Mogħdija tan-navigazzjoni

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Dritt tal-UE


L-Unjoni Ewropea (UE) għandha sistema legali u dritt tagħha: ir-regoli u l-prinċipji ewlenin huma stabbiliti fit-Trattati kostituttivi; l-UE tista’ tadotta atti legali u leġiżlattivi, li l-Istati Membri jridu jirrispettaw u japplikaw.


Il-liġi tal-UE hija legalment vinkolanti u pubblikament disponibbli fl-ilsna uffiċjali kollha tal-UE. Permezz tas-sit elettroniku Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaEUR-Lex jista’ jkollok aċċess għat-test sħiħ tad-dokumenti legali tal-UE f’dawk l-ilsna kollha u tista’ tagħmel tiftixa għal liġi jew biċċa leġiżlazzjoni partikolari.

Sorsi tal-liġi tal-UE

Iż-żewġ sorsi prinċipali tad-dritt tal-UE huma: il-liġi primarja u l-liġi sekondarja.

Il-liġi primarja hija magħmula mit-trattati li jistabbilixxu l-qafas legali tal-Unjoni Ewropea. Il-liġi sekondarja hija magħmula minn strumenti legali bbażati fuq dawn it-trattati, bħal regolament, direttivi, deċiżjonijiet u ftehimiet. Barra minn hekk, hemm il-prinċipji ġenerali tal-liġi tal-UE, il-ġurisprudenza żviluppata mill-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja u d-dritt internazzjonali .

Karatteristika partikolari tal-liġi tal-UE hija li tista’ tiġi infurzata direttament quddiem il-qrati tal-Istati Membri tal-UE (“effett dirett”) u li l-liġijiet tal-Istati Membri tal-UE jistgħu jiġu kkunsidrati bħala inapplikabbli meta jidħlu f’kunflitt mal-liġi tal-UE (“is-supremazija” ta’ din tal-aħħar).

Il-liġi primarja tal-UE (it-Trattati)

Il-liġi primarja tista’ tiġi kkunsidrata bħala s-sors suprem tal-liġi fl-Unjoni Ewropea. Din il-liġi tinsab fil-quċċata tal-ordni legali Ewropew u tikkonsisti prinċipalment fit-Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidatrattati li ġejjin:

Flimkien, dawn it-trattati jistabbilixxu d-diviżjoni tal-poteri bejn l-Unjoni u l-Istati Membri, jiddefinixxu l-proċess deċiżjonali, il-poteri tal-istituzzjonijiet tal-UE u l-ambitu tal-attivitajiet tagħhom f’kull qasam tal-politika.

L-iktar reviżjoni reċenti li saret lil-liġi primarja tal-UE saret bit-Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaTrattat ta’ Lisbona, li daħal fis-seħħ f’Diċembru 2009 (it-trattati li ssemmew iktar ’il fuq jinkludu l-emendi li saru bit-Trattat ta’ Lisbona).

Il-liġi sekondarja tal-UE (leġiżlazzjoni, ftehimiet, eċċ.)

Il-liġi sekondarja tinkludi dawk li jissejħu atti unilaterali u ftehimiet.

L-atti unilaterali huma prinċipalment dawk elenkati fl-Artikolu 288 tat-Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaTrattat dwar il-funzjonament tal-UE: regolament, direttivi, deċiżjonijiet, opinjonijiet u rakkomandazzjonijiet. Barra minn hekk, hemm atti speċifiċi bbażati fuq trattati preċedenti: pereżempju, fil-qasam tal-kwistjonijiet kriminali jkomplu japplikaw id-“deċiżjonijiet qafas” (kienu adottati qabel ma t-Trattat ta’ Lisbona daħal fis-seħħ, meta l-kooperazzjoni ġudizzjarja u tal-pulizija fil-qasam kriminali kellha status speċifiku – tista’ ssib iktar informazzjoni dwar dan fil-link li ġej: Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidasommarji - qasam kriminali sa Novembru 2009). L-atti legalment vinkolanti li ġew adottati permezz ta’ proċedura leġiżlattiva (bħal regolamenti, direttivi u deċiżjonijiet qafas) jissejħu atti leġiżlattivi jew “leġiżlazzjoni”.

Il-ftehimiet jinkludu: ftehimiet jew konvenzjonijiet internazzjonali, iffirmati mill-Komunità jew mill-Unjoni Ewropea u pajjiż jew organizzazzjoni barra mill-UE, ftehimiet bejn l-Istati Membri u ftehimiet interistituzzjonali konklużi minn istituzzjonijiet differenti tal-UE.

Sommarji tal-leġiżlazzjoni u iktar informazzjoni

Minbarra l-Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaEUR-Lex, li jipprovdi t-testi sħaħ tad-dokumenti kollha tad-dritt tal-UE, is-sit elettroniku Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdida“Sommarji tal-leġiżlazzjoni tal-UE” jippreżenta l-aspetti prinċipali tal-leġiżlazzjoni tal-UE b’mod konċiż u li faċli taqrah. Dan is-sit jipprovdi madwar 3000 sommarju tal-leġiżlazzjoni tal-UE fil-forma ta’ skedi, mifruxa taħt l-oqsma tematiċi li jikkorrispondu għall-Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaattivitajiet tal-UE. It-temi jvarjaw mill-agrikoltura għat-trasport, u jkopru b’mod komprensiv u aġġornat il-leġiżlazzjoni tal-UE. Dak li mhux kopert, madankollu, huma d-deċiżjonijiet legali li jkunu biss ta’ interess temporanju, bħad-deċiżjonijiet dwar l-għotjiet.

Barra minn hekk, il-bażi tad-dejta Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaEUR-Lex issegwi l-proposti leġiżlattivi kollha waqt il-proċess deċiżjonali tal-istituzzjonijiet tal-UE, u Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaEurope Direct tikkomplementa l-bażijiet tad-dejta li diġà ssemmew billi toffri sommarji li jinftiehmu malajr ta’ leġiżlazzjoni tal-UE li xi drabi tkun pjuttost twila u teknika (twieġeb wkoll għall-mistoqsijiet taċ-ċittadini rigward l-UE).


Din il-paġna hi amministrata mill-Kummissjoni Ewropea. L-informazzjoni f’din il-paġna ma tirriflettix neċessarjament il-pożizzjoni uffiċjali tal-Kummissjoni Ewropea. Il-Kummissjoni ma taċċetta l-ebda responsabbiltà fir-rigward ta’ kwalunkwe informazzjoni jew dejta li tinsab jew li hemm referenza għaliha f'dan id-dokument. Jekk jogħġbok irreferi għall-avviż legali fir-rigward tar-regoli dwar id-drittijiet tal-awtur għall-paġni Ewropej.

L-aħħar aġġornament: 26/09/2016