Κλείσιμο

Η ΕΚΔΟΣΗ BETA ΤΗΣ ΠΥΛΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΩΡΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ!

Επισκεφθείτε την έκδοση BETA της διαδικτυακής πύλης της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης και πείτε μας τη γνώμη σας!

 
 

Διαδρομή πλοήγησης

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali - Lussemburgu

Η σελίδα αυτή μεταφράστηκε από μηχανή και δεν μπορούμε να εγγυηθούμε την ποιότητά της.

Η ποιότητα αυτής της μετάφρασης αξιολογείται ως: καλή

Θωρείτε αυτή τη μετάφραση χρήσιμη;


  1. Constitutional Foundations
  2. Ġudikatura
  3. #II
  4. L-aċċess għall-informazzjoni każijiet
  5. L-aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika
  6. Aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet
  7. Mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja
  8. Locus standi
  9. Rappreżentanza legali
  10. Evidenza
  11. Inġunzjonijiet
  12. Fuq l-ispejjeż
  13. Mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja
  14. Tempestività
  15. Kwistjonijiet oħra
  16. Tkun barrani
  17. Każijiet transkonfinali

I. Constitutional Foundations

Fl-1999, il-Gvern Lussemburgiż emenda l-kostituzzjoni billi żżid il-protezzjoni tal-ambjent u l-annimali bħala prinċipju kostituzzjonali ġdid (l-Artikolu 11bis). L-Istat tal-Lussemburgu garanziji għall-protezzjoni tal-bniedem u tal-ambjent naturali, permezz tal-promozzjoni tal-istabbiliment ta’ bilanċ sostenibbli bejn il-konservazzjoni tan-natura u s-sodisfazzjon tal-ħtiġijiet tal-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri. L-Istat jippromwovi l-protezzjoni u l-benesseri tal-annimali. Id-dritt kostituzzjonali li ċ-ċittadini jistgħu jinvokaw direttament fi proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji. Jekk l-imħallef iqis li l-parti li hija kienet qed tikkontesta l-kostituzzjonalità ta’ liġi, hija ser tindirizza domanda preliminari quddiem il-Cour constitutionnelle (qorti kostituzzjonali). Il-Partijiet għal proċedura amministrattiva jew ġudizzjarja tista’ tinvoka direttament Direttivi Ewropej u tal-Konvenzjoni. Huma jistgħu jinvokaw il-ftehim internazzjonali tagħhom meta dawn ikunu ġew irratifikati mill-Gran Dukat tal-Lussemburgu. Il-qrati amministrattivi jirreferu għal u direttament japplikaw il-Konvenzjoni ta’ Aarhus. B’mod partikolari, it-tribunal amministrattiv jirreferi għall-Konvenzjoni ta’ Aarhus direttament biex jiddeterminaw il-pożizzjoni legali tal-partijiet fil-kawża.

II. Ġudikatura

Il-leġiżlazzjoni Lussemburgiża hija bbażata fuq il-liġi Rumana u jagħmel distinzjoni ċara bejn id-dritt pubbliku u d-dritt privat. Billi hemm distinzjoni ċara bejn id-dritt pubbliku u d-dritt privat fil-Lussemburgu, Is-sistema ġudizzjarja tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu hija maqsuma f’qorti ċivili u sistema ta’ qorti amministrattiva. Il-Cour constitutionnelle fil-Lussemburgu tiddeċiedi dwar il-konformità tal-liġijiet mal-Kostituzzjoni. Ma hemm l-ebda rikors dirett għall-partijiet; Il-qrati nazzjonali biss jistgħu jindirizzaw domanda preliminari quddiem il-Cour constitutionnelle. Il-qrati huma imposti mill-Kostituzzjoni li teżerċita setgħa ġudizzjarja. Dawn ikunu indipendenti fil-qadi tal-funzjonijiet tagħhom. Fil-Lussemburgu, hemm żewġ ordnijiet ta’ ġurisdizzjoni: ordni pubbliku u ordni amministrattiva. Fil-quċċata tal-ġerarkija tal-ordni ċivili hija Cour supérieure de Justice”, li jinkludi Cour d’Appel, Cour de cassation u Parquet général. Il-kawżi għal annullament tas-sentenzi mogħtija mill-awli differenti tal-qorti tal-appell huma prinċipalment magħmula quddiem il-Cour de cassation, li jinkludi mill-awli kkostitwiti minn ħames Imħallfin.

Fil-Lussemburgu, m’hemm l-ebda qrati speċifiċi jew tribunali li jiddeċiedu fi kwistjonijiet ambjentali. Kawżi ambjentali jiġu ġġudikati minn tribunal amministrattiv jew ġudizzjarju skont il-każ. Hemm żewġ distretti legali fil-Lussemburgu, id-distrett ta’ tal-Lussemburgu u ta’ Diekirch, b’kull distrett Tribunal d’arrondissement”). L-imħallfin tal-qrati huma direttament maħtura mill-Gran Duka. Hemm tliet qrati ta’ talbiet żgħar, Justice de paix f’Diekirch, il-Lussemburgu u esch- sur- Alzette. Il-Cour administrative (Qorti amministrattiva suprema, hija ġurisdizzjoni tal -ordni amministrattiva. “forum shopping” hija disponibbli biss f’każijiet ġudizzjarji u ma jeżistix f’kawżi amministrattivi. Il-Partijiet jistgħu jinkludu “pjan” jiġu klawżola fil-kuntratt tagħhom. Jekk iż-żewġ partijiet jaqblu li din il-klawżola, huma jistgħu jressqu mozzjoni quddiem il-qorti għal talbiet żgħar, il-Juge de paix, fejn inkella ma jkunx kompetenti fir-rigward tal-valur tat-talba u r-regoli territorjali. Id-deċiżjonijiet kollha tal-Prim’ Istanza ddeċidiet mit-Tribunal d’arrondissement tal-Lussemburgu u ta’ Diekirch jistgħu jiġu appellati quddiem il-Cour d’appel. Is-sentenza tal-appell, l-appellant għandu jressaq l-appell tiegħu fi żmien 40 jum min-notifika tad-deċiżjoni quddiem ir-Reġistratur tal-Qorti. Il-Cour d’appel se jikkontrollaw l-applikazzjoni tal-liġi għall-fatti mit-Tribunal d’arrondissement de Luxembourg u ser tikkonferma jew tannulla s-sentenza tat-Tribunal d’arrondissement de Luxembourg. Is-sentenzi tal-qrati għal talbiet żgħar tista’ tiġi appellata quddiem it-tribunali tad-distrett. Id-Deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Appell u deċiżjonijiet ta’ tribunali oħra ddeċidew fl-aħħar istanza jistgħu jiġu kkontestati quddiem il-Cour de cassation. Il-Cour de cassation jistgħu biss jikkontrollaw l-applikazzjoni tal-liġi u r-regoli ta’ proċedura. L-iskadenza biex titressaq azzjoni quddiem il-Cour de cassation huwa ta’ xahrejn min-notifika tas-sentenza. Il-Cour administrative tkun kassazzjoni u reformatory drittijiet. L-imħallef amministrattiv jista’ jiddeċiedi dwar il-legalità, kif ukoll il-proporzjonalità tad-deċiżjoni amministrattiva. L-imħallef amministrattiv dejjem jista’ jannulla deċiżjoni amministrattiva, iżda ma tistax tissostitwixxi d-deċiżjoni tiegħu li d-deċiżjoni tal-amministrazzjoni jekk previst mil-liġi inkwistjoni. Fi kwistjonijiet ambjentali, il-każijiet jistgħu jitressqu quddiem imħallef ċivili sabiex tikseb kumpens mingħand il-konvenut. L-imħallfin ċivili huma kompetenti biex jiddeċiedu każijiet inkonvenjenzi bħal l-istorbju jew it-tniġġis ikkawżati mal-ġirien. Effetti negattivi jistgħu jitressqu każijiet anki fin-nuqqas ta’ għar-reati kriminali. L-imħallef tal-kriminal hija kompetenti biex tiddeċiedi każijiet meta tiġi ppreżentata talba jew mill-pulizija jew minn avukat ġenerali. Il-ġudikatura imħallef huwa kompetenti li jiddeċiedi dwar delitti każijiet sew jekk ċivili (jiġifieri bejn żewġ individwi), jew amministrattivi (bejn l-amministrazzjoni u individwu). L-imħallfin jistgħu milli tordna espert ex officio jew żjara tas-sit għall-fini tal-każ. L-imħallef jista’ jordna kwalunkwe miżuri li jippermettu li smigħ tax-xhud. L-imħallef amministrattiv jista’ jikkontrolla l-awtentiċità jesibixxu.

III. L-aċċess għall-informazzjoni każijiet

F’każijiet fejn talba għal tagħrif ambjentali tiġi rifjutata jew ma kellhomx/ma ġietx imwieġba b’mod adegwat, il-persuna tista’ tinbeda Emerġenza interim ta’ proċediment quddiem it-Tribunal Amministrattiv. L-azzjoni legali għandha tiġi mressqa quddiem it-Tribunal Amministrattiv fi żmien 30 jum min-notifika bid-deċiżjoni ta’ ċaħda jew wara li s-silenzju tal-amministrazzjoni għandhom jinżammu għal 3-il xahar. Jekk l-imħallef jikkunsidra l-istqarrija bħala validi, jista’ jordna lill-amministrazzjoni sabiex tikkomunikalha l-informazzjoni. Is-sentenza tista’ tiġi appellata. Ċaħda totali jew parzjali ta’ talba għall-informazzjoni għandha tkun motivata u indirizzata b’ittra rreġistrata. Ir-raġuni għar-rifjut għandha tinkludi informazzjoni dwar ir-rimedji disponibbli u jsir rikors legali. L-ilment għandu jiġi ppreżentat fi żmien 30 jum min-notifika ta’ dan ir-rifjut jew deċiżjonijiet inadegwati. Il-mozzjoni għandha tinkludi:

  • l-ismijiet u l-indirizzi tal-partijiet,
  • Sommarju tal-fatti
  • Il-konklużjonijiet
  • id-deskrizzjoni tas-sistema ta’ tagħrif ambjentali li l-aċċess għalih ikun ġie miċħud.

It-talba trid tiġi ppreżentata fl-istess numru kif il-partijiet u jitressqu quddiem ir-Reġistratur qabel id-data tas-smigħ. It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: sentenza għandha tiġi nnotifikata lill-applikant u lill-awtorità amministrattiva. L-awtorità amministrattiva għandha tipproduċi l-informazzjoni ambjentali lill-President tat-Tribunal permezz mis-Segretarju Ġenerali. In-natura tal-informazzjoni li ser jinfluwenzaw it-teħid ta’ deċiżjonijiet li jistgħu jiġu esklużi minn divulgazzjoni bil-liġi. It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku ser jeżamina l-informazzjoni u l-ordni jekk l-awtorità amministrattiva għandha tiżvelaha lil min jagħmel it-talba. It-Tribunal jista’ jordna l-iżvelar sħiħ jew parzjali tal-informazzjoni.

IV. L-aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika

Fil-Lussemburgu, m’hemmx regoli speċifiċi proċedurali fi kwistjonijiet ambjentali. Tapplika l-proċedura amministrattiva regolari. Fil-prinċipju, id-deċiżjonijiet amministrattivi ta’ korpi amministrattivi huma soġġetti għall- “proċedura amministrattiva mhux contentieuse” (liġi dwar il-proċedura amministrattiva).Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.legilux.public.lu/leg/textescoordonnes/compilation/code_administratif/VOL_5/PROCEDURE_ADMIN.pdf Sakemm ma jkunx hemm dispożizzjoni legali li tipprevedi perjodi ta’ żmien qosra u/jew proċeduri mill-ġdid biex tittieħed azzjoni kontra deċiżjoni amministrattiva, id-deċiżjonijiet amministrattivi jistgħu jiġu kkontestati quddiem qorti direttament fi żmien 3 xhur min-notifika tagħhom jew pubblikazzjoni. Każ jista’ jitressaq quddiem il-qorti qabel ma eżawrixxa r-rimedji amministrattivi kollha. Madankollu, tappella quddiem awtorità amministrattiva tissospendi t-terminu ta’ appell quddiem it-Tribunal Amministrattiv. Kull talba quddiem it-tribunal amministrattiv għandhom ikunu introdotti u ffirmat minn avukat, avocat à la Cour, fil-forma ta’ talba għal dan. Il-mozzjoni għandha tinkludi l-isem u l-indirizz tal-applikant, l-imsemmija deċiżjoni amministrattiva, sommarju tal-fatti, u lista ta’ xogħol artistiku. L-oriġinali għandhom jintbagħtu b’erba’ kopji għat-Tribunal ta’ skrivan. Id-deċiżjoni tal-qorti amministrattiva tista’ tiġi appellata quddiem il-Qorti Amministrattiva fi żmien 40 jum mis-sentenza. L-imħallef amministrattiv tista’ biss tivverifika l-legalità proċedurali u sostantiva tad-deċiżjoni amministrattiva. F’ħafna każijiet, il-qrati amministrattivi tekniċi jista’ jkollha tivverifika s-sejbiet materjali u tekniċi. L-imħallef jista’ jitlob għal għarfien espert tekniku u żjarat fuq il-post biex tikseb aktar informazzjoni teknika u li tinstab soluzzjoni adegwata għal din il-kwistjoni. Għalhekk, huma jistgħu jibbażaw id-deċiżjoni tagħhom fuq sejbiet xjentifiċi. Dan huwa partikolarment użat f’valutazzjoni tal-impatt ambjentali (EIA). L-ewwel nett it-Tribunal administratif l-imħallfin fuq il-mertu tal-kawża u mill-qagħda ta’ min jagħmel it-talba, li jeħtieġ li jkollu relazzjoni diretta u ċerta ta’ interess. Il-NGOs jistgħu jidhru jekk ikunu ġew rikonoxxuti ta’ importanza nazzjonali. Dawn jitqiesu li għandhom interess personali jekk il-liġi konċernata tipprovdi hekk. Ir-regoli proċedurali huma l-istess bħal regolari ta’ proċedura amministrattiva. Huwa se jirrevedi l-legalità fil-mertu ta’ deċiżjoni ambjentali u tiddeċiedi l-każ. L-imħallef għandu wkoll jiġi rivedut. Huwa mhux ser jeżamina l-legalità fil-mertu ta’ deċiżjoni ambjentali u tiddeċiedi l-każ. L-azzjoni legali għandha ssir fi żmien 3 xhur min-notifika tad-deċiżjoni amministrattiva. Proċedura f’każ ta’ emerġenza interim, il-President tat-Tribunal administratif tista’ tirrevedi l-valutazzjoni tal-impatt ambjentali deċiżjonijiet tat-tfassil tal-ambitu. L-applikant jista’ jressaq kawża quddiem it-tribunal amministrattiv. It-talba għandha tinkludi l-isem u l-indirizz tal-applikant, in-nomina ta’ deċiżjoni amministrattiva, sommarju tal-fatti u oġġezzjonijiet u l-oġġett tat-talba. Din għandha tinkludi wkoll lista li turi li l-applikant se juża fil-prova. It-Tribunal administratif jistgħu jirrevedu d-deċiżjonijiet finali tal-EIA jew awtorizzazzjonijiet. Ir-rikorrenti, il-Ministri, muniċipalitajiet, ġirien biex jiġu stabbiliti u li għandhom biżżejjed interess dirett u assoċjazzjonijiet ta’ importanza nazzjonali — kif rikonoxxut mil-liġi concerned- tista’ tressaq każ quddiem it-Tribunal Amministrattiv. It-talba għandha tinkludi l-isem u l-indirizz tal-applikant, in-nomina ta’ deċiżjoni amministrattiva, sommarju tal-fatti u oġġezzjonijiet u l-oġġett tat-talba. Din għandha tinkludi wkoll lista li turi li l-applikant se juża fil-prova. Il-Cour administrative għandha tistħarreġ il-legalità tad-deċiżjoni amministrattiva u l-validità tiegħu. Il-qorti amministrattiva tirrevedi l-legalità proċedurali u sostantiva ta’ deċiżjoni EIA. Peress li jiddeċiedi fuq il-mertu tal-każ, huma għandhom jirrevedu d-dokumenti tekniċi u l-provi materjali prodotti. Huma jistgħu jordnaw espert u żżur is-sit. Sabiex jidhru quddiem qrati nazzjonali mhijiex meħtieġa biex jipparteċipaw f’fażi ta’ konsultazzjoni pubblika tal-proċedura tal-EIA, tagħmel kummenti, jew li jipparteċipa f’seduta ta’ smigħ. Regoli regolari dwar il-locus standi quddiem il-qrati nazzjonali japplikaw għal persuni li jixtiequ jikkontestaw deċiżjoni relatata mal-VIA. Rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni huwa possibbli fi proċeduri VIA fil-każijiet fejn ikun hemm riskju ta’ dannu serju. M’hemmx regoli speċjali applikabbli għal proċeduri tal-EIA minbarra regolari ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali. Il-qrati amministrattivi jistgħu jirrevedu d-deċiżjonijiet finali tal-IPPC jew awtorizzazzjonijiet. Ir-rikorrenti, il-Ministri, muniċipalitajiet, ġirien biex jiġu stabbiliti u li għandhom biżżejjed interess dirett u assoċjazzjonijiet ta’ importanza nazzjonali — kif rikonoxxut mil-liġi concerned- tista’ tressaq każ quddiem it-Tribunal administratif. It-talba għandha tinkludi l-isem u l-indirizz tal-applikant, in-nomina ta’ deċiżjoni amministrattiva, sommarju tal-fatti u oġġezzjonijiet u l-oġġett tat-talba. Din għandha tinkludi wkoll lista li turi li l-applikant se juża fil-prova. Il-qorti amministrattiva għandha tistħarreġ il-legalità tad-deċiżjoni amministrattiva u l-validità tiegħu. Regoli regolari dwar il-proċedura amministrattiva japplikaw kif deskritt hawn fuq. It-Tribunal administratif imħallfin proċedurali u l-legalità sostantiva ta’ deċiżjoni tal-IPPC kif tiġġudika fuq il-merti tal-każ. L-imħallef se jivverifika fattwali u l-kriterji tekniċi u kull dokument xieraq. Huwa jista’ jordna lil espert u jordna lill-amministrazzjoni li jippreżenta fajls u dokumenti. Huwa jista’ wkoll iżur is-sit sabiex tiġbor informazzjoni dwar is-sitwazzjoni. Sabiex jidhru quddiem il-qrati nazzjonali, mhuwiex meħtieġ li jipparteċipa fil-konsultazzjoni pubblika fażi tal-IPPC, tagħmel kummenti, jew li jipparteċipa f’seduta ta’ smigħ. Regoli regolari dwar il-locus standi quddiem il-qrati nazzjonali japplikaw għal persuni li jixtiequ jikkontestaw deċiżjoni dwar l-IPPC. Rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni fi proċeduri tal-IPPC huwa disponibbli f’każijiet fejn ikun hemm riskju ta’ dannu serju. M’hemmx regoli speċjali applikabbli għal proċeduri tal-IPPC minbarra regolari ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali.

V. aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet

Fi kwistjonijiet ambjentali, il-pretensjonijiet jistgħu jitressqu quddiem qorti ġudizzjarja direttament kontra individwi jew entitajiet ġuridiċi. Ir-rikorrent irid juri interess suffiċjenti għal din il-kwistjoni. L-individwi privati biss jistgħu jressqu kawża quddiem qrati ġudizzjarji f’każijiet ta’ danni. Huma jistgħu wkoll jressqu talba sabiex jikseb l-annullament ta’ deċiżjoni amministrattiva li jista’ jikkawża danni li huma stess jew tal-proprjetà tagħhom. Wieħed jista’ jippretendi tiswija ta’ ħsarat ladarba, it-tneħħija ta’ azzjoni li se jagħmel ħsara lill-ambjent jew restorazzjoni tal-ambjent. Pretensjonijiet kontra d-deċiżjonijiet tal-Ministeru jew l-amministrazzjoni kompetenti tista’ titressaq quddiem it-Tribunal administratif. L-organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs) — kif rikonoxxut mil-liġi concerned- jistgħu wkoll iressqu talba kontra d-deċiżjoni Ministeru. Pretensjonijiet jistgħu jiġu ppreżentati mill-persuna li tkun direttament milquta mid-danni ambjentali, sofrew ksur tad-drittijiet tiegħu/tagħha jew minn persuna li jkollha biżżejjed interess fir-rigward tad-deċiżjoni ambjentali. L-imħallef jiddeċiedi dwar il-mertu tal-każ. Kwistjonijiet ta’ responsabbiltà ambjentali, il-Ministru li hu inkarigat mill-ambjent, u l-Ministru min hu responsabbli mill-ilma u l-amministrazzjonijiet rispettivi tagħhom huma l-awtoritajiet kompetenti mil-Lussemburgu fi kwistjonijiet ta’ responsabbiltà ambjentali. Talba għal azzjoni tista’ tiġi ppreżentata lill-Ministri jew l-amministrazzjoni kompetenti f’każ ta’ danni ambjentali jew f’każ ta’ periklu imminenti. It-talba għal azzjoni għandha tinkludi l-informazzjoni kollha meħtieġa dwar is-sitwazzjoni. L-awtorità kompetenti mbagħad teżamina t-talba għal azzjoni u jieħdu d-deċiżjoni xierqa. It-Tribunal administratif għandha kompetenti teżamina d-Deċiżjoni amministrattiva magħmula mill-ministeru jew l-amministrazzjoni kompetenti. Għandha tittieħed azzjoni legali quddiem il-Qorti fi żmien 40 jum min-notifika tad-deċiżjoni amministrattiva. 30 jiem ta’ silenzju tal-amministrazzjoni huwa ekwivalenti għal deċiżjoni ta’ rifjut tal-amministrazzjoni. Hija biss il-persuna li jkollha biżżejjed interess tista’ tressaq talba quddiem it-tribunal amministrattiv. Azzjonijiet li jinfurzaw ir-responsabbiltà ambjentali jinġiebu direttament lill-Ministru kompetenti jew amministrazzjoni. Il-NGOs li jkunu irċevew akkreditament mill-Istat jistgħu wkoll iressqu talba.

VI. Mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja

Fil-Lussemburgu, apparti mezzi legali ta’ rimedju, iċ-ċittadini jistgħu jippreżentaw pretensjoni kontra deċiżjoni amministrattiva quddiem l-Ombudsman, li għandu jaġixxi bħala medjatur bejn il-partijiet. Madankollu, l-Ombudsman ma hijiex ser tiddeċiedi l-każ iżda minflok tgħin lill-partijiet biex jilħqu ftehim. L-Ombudsman (imsejħa wkoll “il-medjatur”) huwa l-organu prinċipali li r-regoli tal-kunflitti bejn l-amministrazzjoni u ċ-ċittadini. Ta’ intermedjarju imparzjali, l-Ombudsman se torganizza l-inkjesti biex jissolva l-kunflitt. Hija ser tipprovdi proposta biex tissolva l-kwistjoni li l-partijiet għandhom jitħallew liberi li jsegwuhom jew le. L-Ombudsman jista’ wkoll jindirizza rakkomandazzjonijiet lill-amministrazzjoni sabiex titranġa s-sitwazzjoni u jittejjeb il-funzjonament tal-amministrazzjoni. Huwa jista’ wkoll jagħmel rakkomandazzjonijiet għal emendi għal atti legali li serviet bħala bażi legali għad-deċiżjoni meta tressaq ilment kontra deċiżjoni amministrattiva. L-individwi jistgħu jinfurmaw lill-pulizija jew lill-prosekutur pubbliku f’każ ta’ reat ambjentali kriminali li jistgħu sussegwentement jiddeċiedu li jipproċedu kontra l-ħati. Ilment dwar amministrazzjoni ħażina jista’ jiġi ppreżentat lill-Ombudsman, li għandu jaġixxi bħala medjatur bejn persuni privati u l-amministrazzjoni.

VII. Locus standi

Locus standi

Il-proċedura amministrattiva

Proċedura ġudizzjarja

Individwi

Huma biss il-persuni li jkollhom relazzjoni diretta u ċerta ta’ interess għal din il-kwistjoni jistgħu jressqu każ quddiem il-qrati amministrattivi. L-interess tagħhom għandu jkun differenti minn dak ġenerali.

Huma biss il-persuni li jkollhom relazzjoni diretta u ċerta ta’ interess għal din il-kwistjoni jistgħu jressqu każ quddiem il-qrati. L-interess tagħhom għandu jkun differenti minn dak ġenerali.

NGOs

Il-NGOs għandhom locus standi jekk ikunu rċevew awtorizzazzjoni uffiċjali mill-Istat tal-Lussemburgu abbażi ta’ importanza nazzjonali tagħhom. Sabiex jirċievi l-approvazzjoni uffiċjali, il-protezzjoni tal-ambjent għandhom ikunu inklużi f’liġijiet amministrattivi tagħhom għal 3 snin.

Il-NGOs għandhom locus standi jekk ikunu awtorizzati mil-Lussemburgu abbażi ta’ importanza nazzjonali tagħhom. Sabiex jirċievi l-approvazzjoni uffiċjali, il-protezzjoni tal-ambjent għandhom ikunu inklużi f’liġijiet amministrattivi tagħhom għal 3 snin.

Entitajiet ġuridiċi oħrajn

Il-muniċipalitajiet għandhom locus standi biex tressaq azzjoni kontra awtorizzazzjoni ministerjali, kif għandhom jikkontrollaw l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni ambjentali fit-territorju tagħhom. Huma jrid ikollhom interess personali.

Aġenti tal-pulizija, il-prosekuturi pubbliċi, l-uffiċjali u aġenti tal-amministrazzjoni u ta’ amministrazzjoni doganali jistgħu jressqu azzjonijiet kontra dawk li jiksru l-liġi fi kwistjonijiet ambjentali.

Gruppi ad hoc

MHUX APPLIKABBLI

MHUX APPLIKABBLI

NGOs barranin

NGOs barranin li għandhom locus standi jekk il-liġi konċernata tipprovdi hekk.

NGOs barranin li għandhom locus standi jekk il-liġi konċernata tipprovdi hekk.

Oħrajn, ta’ kull tip

MHUX APPLIKABBLI

MHUX APPLIKABBLI

Li għandhom locus standi, l-applikant għandu jkollu permess ta’ aċċess personali u diretta, reali, ċerti, effikaċi u interess leġittimu. Fil-Lussemburgu, actio popularis ma existpublic prosekuturi, pulizija aġenti tan-Natura u l-Foresti l-amministrazzjoni u l-aġenti l-amministrazzjoni doganali tista’ twettaq il-ksur ta’ regoli ambjentali. Dan il-ksur jista’ jwassal għal azzjonijiet miġjuba quddiem jistgħu jitressqu quddiem qorti kriminali skont il-liġijiet ambjentali.

VIII. Rappreżentanza legali

Qorti ġudizzjarja, ir-rappreżentanza minn avukat hija obbligatorja meta proċedura tkun miktuba. Għaldaqstant, meta l-valur ta’ kawża huwa taħt EUR 10,000, Il-justice de paix, talbiet żgħar”, hija kompetenti biex tiddeċiedi dwar il-kwistjoni. Il-Partijiet ma għandhom jiġu rappreżentati minn avukat u l-partijiet jistgħu jidhru personalment. Fejn il-valur tat-tilwim ikun aktar minn EUR 10,000, it-Tribunal d’arrondissement huwa kompetenti u l-partijiet għandhom ikunu rrappreżentati minn avukat, avocat à la Cour. Avukat hija obbligatorja quddiem il-Court of Appeal. Konsulent legali għandu jirrappreżenta fil-kawża quddiem tribunali amministrattivi u l-mozzjoni trid tiġi ffirmata minn avukat (avocat à la Cour. Fil-Lussemburgu, ftit biss l-avukati huma speċjalizzati fil-liġi ambjentali u ħafna minnhom jipprattikaw il-liġi amministrattiva u l-liġi tal-ippjanar. L-aħjar mod kif issib avukat speċjalizzat fil-liġi ambjentali hu li tikkuntattja ta’ avukat fil-Lussemburgu, (barreau de Luxembourg).

IX. Evidenza

L-oneru tal-prova huwa fuq ir-rikorrent. Huwa għandu jressaq l-evidenza tal-fatti u d-danni. It-tipi differenti ta’ provi huma l-prova dokumentata, ix-xhieda, il-preżunzjonijiet, l-ammissjoni u l-ġuramenti. Il-forma tal-evidenza hija diskrezzjonali ħlief fil-każ ta’ dokument legali fejn il-prova trid tinkiteb. Id-deċiżjoni dwar jekk xhud għandhom jinstemgħu titħalla f’idejn l-imħallef. Il-qorti tista’ titlob il-provi ex officio jekk hija tqis li jkun utli li jiġi ċċarat il-każ. Pereżempju, il-qorti tista’ titlob l-opinjoni tal-esperti jew jorganizzaw żjarat fuq il-post. Sabiex tikseb opinjonijiet esperti tal-proċedura, il-partijiet għandhom jissottomettu isem ta’ espert quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Fi kwistjonijiet amministrattivi, l-esperti għandhom jintgħażlu minn lista ta’ esperti ppubblikata mill-Ministeru tal-Ġustizzja. L-imħallef għandu jiddetermina jekk ix-xhud espert għandhom jinstemgħu jew le. L-imħallfin jistgħu jordnaw esperti oħra jekk ma jkunux sodisfatti mill-ewwel wieħed. Madankollu, l-imħallef għandu jikkunsidra l-opinjoni ta’ espert bl-akbar attenzjoni u biss jirrifjutaha meta jkun hemm raġunijiet serji li jagħtu prova li ma ġietx ippreparata sew.

Rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni.

Fid-dritt amministrattiv, l-appell jew ir-rikors ippreżentat quddiem qorti amministrattiva kontra deċiżjoni amministrattiva m’għandhiex effett ta’ sospensjoni. Id-deċiżjoni amministrattiva hija meqjusa bħala legali u infurzabbli minkejja li l-legalità tagħha hija kkontestata. Appelli u l-azzjonijiet ġudizzjarji ma għandhomx effett sospensiv u deċiżjonijiet amministrattivi li huma eżegwiti immedjatament. Appelli u azzjonijiet ġudizzjarji tista’ biss tissospendi d-deċiżjoni amministrattiva f’każ ta’ emerġenza jew ta’ dubju serju dwar il-legalità tad-deċiżjoni. Fi kwistjonijiet ambjentali, azzjoni kontra deċiżjoni amministrattiva jista’ jkollu effett ta’ sospensjoni jekk ikun ibbażat fuq raġunijiet serji u l-esekuzzjoni tad-deċiżjoni tista’ tikkawża danni gravi u irreparabbli. Id-deċiżjoni amministrattiva jista’ jkun pożittiv jew negattiv. Huwa possibbli li wieħed jikseb rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni sabiex tevita ħsara imminenti jew li jitwaqqaf il-fastidju statutorji permezz ta’ proċedura ta’ emerġenza interim. Proċedura temporanja ta’ emerġenza hija disponibbli f’każ ta’ emerġenza quddiem l-imħallef ta’ proċeduri interim, juge des référés. Huwa jista’ jordna kwalunkwe miżuri li jipproteġu l-evidenza tax-xhieda, li tordna li jidhru jew jagħmel kwalunkwe deċiżjoni biex tiġi evitata ħsara imminenti. Il-proċedura mhux miktub. Il-Partijiet m’għandhomx il-ħtieġa li jkunu rappreżentati minn avukat. Deċiżjoni ta’ mħallef hija biss temporanja u jistgħu jiġu modifikati skont l-istess Imħallef aktar tard jew mill-qorti li tiddeċiedi fuq il-mertu. Id-deċiżjoni tal-qorti tista’ tiġi appellata fi żmien 15-il ġurnata min-notifika tad-deċiżjoni. Il-President tal-Qorti tal-Appell hija kompetenti biex tiddeċiedi l-kawża. Proċedura ta’ emerġenza ser tkun qed issegwi bħala fl-ewwel istanza.

XI. Fuq l-ispejjeż

L-applikanti li jfittxu aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali jiffaċċjaw ħlasijiet tal-marixxalli, l-ispejjeż tal-esperti u t-tariffi tal-avukati. Id-drittijiet tal-marixxalli huma stabbiliti b’tariffa fissa u rregolat mir-Regolament tal-Gran Dukat. Xhieda, esperti, tradutturi u interpreti l-miżati huma wkoll regolati minn regolament tal-Gran Dukat. L-avukati se tiddetermina b’mod individwali t-tariffi tagħhom stess. Il-miżati tagħhom jistgħu jiġu kkalkulati fuq bażi ta’ kull siegħa jew skont il-kumplessità tal-kawża. Il-Kamra tal-Avukati tal-Lussemburgu tipprojbixxi ħlasijiet ta’ kontinġenza (Pacte de l-kwota litis) matul il-perjodu kollu ta’ onorarji. Avukati ġeneralment jitolbu ritenituri għal l-onorarji, l-ispejjeż u ħlasijiet oħra għajr il-miżati statutorji. Fil-Lussemburgu, l-ebda qorti huma dovuti tariffi biex wieħed iressaq każ quddiem il-qorti, u lanqas għall-preżentata ta’ appell. L-ispejjeż tal-marixxalli u tal-avukati huma għoljin ħafna fil-Lussemburgu. Tal-bailiff mmexxija minn EUR 100 għal EUR 300. It-tariffi tal-esperti tista’ tkun bejn EUR 1500 sa EUR 6000 skont il-kumplessità tal-kompetenza. Id-drittijiet tal-avukati huma responsabbli għal 60 sa 95 % tal-ispejjeż tal-proċedura kollha. L-avukati jistgħu jitolbu fuq bażi time-spent u r-rata fis-siegħa li jistgħu jvarjaw minn EUR 100 sa EUR 650. L-indennizz mogħti lix-xhieda mmexxija minn EUR 60 għal EUR 300. Drittijiet professjonali tal-Lussemburgu huma suġġetti għal VAT b’rata ta’ 15 % (ukoll għal klijenti privati stabbiliti fi ħdan l-UE). L-ispejjeż ta’ rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni/miżura interim jista’ jvarja skont il-kumplessità u l-interess tal-kawża. Minkejja li rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni l-proċedura għandha tkun sempliċi u rħas, avukati jistgħu jitolbu tariffi ogħla għal dan ix-xogħol minn proċeduri sempliċi. Fil-Lussemburgu, il-partijiet kollha għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom, irrispettivament mill-eżitu tal-każ. Indennizzi proċedurali huma rari ħafna li jiġi permess lill-partijiet. Ma hemm l-ebda regola ġenerali li tgħid li l-parti telliefa għandha tħallas l-ispejjeż tal-avukat tal-parti prevalenti. Spejjeż oħra għandhom normalment jitħallsu mill-parti telliefa.

XII. Mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja

Fil-Lussemburgu, m’hemm l-ebda eżenzjonijiet minn spejjeż fi kwistjonijiet ambjentali. Ma hemm l-ebda spejjeż proċedurali ħlief it-tariffi tal-avukati, tariffi tal-esperti u ħlasijiet tal-marixxalli, l-indennizz mogħti lix-xhieda. L-għajnuna legali hija disponibbli għal persuni li għandhom diffikultajiet finanzjarji. Huma jridu jimlew talba għall-professjoni ta’ avukat fil-Lussemburgu jew lill-entità ċentrali ta’ servizzi ta’ assistenza soċjali. Din l-assistenza finanzjarja tkopri t-tariffi kollha marbuta ma’ proċedura legali u avukat, nutar, uffiċjal ġudizzjarju u t-tariffi tat-traduttur. Tista’ tintalab għajnuna legali għall-kawżi ċivili, kummerċjali u amministrattivi għal każijiet legali kemm l-atturi u l-konvenuti. Huwa disponibbli f’kawżi u rikorsi ġudizzjarji oħra. L-għajnuna legali tista’ tingħata wkoll fil-każ ta’ miżuri ta’ prekawzjoni u l-proċeduri li jinfurzaw deċiżjonijiet tal-qorti jew kwalunkwe awtorità oħra li jwettqu. Ma hemm l-ebda għajnuna legali fi kwistjonijiet ambjentali. Madankollu, japplikaw ir-regoli dwar l-għajnuna legali regolari biex każijiet ambjentali li jridu jitressqu quddiem waħda ċivili jew qorti amministrattiva. L-għajnuna legali hija disponibbli biss għal individwi ta’ mezzi suffiċjenti. Ma hemm l-ebda assistenza legali pro bono pprovduti minn ditti fil-Lussemburgu. Servizz ta’ informazzjoni ġuridika, jipprovdi informazzjoni legali bla ħlas iżda mhux speċjalizzati fil-liġi ambjentali. Ma hemmx uffiċċji ta’ konsultazzjoni legali li jittrattaw kawżi ambjentali fil-Lussemburgu. M’hemm l-ebda interess pubbliku, organizzazzjonijiet jew avukati tal-liġi ambjentali fil-Lussemburgu.

XIII. Tempestività

Fil-prinċipju, għall-korpi amministrattivi huma mitluba tagħti deċiżjoni fi żmien 3 xhur mit-talba mibgħuta minn applikant. Jekk l-amministrazzjoni ma tagħtix deċiżjoni fi żmien 3 xhur jew inqas jekk ikun ipprovdut hekk bil-liġi, is-silenzju tiegħu huwa ekwivalenti għal deċiżjoni negattiva. L-ebda sanzjoni ma hija prevista għal nuqqas ta’ rispett tal-perjodu ta’ żmien. It-Tribunal amministrattiv jistgħu jivverifikaw il-legalità ta’ deċiżjoni ta’ rifjut u t-tħassir tad-deċiżjoni bbażata fuq nuqqas ta’ motivazzjoni. Regoli ta’ preskrizzjoni huma stabbiliti mill-Kodiċi Ċivili. Azzjonijiet legali trid titressaq quddiem qorti ġudizzjarja fi żmien 30 snin mid-data tal-ħsara jew mill-jum li fih il-vittma ġiet informata tal-ħsara. L-azzjoni legali tar-rikorrent kontra l-assigurazzjoni tiegħu għandhom jitressqu quddiem qrati ċivili fi żmien 5 snin mid-data tal-ħsara jew mill-jum li fih il-vittma ġiet informata tal-ħsara. Dewmien ta’ preskrizzjoni biex titressaq l-azzjoni pubblika hija ta’ 10 snin kontra l-kriminalità, 5 snin minflok ta’ 1 sena u għar-reati kriminali kontra r-reat iżgħar. Ma hemm l-ebda perjodu tipiku ta’ qorti ambjentali fil-Lussemburgu. Din tvarja skont il-kumplessità tal-kawża. Meta l-pretendent ppreżenta t-talba tiegħu, il-konvenut għandu jibgħat qasira (difiża) fi żmien tliet xhur. Li r-rikorrent ikun jista’ jippreżenta r-risposta tiegħu fi żmien 2-il xahar u bl-istess mod għal kwalunkwe risposti addizzjonali. Limiti ta’ żmien jistgħu jkunu estiżi mill-Juridiction de la mise en Stat il-juge de la mise en Stat jikkontrolla li ż-żewġ partijiet ikunu konformi mal-proċedura ta’ żmien. Ma ġiet stabbilita l-ebda skadenza sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tagħti s-sentenza tagħha; Sentenza ivarjaw b’mod sinifikanti bejn il-każijiet. Ma hemm ebda sanzjonijiet kontra l-qrati jagħtu deċiżjonijiet b’dewmien fil-Lussemburgu.

XIV. Kwistjonijiet oħra

Fil-maġġoranza tal-każijiet, il-pubbliku jista’ jisfida d-deċiżjonijiet ambjentali ladarba jiġu mgħarrfa bid-deċiżjoni. Informazzjoni dwar l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali huma pprovduti lill-pubbliku permezz ta’ diversi websajts.

Informazzjoni dwar l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali hija aċċessibbli permezz ta’ siti tal-gvern: Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.emwelt.lu/, http://www.developpement-durable-infrastructures.public.lu/fr/index.html.Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.developpement-durable-infrastructures.public.lu/fr/index.html L-ADR jeżisti f’forma ta’ arbitraġġ, il-medjazzjoni u l-konċiljazzjoni iżda ftit li xejn jintuża fi kwistjonijiet ambjentali fil-Lussemburgu. Minkejja li l-medjazzjoni hija disponibbli fi kwistjonijiet ambjentali fil-Lussemburgu, huwa ma jintużax ta’ spiss.

XV. Tkun barrani

Fil-Lussemburgu, ma hemm l-ebda klawżoli kontra d-diskriminazzjoni rigward il-lingwa jew tal-pajjiż ta’ oriġini li d-drittijiet proċedurali. Persuni barranin jistgħu jressqu talba quddiem forum Lussemburgiża jekk dawn ikunu legali. Jistgħu wkoll jibbenefikaw minn għajnuna legali. Fil-Lussemburgu, hemm tliet lingwi amministrattiva: Il-Franċiż, il-Ġermaniż u l-Lussemburgiż. Mad-dokumenti proċedurali kollha għandu jinkiteb bil-lingwa Franċiża iżda li s-smigħ jista’ jsir f’dawn it-tliet lingwi. It-traduzzjoni tista’ tiġi pprovduta lill-partijiet fil-qorti u se titħallas mill-Gvern. Madankollu, jekk parti tixtieq tipproduċi xhieda li għandu bżonn ta’ traduttur, il-parti li jkollha tħallas għax-xhud kif ukoll għat-tradutturi.

XVI. Każijiet transkonfinali

Fi proċedura EIA u IPPC, meta l-istabbiliment jista’ jkollhom impatt fuq l-ambjent ta’ pajjiż ieħor, it-talba li l-ilment se jintbagħat lejn il-pajjiż li se tkun tista’ tagħti l-kummenti tagħha. Din imbagħad ser jiġi informat dwar id-deċiżjoni finali. Il-pubbliku kkonċernat f’kuntest transkonfinali jinkludi individwi li jippreżentaw rabta diretta u interess suffiċjenti jekk humiex residenti jew le Lussemburgiża. Il-kunċett ta’ interess kif deskritt hawn fuq għadha l-kundizzjoni ewlenija li għandhom locus standi. Individwi tal-pajjiż milqut li għandhom interess dirett għandhom locus standi u tista’ tressaq azzjoni quddiem qorti Lussemburgiża. Huma eliġibbli għall-għajnuna legali bl-istess kondizzjonijiet lir-residenti Lussemburgiżi. Huma jistgħu jieħdu azzjoni u jitolbu inġunzjonijiet jew miżuri provviżorji taħt l-istess kundizzjonijiet ta’ residenti tal-Lussemburgu. NGOs barranin li għandhom locus standi jekk il-liġi konċernata tipprovdi hekk. L-individwi jistgħu jressqu azzjonijiet kontra l-Istat sabiex tikseb kumpens għad-danni quddiem qorti Lussemburgiża. Individwi barranin jistgħu jiftħu kawżi kontra ċittadini Lussemburgiżi jew barranin quddiem il-qrati Lussemburgiżi, anki jekk id-dannu jkun seħħ barra mill-Lussemburgu.

Links relatati

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.emwelt.lu/

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.developpement-durable-infrastructures.public.lu/fr/index.html


Din hija verżjoni tradotta awtomatikament tal-kontenut. Is-sid ta’ din il-paġna ma jaċċetta ebda responsabbiltà jew obbligazzjoni fir-rigward tal-kwalità ta’ dan it-test tradott b'mod awtomatiku.

L-aħħar aġġornament: 14/09/2016