Ścieżka nawigacji

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Europejski nakaz aresztowania


Europejski nakaz aresztowania (ENA) wydaje się w następstwie przeprowadzenia transgranicznego uproszczonego postępowania sądowego, w ramach którego dochodzi do przekazania podejrzanych lub oskarżonych na potrzeby ścigania przestępstw lub wykonania wyroku pozbawienia wolności lub zastosowania środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności. Europejski nakaz aresztowania wydany przez organy sądowe jednego z państw członkowskich jest ważny na całym terytorium Unii Europejskiej

Europejski nakaz aresztowania stosuje się od 1 stycznia 2004 r. Zastępuje on długie procedury ekstradycji, które dawnej były stosowane przez państwa członkowskie.


Jak to działa?

Jest to wydany przez organ sądowy jednego z państw członkowskich wniosek o aresztowanie danej osoby w innym państwie członkowskim i przekazanie tej osoby do państwa, które wystąpiło z wnioskiem, do celów ścigania lub wykonania wyroku pozbawienia wolności lub zastosowania środka zabezpieczającego polegającego na pozbawieniu wolności. Mechanizm ten opiera się na zasadzie wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych. Ma on zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich UE.

Mechanizm działa na zasadzie bezpośredniego kontaktu między organami sądowymi.

Organy korzystające z nakazu są zobowiązane do poszanowania Link otworzy się w nowym okniepraw procesowych podejrzanych i oskarżonych – takich jak prawo do informacji, prawo do adwokata, a także potencjalnie prawo do tłumacza ustnego – na podstawie prawa kraju, w którym dana osoba została aresztowana.

„Jak wystawiać europejski nakaz aresztowania?”(podręcznik)

Co się zmieniło w porównaniu do tradycyjnych procedur ekstradycji?

  1. Ściśle określone terminy
    Państwo, w którym aresztowano daną osobę, musi przekazać ją do państwa, w którym wydano nakaz, w terminie nieprzekraczającym 60 dni od daty aresztowania.
    Jeżeli dana osoba wyraża zgodę na przekazanie, postanowienie o przekazaniu musi zostać wydane w terminie 10 dni.
  2. Zniesienie zasady podwójnej odpowiedzialności karnej
    W odniesieniu do 32 kategorii ciężkich przestępstw nie istnieje wymóg, aby czyn stanowił przestępstwo w obu państwach. Jedynym wymogiem jest to, aby minimalne ustawowe zagrożenie karą pozbawienia wolności wynosiło co najmniej trzy lata w państwie, w którym wydano nakaz.
  3. Brak wymiaru politycznego
    Decyzje są podejmowane wyłącznie przez organy sądowe. Nie bierze się pod uwagę czynników politycznych.
  4. Przekazanie własnych obywateli
    Państwa Unii Europejskiej nie mogą już odmówić przekazania własnych obywateli, chyba że przejmą wykonanie wyroku pozbawienia wolności w przypadku danej osoby.
  5. Gwarancje
    Państwo wykonujące nakaz może wymagać gwarancji, że:
    a. dana osoba po upływie określonego okresu będzie miała prawo wystąpić o kontrolę orzeczenia, jeżeli orzeczono karę dożywotniego pozbawienia wolności;
    b. dana osoba może odbyć karę pozbawienia wolności w państwie przekazania, jeżeli jest obywatelem tego państwa lub ma miejsce zwykłego pobytu w tym państwie.
  6. Podstawy odmowy wykonania nakazu
    Państwo może odmówić przekazania danej osoby, jeżeli ma zastosowanie jedna z przesłanek obligatoryjnych lub fakultatywnych:

    Przesłanki obligatoryjne
    – dana osoba została już osądzona za popełnienie tego samego przestępstwa (ne bis in idem);
    niepełnoletność (dana osoba nie osiągnęła wieku odpowiedzialności karnej w państwie, w którym została aresztowana);
    amnestia (państwo, w którym dana osoba została aresztowana, mogło ścigać tę osobę, ale przestępstwo jest objęte amnestią w tym państwie).

    Przesłanki fakultatywne – takie jak:
    – brak podwójnej odpowiedzialności karnej w przypadku przestępstw innych niż wyżej wymienione 32 kategorie;
    – właściwość miejscowa;
    – toczące się postępowanie w państwie wykonania;
    – przedawnienie.

Dane statystyczne dotyczące stosowania ENA

W większości państw członkowskich przekazanie następuje:

  • za zgodą – w terminie 14-16 dni (około 50% przekazań)
  • bez zgody – w terminie nieprzekraczającym 2 miesięcy.

Chociaż nie są dostępne dane dotyczące wszystkich państw członkowskich, tabela przedstawia informacje na temat częstotliwości stosowania ENA.

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Wydane nakazy

6 900

6 750

11 000

14 200

15 800

13 900

9 800

10 450

13 100

14 700

Osoby odnalezione lub zatrzymane

1 770

2 040

4200

4 500

6 150

6 460

6 490

5 840

7 850

9 660

Osoby przekazane

1 530

1 890

3 400

3 630

5 580

5 370

5 230

4 480

3 460

5 480

Powiązane strony

Link otworzy się w nowym oknieDecyzja ramowa dotycząca europejskiego nakazu aresztowania


Stroną zarządza Komisja Europejska. Informacje na tej stronie nie muszą odzwierciedlać oficjalnego stanowiska Komisji Europejskiej, nie ponosi ona również odpowiedzialności za wszelkie informacje, dane czy odniesienia na niej zawarte. Więcej informacji na temat praw autorskich odnoszących się do stron UE znajduje się na stronie „Informacje prawne”.

Ostatnia aktualizacja: 24/10/2016