Sluiten

BÈTAVERSIE VAN HET PORTAAL NU BESCHIKBAAR!

Bezoek de bètaversie van het Europees e-justitieportaal en vertel ons wat u ervan vindt!

 
 

Kruimelpad

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Internationale gezinsbemiddeling - Portugal

GEZINSMEDIATION IN PORTUGAL


Vrijwillige deelname en officiële bekrachtiging van de overeenkomst

In Portugal vindt mediation plaats op vrijwillige basis. De partijen bij een familiegeschil waarbij kinderen of echtgenoten betrokken zijn, kunnen overeenkomen om een beroep te doen op publieke of private mediation. De rechtbank kan de partijen eveneens adviseren om gebruik te maken van mediation. Een dergelijke stap kan echter niet worden opgelegd als de partijen dit niet willen of hier bezwaar tegen maken. Mediation kan voorafgaan aan of samengaan met een rechtsvordering voor de rechtbank of de burgerlijke stand. Een overeenkomst over familiekwesties dient in alle gevallen officieel te worden bekrachtigd om uitvoerbaar te zijn. De wettelijke vertegenwoordiger van de partijen is in voorkomend geval gemachtigd om deel te nemen aan de mediationbijeenkomsten en doet dit in de praktijk incidenteel. De algemene beginselen voor mediation zijn vastgelegd in wet nr. 29/2013 van 19 april.

Mediation in de rechtbanken

Indien de partijen een beroep doen op gezinsmediation voordat zij een rechtsvordering instellen en tot een overeenkomst komen, dienen zij deze officieel te laten bekrachtigen door het kantoor van de burgerlijke stand naar hun keuze. In dit geval kan de overeenkomst betrekking hebben op kwesties aangaande de echtgenoten (echtscheiding, alimentatie, echtelijke woning, gebruik van de familienaam door de ex-echtgenoot etc.) of de kinderen (overeenkomst over de ouderlijke verantwoordelijkheden in het kader van een echtscheidingsovereenkomst, overeenkomst over alimentatie voor de grotere kinderen etc.). Vóór de officiële bekrachtiging door de ambtenaar van de burgerlijke stand brengt het Openbaar Ministerie een advies uit over het deel van de overeenkomst dat betrekking heeft op de ouderlijke verantwoordelijkheden voor minderjarige kinderen.

Indien de gezinsmediation plaatsvindt voorafgaand aan de rechtsvordering en het enige doel hiervan is om de ouderlijke verantwoordelijkheden voor minderjarige kinderen middels een overeenkomst te reguleren (zonder echtscheidingsovereenkomst of overeenkomst voor scheiding van tafel en bed), dienen de partijen de bevoegde rechtbank te verzoeken om deze overeenkomst officieel te bekrachtigen.

Indien de gezinsmediation plaatsvindt tijdens een gerechtelijke procedure, dient de volgende procedure te worden gevolgd.

  • Rechtsvorderingen over de ouderlijke verantwoordelijkheden (gezag, omgangsrecht, alimentatie voor minderjarige kinderen etc.) beginnen met een gespecialiseerd technisch verhoor en mediation. Indien de bijeenkomst waarvoor de partijen door de rechter zijn opgeroepen niet leidt tot een overeenkomst, schort de rechter de bijeenkomst twee à drie maanden op en verwijst hij de partijen naar een van de volgende twee procedures: mediation indien beide partijen hierom vragen of hierin toestemmen of gespecialiseerd technisch verhoor door de technische evaluatiediensten van de rechtbank. Na de opschortingstermijn wordt de bijeenkomst hervat. Indien er een overeenkomst is gesloten in het kader van een van de twee bovenstaande procedures, gaat de rechter over tot de evaluatie en de officiële bekrachtiging. Indien dit niet het geval is, wordt de procedure voortgezet als geding.
  • Voor alle algemene burgerlijke rechtsvorderingen, met name wat betreft echtgenoten (echtscheiding, scheiding van tafel en bed, partneralimentatie en kinderalimentatie, bestemming van de echtelijke woning, als er geen eerste overeenkomst is etc.), geeft artikel 273 van het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering de rechtbank het recht om het lopende geding op te schorten en de zaak te verwijzen naar mediation, mits beide partijen akkoord gaan.
  • Krachtens artikel 272, lid 4, van het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering kunnen de partijen in onderlinge overeenstemming eveneens verzoeken om de rechtsvordering gedurende drie maanden op te schorten en kunnen zij gedurende deze periode een beroep te doen op vrijwillige mediation.

Indien er naar aanleiding van de mediation in het kader van de bovenbedoelde rechtsvorderingen een overeenkomst wordt gesloten, dienen de partijen de rechtbank te verzoeken om deze officieel te bekrachtigen.

De partijen dienen van tevoren overeenstemming te bereiken voor rechtsvorderingen over familiekwesties die onder de bevoegdheid van de ambtenaren van de burgerlijke stand vallen. Indien dit niet het geval is, vallen zij onder de bevoegdheid van de rechtbanken. Dientengevolge kan het nuttig zijn om vóór het aanspannen van een procedure op initiatief van de partijen over te gaan tot mediation. Zodra de procedure is ingesteld bij het kantoor van de burgerlijke stand, dient de ambtenaar de echtgenoten die verzoeken om echtscheiding krachtens artikel 14, lid 3, van DL nr. 272/2001 van 13 januari in kennis te stellen van het bestaan van mediationdiensten. Krachtens deze wettelijke bepaling mogen de partijen in het kader van een bij de burgerlijke stand ingestelde procedure voor scheiding door onderlinge toestemming een beroep doen op mediation om te komen tot verzoening of tot een overeenkomst over de ouderlijke verantwoordelijkheden bij de echtscheidingsovereenkomst, mits het Openbaar Ministerie het hiermee eens is.

Keuze voor een publieke of private mediator, duur en kosten van de mediation

Gewoonlijk duurt gezinsmediation maximaal drie maanden, conform de bepalingen van artikel 272, lid 4, van het wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Uitsluitend in uitzonderlijke, naar behoren gemotiveerde gevallen kan mediation langer duren.

Indien de partijen een beroep doen op private mediation, dienen zij de honoraria van de mediator te betalen. Deze honoraria, de voorschriften en de mediationagenda zijn vermeld in het mediationprotocol dat door de partijen en de mediator aan het begin van de mediation wordt ondertekend. De lijst met publieke of private mediators van ministerie van Justitie voor partijen die een private mediator wensen te kiezen, kan worden geraadpleegd op: http://www.dgpj.mj.pt/sections/gral/mediacao-publica.

Om een beroep te doen op publieke mediation dienen de partijen contact op te nemen met het bureau voor alternatieve geschillenbeslechting van het directoraat-generaal justitiebeleid en een afspraak te maken voorafgaand aan de mediation. Er kan telefonisch, per e-mail of via een digitaal formulier contact worden opgenomen. Het mediationprotocol tussen de partijen en de mediator wordt ondertekend tijdens de bijeenkomst voorafgaand aan de publieke mediation. Hierin zijn de duur van de mediation en de bijeenkomsten geregeld en worden de regels van de procedure verklaard.

De kosten van de publieke mediation bedragen vijftig euro voor iedere partij, ongeacht het aantal geplande bijeenkomsten. Iedere partij dient dit bedrag bij aanvang van de publieke mediation te betalen. De honoraria van de publieke mediators komen niet voor rekening van de partijen. Deze worden volgens een wettelijk vastgestelde schaal betaald door het directoraat-generaal justitiebeleid.

De publieke mediation kan plaatsvinden in het pand van het directoraat-generaal justitiebeleid of op iedere andere plaats die hiervoor is voorzien in de woonplaats van de partijen.

In het kader van publieke mediation kunnen de partijen een mediator uit de lijst van publieke mediators kiezen. Indien zij dit niet doen, wijst het bureau voor alternatieve geschillenbeslechting van het directoraat-generaal justitiebeleid volgens een bepaalde volgorde een mediator aan, waarbij rekening wordt gehouden met de geografische ligging ten opzichte van de woonplaats van de partijen. Deze informatie wordt over het algemeen digitaal gecommuniceerd.

Indien de partijen rechtsbijstand genieten, kan deze de mediationkosten dekken.

Grensoverschrijdende mediation en co-mediation

In geval van een grensoverschrijdend geschil waarbij de partijen niet aan de bijeenkomsten kunnen deelnemen, is het mogelijk om een beroep te doen op videoconferentiesystemen om de mediation goed te laten verlopen.

In Portugal kunnen mediators uit andere lidstaten niet alleen worden ingeschreven op de lijst van gezinsmediators van het ministerie van Justitie (die publieke en private mediators bevat), maar eveneens worden geplaatst op de lijst van publieke gezinsmediators (op basis van een aanbesteding). In beide gevallen gelden dezelfde voorwaarden als voor nationale mediators.

In Portugal is co-mediation toegestaan bij publieke en private mediation. Het is mogelijk om een beroep te doen op co-mediation als de partijen dit wensen of op initiatief van de mediator, indien hij van mening is dat deze stap het gemakkelijker maakt om overeenstemming te bereiken.

Links

De volgende links staan op de pagina De link wordt in een nieuw venster geopend.http://www.dgpj.mj.pt/sections/gral/mediacao-publica: de link naar de nationale wetgeving inzake mediation; de link naar de lijst van publieke en private mediators; de link naar de informatie over gezinsmediation en mediation in het algemeen.

Verzoeken om publieke mediation kunnen telefonisch worden gedaan op nummer + 351 808 26 2000, per e-mail op het adres De link wordt in een nieuw venster geopend.smf@gral.mj.pt, of via het online formulier via de hyperlink De link wordt in een nieuw venster geopend.http://smf.mj.pt/.

 

Laatste opmerking

De informatie op dit blad is algemeen. Deze houdt op geen enkele wijze een verplichting in voor het contactpunt, het Europees justitieel netwerk in burgerlijke en handelszaken, de rechtbanken of een andere ontvanger. Het blijft altijd nodig de toepasselijke wetgeving te raadplegen.


De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken EJN-contactpunten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. Het EJN en de Commissie aanvaarden geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor informatie of gegevens in dit document of waarnaar in dit document wordt verwezen. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Laatste update: 28/01/2019