Aizvērt

IR PIEEJAMA PORTĀLA BETA VERSIJA!

Apmeklējiet Eiropas e-tiesiskuma portāla BETA versiju un sniedziet atsauksmes par savu pieredzi!

 
 

Navigācijas ceļš

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Prawo państwa członkowskiego - Węgry

Šīs lapas saturs ir mašīntulkojums, kura kvalitāti nevar garantēt.

Šī tulkojuma kvalitāte ir novērtēta kā: apšaubāma

Vai šis tulkojums palīdz?

Na tej stronie przedstawiono informacje na temat systemu prawnego na Węgrzech.


Źródła prawa

I: hierarchia ustawodawcza

1 Prawo podstawowe

Ustawa zasadnicza (ustawa zasadnicza Węgier ogłoszona w dniu 25 kwietnia 2011 r.) znajduje się na szczycie hierarchii legislacyjnej na Węgrzech, a każde inne prawo musi być z nim zgodne. Ustawa zasadnicza została uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe, a poprawka wymaga większości dwóch trzecich głosów wszystkich członków Zgromadzenia [art. S (2) ustawy zasadniczej].

Ustawa zasadnicza i jej przepisy przejściowe (przepisy przejściowe prawa podstawowego Węgier ogłoszone w dniu 31 grudnia 2011 r.) weszły w życie w dniu 1 stycznia 2012 r.

Węgierska ustawa zasadnicza składa się z 6 części: W preambule do tytułu „Hita Religia”, a także do części A Konstytucji (art. A-U), do wolności i odpowiedzialności (art. I-XXXI), państwa (art. 54-1), dekretu specjalnego i Postanowienia różnych.

Sekcja zatytułowana „Fundacja” zawiera przepisy ogólne i nakazuje:

  • formy rządu,
  • podstawowe zasady działania państwa,
  • przeniesienie niektórych uprawnień do Unii Europejskiej,
  • Węgry, stolica i regionalne jednostki administracyjne,
  • kluczowe przepisy dotyczące obywatelstwa węgierskiego i sposobu jego uzyskania,
  • Język urzędowy Węgier, herb, flaga, hymn narodowy, święta narodowe i waluta oficjalna,
  • prawo podstawowe w węgierskim porządku prawnym, tj. ustawa zasadnicza stanowi podstawę węgierskiego systemu prawnego,
  • procedura przyjęcia i zmiany ustawy zasadniczej,
  • rodzaje ustawodawstwa węgierskiego,
  • szereg podstawowych zasad, w tym:
    • zakaz zajmowania i wykonywania władzy,
    • odpowiedzialność za los Węgrów żyjących poza granicami Węgier,
    • współpracy na rzecz ustanowienia jedności europejskiej,
    • ochrona instytucji małżeństwa,
    • zapewnienie warunków dla uczciwej konkurencji,
    • zasada zrównoważonego, przejrzystego i zrównoważonego zarządzania budżetem,
    • obowiązek ochrony i utrzymania zasobów naturalnych,
    • tworzenie i utrzymywanie pokoju i bezpieczeństwa oraz dążenie do współpracy ze wszystkimi narodami i państwami na świecie w celu osiągnięcia zrównoważonego rozwoju ludzkości.

Sekcja „Wolność i odpowiedzialność” określa podstawowe prawa i obowiązki. Uznaje się ją za prawo podstawowe, między innymi:

  • prawo do życia i godności ludzkiej,
  • zakaz tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, niewolnictwa i handlu ludźmi,
  • zakaz wszelkich praktyk mających na celu eugeniki, wszelkie wykorzystanie ciała ludzkiego lub jego części do zysków finansowych oraz klonowanie ludzi,
  • prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz przepisy gwarantujące, że nikt nie jest pozbawiony wolności,
  • prawo do swobodnego przemieszczania się i swobodnego wyboru miejsca zamieszkania,
  • prawo do życia prywatnego i rodzinnego,
  • prawo do ochrony danych osobowych i dostępu do danych w interesie publicznym,
  • prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania,
  • prawo do pokojowego zgromadzania się,
  • prawo do wolności słowa,
  • prawo do uczestnictwa w życiu kulturalnym,
  • prawo do swobodnego wyboru pracy, zawodu i działalności gospodarczej,
  • prawo własności,
  • zakaz wydalania obywateli węgierskich z terytorium Węgier,
  • azyl
  • równość wobec prawa,
  • niedyskryminacji,
  • zakaz pracy dzieci,
  • prawo do zdrowego środowiska,
  • prawo głosowania i kandydowania w wyborach członków Zgromadzenia Narodowego, lokalnych przedstawicieli i burmistrzów oraz posłów do Parlamentu Europejskiego,
  • prawo do prowadzenia spraw przez organy w sposób bezstronny, sprawiedliwy i w rozsądnym terminie,
  • prawo każdego węgierskiego obywatela do ochrony podczas pobytu za granicą,
  • ustawa zasadnicza definiuje również obywatelstwo i kluczowe prawa osób, wobec których toczy się postępowanie karne.

Zgodnie z ustawą zasadniczą Węgry dążą m.in. do:

  • zapewnić bezpieczeństwo socjalne wszystkim swoim obywatelom,
  • zapewnienie każdej osobie godnych warunków mieszkaniowych i dostępu do usług publicznych.

W ustawie zasadniczej określono również pewne obowiązki, a mianowicie:

  • obowiązek przyczyniania się do zaspokajania wspólnych potrzeb (równe traktowanie podatkowe),
  • obowiązek obrony kraju przez obywateli węgierskich.

W części C ustawy zasadniczej określono najbardziej podstawowe zasady dla publicznych dygnitarzy i głównych instytucji w kraju, określających status prawny i zakres odpowiedzialności:

  • Zgromadzenie Narodowe,
  • prezydenta Republiki,
  • rząd,
  • autonomiczne organy regulacyjne,
  • Trybunał Konstytucyjny,
  • służby sądowe i prokuratorskie,
  • komisarz ds. praw podstawowych,
  • samorządy lokalne,
  • narodowy Bank Węgier,
  • the State Audit Office,
  • węgierskie siły zbrojne,
  • policja i krajowe służby bezpieczeństwa,
  • referenda krajowe.

Część A ustawy zasadniczej, „Specjalny porządek prawny”, obejmuje stan wyjątkowy, stan wyjątkowy, stan obrony prewencyjnej, stan terroryzmu, niespodziewane ataki i sytuacje nadzwyczajne.

2 Ustawa

Na Węgrzech akty są przyjmowane przez Zgromadzenie Narodowe. Zgodnie z ustawą zasadniczą zasady dotyczące praw i obowiązków podstawowych określone są w ustawach. Parlament przyjmuje ustawy zwykłą większością głosów (ponad połowa obecnych posłów), z wyjątkiem tzw. ustaw kardynalnych zdefiniowanych w ustawie zasadniczej, których przyjęcie i zmiana wymaga większości dwóch trzecich głosów obecnych posłów.

Zgodnie z ustawą zasadniczą stosuje się ustawy kardynalne na przykład do obywatelstwa, kościołów, praw mniejszości narodowych mieszkających na Węgrzech, statusu prawnego i wynagrodzenia członków Zgromadzenia Narodowego i Prezydenta Republiki, Trybunału Konstytucyjnego, samorządów lokalnych, szczegółowych zasad wykorzystania herbu i flagi oraz przepisów dotyczących dekoracji państwowych.

Zgodnie z ustawą zasadniczą upoważnienie do uznania wiążącego charakteru traktatów założycielskich Unii Europejskiej, deklaracji stanu wojny, pokoju i deklaracji stanu specjalnego porządku prawnego wymaga większości dwóch trzecich głosów wszystkich członków Zgromadzenia Narodowego.

Przed przyjęciem ustawy XXXI z 1989 r. w sprawie zmiany Konstytucji, Rada Prezydencka Węgier została upoważniona do wydawania rozporządzeń. Z punktu widzenia hierarchii legislacyjnej, przepisy prawne nadal obowiązujące kwalifikują się jako rozporządzenia na tym samym poziomie co akty prawne.

3 Rozporządzenia

Ustawa zasadnicza uznaje dekrety rządowe, dekrety ministerialne, dekrety, dekrety wydane przez prezesa Narodowego Banku Węgierskiego, dekrety wydane przez szefów autonomicznych organów regulacyjnych oraz dekrety lokalne. W sytuacji kryzysowej na szczeblu krajowym Rada Obrony Narodowej, w stanie nadzwyczajnym, może również wydawać dekrety.

3.1 Dekrety rządu

Uprawnienia rządu do przyjmowania dekretów mogą być pierwotne lub ustawowe. Pierwotne kompetencje zostały zdefiniowane w art. 15 ust. 3 ustawy zasadniczej, zgodnie z którym rząd, działając w ramach swoich kompetencji, może wydawać dekrety w sprawach nieuregulowanych prawnie. Żaden dekret rządu nie może być sprzeczny z jakimkolwiek aktem. Nie ogranicza to uprawnień Zgromadzenia Narodowego, które mogą rozpatrywać wszelkie dziedziny regulacyjne pod jego zwierzchnictwem.

Zgodnie z ustawą zasadniczą i ustawą nr CXXX z 2010 r. w sprawie ustawodawstwa rząd może, poprzez wyraźny organ prawny, przyjąć dekrety wykonawcze. Zgodnie z sekcją 5 (1) ustawy o legislacji, uprawnienia i przedmiot oraz ramy przekazania uprawnień muszą zostać określone w pozwoleniu na przyjęcie przepisów wykonawczych. Posiadacz zezwolenia nie może przekazać władzy prawodawczej innej stronie.

3.2 Zarządzenia Prezesa Rady Ministrów

Zgodnie z ustawą zasadniczą rozporządzenie może być wydane również przez Prezesa Rady Ministrów, na przykład dekretem wicepremiera w drodze rozporządzenia, zarządzenie Prezesa Rady Ministrów znajduje się na tym samym poziomie, co dekret ministerialny w hierarchii źródeł prawa.

3.3 Dekrety ministerialne

Dekrety ministerialne znajdują się na poziomie niższym niż dekrety rządowe w hierarchii przepisów. Zgodnie z ustawą zasadniczą ministrowie przyjmują dekrety ustawy lub dekretu rządowego (wydanego w ramach ich pierwotnej kompetencji ustawodawczej), niezależnie lub w porozumieniu z każdym innym ministrem; takie dekrety nie mogą stać w sprzeczności z przepisami ustawy, dekretu rządowego lub dekretu prezesa Narodowego Banku Węgier.

3.4 Dekrety Prezesa Narodowego Banku Węgier

Działając w ramach swoich kompetencji określonych w ustawie kardynalnej, prezes Narodowego Banku Węgier może wydawać dekrety w drodze upoważnienia ustawowego, które nie może kolidować z żadnym prawem.

3.5 Zarządzenia szefów autonomicznych organów regulacyjnych

Zgodnie z art. 23 ust. 4 ustawy zasadniczej, działając w ramach swoich kompetencji określonych w ustawie kardynalnej, szefowie niezależnych organów regulacyjnych wydają dekrety w drodze upoważnienia ustawowego, które nie mogą kolidować z przepisami ustawy, dekretu rządowego, dekretu Prezesa Rady Ministrów, rozporządzenia ministra lub z jakimkolwiek dekretem prezesa Narodowego Banku Węgier.

3.6 Dekrety władz lokalnych

Zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy zasadniczej władze lokalne mogą, działając w ramach swoich kompetencji, przyjąć lokalne dekrety w celu uregulowania lokalnych stosunków społecznych, które nie są regulowane ustawą lub ustawą. Rozporządzenia lokalne nie mogą być sprzeczne z żadnym innym prawodawstwem.

Szczegółowe zasady dotyczące dekretów, które mają zostać przyjęte przez organy przedstawicielskie samorządu terytorialnego, są określone w ustawie CLXXXIX z 2011 r. w sprawie samorządów lokalnych na Węgrzech.

4 Umowy międzynarodowe i podstawowe zasady prawa międzynarodowego

Rząd Węgier może zawierać umowy międzynarodowe z innymi państwami/rządami innych państw. Na Węgrzech związek między umowami międzynarodowymi a prawem krajowym opiera się na dualistycznym systemie, to znaczy, że umowy międzynarodowe stają się częścią prawa krajowego poprzez ich promulgację w drodze regulacji prawnych.

Zasady prawa międzynarodowego

Zgodnie z art. Q (3) ustawy zasadniczej Węgry akceptują powszechnie uznane zasady prawa międzynarodowego. Międzynarodowe prawo zwyczajowe i ogólne zasady prawa międzynarodowego stają się częścią prawa krajowego bez potrzeby przekształcania.

II – STAN FAKTYCZNY I PYTANIE PREJUDYCJALNE 10. Inne źródła prawa podejmowane w szerszym sensie i niekwalifikujące się jako przepisy prawne

1 Instrumenty prawne administracji państwowej

Węgierski system prawny obejmuje instrumenty prawne administracji państwowej, które mimo iż zawierają przepisy normatywne, nie kwalifikują się jako przepisy prawne. Ustawa o ustawodawstwie (ustawa CXXX z 2010 r.) definiuje dwa rodzaje aktów prawnych administracji państwowej: decyzje normatywne i normatywne. Są to zasady postępowania, które nie są ogólnie wiążące, tj. nie są wiążące dla wszystkich. są to jedynie przepisy wewnętrzne, organizacyjne i operacyjne odnoszące się wyłącznie do emitenta lub podporządkowanych organów lub osób. Decyzje normatywne i postanowienia nie mogą określać praw i obowiązków obywateli. Instrumenty prawne administracji państwowej nie mogą stać w sprzeczności z innymi przepisami i nie mogą powtarzać przepisów prawnych.

Zgodnie z poprzednim aktem prawnym (ustawa XI z 1987 r.) komunikaty statystyczne i wytyczne prawne również kwalifikowały się jako źródła prawa (znane jako inne prawne instrumenty zarządzania), które nie kwalifikują się jako przepisy prawne. Nowe przepisy prawne nie są już wymieniane, natomiast wytyczne prawne zostały uchylone, gdy nowa ustawa weszła w życie (w dniu 1 stycznia 2011 r.), instrumenty statystyczne wydane przed tą datą pozostają w mocy do czasu ich uchylenia. (komunikaty statystyczne wydawane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zawierają prawnie wiążące przepisy składające się wyłącznie z pojęć statystycznych, metod, klasyfikacji, list i numerów).

1.1 Decyzje normatywne

W decyzjach normatywnych Zgromadzenie Narodowe, rząd i inne organy administracji centralnej, Trybunał Konstytucyjny i Rada Budżetowa mogą ustanawiać własną organizację i funkcjonowanie, działania i programy działań.

Organy przedstawicielskie samorządu terytorialnego mogą również ustanawiać własne działania i prowadzone przez nie organy, a także swoje programy działania oraz organizację i funkcjonowanie organów prowadzonych przez te organy w decyzjach normatywnych. Podobnie, organ przedstawicielski rządów krajowych może ustanowić własną organizację i funkcjonowanie programów, działań i programów działań, a także organów prowadzonych przez te organy w decyzjach normatywnych.

1.2 Postanowienia normatywne

W ramach swoich kompetencji i zgodnie z przepisami Prezydent Republiki, Prezes Rady Ministrów, szef centralnych organów administracyjnych (z wyjątkiem rządu), Prezes Krajowego Biura Sądownictwa, Prokurator Generalny, Komisarz ds. praw podstawowych, prezes Narodowego Banku Węgier, Prezes Państwowej Izby Kontroli, kierownik urzędu rządowego metropolitalnego lub samorządowego, burmistrzowie i urzędnicy sądowi mogą postanowić o organizacji, funkcjonowaniu i działalności organów prowadzonych lub nadzorowanych przez nie w ramach porządku normatywnego.

Ponadto Zgromadzenie Narodowe, Prezydent Rzeczypospolitej, Trybunał Konstytucyjny, komisarz ds. praw podstawowych, autonomiczne organy regulacyjne, Kancelaria Premiera i kierownik oficjalnej organizacji ministerstwa mogą wydawać nakazy normatywne, które są wiążące dla pracowników organizacji.

2 Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego

Decyzje Trybunału Konstytucyjnego odgrywają ważną rolę w węgierskim systemie prawnym.

Zgodnie z ustawą nr CLI z 2011 r. o Trybunale Konstytucyjnym zadania Trybunału Konstytucyjnego są następujące:

  • przegląd ex post zgodności prawodawstwa z prawem podstawowym (procedura kontroli ex post);
  • (prewencyjnym) przegląd zgodności ustaw, które zostały przyjęte, lecz jeszcze nieogłoszone, oraz niektórych postanowień traktatów międzynarodowych z ustawą zasadniczą;
  • indywidualny przegląd na wniosek sędziego: jeżeli w toku rozprawy sędzia stosuje akt prawny uznany za niezgodny z konstytucją lub uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, zawiesza postępowanie i zwraca się do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją ustawy lub przepisu ustawowego i zakazuje stosowania niekonstytucyjnego aktu prawnego;
  • wydawanie wyroków w sprawie skarg konstytucyjnych opartych na naruszeniu praw zagwarantowanych w ustawie zasadniczej: osoba lub organizacja, której dotyczy dana sprawa, może złożyć skargę konstytucyjną, jeżeli jej prawo zagwarantowane w ustawie zasadniczej zostało naruszone w wyniku wdrożenia niekonstytucyjnego ustawodawstwa w postępowaniu sądowym w sprawie, a on sam wyczerpał wszystkie możliwości odwołania lub nie ma prawa do odwołania;
  • rozpatrywanie wszelkich aktów ustawodawczych, które są sprzeczne z umowami międzynarodowymi;
  • zakończenie działań ustawodawczych przez ustawodawcę, które są sprzeczne z ustawą zasadniczą;
  • rozstrzyganie niektórych konfliktów kompetencji między organami państwowymi lub między samorządami lokalnymi a innymi organami państwowymi;
  • interpretacja przepisów ustawy zasadniczej;
  • różne postępowania, wchodzące w zakres jej kompetencji, zgodnie z przepisami prawa.

Trybunał Konstytucyjny przedstawia szczegółowe uzasadnienie swoich decyzji. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie podlegają zaskarżeniu i są wiążące dla wszystkich.

3 Orzecznictwo sądów

W celu zapewnienia jednolitego stosowania prawa i odpowiedzialności za udzielanie porad prawnych sądom niższej instancji, sądowi najwyższego szczebla węgierskiej, curia (przed dniem 1 stycznia 2012 r.: Sąd Najwyższy) ustanawia zasadę jednolitości prawnej i orzeka co do zasady.

Postępowanie dotyczące jednolitości sądowej może zostać wszczęte, jeżeli rozwój i ujednolicenie praktyki sądowej wymaga orzeczenia co do zasady orzeczenia o jednolitości sądowej i jeżeli izba Kurii zamierza odejść od decyzji wydanej przez inną izbę danego sądu. Orzeczenie dotyczące ujednolicenia prawa jest wiążące dla sądów.

Decyzje co do zasady wynikają z praktyki izb sądowych Kurii, a także promują jednolite wydawanie wyroków.

Decyzje podejmowane w celu zapewnienia jednolitości prawa i decyzji są publikowane w Dzienniku Urzędowym Sądu Najwyższego.

III. Zakres stosowania prawodawstwa

Zasięg geograficzny stosowania przepisów rozciąga się na terytorium Węgier, podczas gdy dekrety lokalne rozciągają się na administracyjny obszar samorządu lokalnego. Zakres podmiotowy stosowania przepisów rozciąga się na osoby fizyczne, osoby prawne i organizacje nieposiadające osobowości prawnej na terytorium Węgier, na obywateli węgierskich poza terytorium Węgier, a w przypadku dekretów samorządowych na osoby fizyczne, osoby prawne i organizacje nieposiadające osobowości prawnej w administracyjnym obszarze samorządu lokalnego.

Ustawa ta zakazuje stosowania z mocą wsteczną aktu prawnego, w którym stwierdza się, że dany akt prawny nie może ustanawiać obowiązków lub czynić je bardziej uciążliwym, wycofywać lub ograniczać prawa lub zgłaszać zachowanie niezgodne z prawem w okresie poprzedzającym jego wejście w życie.

Prawodawstwo musi zawsze określać datę jego wejścia w życie w taki sposób, by przygotowanie wniosku było wystarczająco czasochłonne.

Prawodawstwo i jego przepisy wykonawcze muszą wejść w życie w tym samym czasie. Akt prawny (lub przepis prawny) traci ważność, jeżeli zostanie on uchylony lub – jeżeli zawiera jedynie przepisy zmieniające lub uchylające – na podstawie przepisów ustawy.

IV. Prawne bazy danych

Na Węgrzech Dziennikiem Urzędowym jest Link otworzy się w nowym oknieMagyar Közlöny, który jest publikowany w formie elektronicznej i którego tekst musi zostać uznany za autentyczny.

Dziennik Urzędowy zawiera węgierskie przepisy (z wyłączeniem dekretów samorządowych), w tym:

  • zarządzenia i decyzje Trybunału Konstytucyjnego, które muszą zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym zgodnie z przepisami prawnymi lub na podstawie decyzji Trybunału Konstytucyjnego;
  • decyzje Zgromadzenia Narodowego;
  • jednolitości orzecznictwa w zakresie sądownictwa;
  • opinie Krajowej Komisji Wyborczej;
  • Załącznik, w tym zbiór decyzji;
  • oficjalne sprawozdanie.

Link otworzy się w nowym oknieKrajowa baza aktów prawnych zawiera wszystkie akty prawne (z wyjątkiem dekretów samorządowych) i instrumenty prawne administracji państwowej obowiązujące w dniu wyszukiwania. Jest on prezentowany w wersji skonsolidowanej wraz ze zmianami i innymi zmianami.

Informacje można znaleźć w tytule i pod numerem, a także można wyszukać tekst.

Dostęp do tych baz danych jest bezpłatny i nie mają zastosowania żadne ograniczenia.

Powiązane linki

Link otworzy się w nowym oknieUrzędowy Elektroniczny Dziennik Urzędowy

Link otworzy się w nowym oknieKrajowa baza aktów prawnych


Ta wersja treści strony została przetłumaczona maszynowo. Autorzy tej strony nie ponoszą odpowiedzialności za jakość tłumaczenia maszynowego.

Ostatnia aktualizacja: 23/10/2019