Bemiddeling/mediation in de lidstaten - Portugal

Aan de vertaling in het Nederlands wordt momenteel gewerkt.
De volgende vertalingen zijn al beschikbaar: Portugees

U kunt ook proberen uw geschil via bemiddeling/mediation op te lossen in plaats van via de rechter. Dit wordt alternatieve geschillenbeslechting (ADR) genoemd, waarbij een mediator optreedt om de partijen die een geschil met elkaar hebben tot overeenstemming te brengen. Overheid en juristen erkennen de voordelen van mediation.


Met wie moet u contact opnemen?

In Portugal is een centraal overheidsorgaan verantwoordelijk voor de regulering van mediationactiviteiten – het directoraat-generaal voor justitiebeleid (Direção-Geral da Política de Justiça).

Dit directoraat-generaal is een departement van het Ministerie van Justitie en is gevestigd te:

Av. D. João II, Lote 1.08.01-E, Torre H, Pisos 2/3 1990-097 Lissabon.

Contactgegevens:

  • E-mail De link wordt in een nieuw venster geopend.correio@dgpj.mj.pt
  • Telefoonnummer: (+351) 217924000
  • Fax: (+351) 217924048 of 217924090.

De website van het directoraat-generaal bevat het grootste deel van de beschikbare informatie over openbare mediationdiensten en over andere methoden van alternatieve geschillenbeslechting.

Er is een lijst met mediators, maar de website geeft verder geen informatie over het vinden van een mediator. Zodra het besluit tot mediation volgens de regels voor openbare mediationdiensten is genomen, wordt automatisch een mediator geselecteerd.

In Portugal zijn geen niet-gouvernementele organisaties (NGO's) werkzaam op het gebied van mediation. Er zijn echter private organisaties die mediatie en trainingsprogramma's voor mediators aanbieden.

Op welke gebieden is mediation toegestaan en/of het meest gebruikelijk?

Mediation kan op verschillende gebieden worden gebruikt.

Portugal heeft maatregelen genomen om het gebruik van mediation op bepaalde rechtsgebieden te bevorderen, zoals familierecht, arbeidsrecht, strafrecht, civielrecht en handelszaken.

In het familierecht, het arbeidsrecht en het strafrecht heeft mediation een eigen structuur en wordt deze uitgevoerd door specialisten in deze rechtsgebieden. Civiele en handelsmediation vindt plaats als onderdeel van het gerechtelijk proces bij gerechtelijke instanties voor geringe vorderingen (Julgados de Paz – vrederechters).

Mediation kan echter ook buiten de bevoegdheid van de bovenstaande gerechtelijke instanties plaatsvinden. Dit is bekend als buitengerechtelijke mediation. Dit type mediation kent echter niet dezelfde procedures als de zaken die binnen de bevoegdheid van de Julgados de Paz vallen. Indien er namelijk bij de buitengerechtelijke mediation geen overeenstemming wordt bereikt, kan het proces niet naar een gerechtelijke instantie worden doorverwezen, zoals het geval is met civiele en handelsmediation waarbij de Julgados de Paz bevoegd zijn.

Moeten specifieke voorschriften in acht worden genomen?

Mediation geschiedt geheel op vrijwillige basis.

Er bestaat geen nationale gedragscode voor mediators. Mediators laten zich bij de uitvoering van hun werkzaamheden leiden door de Europese gedragscode voor mediators. Ook gelden er enkele juridische en administratieve beperkingen ten aanzien van hun activiteiten en de voorwaarden voor de uitoefening van het beroep. Er bestaan richtlijnen voor het voeren van mediationsessies; methoden die kunnen worden gebruikt om tot een constructieve dialoog of verstandhouding met de partijen te komen en manieren waarop mediators een schikking kunnen voorstellen.

Het gedrag van mediators wordt bewaakt via een openbaar mediationsysteem. Het soort is afhankelijk van het werkgebied. Het openbare systeem heeft een commissie van toezicht, dat toezicht houdt op de mediationactiviteiten. Tevens hebben de tijdens de training gehanteerde criteria tot doel de mediators te doordringen van de ethische principes en de basisbeginselen van de Europese gedragscode.

Elk rechtsgebied waarin mediation kan worden toegepast – familierecht, arbeidsrecht, strafrecht, civiel recht en handelsrecht – heeft een eigen juridisch kader met richtlijnen voor de wijze waarop de mediation wordt uitgevoerd.

Momenteel worden de openbare systemen voor mediation, waaronder de mediation in civiele en handelsgeschillen die plaatsvindt bij de Julgados de Paz, uitsluitend toegepast voor de bemiddeling in geschillen binnen Portugal. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de procedures en verzoekschriften die in de Portugese wetgeving zijn vastgelegd.

Informatie en opleiding

In het onderdeel mediation van de website van het directoraat-generaal voor justitiebeleid kan informatie worden gevonden.

In Portugal worden statistieken bijgehouden over de toepassing van mediation. Het directoraat-generaal voor justitiebeleid houdt gegevens bij over het aantal aangevangen mediationsessies, het aantal afgesloten sessies waarin al dan niet een overeenkomst is bereikt, en de duur van elke sessie.

Portugal kent geen nationaal opleidingsinstituut voor mediators. Zij worden opgeleid door particuliere instellingen. Deze cursussen worden goedgekeurd door het Portugese Ministerie van Justitie. De cursussen moeten om goedgekeurd te worden een bepaald aantal studie-uren omvatten, bepaalde oefenpractica en een specifieke programma-inhoud in overeenstemming met de relevante wetgeving.

Private organisaties die training geven aan mediators die vragen te worden opgenomen op de lijst van het directoraat-generaal voor justitiebeleid moeten voldoen aan de trainingscriteria. Het trainingsprogramma garandeert dat mediators over voldoende capaciteiten en professionaliteit beschikken om geschillen op het gebied van familierecht, arbeidsrecht, strafrecht en civiel recht te beslechten.

Wat kost mediation?

Indien een gerechtelijke instantie besluit om gebruik te maken van mediatie in familiegeschillen, is dit kosteloos op grond van artikel 147, lid C, van de Voogdijwet. In alle andere gevallen moet een bedrag worden betaald, behalve bij toekenning van rechtsbijstand.

Indien mediation plaatsvindt op initiatief van de partijen zelf, zijn de kosten voor de partijen afhankelijk van de aard van het geschil:

  • mediation in familiezaken: 50 euro, te betalen door beide partijen
  • Mediation in strafzaken: uitgezonderd van rechten indien aangevraagd door de openbaar aanklager of de verdachte en klager.
  • Mediation in arbeidszaken: 50 euro, te betalen door beide partijen
  • Civiele en handelszaken: 25 euro, te betalen door beide partijen (dit type mediation kan plaatsvinden bij de Jugados de Paz. In dat geval worden de rechten betaald bij het bereiken van een overeenkomst).

Indien partijen in financiële problemen rechten moeten betalen in verband met mediation, kunnen zij rechtsbijstand aanvragen en dispensatie krijgen van de bevoegde instantie (socialezekerheidsautoriteiten– Instituto de Segurança Social).

Nuttige links

De link wordt in een nieuw venster geopend.Directoraat-generaal voor justitiebeleid

De link wordt in een nieuw venster geopend.Commissie van toezicht op de gerechtelijke instanties voor geringe vorderingen


De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Laatste update: 29/12/2017