τη διαδικασία. Οι διάδικοι πρέπει να αποδείξουν τα πραγματικά γεγονότα επί των οποίων βασίζει τις αιτήσεις και τις απαντήσεις τους. Σε διοικητικές και αστικές διαδικασίες ο αποδείξεις περιλαμβάνονται τα εξής: επεξηγήσεις των διαδίκων και τρίτων μερών (άμεσα ή μέσω αντιπροσώπων), μαρτυρικές καταθέσεις, έγγραφα, πραγματικά δεδομένα, η εξέταση, πραγματογνωμοσύνη. Οι διάδικοι και οι λοιποί συμμετέχοντες να υποβάλει αποδεικτικά στοιχεία στο δικαστήριο. Εάν είναι αναγκαίο, το Δικαστήριο μπορεί να παρέχει στα άτομα αυτά τη δυνατότητα να υποβάλει πρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το πρόσωπο το ζητήσει, ή με δική της πρωτοβουλία, μπορεί να απαιτήσει τα αναγκαία έγγραφα ή παρατηρήσεις από τους υπαλλήλους. Σε αστικές διαδικασίες, το Δικαστήριο μπορεί να συγκεντρώσει αποδεικτικά στοιχεία με δική του πρωτοβουλία μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις που προβλέπονται από τον νόμο, όπως στις οικογενειακές υποθέσεις και υποθέσεις εργασίας. Το δικαστήριο δύναται επίσης να απαιτήσει και να συγκεντρώνει αποδεικτικά στοιχεία από το άλλο συμβαλλόμενο μέρος ή από τρίτους σε άλλο μέρος της αίτησης. Κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προσκομίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου έχει μία τιμή καθορισμένη εκ των προτέρων. Το Δικαστήριο αξιολογεί τα αποδεικτικά στοιχεία σύμφωνα με τις δικές του εσωτερικές καταδίκη βασισμένη σε ενδελεχή, πλήρη και αντικειμενική εξέταση των πραγματικών περιστατικών σύμφωνα με το δίκαιο, καθώς και της δικαιοσύνης και της λογικής κριτήρια. Στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας οι διάδικοι μπορούν να υποβάλουν νέα αποδεικτικά μέσα μέχρι το πέρας της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της ουσίας. Οι δικαστές οφείλουν να συμμετέχουν ενεργά στη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων, στον πίνακα όλων των σημαντικών περιστάσεων της υπόθεσης, και να προβεί σε πλήρη και αντικειμενική εξέταση αυτής. Στις αστικές διαδικασίες οι διάδικοι μπορούν να υποβάλουν νέα αποδεικτικά μέσα μέχρι το πέρας της προετοιμασίας για την εκδίκαση της υποθέσεως. Σε αστικές διαδικασίες, το Δικαστήριο μπορεί να συγκεντρώσει αποδεικτικά στοιχεία με δική του πρωτοβουλία μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις που προβλέπονται από τον νόμο, όπως στις οικογενειακές υποθέσεις ή υποθέσεις εργασίας. Τα μέρη μπορούν να υποβάλουν εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης με άλλα αποδεικτικά στοιχεία στο δικαστήριο. Ειδικές επεξηγήσεις, γνώμες ή συμπεράσματα που συλλέχθηκαν από τους διαδίκους με δική τους πρωτοβουλία δεν γίνονται δεκτά ως αποδεικτικό μέσο. Θεωρούνται ως τεμάχια των γραπτών αποδεικτικών στοιχείων. Το δικαστήριο αποφασίζει είτε με δική της πρωτοβουλία ή κατόπιν αιτήματος των διαδίκων, να διατάξει πραγματογνωμοσύνη στο πλαίσιο της δίκης. Εμπειρογνώμονα, συνήθως υποχρεώνεται να εξετάζει ορισμένα ζητήματα που ανακύπτουν στην περίπτωση κατά την οποία το Δικαστήριο χρειάζεται ειδική ιατρική, επιστημονική, καλλιτεχνική, τεχνική ή επαγγελματική γνώση. Γνώμες εμπειρογνωμόνων, όπως άλλα αποδεικτικά στοιχεία, δεν έχει προκαθορισμένη τιμή για το Δικαστήριο. Δεν είναι δεσμευτικές για τους δικαστές.

Χ. Τα ασφαλιστικά μέτρα

Η ένσταση ή η προσφυγή που υποβάλλεται στο Δικαστήριο κατά της διοικητικής απόφασης δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα. Μόνο το Δικαστήριο μπορεί να αναστείλει τη διοικητική διαδικασία για την επιβολή προσωρινών μέτρων. Συνήθως οι διοικητικές αποφάσεις μπορούν να εκτελούνται άμεσα μετά την έγκρισή τους (επιβολή της νομοθεσίας), ακόμη και σε περίπτωση άσκησης προσφυγής. Μόνον το δικαστήριο μπορεί να εφαρμόσει προσωρινά μέτρα. Όταν η διοικητική απόφαση για τη συμπλήρωση της νομοθετικής πράξης εγκρίθηκε από την κυβέρνηση ή τον δήμο η εφαρμογή συνδέεται με τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα ή άλλη ημερομηνία που μπορεί να προβλέπεται στη νομοθετική πράξη. Δεν υπάρχουν ειδικοί κανόνες για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων σε δικαστικές διαδικασίες για περιβαλλοντικά θέματα. Ο ισχυρισμός μπορεί να στερεωθεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, εάν η μη λήψη προσωρινών μέτρων για την εξασφάλιση μιας αξίωσης μπορεί:

α) εμποδίζουν την εκτέλεση της δικαστικής απόφασης· ή

β) καθιστούν την πράξη εκτελεστή.

Η αίτηση για τα προσωρινά μέτρα πρέπει να υποβληθεί πριν από την έναρξη της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της υποθέσεως επί της ουσίας. Σύμφωνα με την πρακτική του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου της Λιθουανίας, το Δικαστήριο, στο πλαίσιο της λήψης αποφάσεων σχετικά με τα προσωρινά μέτρα (στα λιθουανικά διοικητική διαδικασία ονομάζονται «μέτρα εξασφάλισης της απαίτησης «), θα πρέπει κατ’ αρχάς να λαμβάνουν υπόψη τη φύση της απαίτησης (δηλαδή, ζήτησε να εξασφαλιστεί), η ενδεδειγμένη τεκμηριωμένη βάση για την αξίωση, τα δικαιώματα, την οποία προέβλεπε η προσβαλλόμενη πράξη, και την πραγματική υλοποίηση των δικαιωμάτων αυτών. Μόνο τότε το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει κατά πόσον η απαίτηση για προσωρινά μέτρα υπό τις περιστάσεις της αίτησης κρίνεται επαρκής για το σκοπό αυτό και κατά πόσο η αρχή της αναλογικότητας και της ισορροπίας των συμφερόντων των διαδίκων και το δημόσιο συμφέρον δεν θα αρκούσε για να παραβιαστούν. Σύμφωνα με την αρχή της δίκαιης μεταχείρισης, όταν εξετάζεται η απαίτηση τα προσωρινά μέτρα, το Δικαστήριο πρέπει να δώσει απάντηση στο ερώτημα αν προσωρινό μέτρο θα μπορούσε πράγματι να συμβάλλει στην αποκατάσταση της προηγούμενης νομικής καταστάσεως, εφόσον το κύριο αίτημα θα ικανοποιηθεί. Η αναφορά για την εξασφάλιση απαίτησης θα μπορούσε να γίνει δεκτή μόνον αν η κύρια αγωγή είναι αποδεκτή. Δεν υπάρχει δυνατότητα να ζητήσουν προσωρινά μέτρα, χωρίς να ζητήσει να προσβάλουν τη διοικητική πράξη ή παράλειψη. Δεν υπάρχει υποχρέωση αποζημίωσης πριν από τη χορήγηση ασφαλιστικών μέτρων. Υπάρχει η έφεση κατά της απόφασης του Δικαστηρίου που αφορά τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων είναι δυνατόν. Ωστόσο, δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα και το Δικαστήριο μπορεί να συνεχίσει τη διαδικασία (άρθρο 71 παράγραφος 5 LAP).

XI. Επί των δικαστικών εξόδων

Στα διοικητικά δικαστήρια, ο ενάγων οφείλει να καταβάλει δικαστικά τέλη. Υπάρχουν, ωστόσο, εξαιρέσεις σε περιπτώσεις σχετικά με καταγγελίες με σκοπό την προστασία του κράτους ή άλλων δημόσιων συμφερόντων, σε υποθέσεις που αφορούν αποζημίωση για υλική και ηθική ζημία η οποία προκλήθηκε από παράνομη πράξη ή παράλειψη στον τομέα της δημόσιας διοίκησης, για παράδειγμα. Άλλες σχετικές δαπάνες περιλαμβάνουν:

  1. δαπάνες που καταβλήθηκαν σε μάρτυρες, εμπειρογνώμονες και οργανώσεις εμπειρογνωμόνων·
  2. τα έξοδα που αφορούν τη δημοσίευση επ’ ακροατηρίου συζήτηση την ώρα και τον τόπο στον τύπο·
  3. Μεταφορικές δαπάνες:
  4. Δαπάνες για τη μίσθωση καταλύματος στην έδρα του Δικαστηρίου·
  5. άλλα αναγκαία και εύλογα έξοδα.

Στα πολιτικά δικαστήρια, οι αιτούντες πρέπει να καταβάλετε δικαστικό τέλος. Υπάρχουν εξαιρέσεις στις περιπτώσεις που αφορούν αποζημίωση για υλική και ηθική ζημία σε σχέση με φυσική τραυματισμό, θάνατο, στις περιπτώσεις σχετικά με την υπεράσπιση του δημόσιου συμφέροντος σύμφωνα με το αίτημα του εισαγγελέα, δημόσια ιδρύματα ή άλλα πρόσωπα. Άλλες σχετικές δαπάνες περιλαμβάνουν:

  1. δαπάνες που καταβλήθηκαν σε μάρτυρες, εμπειρογνώμονες, αρχές και την εμπειρογνωμοσύνη των διερμηνέων, καθώς και των δαπανών που συνδέονται με τη διεξαγωγή επιτόπιων ελέγχων·
  2. δαπάνες για την έρευνα σε βάρος του κατηγορουμένου·
  3. το κόστος που συνδέεται με την υπηρεσία παράδοσης εγγράφων·
  4. δαπάνες που συνδέονται με την εκτέλεση των αποφάσεων·
  5. δαπάνες που συνδέονται με την αμοιβή του διαχειριστή·
  6. δαπάνες για τους δικηγόρους ή δικηγορικές βοηθών·
  7. δαπάνες που συνδέονται με την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων.
  8. άλλα αναγκαία και εύλογα έξοδα.

Ο νόμος περί της διοικητικής διαδικασίας (αίτηση), κάθε καταγγελία στο Διοικητικό Δικαστήριο υπόκειται σε τέλος χαρτοσήμου ύψους 100 LTL (εκτός των εξαιρέσεων). Προσφυγή για την επανεξέταση δικαστικής απόφασης πρέπει να υπόκεινται σε τέλος χαρτοσήμου με συντελεστή 50 % που καταβάλλεται με την υποβολή της καταγγελίας (εφαρμογή) με το πρωτοβάθμιο δικαστήριο. Σύμφωνα με τον κώδικα πολιτικής δικονομίας, stamp-duties σε χρηματικές διαφορές έχουν ως εξής:

Ποσό της αξίωσης

Stamp-duty

για αξιώσεις μέχρι 100 000 LTL

3 % του αιτηθέντος ποσού + τιμαριθμική αναπροσαρμογή (το ελάχιστο stamp-duty — 50 LTL)

για αξιώσεις μέχρι 300,000 LTL

LTL 3,000 συν 2 % του αιτηθέντος ποσού άνω των 100,000 LTL + τιμαριθμική αναπροσαρμογή

Για απαιτήσεις άνω των 300,000 LTL

LTL 7,000 συν 1 % του αιτηθέντος ποσού άνω των 30,000 LTL + τιμαριθμική αναπροσαρμογή (το μέγιστο stamp-duty — 30,000 LTL)

Για την άσκηση προσφυγής, αίτηση αναιρέσεως, καθώς και η αίτηση για ανανέωση της διαδικασίας καταβάλλεται το ίδιο ποσό του τέλους χαρτοσήμου. Εκτίμηση των αμοιβών εμπειρογνωμόνων και άλλες σχετικές με αμοιβές δικηγόρου, εκτός από τις αμοιβές και τα έξοδα, που συνδέονται με την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων διέπονται από το ψήφισμα της κυβέρνησης αριθ. 344 από το 2002. Υπάρχει μια σύσταση από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου για αμοιβές δικηγόρων (Υπουργείου Δικαιοσύνης αριθ. 1R- 85 από 2004). Συνιστώμενη μέγιστη αμοιβή μεγέθη υπολογίζονται βάσει των συντελεστών που βασίζονται στη λιθουανική κυβέρνηση ενέκρινε του ελάχιστου μηνιαίου μισθού. Του ελάχιστου μηνιαίου μισθού (MMS) από την 1 Αυγούστου 2012 είναι 850 λιθουανικά λίτας. Π.χ. ο συντελεστής επί μία ώρα για την εκπροσώπηση στο δικαστήριο είναι 0,15. Εκτίμηση δικηγορική αμοιβή για την παροχή νομικής συνδρομής προβλέπεται στο ψήφισμα της κυβέρνησης αριθ. 60 από το 2001. Η αμοιβή των δικηγόρων συνεχώς παρέχοντας δευτεροβάθμια νομική συνδρομή είναι 8.18 MMS ανά μήνα. Μισθού για τις ώρες εργασίας των δικηγόρων που δεν είναι μονίμως παρέχοντας δευτεροβάθμια νομική συνδρομή ίση με 0,05 MMS. Υπάρχουν διαφορές μεταξύ των διοικητικών και των αστικών διαδικασιών. Στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας, στην περίπτωση ασφαλιστικών μέτρων ή προσωρινών μέτρων (η υποχρέωση αποζημίωσης των καταθέσεων) δεν είναι απαραίτητη (δεν προβλέπεται στον νόμο περί διοικητικής διαδικασίας). Στις αστικές διαδικασίες την αίτηση εφαρμογής του προσωρινού μέτρου είναι φορολογητέα μόνον όταν προβάλλεται πριν από την κατάθεση αγωγής. Στην περίπτωση αυτή ο αιτών οφείλει να καταβάλλει το ήμισυ των stamp-duty καταβάλλεται για το μελλοντικό αίτημα. Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας θεσπίζει το εθνικό δικαστήριο διατηρεί το δικαίωμα να απαιτήσει εγγύηση για την εφαρμογή των προσωρινών μέτρων από τον αιτούντα. Το ποσό αυτό αποσκοπεί στην εξασφάλιση του εναγομένου για ζημίες σχετικά με τα ενδιάμεσα μέτρα. Η κατάθεση μπορεί επίσης να είναι η τραπεζική εγγύηση. Το ύψος της εγγύησης εξαρτάται από την υπόθεση και είναι γενικά πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί. Ο γενικός κανόνας είναι ότι ο ηττημένος διάδικος επιβαρύνεται με όλα τα έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των τελών χαρτοσήμου και των εξόδων που αφορούν την αρχική δικαστική διαδικασία. Το μέρος είναι επίσης υποχρεωμένη να ανταμείψει τα έξοδα του νικητή διαδίκου. Η stamp-duty, τα έξοδα αλληλογραφίας, τα έξοδα εμπειρογνωμόνων, καθώς και τα άλλα έξοδα συνήθως καταβάλλονται πλήρως. Αλλά τα νομικά έξοδα της νομικής εκπροσώπησης κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας, μειώνονται όπως συνιστάται από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου. Ωστόσο, τα ποσά αυτά δεν αποτελούν παρά συνιστώμενες και εξαρτάται από την πολυπλοκότητα της δικαστικής διαδικασίας, υλικού, και άλλους παράγοντες. Ωστόσο, στην πλειονότητα των αστικών και διοικητικών υποθέσεων, ζήτησε τη μείωση κρατικών δικαστηρίων των μερών νομικές δαπάνες για τη νομική συνδρομή σύμφωνα με τις συνιστώμενες δόσεις και της λογικής.

ΧΙΙ. Μηχανισμοί οικονομικής συνδρομής

Δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες όσον αφορά τα δικαστικά έξοδα της διαδικασίας για περιβαλλοντικά θέματα. Οι καταγγελίες/αναφορές πρέπει να παραλαμβάνονται και από τα διοικητικά δικαστήρια μόνο μετά την καταβολή του τέλους χαρτοσήμου που προβλέπονται από τον νόμο. Διάφορες απαλλαγές από την καταβολή του φόρου ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 40 του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας:

  • Οι καταγγελίες/αναφορές σχετικά με την καθυστέρηση από τους φορείς της δημόσιας διοίκησης, ώστε να εκτελεί τις δραστηριότητες που έχουν ανατεθεί στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς τους,
  • χορήγηση ή άρνηση της χορήγησης συντάξεων,
  • παραβιάσεις του εκλογικού νόμου και του νόμου περί δημοψηφίσματος,
  • Αναφορές από δημοσίους υπαλλήλους και τους υπαλλήλους των δήμων, όταν αφορούν έννομες σχέσεις στο πλαίσιο της υπηρεσίας,
  • αποζημίωση για ζημία που υφίσταται ένα φυσικό πρόσωπο ή οργανισμός από παράνομες πράξεις/παραλείψεις στον τομέα της δημόσιας διοίκησης, και
  • Οι καταγγελίες που αφορούν την προστασία του δημοσίου συμφέροντος και ορισμένες άλλες καταγγελίες/αναφορές.

Υπάρχει νομική συνδρομή διατίθεται στη Λιθουανία. Το ισχύον καθεστώς νομικής αρωγής διέπεται από τον νόμο περί νομικής συνδρομής. Το ευεργέτημα πενίας διαιρείται σε πρωτογενή και δευτερογενή νομική συνδρομή. Πρωτοβάθμιας νομικής συνδρομής περιλαμβάνει νομικές πληροφορίες και νομικές συμβουλές εκτός της δικαστικής διαδικασίας και είναι προσβάσιμες σε όλους τους πολίτες, πολίτες της ΕΕ και αλλοδαποί, ανεξαρτήτως των οικονομικών τους πόρων. Δευτεροβάθμια νομική συνδρομή περιλαμβάνει την κατάρτιση των διαδικαστικών εγγράφων, η εκπροσώπηση ενώπιον του Δικαστηρίου, απαλλαγή από το τέλος χαρτοσήμου και σε λοιπά διαδικαστικά έξοδα. Πρόσβαση σε δευτεροβάθμια νομική συνδρομή εξαρτάται από το επίπεδο του εισοδήματος και της περιουσίας και καλύπτει 50 ή 100 τοις εκατό όλων των διαδικαστικών εξόδων. Ορισμένες ομάδες προσώπων (δηλαδή τους δικαιούχους κοινωνικών επιδομάτων) μπορούν να λάβουν νομική αρωγή ανεξάρτητα από το εισόδημά τους. Νομική συνδρομή χορηγείται μέσω ειδικών υπηρεσιών και υπάγονται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Η άρνηση χορήγησης νομικής συνδρομής μπορεί να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Νομική συνδρομή χορηγείται επίσης σε περιβαλλοντικές υποθέσεις, χωρίς καμία ειδική ρύθμιση. Νομική συνδρομή είναι με την επιφύλαξη των απαιτήσεων σε πόρους, την ιθαγένεια, την κατοικία και το παραδεκτό. Έχετε δικαίωμα στην πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια νομική συνδρομή εάν είστε λιθουανή υπήκοος, πολίτης της ΕΕ, ή σε αλλοδαπούς που διαμένουν νόμιμα στη Λιθουανία ή σε άλλο κράτος της ΕΕ. Το ευεργέτημα πενίας παρέχεται αν η προσφυγή δεν είναι προδήλως απαράδεκτη ή στερείται ουσίας. Η πρόσθετη προϋπόθεση για δευτεροβάθμια νομική συνδρομή είναι ότι το μέρος της αξίας του ακινήτου και τα ετήσια εισοδήματα δεν υπερβαίνουν τα επίπεδα περιουσιακών στοιχείων και εισοδημάτων που ορίζει η κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Λιθουανίας. Η νομική συνδρομή δεν προβλέπεται για ΜΚΟ. Δικηγορικά γραφεία δεν παρέχουν δωρεάν νομική συνδρομή στη Λιθουανία. Όλα τα κέντρα παροχής νομικών συμβουλών που ασχολούνται με περιβαλλοντικές υποθέσεις. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα περιβαλλοντικά νομικά κέντρα. Αυτά τα κέντρα παροχής νομικών συμβουλών είναι:

  • Κέντρο παροχής νομικών συμβουλών του Πανεπιστημίου του Βίλνιους: http://www.teisesklinika.lt
  • Κέντρο παροχής νομικών συμβουλών του Mykolas Romeris: http://www.mruni.eu/lt/universitetas/fakultetai/teises_fakultetas/teisines_pagalbos_centras/apie_centra/

Τα κέντρα παροχής νομικών συμβουλών που είναι αρμόδιος για την πρωτοβάθμια νομική συνδρομή. Η πρωτοβάθμια νομική συνδρομή εξαρτάται επίσης από τους δήμους και από το Υπουργείο Δικαιοσύνης πληροφορίες γραφεία σε διάφορες πόλεις (Κάουνας, Κλαϊπέντα, Šiauliai, Druskininkai και άλλα).

Η δευτεροβάθμια νομική συνδρομή χορηγείται μέσω 5 ειδικών υπηρεσιών (στο Vilnius, Kaunas, Klaipėda, Panevėžys, Šiauliai) και υπάγονται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Υπάρχουν περιβαλλοντικές οργανώσεις που είναι υπεύθυνες για την υπεράσπιση του περιβάλλοντος στη Λιθουανία. Είναι διαθέσιμες για το κοινό. Υπάρχουν ορισμένες άλλες οργανώσεις που προσφέρουν δωρεάν νομικές συμβουλές μέσω Διαδικτύου. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα περιβαλλοντικά δικηγόρων που θα είναι στη διάθεση του κοινού δωρεάν.

ΧΙΙΙ. Επικαιρότητα

Ένα διοικητικό όργανο υποχρεούται να συμπληρώνει τη διοικητική διαδικασία και να εκδώσει την απόφαση της διοικητικής διαδικασίας εντός 20 εργάσιμων ημερών από της ενάρξεως της διαδικασίας. Οι δημόσιες οντότητες που αναλαμβάνουν τη διοικητική διαδικασία μπορεί να παρατείνει την περίοδο μέχρι 10 επιπλέον εργάσιμες ημέρες όταν, για αντικειμενικούς λόγους, η διοικητική διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας. Ένα πρόσωπο θα ενημερωθεί σχετικά με την παράταση της προθεσμίας για τη διοικητική διαδικασία γραπτώς ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (σε περίπτωση που η καταγγελία έχει υποβληθεί και μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου) για τους λόγους της παράτασης (άρθρο 31 του νόμου περί δημόσιας διοίκησης). Ένα διοικητικό δικαστήριο μπορεί να κινήσει την ευθύνη δημόσιας αρχής κατά το διοικητικό όργανο δεν εγκρίνει την απόφαση κατά τη διάρκεια της προθεσμίας και έχει οδηγήσει σε ζημία στον προσφεύγοντα. Σε αρκετούς τομείς, η νομοθεσία θεσπίστηκε καθεστώς σιωπηρής αποδοχής. Η σιωπή της διοικήσεως προκαλεί την εμφάνιση μιας σιωπηρής αποδοχής, εντός της προθεσμίας που τάσσεται από τον νόμο. Δεν υπάρχουν ειδικές προθεσμίες που ορίζει ο νόμος για τις δικαστικές διαδικασίες σε περιβαλλοντικά θέματα. Εφαρμόζονται οι γενικοί κανόνες. Συνήθως, την προπαρασκευή διοικητικών υποθέσεων ενώπιον του Δικαστηρίου πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο εντός ενός μήνα μετά την ημερομηνία της καταγγελίας (αίτηση). Η διαδικασία ενώπιον του διοικητικού δικαστηρίου πρέπει να ολοκληρωθεί και η απόφαση που εκδόθηκε σε πρώτο βαθμό το αργότερο εντός δύο μηνών από την απόφαση για την υπόθεση στο Δικαστήριο, εάν ο νόμος δεν παρέχει μικρότερη διάρκεια.
Κατά περίπτωση, η δοκιμαστική περίοδος μπορεί να παραταθεί κατά ένα μήνα. Σε περιπτώσεις που αφορούν τη νομιμότητα των κανονιστικών πράξεων της διοίκησης, η προθεσμία αυτή μπορεί να παραταθεί σε τρεις μήνες. Η απόφαση συντάσσεται και κοινοποιείται εν γένει στο κοινό την ίδια ημέρα μετά την εκδίκαση της υπόθεσης. Αποφάσεις σχετικά με τη νομιμότητα των διοικητικών πράξεων και άλλες πολύπλοκες περιπτώσεις μπορεί να περάσει και ανακοίνωσε το αργότερο αλλά το αργότερο εντός 10 ημερών μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης της υπόθεσης (στην πράξη, χρησιμοποιείται σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις). Όταν το δικαίωμα δικαστικής αποφάσεως εντός εύλογης προθεσμίας προκάλεσε ζημία, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει την αποκατάσταση της ζημίας. Η δυνατότητα αυτή προβλέπεται από το νόμο σχετικά με την αποζημίωση των ζημιών που προκλήθηκαν από τις δημόσιες αρχές.

ΧΙV. Άλλα θέματα

Κάθε αιτών ο οποίος αμφισβητεί μια διοικητική πράξη πρέπει να αποδεικνύει ότι έχει ίδιο συμφέρον στην ακύρωση της πράξεως. Η αγωγή για την ακύρωση διοικητικής πράξεως είναι παραδεκτή μόνον εάν παράγει έννομα αποτελέσματα, εφόσον αυτό παραβιάζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του αιτούντος. Με δικόγραφο που εκδηλώνεται μόνον στο πλαίσιο διαδικασίας για την ανάπτυξη μιας μεταγενέστερης κύριας απόφασης ή απλές πληροφορίες δεν δημιουργούν δικαιώματα ή υποχρεώσεις για το πρόσωπο και δεν μπορεί να προσβληθεί ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Όλοι αυτοί οι γενικοί κανόνες ισχύουν για περιβαλλοντικά θέματα. Το δικαίωμα προσβάσεως σε περιβαλλοντικές πληροφορίες διέπεται από γενική αρχή που εξέδωσε το νόμο περί προστασίας του περιβάλλοντος και το εκτελεστικό διάταγμα για την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες, η οποία εγκρίθηκε με ψήφισμα της κυβέρνησης αριθ. 1175 από το 1999. Εναλλακτική επίλυση διαφορών επί του παρόντος δεν είναι διαδεδομένη σε διοικητικές διαφορές στη Λιθουανία. Αλλά η νεότερη νομολογία των διοικητικών δικαστηρίων δείχνει ότι έχει πρόθεση να χρησιμοποιήσει την ειρηνευτική συμφωνία για την επίλυση των διαφορών (επίσης για περιβαλλοντικά θέματα). Η διαμεσολάβηση δεν χρησιμοποιείται πραγματικά στην πράξη· Ωστόσο, η ιδέα αυτή σταδιακά η αξιοποίηση στη Λιθουανία.

. XV. Αλλοδαποί

Το άρθρο 29 του Συντάγματος της Λιθουανίας, διακηρύσσει την αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου για όλους τους πολίτες ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, εθνικότητας, γλώσσας, καταγωγής, κοινωνικής θέσης, πίστης, πεποιθήσεων ή απόψεων. Πολλά νομοθετήματα έχουν επεκτείνει το παρόν άρθρο του Συντάγματος. Το άρθρο 6 του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας ορίζει ότι η δικαιοσύνη σε διοικητικές υποθέσεις εφαρμόζεται μόνο από τα δικαστήρια, σύμφωνα με την ισότητα ενώπιον του νόμου και το Δικαστήριο, ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, εθνικότητας, γλώσσας, καταγωγής, κοινωνικής θέσης, θρησκείας, πεποιθήσεων ή συμπεριφορές, δραστηριότητες και τη φύση, τη διαμονή και άλλες περιστάσεις. Μόνο το κείμενο στη λιθουανική γλώσσα πρέπει να χρησιμοποιείται στα δικαστήρια. Το άρθρο 9 του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας ορίζει ότι στη διαδικασία διοικητικές υποθέσεις, οι αποφάσεις λαμβάνονται και δημοσιεύονται στη λιθουανική γλώσσα. Όλα τα έγγραφα που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο πρέπει να μεταφραστεί στα λιθουανικά. Τα άτομα που δεν μιλούν λιθουανική πρέπει να κατοχυρώνεται το δικαίωμα να χρησιμοποιείτε τις υπηρεσίες διερμηνέα. Ο διερμηνέας καταβάλλεται από τον κρατικό προϋπολογισμό (άρθρο 9 του νόμου περί διοικητικής διαδικασίας).

ΧVΙ. Διασυνοριακές υποθέσεις

Άρθρο 32 του νόμου για την προστασία του περιβάλλοντος προβλέπει ότι οι διαφορές μεταξύ των νομικών και φυσικών προσώπων της Δημοκρατίας της Λιθουανίας και ξένων κρατών πρέπει να επιλύονται με τον τρόπο που ορίζεται από τον νόμο της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, εκτός αν διεθνείς συμφωνίες της Δημοκρατίας της Λιθουανίας ορίζουν άλλως. Το παραδεκτό προσφυγής ενώπιον των λιθουανικών δικαστηρίων (Lithuanian Court είναι δυνατή υπό προϋποθέσεις στη νομοθεσία περί διοικητικών διαφορών ή του κώδικα πολιτικής δικονομίας. Η έννοια του γενικού συμφέροντος δεν είναι ειδικοί σε διασυνοριακό πλαίσιο. Οι γενικοί κανόνες που ισχύουν (ιδίως σχετικά με τη δυνατότητα αποδοχής αυτών των αιτήσεων, με την έννοια του όρου «έννομο συμφέρον»). Το Λιθουανικό Διοικητικό δίκαιο αναγνωρίζει ίση πρόσβαση σε διοικητικά δικαστήρια ή ΜΚΟ για τα άτομα που διαμένουν στο εξωτερικό με τον ίδιο τρόπο που οι ενάγοντες που κατοικούν στη Λιθουανία χρήση. Πολίτης της ΕΕ ή αλλοδαπούς που διαμένουν νόμιμα στη Λιθουανία ή σε άλλο κράτος της ΕΕ μπορούν να λάβουν νομική συνδρομή. Μια ρήτρα περί απονομής δικαιοδοσίας είναι δυνατό σε αστικές υποθέσεις. Λαμβάνει τη μορφή συμβατικής διάταξης σύμφωνα με την οποία τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να εμπιστευθούν την επίλυση διαφοράς ενώπιον ενός δικαστηρίου που δεν έχει καταρχήν διεθνή δικαιοδοσία. Αυτό μπορεί να αφορά το αντικείμενο τη διεθνή δικαιοδοσία ή την κατά τόπον αρμοδιότητα. Η εν λόγω ρήτρα μπορεί να αφορά μόνον τις διαφορές που προκύπτουν από τη σύμβαση. Ωστόσο, ο μηχανισμός αυτός δεν χρησιμοποιείται για το διοικητικό δίκαιο διαφορές ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Η δυνατότητα επιλογής μεταξύ δικαστηρίων θα μπορούσε να είναι δυνατό στο πλαίσιο διεθνούς συμφωνίας.

Σχετικοί σύνδεσμοι

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttp://www.glis.lt

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttp://www.aplinkosauga.lt/

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttp://www.zalieji.lt%29/

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttp://www.teisinepagalba.lt/

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttp://www.teisesforumas.lt/

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttp://www.jusuteise.lt/

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttp://www.e-juristai.lt/

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttp://www.am.lt/

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttp://www.gamta.lt/


Αυτόματη μετάφραση του περιεχομένου. Ο ιδιοκτήτης της σελίδας αυτής δεν αποδέχεται καμία ευθύνη για την ποιότητα αυτής της μετάφρασης, που έγινε από μηχανή.

Τελευταία επικαιροποίηση: 14/09/2016