Chiudi

LA VERSIONE BETA DEL PORTALE È DISPONIBILE ORA!

Visita la versione BETA del portale europeo della giustizia elettronica e lascia un commento sulla tua esperienza sul sito!

 
 

Percorso di navigazione

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Liġi tal-Istat Membru - Portugall

La pagina è stata tradotta automaticamente. Non è possibile garantirne la qualità.

La qualità della traduzione è stata giudicata: media

La traduzione vi risulta utile?

Din il-paġna tagħtik informazzjoni dwar is-sistema ġudizzjarja fil-Portugall.


1 Strumenti, jew sorsi tal-liġi, li jistabbilixxu n-normi ġuridiċi

F’konformità ma’ approċċ tradizzjonali, dawn li ġejjin huma sorsi tal-liġi fil-Portugall:

  1. Liġijiet kostituzzjonali, li jinkludu l-Kostituzzjoni Portugiża nnifisha, liġijiet kostituzzjonali oħra u liġijiet li jemendaw il-Kostituzzjoni.
  2. “ir-regoli u l-prinċipji tad-dritt internazzjonali ġenerali jew komuni”, “regoli stabbiliti minn konvenzjonijiet internazzjonali ratifikati jew approvati”, “regoli maħruġa mill-korpi kompetenti ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali li tagħhom il-Portugall huwa parti (...), dment li dan huwa stabbilit fit-trattati fundaturi rispettivi”, tfisser “id-dispożizzjonijiet tat-Trattati li jirregolaw l-Unjoni Ewropea u r-regoli stabbiliti mill-istituzzjonijiet tagħha, fl-eżerċizzju tas-setgħat rispettivi tagħhom” — l-Artikolu 8 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika Portugiża;
  3. Liġijiet ordinarji, li jinkludu Liġijiet maħruġa mill-Assemblea tar-Repubblika, id-digrieti-liġijiet tal-Gvern u digrieti leġiżlattivi reġjonali prodotti mill-Assembleji Leġislattivi tar-Reġjuni Awtonomi tal-Azores u Madeira;
  4. Strumenti b’effett ekwivalenti għal dawk tal-liġijiet, bħal atti li japprovaw konvenzjonijiet, trattati jew ftehimiet internazzjonali, deċiżjonijiet ġeneralment vinkolanti tal-Qorti Kostituzzjonali li jiddikjaraw miżuri antikostituzzjonali jew illegali, ftehimiet kollettivi tax-xogħol u strumenti kollettivi oħra li jirregolaw ir-relazzjonijiet tax-xogħol;
  5. Regolamenti, jew strumenti leġiżlattivi ta’ livell inferjuri għal liġi, li għandhom l-għan li jikkumplimentaw il-liġijiet u jimlew id-dettalji nieqsa tagħhom sabiex jistgħu jiġu applikati jew implimentati. Dawn jinkludu digrieti ta’ implimentazzjoni, regolamenti, digriet, digriet reġjonali ta’ implimentazzjoni, deċiżjonijiet, regoli, ordnijiet ministerjali ta’ implimentazzjoni, ordnijiet eżekuttivi, regolamenti tal-pulizija maħruġa mill-Gvernaturi Ċivili, u ordnijiet u regolamenti muniċipali.

2 Sorsi oħra tal-liġi

Hemm fehmiet differenti dwar l-ammissibilità u l-importanza ta’ sorsi oħra barra mill-isfera tal-poter politiku tal-Istat li joħloq liġi miktuba. Dawn id-differenzi ta’ opinjoni jirriżultaw b’mod partikolari mill-fatt li, għal xi wħud, is-sorsi huma mezzi biex jiġu stabbiliti regoli legali filwaqt li, għal oħrajn, huma mezzi li bihom jiġu żvelati r-regoli u, għal oħrajn, xorta huma t-tnejn li huma mezzi biex jiġu stabbiliti regoli u mezzi biex jiġu żvelati. Xi drabi ssir distinzjoni bejn sorsi diretti u indiretti, u b’hekk jiġu evitati diffikultajiet ġejjin minn differenzi fl-approċċ bażiku.

Dawn li ġejjin huwa magħrufa bħala sorsi potenzjali tal-liġi:

  1. Il-konswetudni, jiġifieri l-adozzjoni ripetuta u abitwali ta’ mġieba partikolari li hija ġeneralment meqjusa bħala mandatorja. Din tista titqies bħala sors tal-liġi biss f’ċerti oqsma. Regoli maħluqa b’dan il-mod jistgħu, pereżempju, jinstabu fil-qasam tal-liġi pubblika internazzjonali (eż. il-prinċipju tal-immunità ta’ Stati barranin mill-prosekuzzjoni jirriżulta mill-użanza), il-liġi privata internazzjonali u l-liġi amministrattiva;
  2. Il-ġurisprudenza, jiġifieri l-prinċipji li joħorġu mis-sentenzi u d-deċiżjonijiet mogħtija mill-qrati; għal ċerti nies il-ġurisprudenza ma tikkostitwixxix sors ġenwin ta’ liġi iżda sempliċement tispjega xi jfissru d-dispożizzjonijiet ġuridiċi billi ssolvi l-problemi ta’ interpretazzjoni li jistgħu mbagħad jintużaw f’ċirkostanzi oħra skont l-importanza tal-argumenti loġiċi u tekniċi li fuqhom huma bbażati. Ċerti awturi jinkludu f’din il-kategorija mhux biss id-deċiżjonijiet tal-qrati f’kawżi speċifiċi iżda wkoll deċiżjonijiet ġuridiċi li għandhom is-saħħa ta’ liġi (deċiżjonijiet normalment vinkolanti tal-Qorti Kostituzzjonali) għaliex, fil-fehma tagħhom, huma lkoll strumenti li verament joħolqu liġi ta’ applikazzjoni ġenerali.
  3. L-ekwità, fejn il-qrati għandhom is-setgħa jfasslu regoli ġuridiċi skont il-karatteristiċi speċifiċi tal-kawżi individwali mressqa quddiemhom, billi jibbażaw ruħhom fuq il-prinċipji ġenerali tal-ġustizzja u l-għarfien morali tal-imħallef. “Il-qrati jistgħu jieħdu deċiżjoni bbażata fuq l-ekwità biss fejn: (a) fejn hemm dispożizzjoni legali li tippermetti dan; (b) fejn ikun hemm ftehim bejn il-partijiet u r-relazzjoni legali ma tkunx disponibbli; (c) fejn preċedentement il-partijiet ikunu qablu fuq raġunijiet ta’ ekwità (l-Artikolu 4 tal-Kodiċi Ċivili).
  4. L-użu, fi kliem ieħor prattiċi soċjali ripetuti li mhumiex ikkunsidrati mandatorji iżda huma meqjusa importanti fi tranżazzjonijiet ġuridiċi, b’mod partikolari fil-formalizzazzjoni ta’ relazzjonijiet ġuridiċi, speċjalment fil-qasam tal-kummerċ. L-użu jista’ jiġi kkunsidrat mill-qrati meta huwa provvdut bil-liġi u meta ma jmurx kontra “l-prinċipji tal-bona fede” (l-Artikolu 3 tal-Kodiċi Ċivili). Ir-regoli ġuridiċi għalhekk ma jistgħux jinħolqu b’mod indipendenti permezz tal-użu, u ħafna ma jqisux l-użu bħala sors ġenwin tal-liġi.
  5. It-teorija ġuridika, jew l-opinjonijiet tal-kittieba ġuridiċi, ma għandhomx jitqiesu bħala sors ġenwin tal-liġi, għalkemm għandhom rwol importanti fl-iżvilupp xjentifiku u tekniku tal-għarfien ġuridiku u konsegwenzi importanti fir-riżultat finali tax-xogħol ta’ dawk responsabbli għall-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tar-regoli ġuridiċi.

3 Ġerarkija bejn l-istrumenti varji

Meta ssir referenza għall-ġerarkija tal-liġijiet, din hija l-istat relattiv tad-diversi strumenti, fi kliem ieħor il-pożizzjoni tagħhom skont skala ta’ ordni.

B’rabta ma’ din l-iskala uħud isostnu li ġerarkija tista’ tiġi stabbilità biss fuq il-bażi ta’ metodu ta’ ħolqien. Skont din il-fehma, il-ġerarkija mhix ibbażata fuq l-istatus relattiv tar-regoli ġuridiċi iżda bbażata bejn is-sorsi li minnhom ġew maħluqa.

Tkun liema tkun il-fehma magħżula, jista’ jitfassal ordni ta’ preċedenza.

L-ordni ġerarkiku tas-sorsi differenti mniżżla fit-Taqsima 1 huwa kif ġej:

1 Il-Kostituzzjoni tal-liġijiet tar-Repubblika u dawk kostituzzjonali;

2 Ir-regoli u l-prinċipji ta’ liġi internazzjonali ġenerali jew komuni u konvenzjonijiet internazzjonali (jiġifieri l-atti kollha msemmija fil-paragrafu 1 (b));

3º Il-liġijiet u d-digrieti-liġijiet;

Id-digrieti Leġiżlattivi Reġjonali tal-4;

5 Atti li għandhom forza ekwivalenti tal-liġijiet;

6 Regolamenti.

4 Proċeduri biex ir-regoli li jinsabu fl-istrumenti supraregolatorji jiddaħħlu fis-seħħ fit-territorju nazzjonali

Il-wasla ta’ strumenti regolatorji internazzjonali tikkonforma mal-kriterji li ġejjin kif deskritti fl-Artikolu 8 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika Portugiża:

  1. “Ir-regoli u l-prinċipji tal-liġi internazzjonali ġenerali jew komuni għandhom jiffurmaw parti integrali mil-liġi Portugiża”;
  2. “Ir-regoli stabbiliti fi ftehimiet internazzjonali ratifikati jew approvati għandhom jidħlu fis-seħħ fil-liġi interna Portugiża ladarba jkunu ġew ippubblikati uffiċjalment, u għandhom jibqgħu hekk sakemm jibqgħu internazzjonalment vinkolanti fuq l-Istat Portugiż”;
  3. “Regoli maħruġa mill-korpi kompetenti ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali li għalihom jappartjeni l-Portugall għandhom jidħlu direttament fis-seħħ fil-liġi interna Portugiża, bil-kondizzjoni li dan huwa stabbilit fit-trattati kostitwenti rispettivi”;
  4. “Id-dispożizzjonijiet tat-trattati li jirregolaw l-Unjoni Ewropea u r-regoli maħruġa mill-istituzzjonijiet tagħha fl-eżerċizzju tar-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom għandhom japplikaw fil-liġi interna Portugiża skont id-dritt tal-Unjoni u b’rispett għall-prinċipji fundamentali ta’ Stat demokratiku bbażati fuq l-istat tad-dritt”.

5 Awtoritajiet differenti li jadottaw regoli legali

L-awtoritajiet li għandhom is-setgħa jadottaw regoli ġuridiċi huma l-Assemblea tar-Repubblika, il-Gvern, il-Gvernijiet Reġjonali u l-Assemblej Leġiżlattivi tal-Azores u l-Madeira, l-awtoritajiet lokali u ċerti awtoritajiet amministrattivi.

6 Il-proċess li bih jiġu adottati dawn in-normi ġuridiċi

Il-metodu ta’ adozzjoni ta’ dawn in-normi jvarja skont il-proċeduri speċifiċi li jridu jiġu segwiti minn kull korp leġiżlattiv għall-adozzjoni tan-normi. It-tipi differenti ta’ strumenti leġiżlattivi għalhekk jinħolqu permezz ta’ proċessi differenti. L-aktar żewġ proċeduri formali u importanti għall-adozzjoni tan-normi ġuridiċi huma deskritti hawn isfel.

L-aktar proċedura kumplessa, li tinvolvi l-Assemblea tar-Repubblika, tinkludi l-istadji li ġejjin:

  1. Il-bidu ta’ leġiżlazzjoni: is-setgħa li tiġi inizjata l-leġiżlazzjoni hija “mal-Membri, il-gruppi parlamentari u l-Gvern, u wkoll, skont it-termini u l-kundizzjonijiet stipulati mil-liġi, ma’ gruppi ta’ elettorji rreġistrati elettorali. is-setgħa li tagħti bidu għal leġiżlazzjoni fir-rigward tar-reġjuni awtonomi għandha tkun tal-Assemblea Leġiżlattiva rispettiva” (Artikolu 1(167) tal-Kostituzzjoni).
  2. L-ammissjoni inizjali, il-pubblikazzjoni, ir-reġistrazzjoni, in-numerazzjoni u l-valutazzjoni — dan l-istadju jinvolvi l-konsiderazzjoni tal-ammissibbiltà tal-offerta, il-pubblikazzjoni tagħha fid-Diário da Assemblea, it-trattament amministrattiv u, fl-aħħar nett, il-valutazzjoni tal-kontenut tagħha;
  3. Diskussjoni u approvazzjoni: dan jinvolvi dibattitu dwar kwistjonijiet ġenerali, dibattitu ieħor fuq punti speċifiċi, vot fuq l-abbozz fl-intier tiegħu, vot fuq punti speċifiċi u vot finali kumplessiv. Għal abbozz ta’ liġi, maġġoranza sempliċi, maġġoranza assoluta jew maġġoranza kwalifikata tista’ tkun meħtieġa;
  4. Skrutinju mill-President tar-Repubblika fi żmien il-perijodu stabbilit mil-liġi, Wara din jew jippromulga t-test propost jew jeżerċita d-dritt tiegħu ta’ veto. Fil-każ tal-aħħar, il-miżura tiġi diskussa mill-ġdid mill-Parlament. Jekk il-vot jiġi kkonfermat jew isiru xi emendi, it-test jerġa’ jingħata lill-President għall-promulgazzjoni, li wkoll trid isseħħ fi żmien stabbilit minn qabel. Il-President tar-Repubblika huwa responsabbli biex “jippromulga l-liġijiet, dekreti-liġi u dekreti regolatorji u jordna l-pubblikazzjoni tagħhom, u jiffirma r-riżoluzzjonijiet tal-Assemblea tar-Repubblika li japprovaw ftehimiet internazzjonali u dekreti oħra tal-Gvern” (l-Artikolu 134(b) tal-Kostituzzjoni).
  5. Il-pubblikazzjoni: meta jiġi ppromulgat, il-President irid jordna li t-test tal-leġiżlazzjoni l-ġdida jiġi ppubblikat fil-Gazzetta Uffiċjali tar-Repubblika Portugiża.

Il-proċedura li biha l-Gvern jadotta l-leġiżlazzjoni tinkludi l-istadji prinċipali li ġejjin:

  1. It-tnedija tal-leġiżlazzjoni: jitressaq l-abbozz tal-leġiżlazzjoni mill-uffiċju tal-Ministru inkwistjoni.
  2. Inkjesta: matul dan l-istadju, il-Ministru li jipproponi l-abbozz irid jiġbor l-opinjonijiet, u l-korpi speċifikati mill-Kostituzzjoni u bil-liġi jridu jiġu kkonsultati wkoll.
  3. Evalwazzjoni preliminarja u ddettaljata: il-proposti jiġu eżaminati u evalwati wara li jiġu inizjalment approvati.
  4. L-approvazzjoni: minkejja li ċerti tipi ta’ leġiżlazzjoni ma għandhomx għalfejn jiġu approvati mill-Kunsill tal-Ministri, il-Kunsill huwa normalment responsabbli biex japprova l-abbozz.
  5. Skrutinju: “fi żmien erbgħin jum mill-wasla ta’ kwalunkwe digriet tal-gvern għall-promulgazzjoni,... il-President tar-Repubblika għandu jew jippromulga digriet jew jeżerċita d-dritt tiegħu ta’ veto. f’dan il-każ ta’ l-aħħar, għandu jinforma lill-Gvern bil-miktub dwar ir-raġunijiet għal dan” (Artikolu 4(136) tal-Kostituzzjoni).
  6. Il-pubblikazzjoni tat-test definittiv fil-Gazzetta Uffiċjali tar-Repubblika Portugiża.

7 Proċeduri biex jidħlu fis-seħħ regoli nazzjonali

“Il-liġijiet għandhom ikunu vinkolanti biss wara l-pubblikazzjoni fil-Gazzetta Uffiċjali”. “Kif tiġi ppubblikata liġi, din tidħol fis-seħħ wara li jiskadi l-perjodu stabbilit mil-liġi nfisha jew, fejn ma jiġi stabbilit l-ebda perjodu, wara l-perjodu stabbiliti minn leġiżlazzjoni speċjali” (l-Artikolu 5 tal-Kodiċi Ċivili).

Fid-dawl tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 2 tal-Liġi Nru 74/98 tat-11 ta’ Novembru, kif emendata:

il-paragrafu 1 — “Atti leġiżlattivi u atti oħra ta’ kontenut ġenerali għandhom jidħlu fis-seħħ fil-jum stabbilit hemmhekk, u fl-ebda każ ma għandhom jibdew il-perijodu ta’ validità fil-jum tal-pubblikazzjoni.”

il-paragrafu 2 — “Fin-nuqqas ta’ twaħħil tal-jum, id-diplomi msemmija fil-paragrafu preċedenti għandhom jidħlu fis-seħħ fit-territorju nazzjonali kollu u barra mill-pajjiż fl-5 jum wara l-pubblikazzjoni”.

il-paragrafu 4 — Il-limitu ta’ żmien imsemmi fil-paragrafu 2 għandu jingħadd mill-jum immedjat li fih isir disponibbli fuq il-websajt immexxija mill-Casa da Moeda, SA.

8 Il-mezzi biex jiġu regolati kunflitti potenzjali bejn id-diversi regoli ġuridiċi

L-aktar rwol importanti f’dan il-qasam huwa dak tal-Qorti Kostituzzjonali, li trid tiddikjara jekk ir-regoli jmorrux kontra l-Kostituzzjoni Portugiża u huma għalhekk antikostituzzjonali jew kontra l-prinċipji stabbiliti hemmhekk.

Fil-kuntest tal-valutazzjoni ta’ każijiet individwali mressqa quddiemhom, il-qrati ma jistgħux japplikaw regoli li jiksru d-dispożizzjonijiet tal-Kostituzzjoni jew il-prinċipji li joħorġu minnu.

Fil-proċess interpretattiv imwettaq fid-dawl tal-evalwazzjoni tad-domandi li saru, huma l-qrati li għandhom jegħlbu kull kunflitt li jeżisti bejn regoli differenti tad-dritt, filwaqt li dejjem jieħdu inkunsiderazzjoni l-ġerarkija ta’ sorsi msemmija iktar’ il fuq. Filwaqt li jagħmlu dan, iridu jqisu s-sistema bħala ħaġa waħda, mingħajr ma jqisu l-ebda nuqqas jew inkonsistenzi, b’mod partikolari dawk ta’ natura loġika jew semantika, jagħmlu bilanċ taċ-ċirkostanzi sottostanti għall-adozzjoni tar-regoli u l-kundizzjonijiet speċifiċi fis-seħħ dakinhar tal-proċedimenti, b’minimu ta’ kuntatt bil-miktub, anki jekk espress b’mod imperfett, bl-approċċ użat mil-leġiżlatura u bil-ħsieb illi l-leġiżlatura adottat l-aktar soluzzjonijiet “xierqa” u kienet kapaċi “tesprimi l-intenzjonijiet tagħha f’termini xierqa” (l-Artikolu 9 tal-Kodiċi Ċivili).

Għal dak li għandu x’jaqsam mal-kunflitti bejn ir-regoli fil-qasam tad-dritt internazzjonali privat, jekk jogħġbok ara t-tema Liġi Applikabbli — il-Portugall.

Databases legali

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaDigesto huwa l-bażi tad-dejta ġuridika uffiċjali tal-Portugall u fih il-Gazzetta Uffiċjali (Diário da República).

Digesto — Sistema Integrata ta’ Data Ġuridika

Id-digesto ġiet stabbilita mir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-Ministri Nru 48/92 tal-31 ta’ Diċembru u tipprovdi:

  1. Atti ppubblikati fis-1 u t-2 serje tad-Diário da República
  2. Informazzjoni legali b’xejn b’mod integrat, dettaljat u aġġornat, inkluż:
    1. Tul ta’ żmien, produzzjoni ta’ effetti u noti dwar atti ppubblikati fit-1 serje ta’ DR mill-5 ta’ Ottubru 1910 u diversi dokumenti mill-għexieren ta’ snin preċedenti u atti tat-2 serje ta’ MR ipproċessati mill-PCMEX;
    2. L-informazzjoni kollha rilevanti, bħar-regoli applikabbli, ir-regolamenti, ir-regolamenti dwar l-iżvilupp, il-bidliet prodotti u li jkunu saru, il-liġi Komunitarja applikabbli, il-linji gwida amministrattivi tad-Direttorat Ġenerali għall-Baġit, il-ġurisprudenza maħruġa u l-istrumenti regolatorji kollettivi assoċjati;
    3. Jagħti aċċess għal tliet bażijiet ta’ data oħra: LEGÇOR — Bażi ta’ Data Leġislattiva Reġjonali, REGTRAB — Database Regolatorju Speċjali dwar ix-Xogħol, u DGA — Database u opinjonijiet speċjali mid-Direttorat-Ġenerali għall-Baġit.
    4. Hija tipprovdi aċċess, permezz ta’ interoperabbiltà mal-bażijiet ta’ data legali tal-Ministeru tal-Ġustizzja, mal-Uffiċċju tal-Prosekutur Ġenerali (PGR) u l-Assemblea tar-Repubblika, permezz tal-bażi ta’ data tal-AP tiegħu — rispettivament, il-ġurisprudenza tal-qrati ewlenin, l-opinjonijiet tal-PGR u x-xogħol preparatorju kollu għal-Liġi sa mill-pubblikazzjoni tagħha sal-pubblikazzjoni tagħha.

Elettronika Diário da República

Skont id-Digriet-Liġi Nru 83/2016 tat-16 ta’ Diċembru 2006, id-Diário da República huwa servizz pubbliku li huwa universali u mingħajr ħlas u huwa editjat esklużivament b’mezzi elettroniċi. Dan is-servizz pubbliku huwa pprovdut miz-Zekka Nazzjonali/Casa da Moeda S. A. (INCM), li jagħmel id-Diário da República disponibbli fuq il-websajt tiegħu. Aċċess universali u liberu jinkludi l-possibbiltà ta’ stampar, fajling, tiftix u aċċess liberu għall-kontenut tal-atti ppubblikati fis-1 u s-2 serje tad-Diário da República, f’formati elettroniċi miftuħa.

Id-Diário da República huwa disponibbli fuq bażi obbligatorja kif ġej:

  1. L-atti legali li jeħtieġu l-pubblikazzjoni fid- Diário da República skont il-Kostituzzjoni u l-Liġi, b’mod partikolari l-Liġi Nru 74/98 tal-11 ta’ Novembru 2004, emendata u ppubblikata mill-ġdid permezz tal-Liġi Nru 43/2014 tat-11 ta’ Lulju 2011.
  2. Għodda ta’ konsultazzjoni aġġornata dwar it-test konsolidat, mingħajr valur legali, tal-leġislazzjoni rilevanti fis-sistema legali;
  3. Għodda għall-konsultazzjoni ta’ traduttur legali;
  4. Għodda ta’ tiftix, permezz ta’ termini, ta’ atti li jridu jiġu ppubblikati fid-Diário da República;
  5. Informazzjoni legali li tiġi ttrattata u sistematizzata kif suppost;
  6. Interkonnessjoni ma’ bażijiet ta’ informazzjoni legali addizzjonali speċifiċi għas-settur, b’mod partikolari każistika, liġi Komunitarja, linji gwida amministrattivi u letteratura legali;
  7. Li tibgħat mingħajr ħlas email dwar l-indiċi rispettiv tat-1 u t-2 serje tad-Diário da República, dwar l-indiċi rispettiv tat- u t- serje tad-Diário da República;

Links utli

Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdidaDiário da República — il-Portugall


Din hija verżjoni tradotta awtomatikament tal-kontenut. Is-sid ta’ din il-paġna ma jaċċetta ebda responsabbiltà jew obbligazzjoni fir-rigward tal-kwalità ta’ dan it-test tradott b'mod awtomatiku.

L-aħħar aġġornament: 26/08/2019