Zamknij

PORTAL JEST JUŻ DOSTĘPNY W WERSJI BETA!

Odwiedź europejski portal „e-Sprawiedliwość” w wersji beta i powiedz nam, co o nim myślisz!

 
 

Ścieżka nawigacji

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Mediacja w państwach członkowskich - Estonia

Strona w wybranej przez Ciebie wersji językowej jest obecnie tłumaczona przez nasze służby tłumaczeniowe.
Do tej pory przetłumaczono ją na następujące języki: estoński

Zamiast zwracać się do sądu, warto spróbować rozstrzygnąć spór drogą mediacji. Jest to alternatywna metoda rozwiązywania sporów, w ramach której mediator pomaga stronom sporu osiągnąć porozumienie. Organy rządowe oraz prawnicy praktycy w Estonii znają zalety mediacji.


Z kim należy się skontaktować?

W Estonii należy dokonać rozróżnienia pomiędzy postępowaniem mediacyjnym a postępowaniem pojednawczym. Mediacja jest pojęciem szerokim, obejmującym wszelkie czynności, w ramach których niezależna osoba trzecia, nieposiadająca uprawnień sędziego arbitrażowego, podejmuje interwencję pomiędzy osobami będącymi w sporze w jakiejkolwiek sprawie.

W niektórych przypadkach mediatorem może być Kanclerz Sprawiedliwości. Wprawdzie w ustawie o Kanclerzu Sprawiedliwości nie używa się terminu „rzecznik praw obywatelskich”, jednak w rzeczywistości Kanclerz Sprawiedliwości pełni również funkcję rzecznika praw obywatelskich, monitoruje bowiem przestrzeganie przez instytucje rządowe podstawowych praw i wolności człowieka, a także zasad dobrych rządów. Monitoruje on również działalność władz lokalnych, osób prawnych prawa publicznego oraz podmiotów prywatnych wykonujących funkcje publiczne. Począwszy od 2011 r., na mocy art. 4 Konwencji o prawach dziecka, Kanclerz Sprawiedliwości pełni także funkcję rzecznika praw dziecka. Więcej informacji można znaleźć na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej Urzędu Kanclerza Sprawiedliwości.

Zgodnie z przepisami prawa estońskiego postępowanie pojednawcze oznacza czynności prowadzone przez rozjemcę lub organ pojednawczy w sprawach cywilnych. Postępowanie pojednawcze regulują przepisy ustawy o postępowaniu pojednawczym, natomiast postępowanie mediacyjne podlega przepisom odrębnej ustawy o mediacji. Ustawa o postępowaniu pojednawczym została opracowana w celu transpozycji do prawa estońskiego dyrektywy 2008/52/WE w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych.

Zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu pojednawczym rozjemcą może być każda osoba fizyczna, do której strony zwróciły się z prośbą o występowanie w tym charakterze. Adwokaci i notariusze również mogą pełnić funkcję rozjemcy. Zgodnie z przepisami ustawy rolę rozjemcy można powierzyć także organowi władzy państwowej lub lokalnej.

Wykaz notariuszy, którzy zadeklarowali wolę występowania w charakterze rozjemcy, można znaleźć na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej Izby Notarialnej.

Wykaz adwokatów, którzy zadeklarowali wolę występowania w charakterze rozjemcy, można znaleźć na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej Izby Notarialnej.

Ministerstwo Spraw Społecznych zamierza rozwijać działalność mediatorów rodzinnych i rozjemców.

Można również zwrócić się do następujących organizacji pozarządowych:

  • Link otworzy się w nowym oknieEstońskie Stowarzyszenie Mediatorów udziela informacji w języku estońskim i angielskim. Osobą do kontaktów jest Link otworzy się w nowym oknieAnneli Liivamägi.
  • Link otworzy się w nowym oknieEstońska Unia na rzecz Dobra Dziecka jest nienastawionym na zysk stowarzyszeniem mającym na celu ochronę praw dziecka. Do jej zadań należy m. in. udzielanie porad rodzicom, którzy zamierzają uzyskać separację lub rozwód, i zachęcenie ich do skorzystania z usług rozjemców w celu ochrony interesów ich dzieci. Unia organizuje szkolenia w dziedzinie mediacji rodzinnej.
  • Link otworzy się w nowym oknieEstońskie Stowarzyszenie Ubezpieczycieli powołało mediatora ubezpieczeniowego, który zajmuje się rozpatrywaniem sporów pomiędzy ubezpieczonymi a ubezpieczycielami lub pośrednikami ubezpieczeniowymi.

Na mocy ustawy o rozstrzyganiu sporów zbiorowych pracy w wypadku powstania sporu zbiorowego pracy (sporu dotyczącego warunków układu zbiorowego pracy) strony mają prawo zwrócić się do Rozjemcy Publicznego. Rozjemca Publiczny jest bezstronnym specjalistą, który pomaga stronom sporu osiągnąć kompromis.

Adres do kontaktów z Rozjemcą Publicznym w sprawie sporów zbiorowych pracy: Henn Pärn, Rozjemca Publiczny, numer telefonu, e-mail Link otworzy się w nowym oknieHenn.Parn@riikliklepitaja.ee. Więcej informacji można znaleźć na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej Rozjemcy Publicznego.

W jakich dziedzinach dopuszcza się korzystanie z mediacji lub jest ona najbardziej rozpowszechniona?

Procedura pojednawcza przewidziana w ustawie o postępowaniu pojednawczym może być zasadniczo stosowana w celu rozstrzygania wszelkich sporów na gruncie prawa cywilnego. Istnieje procedura pojednawcza w sprawach cywilnych, w których spór dotyczy stosunku z zakresu prawa prywatnego i jest rozpoznawany przez sąd rejonowy. Wprawdzie brak jest porównawczych danych statystycznych, ale najprawdopodobniej z mediacji najczęściej korzysta się w dziedzinie prawa rodzinnego.

Kanclerz Sprawiedliwości rozstrzyga spory dotyczące dyskryminacji, w których osoba zainteresowana składa oświadczenie, że była dyskryminowana ze względu na płeć, rasę, narodowość (pochodzenie etniczne), kolor skóry, język, pochodzenie, wyznanie, przekonania polityczne lub inne przekonania, status finansowy lub społeczny, wiek, niepełnosprawność, orientację seksualną lub z innych względów określonych przepisami prawa. Mediatorzy mogą również prowadzić czynności w przypadku naruszenia praw podstawowych.

Rozjemca Publiczny występuje w charakterze rozjemcy w sporach zbiorowych pracy.

Czy istnieją szczególne zasady, do których należy się stosować?

Zgodnie z prawem estońskim korzystanie z mediacji jest co do zasady dobrowolne.

Estońskie Stowarzyszenie Mediatorów opracowało standardy w zakresie kwalifikacji, których wymagać się będzie od rozjemców zamierzających prowadzić działalność w dziedzinie mediacji rodzinnej w Estonii.

Estoński kodeks postępowania cywilnego zawiera szczególny przepis, który przewiduje prowadzenie postępowania pojednawczego przez sędziego w sytuacji, gdy któreś z rodziców narusza orzeczenie dotyczące kontaktów z dzieckiem. Zgodnie z art. 563 kodeksu na wniosek jednego z rodziców sąd może wezwać oboje rodziców do sądu w celu rozstrzygnięcia sporu w drodze ugody. Sąd wzywa rodziców do osobistego stawiennictwa i informuje ich o potencjalnych konsekwencjach prawnych (grzywna lub pozbawienie wolności) grożących w przypadku niestawiennictwa.

Kodeks postępowania cywilnego stanowi również, że w wypadku gdy sąd uzna to za konieczne w celu rozstrzygnięcia sporu z uwagi na okoliczności sprawy oraz dotychczasowy przebieg postępowania, może on nakazać stronom uczestnictwo w procedurze pojednawczej przewidzianej w ustawie o postępowaniu pojednawczym.

Postępowanie pojednawcze prowadzone za pośrednictwem Kanclerza Sprawiedliwości regulują przepisy art. 355-3515 ustawy o Kanclerzu Sprawiedliwości.

Rozstrzyganie sporów zbiorowych pracy, czynności Rozjemcy Publicznego oraz prawa i obowiązki stron uczestniczących w postępowaniu regulują przepisy ustawy o rozstrzyganiu sporów zbiorowych pracy.

Regulamin postępowania przed mediatorem ubezpieczeniowym powołanym przez Estońskie Stowarzyszenie Ubezpieczycieli jest dostępny na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej Stowarzyszenia.

Ministerstwo Spraw Społecznych wspiera rozwój mediacji rodzinnej; pomoc ta obejmuje tworzenie standardów w zakresie kwalifikacji mediatorów rodzinnych. W przyszłości rząd lub władze lokalne będą mogły proponować usługi w zakresie mediacji i pokrywać koszty niektórych z tych usług.

Informacje i szkolenia

Informacje na temat rozjemców prowadzących działalność na mocy ustawy o postępowaniu pojednawczym, w tym notariuszy i adwokatów, można znaleźć na stronach internetowych tych spośród nich, którzy występują w charakterze rozjemców. Wykaz notariuszy, którzy zadeklarowali wolę występowania w charakterze rozjemcy, można znaleźć na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej Izby Notarialnej. Te same informacje odnośnie do adwokatów znajdują się na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej Estońskiej Izby Adwokackiej.

Informacje na temat działań w charakterze rozjemcy prowadzonych przez Kanclerza Sprawiedliwości można znaleźć na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej Kanclerza Sprawiedliwości.

Informacje o czynnościach Rozjemcy Publicznego występującego w charakterze rozjemcy można znaleźć na Link otworzy się w nowym okniestronie internetowej Rozjemcy Publicznego.

Szkolenia dla mediatorów prowadzą podmioty sektora prywatnego (np. Stowarzyszenie Mediatorów). Nie istnieją żadne szczególne uregulowania dotyczące szkoleń dla mediatorów.

Jakie są koszty mediacji?

Na mocy ustawy o postępowaniu pojednawczym postępowanie pojednawcze nie jest bezpłatne, a kwestie dotyczące kosztów jego przeprowadzenia należy uregulować w umowie zawartej pomiędzy mediatorem oraz stronami postępowania. Zgodnie z informacjami podanymi na stronie internetowej Stowarzyszenia Mediatorów w 2013 r. koszt jednej sesji postępowania pojednawczego dla rodzin wynosił 60 EUR. Koszt mediacji dzieli się po równo pomiędzy strony.

Jeżeli sąd uzna za niezbędne skorzystanie z usług rozjemcy lub mediatora w celu rozstrzygnięcia sporu, wówczas strona znajdująca się w gorszej sytuacji materialnej może zwrócić się o przyznanie pomocy państwa na pokrycie kosztów.

W przypadku, gdy w charakterze rozjemcy występuje Kanclerz Sprawiedliwości, nie pobiera się żadnej opłaty. Z procedurą pojednawczą mogą jednak wiązać się dodatkowe koszty. O tym, kto ma pokryć tego rodzaju koszty, decyduje Kanclerz Sprawiedliwości.

Rozstrzyganie sporów zbiorowych pracy przez Rozjemcę Publicznego jest również nieodpłatne. Koszty wynikłe z rozstrzygnięcia sporu zbiorowego pracy ponosi strona uznana za winną lub są one dzielone pomiędzy strony za obopólną zgodą.

Mediator ubezpieczeniowy ustanowiony przez Estońskie Stowarzyszenie Ubezpieczycieli pobiera opłatę administracyjną w wysokości 50 EUR, natomiast wynagrodzenie rozjemcy ubezpieczeniowego wynosi maksymalnie 160 EUR. Jeśli postępowanie pojednawcze nie doprowadzi do zakończenia sporu, wówczas rozjemca ubezpieczeniowy pobiera połowę stawki wyjściowej.

Czy ugoda zawarta w wyniku mediacji może być egzekwowana?

Na mocy ustawy o postępowaniu pojednawczym ugoda zawarta w wyniku postępowania pojednawczego podlega wykonaniu po przeprowadzeniu, na wniosek, odpowiedniej procedury nadania jej klauzuli wykonalności (art. 6271 i 6272 kodeksu postępowania cywilnego). Również notariusz może nadać klauzulę wykonalności ugodzie zawartej w wyniku postępowania pojednawczego przeprowadzonego przez notariusza lub adwokata zgodnie z przepisami ustawy o notariacie.

Porozumienie osiągnięte za pośrednictwem Rozjemcy Publicznego, rozstrzygające spór zbiorowy pracy, jest wiążące dla obu stron i obowiązuje od dnia podpisania, o ile nie uzgodniono innego terminu jego wejścia w życie. Tego rodzaju porozumienie nie stanowi jednak tytułu wykonawczego.


Za wersję tej strony w języku danego kraju odpowiada właściwe państwo członkowskie. Tłumaczenie zostało wykonane przez służby Komisji Europejskiej. Jeżeli właściwy organ krajowy wprowadził jakieś zmiany w wersji oryginalnej, mogły one jeszcze nie zostać uwzględnione w tłumaczeniu. Komisja Europejska nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności w odniesieniu do danych lub informacji, które niniejszy dokument zawiera, lub do których się odnosi. Informacje na temat przepisów dotyczących praw autorskich, które obowiązują w państwie członkowskim odpowiedzialnym za niniejszą stronę, znajdują się w informacji prawnej.

Ostatnia aktualizacja: 11/12/2014