Sluiten

BÈTAVERSIE VAN HET PORTAAL NU BESCHIKBAAR!

Bezoek de bètaversie van het Europees e-justitieportaal en vertel ons wat u ervan vindt!

 
 

Kruimelpad

  • Home
  • Mogelijkheden om naar de rechter te stappen ter bescherming van het milieu

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali - Lussemburgu

De tekst op deze pagina is een automatische vertaling. De kwaliteit wordt niet gegarandeerd.

De kwaliteit van deze vertaling werd beoordeeld als: goed

Vindt u deze vertaling nuttig?


  1. Constitutional Foundations
  2. Ġudikatura
  3. #II
  4. L-aċċess għall-informazzjoni każijiet
  5. L-aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika
  6. Aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet
  7. Mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja
  8. Locus standi
  9. Rappreżentanza legali
  10. Evidenza
  11. Inġunzjonijiet
  12. Fuq l-ispejjeż
  13. Mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja
  14. Tempestività
  15. Kwistjonijiet oħra
  16. Tkun barrani
  17. Każijiet transkonfinali

I. Constitutional Foundations

Fl-1999, il-Gvern Lussemburgiż emenda l-kostituzzjoni billi żżid il-protezzjoni tal-ambjent u l-annimali bħala prinċipju kostituzzjonali ġdid (l-Artikolu 11bis). L-Istat tal-Lussemburgu garanziji għall-protezzjoni tal-bniedem u tal-ambjent naturali, permezz tal-promozzjoni tal-istabbiliment ta’ bilanċ sostenibbli bejn il-konservazzjoni tan-natura u s-sodisfazzjon tal-ħtiġijiet tal-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri. L-Istat jippromwovi l-protezzjoni u l-benesseri tal-annimali. Id-dritt kostituzzjonali li ċ-ċittadini jistgħu jinvokaw direttament fi proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji. Jekk l-imħallef iqis li l-parti li hija kienet qed tikkontesta l-kostituzzjonalità ta’ liġi, hija ser tindirizza domanda preliminari quddiem il-Cour constitutionnelle (qorti kostituzzjonali). Il-Partijiet għal proċedura amministrattiva jew ġudizzjarja tista’ tinvoka direttament Direttivi Ewropej u tal-Konvenzjoni. Huma jistgħu jinvokaw il-ftehim internazzjonali tagħhom meta dawn ikunu ġew irratifikati mill-Gran Dukat tal-Lussemburgu. Il-qrati amministrattivi jirreferu għal u direttament japplikaw il-Konvenzjoni ta’ Aarhus. B’mod partikolari, it-tribunal amministrattiv jirreferi għall-Konvenzjoni ta’ Aarhus direttament biex jiddeterminaw il-pożizzjoni legali tal-partijiet fil-kawża.

II. Ġudikatura

Il-leġiżlazzjoni Lussemburgiża hija bbażata fuq il-liġi Rumana u jagħmel distinzjoni ċara bejn id-dritt pubbliku u d-dritt privat. Billi hemm distinzjoni ċara bejn id-dritt pubbliku u d-dritt privat fil-Lussemburgu, Is-sistema ġudizzjarja tal-Gran Dukat tal-Lussemburgu hija maqsuma f’qorti ċivili u sistema ta’ qorti amministrattiva. Il-Cour constitutionnelle fil-Lussemburgu tiddeċiedi dwar il-konformità tal-liġijiet mal-Kostituzzjoni. Ma hemm l-ebda rikors dirett għall-partijiet; Il-qrati nazzjonali biss jistgħu jindirizzaw domanda preliminari quddiem il-Cour constitutionnelle. Il-qrati huma imposti mill-Kostituzzjoni li teżerċita setgħa ġudizzjarja. Dawn ikunu indipendenti fil-qadi tal-funzjonijiet tagħhom. Fil-Lussemburgu, hemm żewġ ordnijiet ta’ ġurisdizzjoni: ordni pubbliku u ordni amministrattiva. Fil-quċċata tal-ġerarkija tal-ordni ċivili hija Cour supérieure de Justice”, li jinkludi Cour d’Appel, Cour de cassation u Parquet général. Il-kawżi għal annullament tas-sentenzi mogħtija mill-awli differenti tal-qorti tal-appell huma prinċipalment magħmula quddiem il-Cour de cassation, li jinkludi mill-awli kkostitwiti minn ħames Imħallfin.

Fil-Lussemburgu, m’hemm l-ebda qrati speċifiċi jew tribunali li jiddeċiedu fi kwistjonijiet ambjentali. Kawżi ambjentali jiġu ġġudikati minn tribunal amministrattiv jew ġudizzjarju skont il-każ. Hemm żewġ distretti legali fil-Lussemburgu, id-distrett ta’ tal-Lussemburgu u ta’ Diekirch, b’kull distrett Tribunal d’arrondissement”). L-imħallfin tal-qrati huma direttament maħtura mill-Gran Duka. Hemm tliet qrati ta’ talbiet żgħar, Justice de paix f’Diekirch, il-Lussemburgu u esch- sur- Alzette. Il-Cour administrative (Qorti amministrattiva suprema, hija ġurisdizzjoni tal -ordni amministrattiva. “forum shopping” hija disponibbli biss f’każijiet ġudizzjarji u ma jeżistix f’kawżi amministrattivi. Il-Partijiet jistgħu jinkludu “pjan” jiġu klawżola fil-kuntratt tagħhom. Jekk iż-żewġ partijiet jaqblu li din il-klawżola, huma jistgħu jressqu mozzjoni quddiem il-qorti għal talbiet żgħar, il-Juge de paix, fejn inkella ma jkunx kompetenti fir-rigward tal-valur tat-talba u r-regoli territorjali. Id-deċiżjonijiet kollha tal-Prim’ Istanza ddeċidiet mit-Tribunal d’arrondissement tal-Lussemburgu u ta’ Diekirch jistgħu jiġu appellati quddiem il-Cour d’appel. Is-sentenza tal-appell, l-appellant għandu jressaq l-appell tiegħu fi żmien 40 jum min-notifika tad-deċiżjoni quddiem ir-Reġistratur tal-Qorti. Il-Cour d’appel se jikkontrollaw l-applikazzjoni tal-liġi għall-fatti mit-Tribunal d’arrondissement de Luxembourg u ser tikkonferma jew tannulla s-sentenza tat-Tribunal d’arrondissement de Luxembourg. Is-sentenzi tal-qrati għal talbiet żgħar tista’ tiġi appellata quddiem it-tribunali tad-distrett. Id-Deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Appell u deċiżjonijiet ta’ tribunali oħra ddeċidew fl-aħħar istanza jistgħu jiġu kkontestati quddiem il-Cour de cassation. Il-Cour de cassation jistgħu biss jikkontrollaw l-applikazzjoni tal-liġi u r-regoli ta’ proċedura. L-iskadenza biex titressaq azzjoni quddiem il-Cour de cassation huwa ta’ xahrejn min-notifika tas-sentenza. Il-Cour administrative tkun kassazzjoni u reformatory drittijiet. L-imħallef amministrattiv jista’ jiddeċiedi dwar il-legalità, kif ukoll il-proporzjonalità tad-deċiżjoni amministrattiva. L-imħallef amministrattiv dejjem jista’ jannulla deċiżjoni amministrattiva, iżda ma tistax tissostitwixxi d-deċiżjoni tiegħu li d-deċiżjoni tal-amministrazzjoni jekk previst mil-liġi inkwistjoni. Fi kwistjonijiet ambjentali, il-każijiet jistgħu jitressqu quddiem imħallef ċivili sabiex tikseb kumpens mingħand il-konvenut. L-imħallfin ċivili huma kompetenti biex jiddeċiedu każijiet inkonvenjenzi bħal l-istorbju jew it-tniġġis ikkawżati mal-ġirien. Effetti negattivi jistgħu jitressqu każijiet anki fin-nuqqas ta’ għar-reati kriminali. L-imħallef tal-kriminal hija kompetenti biex tiddeċiedi każijiet meta tiġi ppreżentata talba jew mill-pulizija jew minn avukat ġenerali. Il-ġudikatura imħallef huwa kompetenti li jiddeċiedi dwar delitti każijiet sew jekk ċivili (jiġifieri bejn żewġ individwi), jew amministrattivi (bejn l-amministrazzjoni u individwu). L-imħallfin jistgħu milli tordna espert ex officio jew żjara tas-sit għall-fini tal-każ. L-imħallef jista’ jordna kwalunkwe miżuri li jippermettu li smigħ tax-xhud. L-imħallef amministrattiv jista’ jikkontrolla l-awtentiċità jesibixxu.

III. L-aċċess għall-informazzjoni każijiet

F’każijiet fejn talba għal tagħrif ambjentali tiġi rifjutata jew ma kellhomx/ma ġietx imwieġba b’mod adegwat, il-persuna tista’ tinbeda Emerġenza interim ta’ proċediment quddiem it-Tribunal Amministrattiv. L-azzjoni legali għandha tiġi mressqa quddiem it-Tribunal Amministrattiv fi żmien 30 jum min-notifika bid-deċiżjoni ta’ ċaħda jew wara li s-silenzju tal-amministrazzjoni għandhom jinżammu għal 3-il xahar. Jekk l-imħallef jikkunsidra l-istqarrija bħala validi, jista’ jordna lill-amministrazzjoni sabiex tikkomunikalha l-informazzjoni. Is-sentenza tista’ tiġi appellata. Ċaħda totali jew parzjali ta’ talba għall-informazzjoni għandha tkun motivata u indirizzata b’ittra rreġistrata. Ir-raġuni għar-rifjut għandha tinkludi informazzjoni dwar ir-rimedji disponibbli u jsir rikors legali. L-ilment għandu jiġi ppreżentat fi żmien 30 jum min-notifika ta’ dan ir-rifjut jew deċiżjonijiet inadegwati. Il-mozzjoni għandha tinkludi:

  • l-ismijiet u l-indirizzi tal-partijiet,
  • Sommarju tal-fatti
  • Il-konklużjonijiet
  • id-deskrizzjoni tas-sistema ta’ tagħrif ambjentali li l-aċċess għalih ikun ġie miċħud.

It-talba trid tiġi ppreżentata fl-istess numru kif il-partijiet u jitressqu quddiem ir-Reġistratur qabel id-data tas-smigħ. It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku: sentenza għandha tiġi nnotifikata lill-applikant u lill-awtorità amministrattiva. L-awtorità amministrattiva għandha tipproduċi l-informazzjoni ambjentali lill-President tat-Tribunal permezz mis-Segretarju Ġenerali. In-natura tal-informazzjoni li ser jinfluwenzaw it-teħid ta’ deċiżjonijiet li jistgħu jiġu esklużi minn divulgazzjoni bil-liġi. It-Tribunal għas-Servizz Pubbliku ser jeżamina l-informazzjoni u l-ordni jekk l-awtorità amministrattiva għandha tiżvelaha lil min jagħmel it-talba. It-Tribunal jista’ jordna l-iżvelar sħiħ jew parzjali tal-informazzjoni.

IV. L-aċċess għall-ġustizzja b’parteċipazzjoni pubblika

Fil-Lussemburgu, m’hemmx regoli speċifiċi proċedurali fi kwistjonijiet ambjentali. Tapplika l-proċedura amministrattiva regolari. Fil-prinċipju, id-deċiżjonijiet amministrattivi ta’ korpi amministrattivi huma soġġetti għall- “proċedura amministrattiva mhux contentieuse” (liġi dwar il-proċedura amministrattiva).Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.legilux.public.lu/leg/textescoordonnes/compilation/code_administratif/VOL_5/PROCEDURE_ADMIN.pdf Sakemm ma jkunx hemm dispożizzjoni legali li tipprevedi perjodi ta’ żmien qosra u/jew proċeduri mill-ġdid biex tittieħed azzjoni kontra deċiżjoni amministrattiva, id-deċiżjonijiet amministrattivi jistgħu jiġu kkontestati quddiem qorti direttament fi żmien 3 xhur min-notifika tagħhom jew pubblikazzjoni. Każ jista’ jitressaq quddiem il-qorti qabel ma eżawrixxa r-rimedji amministrattivi kollha. Madankollu, tappella quddiem awtorità amministrattiva tissospendi t-terminu ta’ appell quddiem it-Tribunal Amministrattiv. Kull talba quddiem it-tribunal amministrattiv għandhom ikunu introdotti u ffirmat minn avukat, avocat à la Cour, fil-forma ta’ talba għal dan. Il-mozzjoni għandha tinkludi l-isem u l-indirizz tal-applikant, l-imsemmija deċiżjoni amministrattiva, sommarju tal-fatti, u lista ta’ xogħol artistiku. L-oriġinali għandhom jintbagħtu b’erba’ kopji għat-Tribunal ta’ skrivan. Id-deċiżjoni tal-qorti amministrattiva tista’ tiġi appellata quddiem il-Qorti Amministrattiva fi żmien 40 jum mis-sentenza. L-imħallef amministrattiv tista’ biss tivverifika l-legalità proċedurali u sostantiva tad-deċiżjoni amministrattiva. F’ħafna każijiet, il-qrati amministrattivi tekniċi jista’ jkollha tivverifika s-sejbiet materjali u tekniċi. L-imħallef jista’ jitlob għal għarfien espert tekniku u żjarat fuq il-post biex tikseb aktar informazzjoni teknika u li tinstab soluzzjoni adegwata għal din il-kwistjoni. Għalhekk, huma jistgħu jibbażaw id-deċiżjoni tagħhom fuq sejbiet xjentifiċi. Dan huwa partikolarment użat f’valutazzjoni tal-impatt ambjentali (EIA). L-ewwel nett it-Tribunal administratif l-imħallfin fuq il-mertu tal-kawża u mill-qagħda ta’ min jagħmel it-talba, li jeħtieġ li jkollu relazzjoni diretta u ċerta ta’ interess. Il-NGOs jistgħu jidhru jekk ikunu ġew rikonoxxuti ta’ importanza nazzjonali. Dawn jitqiesu li għandhom interess personali jekk il-liġi konċernata tipprovdi hekk. Ir-regoli proċedurali huma l-istess bħal regolari ta’ proċedura amministrattiva. Huwa se jirrevedi l-legalità fil-mertu ta’ deċiżjoni ambjentali u tiddeċiedi l-każ. L-imħallef għandu wkoll jiġi rivedut. Huwa mhux ser jeżamina l-legalità fil-mertu ta’ deċiżjoni ambjentali u tiddeċiedi l-każ. L-azzjoni legali għandha ssir fi żmien 3 xhur min-notifika tad-deċiżjoni amministrattiva. Proċedura f’każ ta’ emerġenza interim, il-President tat-Tribunal administratif tista’ tirrevedi l-valutazzjoni tal-impatt ambjentali deċiżjonijiet tat-tfassil tal-ambitu. L-applikant jista’ jressaq kawża quddiem it-tribunal amministrattiv. It-talba għandha tinkludi l-isem u l-indirizz tal-applikant, in-nomina ta’ deċiżjoni amministrattiva, sommarju tal-fatti u oġġezzjonijiet u l-oġġett tat-talba. Din għandha tinkludi wkoll lista li turi li l-applikant se juża fil-prova. It-Tribunal administratif jistgħu jirrevedu d-deċiżjonijiet finali tal-EIA jew awtorizzazzjonijiet. Ir-rikorrenti, il-Ministri, muniċipalitajiet, ġirien biex jiġu stabbiliti u li għandhom biżżejjed interess dirett u assoċjazzjonijiet ta’ importanza nazzjonali — kif rikonoxxut mil-liġi concerned- tista’ tressaq każ quddiem it-Tribunal Amministrattiv. It-talba għandha tinkludi l-isem u l-indirizz tal-applikant, in-nomina ta’ deċiżjoni amministrattiva, sommarju tal-fatti u oġġezzjonijiet u l-oġġett tat-talba. Din għandha tinkludi wkoll lista li turi li l-applikant se juża fil-prova. Il-Cour administrative għandha tistħarreġ il-legalità tad-deċiżjoni amministrattiva u l-validità tiegħu. Il-qorti amministrattiva tirrevedi l-legalità proċedurali u sostantiva ta’ deċiżjoni EIA. Peress li jiddeċiedi fuq il-mertu tal-każ, huma għandhom jirrevedu d-dokumenti tekniċi u l-provi materjali prodotti. Huma jistgħu jordnaw espert u żżur is-sit. Sabiex jidhru quddiem qrati nazzjonali mhijiex meħtieġa biex jipparteċipaw f’fażi ta’ konsultazzjoni pubblika tal-proċedura tal-EIA, tagħmel kummenti, jew li jipparteċipa f’seduta ta’ smigħ. Regoli regolari dwar il-locus standi quddiem il-qrati nazzjonali japplikaw għal persuni li jixtiequ jikkontestaw deċiżjoni relatata mal-VIA. Rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni huwa possibbli fi proċeduri VIA fil-każijiet fejn ikun hemm riskju ta’ dannu serju. M’hemmx regoli speċjali applikabbli għal proċeduri tal-EIA minbarra regolari ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali. Il-qrati amministrattivi jistgħu jirrevedu d-deċiżjonijiet finali tal-IPPC jew awtorizzazzjonijiet. Ir-rikorrenti, il-Ministri, muniċipalitajiet, ġirien biex jiġu stabbiliti u li għandhom biżżejjed interess dirett u assoċjazzjonijiet ta’ importanza nazzjonali — kif rikonoxxut mil-liġi concerned- tista’ tressaq każ quddiem it-Tribunal administratif. It-talba għandha tinkludi l-isem u l-indirizz tal-applikant, in-nomina ta’ deċiżjoni amministrattiva, sommarju tal-fatti u oġġezzjonijiet u l-oġġett tat-talba. Din għandha tinkludi wkoll lista li turi li l-applikant se juża fil-prova. Il-qorti amministrattiva għandha tistħarreġ il-legalità tad-deċiżjoni amministrattiva u l-validità tiegħu. Regoli regolari dwar il-proċedura amministrattiva japplikaw kif deskritt hawn fuq. It-Tribunal administratif imħallfin proċedurali u l-legalità sostantiva ta’ deċiżjoni tal-IPPC kif tiġġudika fuq il-merti tal-każ. L-imħallef se jivverifika fattwali u l-kriterji tekniċi u kull dokument xieraq. Huwa jista’ jordna lil espert u jordna lill-amministrazzjoni li jippreżenta fajls u dokumenti. Huwa jista’ wkoll iżur is-sit sabiex tiġbor informazzjoni dwar is-sitwazzjoni. Sabiex jidhru quddiem il-qrati nazzjonali, mhuwiex meħtieġ li jipparteċipa fil-konsultazzjoni pubblika fażi tal-IPPC, tagħmel kummenti, jew li jipparteċipa f’seduta ta’ smigħ. Regoli regolari dwar il-locus standi quddiem il-qrati nazzjonali japplikaw għal persuni li jixtiequ jikkontestaw deċiżjoni dwar l-IPPC. Rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni fi proċeduri tal-IPPC huwa disponibbli f’każijiet fejn ikun hemm riskju ta’ dannu serju. M’hemmx regoli speċjali applikabbli għal proċeduri tal-IPPC minbarra regolari ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali.

V. aċċess għall-ġustizzja kontra l-atti jew l-ommissjonijiet

Fi kwistjonijiet ambjentali, il-pretensjonijiet jistgħu jitressqu quddiem qorti ġudizzjarja direttament kontra individwi jew entitajiet ġuridiċi. Ir-rikorrent irid juri interess suffiċjenti għal din il-kwistjoni. L-individwi privati biss jistgħu jressqu kawża quddiem qrati ġudizzjarji f’każijiet ta’ danni. Huma jistgħu wkoll jressqu talba sabiex jikseb l-annullament ta’ deċiżjoni amministrattiva li jista’ jikkawża danni li huma stess jew tal-proprjetà tagħhom. Wieħed jista’ jippretendi tiswija ta’ ħsarat ladarba, it-tneħħija ta’ azzjoni li se jagħmel ħsara lill-ambjent jew restorazzjoni tal-ambjent. Pretensjonijiet kontra d-deċiżjonijiet tal-Ministeru jew l-amministrazzjoni kompetenti tista’ titressaq quddiem it-Tribunal administratif. L-organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs) — kif rikonoxxut mil-liġi concerned- jistgħu wkoll iressqu talba kontra d-deċiżjoni Ministeru. Pretensjonijiet jistgħu jiġu ppreżentati mill-persuna li tkun direttament milquta mid-danni ambjentali, sofrew ksur tad-drittijiet tiegħu/tagħha jew minn persuna li jkollha biżżejjed interess fir-rigward tad-deċiżjoni ambjentali. L-imħallef jiddeċiedi dwar il-mertu tal-każ. Kwistjonijiet ta’ responsabbiltà ambjentali, il-Ministru li hu inkarigat mill-ambjent, u l-Ministru min hu responsabbli mill-ilma u l-amministrazzjonijiet rispettivi tagħhom huma l-awtoritajiet kompetenti mil-Lussemburgu fi kwistjonijiet ta’ responsabbiltà ambjentali. Talba għal azzjoni tista’ tiġi ppreżentata lill-Ministri jew l-amministrazzjoni kompetenti f’każ ta’ danni ambjentali jew f’każ ta’ periklu imminenti. It-talba għal azzjoni għandha tinkludi l-informazzjoni kollha meħtieġa dwar is-sitwazzjoni. L-awtorità kompetenti mbagħad teżamina t-talba għal azzjoni u jieħdu d-deċiżjoni xierqa. It-Tribunal administratif għandha kompetenti teżamina d-Deċiżjoni amministrattiva magħmula mill-ministeru jew l-amministrazzjoni kompetenti. Għandha tittieħed azzjoni legali quddiem il-Qorti fi żmien 40 jum min-notifika tad-deċiżjoni amministrattiva. 30 jiem ta’ silenzju tal-amministrazzjoni huwa ekwivalenti għal deċiżjoni ta’ rifjut tal-amministrazzjoni. Hija biss il-persuna li jkollha biżżejjed interess tista’ tressaq talba quddiem it-tribunal amministrattiv. Azzjonijiet li jinfurzaw ir-responsabbiltà ambjentali jinġiebu direttament lill-Ministru kompetenti jew amministrazzjoni. Il-NGOs li jkunu irċevew akkreditament mill-Istat jistgħu wkoll iressqu talba.

VI. Mezzi oħra ta’ aċċess għall-ġustizzja

Fil-Lussemburgu, apparti mezzi legali ta’ rimedju, iċ-ċittadini jistgħu jippreżentaw pretensjoni kontra deċiżjoni amministrattiva quddiem l-Ombudsman, li għandu jaġixxi bħala medjatur bejn il-partijiet. Madankollu, l-Ombudsman ma hijiex ser tiddeċiedi l-każ iżda minflok tgħin lill-partijiet biex jilħqu ftehim. L-Ombudsman (imsejħa wkoll “il-medjatur”) huwa l-organu prinċipali li r-regoli tal-kunflitti bejn l-amministrazzjoni u ċ-ċittadini. Ta’ intermedjarju imparzjali, l-Ombudsman se torganizza l-inkjesti biex jissolva l-kunflitt. Hija ser tipprovdi proposta biex tissolva l-kwistjoni li l-partijiet għandhom jitħallew liberi li jsegwuhom jew le. L-Ombudsman jista’ wkoll jindirizza rakkomandazzjonijiet lill-amministrazzjoni sabiex titranġa s-sitwazzjoni u jittejjeb il-funzjonament tal-amministrazzjoni. Huwa jista’ wkoll jagħmel rakkomandazzjonijiet għal emendi għal atti legali li serviet bħala bażi legali għad-deċiżjoni meta tressaq ilment kontra deċiżjoni amministrattiva. L-individwi jistgħu jinfurmaw lill-pulizija jew lill-prosekutur pubbliku f’każ ta’ reat ambjentali kriminali li jistgħu sussegwentement jiddeċiedu li jipproċedu kontra l-ħati. Ilment dwar amministrazzjoni ħażina jista’ jiġi ppreżentat lill-Ombudsman, li għandu jaġixxi bħala medjatur bejn persuni privati u l-amministrazzjoni.

VII. Locus standi

Locus standi

Il-proċedura amministrattiva

Proċedura ġudizzjarja

Individwi

Huma biss il-persuni li jkollhom relazzjoni diretta u ċerta ta’ interess għal din il-kwistjoni jistgħu jressqu każ quddiem il-qrati amministrattivi. L-interess tagħhom għandu jkun differenti minn dak ġenerali.

Huma biss il-persuni li jkollhom relazzjoni diretta u ċerta ta’ interess għal din il-kwistjoni jistgħu jressqu każ quddiem il-qrati. L-interess tagħhom għandu jkun differenti minn dak ġenerali.

NGOs

Il-NGOs għandhom locus standi jekk ikunu rċevew awtorizzazzjoni uffiċjali mill-Istat tal-Lussemburgu abbażi ta’ importanza nazzjonali tagħhom. Sabiex jirċievi l-approvazzjoni uffiċjali, il-protezzjoni tal-ambjent għandhom ikunu inklużi f’liġijiet amministrattivi tagħhom għal 3 snin.

Il-NGOs għandhom locus standi jekk ikunu awtorizzati mil-Lussemburgu abbażi ta’ importanza nazzjonali tagħhom. Sabiex jirċievi l-approvazzjoni uffiċjali, il-protezzjoni tal-ambjent għandhom ikunu inklużi f’liġijiet amministrattivi tagħhom għal 3 snin.

Entitajiet ġuridiċi oħrajn

Il-muniċipalitajiet għandhom locus standi biex tressaq azzjoni kontra awtorizzazzjoni ministerjali, kif għandhom jikkontrollaw l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni ambjentali fit-territorju tagħhom. Huma jrid ikollhom interess personali.

Aġenti tal-pulizija, il-prosekuturi pubbliċi, l-uffiċjali u aġenti tal-amministrazzjoni u ta’ amministrazzjoni doganali jistgħu jressqu azzjonijiet kontra dawk li jiksru l-liġi fi kwistjonijiet ambjentali.

Gruppi ad hoc

MHUX APPLIKABBLI

MHUX APPLIKABBLI

NGOs barranin

NGOs barranin li għandhom locus standi jekk il-liġi konċernata tipprovdi hekk.

NGOs barranin li għandhom locus standi jekk il-liġi konċernata tipprovdi hekk.

Oħrajn, ta’ kull tip

MHUX APPLIKABBLI

MHUX APPLIKABBLI

Li għandhom locus standi, l-applikant għandu jkollu permess ta’ aċċess personali u diretta, reali, ċerti, effikaċi u interess leġittimu. Fil-Lussemburgu, actio popularis ma existpublic prosekuturi, pulizija aġenti tan-Natura u l-Foresti l-amministrazzjoni u l-aġenti l-amministrazzjoni doganali tista’ twettaq il-ksur ta’ regoli ambjentali. Dan il-ksur jista’ jwassal għal azzjonijiet miġjuba quddiem jistgħu jitressqu quddiem qorti kriminali skont il-liġijiet ambjentali.

VIII. Rappreżentanza legali

Qorti ġudizzjarja, ir-rappreżentanza minn avukat hija obbligatorja meta proċedura tkun miktuba. Għaldaqstant, meta l-valur ta’ kawża huwa taħt EUR 10,000, Il-justice de paix, talbiet żgħar”, hija kompetenti biex tiddeċiedi dwar il-kwistjoni. Il-Partijiet ma għandhom jiġu rappreżentati minn avukat u l-partijiet jistgħu jidhru personalment. Fejn il-valur tat-tilwim ikun aktar minn EUR 10,000, it-Tribunal d’arrondissement huwa kompetenti u l-partijiet għandhom ikunu rrappreżentati minn avukat, avocat à la Cour. Avukat hija obbligatorja quddiem il-Court of Appeal. Konsulent legali għandu jirrappreżenta fil-kawża quddiem tribunali amministrattivi u l-mozzjoni trid tiġi ffirmata minn avukat (avocat à la Cour. Fil-Lussemburgu, ftit biss l-avukati huma speċjalizzati fil-liġi ambjentali u ħafna minnhom jipprattikaw il-liġi amministrattiva u l-liġi tal-ippjanar. L-aħjar mod kif issib avukat speċjalizzat fil-liġi ambjentali hu li tikkuntattja ta’ avukat fil-Lussemburgu, (barreau de Luxembourg).

IX. Evidenza

L-oneru tal-prova huwa fuq ir-rikorrent. Huwa għandu jressaq l-evidenza tal-fatti u d-danni. It-tipi differenti ta’ provi huma l-prova dokumentata, ix-xhieda, il-preżunzjonijiet, l-ammissjoni u l-ġuramenti. Il-forma tal-evidenza hija diskrezzjonali ħlief fil-każ ta’ dokument legali fejn il-prova trid tinkiteb. Id-deċiżjoni dwar jekk xhud għandhom jinstemgħu titħalla f’idejn l-imħallef. Il-qorti tista’ titlob il-provi ex officio jekk hija tqis li jkun utli li jiġi ċċarat il-każ. Pereżempju, il-qorti tista’ titlob l-opinjoni tal-esperti jew jorganizzaw żjarat fuq il-post. Sabiex tikseb opinjonijiet esperti tal-proċedura, il-partijiet għandhom jissottomettu isem ta’ espert quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Fi kwistjonijiet amministrattivi, l-esperti għandhom jintgħażlu minn lista ta’ esperti ppubblikata mill-Ministeru tal-Ġustizzja. L-imħallef għandu jiddetermina jekk ix-xhud espert għandhom jinstemgħu jew le. L-imħallfin jistgħu jordnaw esperti oħra jekk ma jkunux sodisfatti mill-ewwel wieħed. Madankollu, l-imħallef għandu jikkunsidra l-opinjoni ta’ espert bl-akbar attenzjoni u biss jirrifjutaha meta jkun hemm raġunijiet serji li jagħtu prova li ma ġietx ippreparata sew.

Rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni.

Fid-dritt amministrattiv, l-appell jew ir-rikors ippreżentat quddiem qorti amministrattiva kontra deċiżjoni amministrattiva m’għandhiex effett ta’ sospensjoni. Id-deċiżjoni amministrattiva hija meqjusa bħala legali u infurzabbli minkejja li l-legalità tagħha hija kkontestata. Appelli u l-azzjonijiet ġudizzjarji ma għandhomx effett sospensiv u deċiżjonijiet amministrattivi li huma eżegwiti immedjatament. Appelli u azzjonijiet ġudizzjarji tista’ biss tissospendi d-deċiżjoni amministrattiva f’każ ta’ emerġenza jew ta’ dubju serju dwar il-legalità tad-deċiżjoni. Fi kwistjonijiet ambjentali, azzjoni kontra deċiżjoni amministrattiva jista’ jkollu effett ta’ sospensjoni jekk ikun ibbażat fuq raġunijiet serji u l-esekuzzjoni tad-deċiżjoni tista’ tikkawża danni gravi u irreparabbli. Id-deċiżjoni amministrattiva jista’ jkun pożittiv jew negattiv. Huwa possibbli li wieħed jikseb rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni sabiex tevita ħsara imminenti jew li jitwaqqaf il-fastidju statutorji permezz ta’ proċedura ta’ emerġenza interim. Proċedura temporanja ta’ emerġenza hija disponibbli f’każ ta’ emerġenza quddiem l-imħallef ta’ proċeduri interim, juge des référés. Huwa jista’ jordna kwalunkwe miżuri li jipproteġu l-evidenza tax-xhieda, li tordna li jidhru jew jagħmel kwalunkwe deċiżjoni biex tiġi evitata ħsara imminenti. Il-proċedura mhux miktub. Il-Partijiet m’għandhomx il-ħtieġa li jkunu rappreżentati minn avukat. Deċiżjoni ta’ mħallef hija biss temporanja u jistgħu jiġu modifikati skont l-istess Imħallef aktar tard jew mill-qorti li tiddeċiedi fuq il-mertu. Id-deċiżjoni tal-qorti tista’ tiġi appellata fi żmien 15-il ġurnata min-notifika tad-deċiżjoni. Il-President tal-Qorti tal-Appell hija kompetenti biex tiddeċiedi l-kawża. Proċedura ta’ emerġenza ser tkun qed issegwi bħala fl-ewwel istanza.

XI. Fuq l-ispejjeż

L-applikanti li jfittxu aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali jiffaċċjaw ħlasijiet tal-marixxalli, l-ispejjeż tal-esperti u t-tariffi tal-avukati. Id-drittijiet tal-marixxalli huma stabbiliti b’tariffa fissa u rregolat mir-Regolament tal-Gran Dukat. Xhieda, esperti, tradutturi u interpreti l-miżati huma wkoll regolati minn regolament tal-Gran Dukat. L-avukati se tiddetermina b’mod individwali t-tariffi tagħhom stess. Il-miżati tagħhom jistgħu jiġu kkalkulati fuq bażi ta’ kull siegħa jew skont il-kumplessità tal-kawża. Il-Kamra tal-Avukati tal-Lussemburgu tipprojbixxi ħlasijiet ta’ kontinġenza (Pacte de l-kwota litis) matul il-perjodu kollu ta’ onorarji. Avukati ġeneralment jitolbu ritenituri għal l-onorarji, l-ispejjeż u ħlasijiet oħra għajr il-miżati statutorji. Fil-Lussemburgu, l-ebda qorti huma dovuti tariffi biex wieħed iressaq każ quddiem il-qorti, u lanqas għall-preżentata ta’ appell. L-ispejjeż tal-marixxalli u tal-avukati huma għoljin ħafna fil-Lussemburgu. Tal-bailiff mmexxija minn EUR 100 għal EUR 300. It-tariffi tal-esperti tista’ tkun bejn EUR 1500 sa EUR 6000 skont il-kumplessità tal-kompetenza. Id-drittijiet tal-avukati huma responsabbli għal 60 sa 95 % tal-ispejjeż tal-proċedura kollha. L-avukati jistgħu jitolbu fuq bażi time-spent u r-rata fis-siegħa li jistgħu jvarjaw minn EUR 100 sa EUR 650. L-indennizz mogħti lix-xhieda mmexxija minn EUR 60 għal EUR 300. Drittijiet professjonali tal-Lussemburgu huma suġġetti għal VAT b’rata ta’ 15 % (ukoll għal klijenti privati stabbiliti fi ħdan l-UE). L-ispejjeż ta’ rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni/miżura interim jista’ jvarja skont il-kumplessità u l-interess tal-kawża. Minkejja li rimedju b’mandat ta’ inibizzjoni l-proċedura għandha tkun sempliċi u rħas, avukati jistgħu jitolbu tariffi ogħla għal dan ix-xogħol minn proċeduri sempliċi. Fil-Lussemburgu, il-partijiet kollha għandhom ibatu l-ispejjeż tagħhom, irrispettivament mill-eżitu tal-każ. Indennizzi proċedurali huma rari ħafna li jiġi permess lill-partijiet. Ma hemm l-ebda regola ġenerali li tgħid li l-parti telliefa għandha tħallas l-ispejjeż tal-avukat tal-parti prevalenti. Spejjeż oħra għandhom normalment jitħallsu mill-parti telliefa.

XII. Mekkaniżmi ta’ għajnuna finanzjarja

Fil-Lussemburgu, m’hemm l-ebda eżenzjonijiet minn spejjeż fi kwistjonijiet ambjentali. Ma hemm l-ebda spejjeż proċedurali ħlief it-tariffi tal-avukati, tariffi tal-esperti u ħlasijiet tal-marixxalli, l-indennizz mogħti lix-xhieda. L-għajnuna legali hija disponibbli għal persuni li għandhom diffikultajiet finanzjarji. Huma jridu jimlew talba għall-professjoni ta’ avukat fil-Lussemburgu jew lill-entità ċentrali ta’ servizzi ta’ assistenza soċjali. Din l-assistenza finanzjarja tkopri t-tariffi kollha marbuta ma’ proċedura legali u avukat, nutar, uffiċjal ġudizzjarju u t-tariffi tat-traduttur. Tista’ tintalab għajnuna legali għall-kawżi ċivili, kummerċjali u amministrattivi għal każijiet legali kemm l-atturi u l-konvenuti. Huwa disponibbli f’kawżi u rikorsi ġudizzjarji oħra. L-għajnuna legali tista’ tingħata wkoll fil-każ ta’ miżuri ta’ prekawzjoni u l-proċeduri li jinfurzaw deċiżjonijiet tal-qorti jew kwalunkwe awtorità oħra li jwettqu. Ma hemm l-ebda għajnuna legali fi kwistjonijiet ambjentali. Madankollu, japplikaw ir-regoli dwar l-għajnuna legali regolari biex każijiet ambjentali li jridu jitressqu quddiem waħda ċivili jew qorti amministrattiva. L-għajnuna legali hija disponibbli biss għal individwi ta’ mezzi suffiċjenti. Ma hemm l-ebda assistenza legali pro bono pprovduti minn ditti fil-Lussemburgu. Servizz ta’ informazzjoni ġuridika, jipprovdi informazzjoni legali bla ħlas iżda mhux speċjalizzati fil-liġi ambjentali. Ma hemmx uffiċċji ta’ konsultazzjoni legali li jittrattaw kawżi ambjentali fil-Lussemburgu. M’hemm l-ebda interess pubbliku, organizzazzjonijiet jew avukati tal-liġi ambjentali fil-Lussemburgu.

XIII. Tempestività

Fil-prinċipju, għall-korpi amministrattivi huma mitluba tagħti deċiżjoni fi żmien 3 xhur mit-talba mibgħuta minn applikant. Jekk l-amministrazzjoni ma tagħtix deċiżjoni fi żmien 3 xhur jew inqas jekk ikun ipprovdut hekk bil-liġi, is-silenzju tiegħu huwa ekwivalenti għal deċiżjoni negattiva. L-ebda sanzjoni ma hija prevista għal nuqqas ta’ rispett tal-perjodu ta’ żmien. It-Tribunal amministrattiv jistgħu jivverifikaw il-legalità ta’ deċiżjoni ta’ rifjut u t-tħassir tad-deċiżjoni bbażata fuq nuqqas ta’ motivazzjoni. Regoli ta’ preskrizzjoni huma stabbiliti mill-Kodiċi Ċivili. Azzjonijiet legali trid titressaq quddiem qorti ġudizzjarja fi żmien 30 snin mid-data tal-ħsara jew mill-jum li fih il-vittma ġiet informata tal-ħsara. L-azzjoni legali tar-rikorrent kontra l-assigurazzjoni tiegħu għandhom jitressqu quddiem qrati ċivili fi żmien 5 snin mid-data tal-ħsara jew mill-jum li fih il-vittma ġiet informata tal-ħsara. Dewmien ta’ preskrizzjoni biex titressaq l-azzjoni pubblika hija ta’ 10 snin kontra l-kriminalità, 5 snin minflok ta’ 1 sena u għar-reati kriminali kontra r-reat iżgħar. Ma hemm l-ebda perjodu tipiku ta’ qorti ambjentali fil-Lussemburgu. Din tvarja skont il-kumplessità tal-kawża. Meta l-pretendent ppreżenta t-talba tiegħu, il-konvenut għandu jibgħat qasira (difiża) fi żmien tliet xhur. Li r-rikorrent ikun jista’ jippreżenta r-risposta tiegħu fi żmien 2-il xahar u bl-istess mod għal kwalunkwe risposti addizzjonali. Limiti ta’ żmien jistgħu jkunu estiżi mill-Juridiction de la mise en Stat il-juge de la mise en Stat jikkontrolla li ż-żewġ partijiet ikunu konformi mal-proċedura ta’ żmien. Ma ġiet stabbilita l-ebda skadenza sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tagħti s-sentenza tagħha; Sentenza ivarjaw b’mod sinifikanti bejn il-każijiet. Ma hemm ebda sanzjonijiet kontra l-qrati jagħtu deċiżjonijiet b’dewmien fil-Lussemburgu.

XIV. Kwistjonijiet oħra

Fil-maġġoranza tal-każijiet, il-pubbliku jista’ jisfida d-deċiżjonijiet ambjentali ladarba jiġu mgħarrfa bid-deċiżjoni. Informazzjoni dwar l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali huma pprovduti lill-pubbliku permezz ta’ diversi websajts.

Informazzjoni dwar l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali hija aċċessibbli permezz ta’ siti tal-gvern: Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.emwelt.lu/, http://www.developpement-durable-infrastructures.public.lu/fr/index.html.Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.developpement-durable-infrastructures.public.lu/fr/index.html L-ADR jeżisti f’forma ta’ arbitraġġ, il-medjazzjoni u l-konċiljazzjoni iżda ftit li xejn jintuża fi kwistjonijiet ambjentali fil-Lussemburgu. Minkejja li l-medjazzjoni hija disponibbli fi kwistjonijiet ambjentali fil-Lussemburgu, huwa ma jintużax ta’ spiss.

XV. Tkun barrani

Fil-Lussemburgu, ma hemm l-ebda klawżoli kontra d-diskriminazzjoni rigward il-lingwa jew tal-pajjiż ta’ oriġini li d-drittijiet proċedurali. Persuni barranin jistgħu jressqu talba quddiem forum Lussemburgiża jekk dawn ikunu legali. Jistgħu wkoll jibbenefikaw minn għajnuna legali. Fil-Lussemburgu, hemm tliet lingwi amministrattiva: Il-Franċiż, il-Ġermaniż u l-Lussemburgiż. Mad-dokumenti proċedurali kollha għandu jinkiteb bil-lingwa Franċiża iżda li s-smigħ jista’ jsir f’dawn it-tliet lingwi. It-traduzzjoni tista’ tiġi pprovduta lill-partijiet fil-qorti u se titħallas mill-Gvern. Madankollu, jekk parti tixtieq tipproduċi xhieda li għandu bżonn ta’ traduttur, il-parti li jkollha tħallas għax-xhud kif ukoll għat-tradutturi.

XVI. Każijiet transkonfinali

Fi proċedura EIA u IPPC, meta l-istabbiliment jista’ jkollhom impatt fuq l-ambjent ta’ pajjiż ieħor, it-talba li l-ilment se jintbagħat lejn il-pajjiż li se tkun tista’ tagħti l-kummenti tagħha. Din imbagħad ser jiġi informat dwar id-deċiżjoni finali. Il-pubbliku kkonċernat f’kuntest transkonfinali jinkludi individwi li jippreżentaw rabta diretta u interess suffiċjenti jekk humiex residenti jew le Lussemburgiża. Il-kunċett ta’ interess kif deskritt hawn fuq għadha l-kundizzjoni ewlenija li għandhom locus standi. Individwi tal-pajjiż milqut li għandhom interess dirett għandhom locus standi u tista’ tressaq azzjoni quddiem qorti Lussemburgiża. Huma eliġibbli għall-għajnuna legali bl-istess kondizzjonijiet lir-residenti Lussemburgiżi. Huma jistgħu jieħdu azzjoni u jitolbu inġunzjonijiet jew miżuri provviżorji taħt l-istess kundizzjonijiet ta’ residenti tal-Lussemburgu. NGOs barranin li għandhom locus standi jekk il-liġi konċernata tipprovdi hekk. L-individwi jistgħu jressqu azzjonijiet kontra l-Istat sabiex tikseb kumpens għad-danni quddiem qorti Lussemburgiża. Individwi barranin jistgħu jiftħu kawżi kontra ċittadini Lussemburgiżi jew barranin quddiem il-qrati Lussemburgiżi, anki jekk id-dannu jkun seħħ barra mill-Lussemburgu.

Links relatati

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.emwelt.lu/

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidahttp://www.developpement-durable-infrastructures.public.lu/fr/index.html


Din hija verżjoni tradotta awtomatikament tal-kontenut. Is-sid ta’ din il-paġna ma jaċċetta ebda responsabbiltà jew obbligazzjoni fir-rigward tal-kwalità ta’ dan it-test tradott b'mod awtomatiku.

L-aħħar aġġornament: 14/09/2016