Κλείσιμο

Η ΕΚΔΟΣΗ BETA ΤΗΣ ΠΥΛΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΩΡΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ!

Επισκεφθείτε την έκδοση BETA της διαδικτυακής πύλης της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης και πείτε μας τη γνώμη σας!

 
 

Διαδρομή πλοήγησης

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Εθνικό δίκαιο - Κροατία

Η γλωσσική έκδοση που βλέπετε τώρα βρίσκεται στο στάδιο της μετάφρασης.
Υπάρχει ήδη μετάφραση στις ακόλουθες γλώσσες: κροατικά


Σύνταγμα της Δημοκρατίας της Κροατίας

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΣύνταγμα της Δημοκρατίας της Κροατίας

Με την έγκριση του νέου Συντάγματος της Δημοκρατίας της Κροατίας (Ustav Republike Hrvatske) στις 22 Δεκεμβρίου 1990 (εφεξής «το Σύνταγμα του 1990»), η Κροατία απέκτησε το 1990 νέα συνταγματική τάξη, όπου καθορίζεται η σύνθεση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Δημοκρατίας της Κροατίας (εφεξής «Συνταγματικό Δικαστήριο»), καθώς και η φύση και τα όρια των εξουσιών του.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1990:

  • Το Συνταγματικό Δικαστήριο απαρτίζεται από 11 δικαστές που εκλέγονται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, βάσει πρότασης από την Βουλή των Επαρχιών του Κοινοβουλίου της Δημοκρατίας της Κροατίας για θητεία οκτώ ετών, μεταξύ έγκριτων νομικών, ιδίως δικαστών, εισαγγελέων, δικηγόρων και πανεπιστημιακών καθηγητών δικαίου.
  • Το Συνταγματικό Δικαστήριο εκλέγει τον πρόεδρο του Δικαστηρίου για θητεία τεσσάρων ετών. Οι δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου δεν μπορούν να ασκούν άλλα δημόσια ή επαγγελματικά καθήκοντα.
  • Οι δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου απολαύουν της ίδιας ασυλίας όπως και μέλη του Κροατικού Κοινοβουλίου.
  • Δικαστής του Συνταγματικού Δικαστηρίου μπορεί να απαλλαγεί από τα καθήκοντά του πριν από τη λήξη της θητείας για την οποία έχει εκλεγεί εάν το ζητήσει, αν καταδικαστεί σε στερητική της ελευθερίας ποινή, ή εάν κριθεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο ως μονίμως μη ικανός για την άσκηση των καθηκόντων του.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1990, οι βασικές αρμοδιότητες του Συνταγματικού Δικαστηρίου έχουν ως εξής:

  • Να αποφασίζει σχετικά με τη συμμόρφωση των νόμων με το Σύνταγμα και τη διαγραφή τους εάν κρίνει ότι είναι αντισυνταγματικοί.
  • Να αποφασίζει σχετικά με τη συμμόρφωση άλλων νομοθετημάτων με το Σύνταγμα και το δίκαιο και τη διαγραφή ή την ακύρωση κάθε άλλου νομοθετήματος που κρίνεται αντισυνταγματικό ή παράνομο.
  • Να προστατεύει τα συνταγματικά ανθρώπινα δικαιώματα και τις ελευθερίες και τα δικαιώματα των πολιτών σε διαδικασίες που έχουν κινηθεί με συνταγματική καταγγελία.
  • Να αποφαίνεται επί συγκρούσεων αρμοδιότητας μεταξύ νομοθετικών, εκτελεστικών και δικαστικών φορέων.
  • Να επιβλέπει τη συνταγματικότητα των προγραμμάτων και δραστηριοτήτων των πολιτικών κομμάτων και, ενδεχομένως, να απαγορεύει τις εργασίες τους εάν το πρόγραμμα ή οι δραστηριότητές τους απειλούν να παραβιάσουν τη δημοκρατική συνταγματική τάξη, την ανεξαρτησία, την ενότητα και την εδαφική ακεραιότητα της Δημοκρατίας της Κροατίας.
  • Να επιβλέπει τη συνταγματικότητα και νομιμότητα των εκλογών και δημοκρατικών δημοψηφισμάτων και να επιλύει εκλογικές διαφορές που δεν εμπίπτουν στη δικαιοδοσία των δικαστηρίων.
  • Μετά από πρόταση της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Κροατίας, να αποφαίνεται ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι μονίμως μη ικανός για την άσκηση των καθηκόντων του, οπότε τα καθήκοντα του Προέδρου της Δημοκρατίας αναλαμβάνονται προσωρινά από τον Πρόεδρο του Κροατικού Κοινοβουλίου.
  • Σε διαδικασίες που έχουν κινηθεί από πλειοψηφία δύο τρίτων των ψήφων όλων των εκπροσώπων της Βουλής των Αντιπροσώπων του Κροατικού Κοινοβουλίου, να αποφασίζει, με πλειοψηφία δύο τρίτων των ψήφων όλων των δικαστών, σχετικά με την αποπομπή του Προέδρου της Δημοκρατίας. Εάν το Συνταγματικό Δικαστήριο επικυρώσει τη αποπομπή, τα καθήκοντα του Προέδρου της Δημοκρατίας παύουν βάσει του Συντάγματος.

Το Σύνταγμα του 1990 προβλέπει επίσης ότι ρυθμίζονται με συνταγματική πράξη οι προϋποθέσεις για την εκλογή των δικαστών του Συνταγματικού Δικαστηρίου και η παύση της θητείας τους, οι προϋποθέσεις και προθεσμίες άσκησης προσφυγής για τον έλεγχο της συνταγματικότητας και της νομιμότητας, η διαδικασία και τα έννομα αποτελέσματα των αποφάσεων αυτών, η προστασία των συνταγματικών ελευθεριών, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των πολιτών, και άλλα σημαντικά ζητήματα για την εκτέλεση των καθηκόντων και των εργασιών του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Αυτή η συνταγματική πράξη εκδίδεται με τη διαδικασία που προβλέπεται για την τροποποίηση του Συντάγματος.

Από το 1990, κανένας νόμος στην συνταγματική τάξη της Δημοκρατίας της Κροατίας, εκτός από τον συνταγματικό νόμο για το Συνταγματικό Δικαστήριο της Δημοκρατίας της Κροατίας, δεν χρειάστηκε να εκδοθεί με τη διαδικασία που προβλέπεται για το ίδιο το Σύνταγμα, στον οποίο δηλαδή το Σύνταγμα προσδίδει συνταγματική ισχύ. Αυτό αποτελεί σαφή έκφραση της σημασίας και του ρόλου  του συνταγματικού ελέγχου στην έννομη τάξη της Δημοκρατίας της Κροατίας.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1990, τον Μάρτιο του 1991, το Κοινοβούλιο της Κροατίας εξέδωσε τον πρώτο συνταγματικό νόμο για το Συνταγματικό Δικαστήριο της Δημοκρατίας της Κροατίας (στο εξής: «συνταγματικός νόμος του 1991»), στον οποίο διευκρινίζονται περαιτέρω οι εξουσίες του Συνταγματικού Δικαστηρίου που προβλέπονται από το Σύνταγμα του 1990.

Η πρώτη τροποποίηση του Συντάγματος του 1990, πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 1997, με την έκδοση του συνταγματικού νόμου για την τροποποίηση και τη συμπλήρωση του Συντάγματος της Δημοκρατίας της Κροατίας. Με τις τροποποιήσεις αυτές δεν επήλθε καμία τροποποίηση ή προσθήκη στις διατάξεις του Συντάγματος του 1990 για τη ρύθμιση των αρμοδιοτήτων του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Στα τέλη Σεπτεμβρίου του 1999, το Κοινοβούλιο ενέκρινε νέο συνταγματικό νόμο για το Συνταγματικό Δικαστήριο της Δημοκρατίας της Κροατίας (εφεξής: «συνταγματικός νόμος της 1999»).

Η δεύτερη τροποποίηση του Συντάγματος πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2000, με την έγκριση της αναθεώρησης του Συντάγματος της Δημοκρατίας της Κροατίας. Με αυτές τις τροποποιήσεις του Συντάγματος διευρύνονται σημαντικά οι εξουσίες του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενώ ο αριθμός των δικαστών αυξήθηκε από 11 που ήταν αρχικά σε 13 συνολικά. Εκτός από τις αρμοδιότητες που ορίζονταν στο Σύνταγμα του 1990, ανατέθηκαν οι εξής νέες αρμοδιότητες στο Συνταγματικό Δικαστήριο:

  • Να ελέγχει τη συνταγματικότητα των νόμων και τη συνταγματικότητα και τη νομιμότητα άλλων κανονισμών οι οποίοι δεν ισχύουν πλέον, υπό τον όρο ότι δεν έχει παρέλθει περισσότερο από ένα έτος από την ημερομηνία κατά την οποία έπαυσαν να ισχύουν και την ημερομηνία κατά την οποία υποβλήθηκε η αίτηση ή πρόταση για την κίνηση δικαστικής διαδικασίας.
  • Να διασφαλίζει τη συνταγματικότητα και νομιμότητα όσον αφορά την εφαρμογή των πράξεων και να ενημερώνει τη Βουλή των Αντιπροσώπων του Κροατικού Κοινοβουλίου για οποιαδήποτε μορφή αντισυνταγματικότητας ή παρατυπίας διαπιστώνει.
  • Εάν διαπιστώσει ότι κάποιος αρμόδιος φορέας δεν έχει εκδώσει κανονισμό για την εκτέλεση διατάξεων του Συντάγματος, νόμων και άλλων κανονισμών , ενώ ήταν υποχρεωμένος να το πράξει, το Συνταγματικό Δικαστήριο οφείλει να ενημερώσει σχετικά την κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Κροατίας και, στην περίπτωση των κανονισμών που θα έπρεπε να είχαν εκδοθεί από την κυβέρνηση, πρέπει να ενημερώσει σχετικά την Βουλή των Αντιπροσώπων του Κροατικού Κοινοβουλίου.
  • Να εκδίδει, μετά από πρόταση της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Κροατίας, απόφαση με την οποία ο Πρόεδρος του Κροατικού Κοινοβουλίου αναλαμβάνει καθήκοντα προσωρινού Προέδρου της Δημοκρατίας, αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κωλύεται να ασκήσει τα καθήκοντά του για σημαντικό χρονικό διάστημα λόγω ασθενείας ή ανικανότητας, και ιδιαίτερα εάν ο Πρόεδρος δεν είναι σε θέση να αναθέσει τα καθήκοντά του σε προσωρινό αντικαταστάτη.
  • Να παρέχει τη συγκατάθεσή του για την κράτηση ή την κίνηση ποινικής διαδικασίας κατά του Προέδρου της Δημοκρατίας.
  • Να αποφαίνεται επί αίτησης αναίρεσης κατά απόφασης του Εθνικού Συμβουλίου Δικαστηρίων για παύση δικαστή από το δικαστικό αξίωμα και να αποφαίνεται επί αίτησης αναίρεσης κατά απόφασης του Εθνικού Συμβουλίου Δικαστηρίων για πειθαρχική ευθύνη των δικαστών, εντός 30 ημερών από την υποβολή της αίτησης αναίρεσης (η απόφαση αποκλείει το δικαίωμα για συνταγματική καταγγελία).

Η τρίτη αναθεώρηση του Συντάγματος του 1990 πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2001. Με την εν λόγω αναθεώρηση δεν τροποποιήθηκαν ή συμπληρώθηκαν οι συνταγματικές διατάξεις του 2000, με τις οποίες είχαν επεκταθεί σημαντικά οι εξουσίες του Συνταγματικού Δικαστηρίου σε σχέση με τις αρμοδιότητές του βάσει του Συντάγματος του 1990. Απλώς εναρμονίστηκε η ισχύουσα ορολογία στο τμήμα του Συντάγματος για το Συνταγματικό Δικαστήριο με την ορολογία στη Σύμβαση για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών. Επιπλέον, στις ισχύουσες διατάξεις του Συντάγματος σχετικά με το Συνταγματικό Δικαστήριο, διαγράφηκαν όλες οι αναφορές στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Βουλή των Επαρχιών του Κροατικού Κοινοβουλίου, διότι με την αναθεώρηση του Συντάγματος του 2001 αναγνωρίστηκε ότι το Εθνικό Κοινοβούλιο περιλαμβάνει ένα μόνο τμήμα (η Βουλή των Επαρχιών καταργήθηκε και οι διατάξεις που αναφέρονταν στη Βουλή των Αντιπροσώπων αντικαταστάθηκαν από διατάξεις που παραπέμπουν στο Κροατικό Κοινοβούλιο).

Στα τέλη Μαρτίου του 2002, εκδόθηκε ο συνταγματικός νόμος για την τροποποίηση και τη συμπλήρωση του συνταγματικού νόμου για το Συνταγματικό Δικαστήριο της Δημοκρατίας της Κροατίας, με τον οποίο το κείμενο του συνταγματικού νόμου του 1999 προσαρμόζεται αναλόγως για να ληφθούν υπόψη οι διευρυμένες εξουσίες του Συνταγματικού Δικαστηρίου που θεσπίστηκαν με την αναθεώρηση του Συντάγματος του 2000. Ο νόμος αυτός εξακολουθεί να ισχύει.

Ο συνταγματικός έλεγχος θεσπίστηκε στη Δημοκρατία της Κροατίας το 1963, και το Συνταγματικό Δικαστήριο άρχισε να λειτουργεί το 1964.

Η ιστορία του συνταγματικού ελέγχου στη Δημοκρατία της Κροατίας μπορεί να χωριστεί σε δύο χρονικές περιόδους:

τον συνταγματικό έλεγχο στην πρώην Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Κροατίας από το 1963 έως το 1990 — περίοδος κατά την οποία η Κροατία ήταν μία από τις έξι ομοσπονδιακές οντότητες (δημοκρατίες) που αποτελούσαν την πρώην Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (στο εξής: «πρώην ΣΟΔΓ»)

τον συνταγματικό έλεγχο στη Δημοκρατία της Κροατίας από το 1990 έως σήμερα — δηλαδή αφότου η Δημοκρατία της Κροατίας κατέστη αυτόνομη και ανεξάρτητη.

Οι σημαντικότερες νομοθετικές πράξεις ποινικού δικαίου

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΠοινικό δίκαιο:

Ποινικός Κώδικας

Νόμος περί ποινικής δικονομίας

Νόμος περί πλημμελημάτων

Νόμος περί δικαστηρίων ανηλίκων

Νόμος για την προστασία των ατόμων με ψυχικές διαταραχές

Νόμος για τη μη παραγραφή ποινικών αδικημάτων αισχροκέρδειας σε καιρό πολέμου, καθώς και ποινικών αδικημάτων που διαπράχθηκαν στο πλαίσιο της οικονομικής μετάβασης και της ιδιωτικοποίησης

Νόμος για τη χρηματική αποζημίωση θυμάτων ποινικών αδικημάτων

Ευθύνη νομικών προσώπων για αξιόποινες πράξεις

Νόμος περί αμνήστευσης

Νόμος για τη δήμευση των προϊόντων εγκλημάτων και νόμος περί πλημμελημάτων

Νόμος για τις έννομες συνέπειες των ποινών, το ποινικό μητρώο και την επανένταξη στην κοινωνία

Νόμος περί δικαστικής επιτήρησης

Οι σημαντικότερες νομοθετικές πράξεις αστικού, εμπορικού και διοικητικού δικαίου

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΑστικό δίκαιο:

Νόμος για την επιβολή της νομοθεσίας

Νόμος περί διαιτησίας

Νόμος περί δωρεάν νομικής συνδρομής

Νόμος περί εγκυρότητας

Νόμος περί συμβιβασμού

Νόμος περί κληρονομίας

Νόμος περί αστικών ενοχών

Νόμος περί Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας

Νόμος περί ιδιοκτησίας και λοιπών εμπράγματων δικαιωμάτων

Νόμος περί μίσθωσης και αγοράς εμπορικού καταστήματος

Νόμος περί κτηματολογίου

Νόμος για την ευθύνη της Δημοκρατίας της Κροατίας για τις ζημίες που προκλήθηκαν στην πρώην Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (ΣΟΔΓ), για τις οποίες ευθυνόταν η πρώην ΣΟΔΓ

Νόμος για την ευθύνη της Δημοκρατίας της Κροατίας για ζημίες που προκλήθηκαν από μέλη των κροατικών ενόπλων δυνάμεων και οργάνων για την τήρηση του νόμου και της τάξης κατά τη διάρκεια του πολέμου της ανεξαρτησίας της Κροατίας

Νόμος για την ευθύνη λόγω ζημιών προκαλούμενων από τρομοκρατικές πράξεις και διαδηλώσεις

Νόμος για την απαγόρευση της μεταβίβασης του δικαιώματος διάθεσης και χρήσης ορισμένων ακινήτων που ανήκουν στο Δημόσιο σε άλλους χρήστες ή στην κυριότητα φυσικών και νομικών προσώπων

Νόμος για την απαγόρευση του δικαιώματος ορισμένων νομικών προσώπων να διαθέτουν και έχουν στην κατοχή τους περιουσιακά στοιχεία στη Δημοκρατία της Κροατίας

Νόμος για την επίλυση συγκρούσεων κανόνων δικαίου με κανόνες δικαίου άλλων χωρών σε ορισμένες σχέσεις

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΕμπορικό δίκαιο:

Νόμος περί πτώχευσης

Νόμος περί εταιρειών

Νόμος περί δικαστικού μητρώου

Εισαγωγή του νόμου περί ευρωπαϊκής εταιρείας Societas Europea (SE) και του νόμου περί Ευρωπαϊκού Ομίλου Οικονομικού Συμφέροντος (ΕΟΟΣ)

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΔιοικητικό δίκαιο:

Νόμος περί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης

Νόμος περί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης και αποζημίωσης

Νόμος περί διοικητικών διαφορών

Νόμος περί αποζημίωσης για περιουσιακά στοιχεία που κατασχέθηκαν κατά τη διάρκεια του γιουγκοσλαβικού κομμουνιστικού καθεστώτος

Κανόνες και διεθνείς συμβάσεις σχετικά με την εφαρμογή του νόμου περί αποζημίωσης για περιουσιακά στοιχεία που κατασχέθηκαν κατά τη διάρκεια του γιουγκοσλαβικού κομμουνιστικού καθεστώτος


Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

Τελευταία επικαιροποίηση: 22/08/2016