Închide

VERSIUNEA BETA A PORTALULUI ESTE ACUM DISPONIBILĂ!

Accesați versiunea BETA a portalului european e-justiție și spuneți-ne cum vi se pare!

 
 

Cale de navigare

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Prawo państwa członkowskiego - Słowenia

Această pagină este o versiune realizată cu ajutorul instrumentului de traducere automată. Nu putem oferi nicio garanție în ceea ce privește calitatea traducerii.

Traducerea a fost evaluată ca fiind inacceptabilă

V-a fost utilă traducerea?

Na tej stronie przedstawiono informacje na temat systemu prawnego w Słowenii.


Źródła prawa

Rodzaje instrumentów prawnych – opis

Zarówno na szczeblu państwowym, jak i lokalnym przyjmowane są abstrakcyjne normy prawne w systemie prawnym Republiki Słowenii. Aktami prawnymi na szczeblu państwowym są: konstytucja (ustava), ustawy/ustawy (zaksoni) i przepisy wykonawcze, które dzielą się na dwie główne kategorie: dekrety (czasowo przetłumaczone jako rozporządzenia) i przepisy (pravniki).

Samorządy lokalne przyjmują zasadniczo rozporządzenia (odłowy).

System prawny w Słowenii nie uznaje pierwszeństwa sądu, co oznacza, że sądy niższej instancji (nižja sodišča) nie są formalnie związane orzeczeniami sądów wyższej instancji (višja sodišča). Sądy niższej instancji przestrzegają jednak orzecznictwa sądów wyższego instancji i Sądu Najwyższego (Vrhovno sodišče).

Sąd Najwyższy, obradujący na sesji plenarnej, może przyjmować opinie prawne co do zasady w sprawach istotnych dla jednolitego stosowania ustaw/aktów prawnych. Zgodnie z ustawą o sądach (Zakon o sodščih) takie opinie prawne są wiążące jedynie dla składu orzekającego Sądu Najwyższego i mogą zostać zmienione dopiero na nowej sesji plenarnej. Sądy niższej instancji stosują się jednak do prawnych opinii co do zasady, a Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie domaga się należytego uwzględnienia strony, która cytuje już wydaną opinię prawną na ten temat.

Ustawy/akty prawne i inne rozporządzenia muszą być zgodne z ogólnie przyjętymi zasadami prawa międzynarodowego oraz z traktatami, które są wiążące dla Słowenii (zgodnie z art. 8 Konstytucji). Ratyfikowane i opublikowane traktaty międzynarodowe muszą być stosowane bezpośrednio. Stanowisko słoweńskiego Trybunału Konstytucyjnego (Ustavno sodišče) stanowi, że w hierarchii aktów prawnych traktaty międzynarodowe mają charakter wyższy niż przepisy ustawowe. Ratyfikowane traktaty międzynarodowe są włączane do krajowego porządku prawnego, tworząc tym samym prawa i obowiązki osób fizycznych i prawnych w kraju (pod warunkiem że są one bezpośrednio wykonalne).

Słoweński system prawny należy do rodziny prawa kontynentalnego i stanowi system prawa cywilnego, co oznacza, że prawo zwyczajowe nie stanowi jako takie części systemu prawnego. Prawo zwyczajowe jest jednak uznane w prawie słoweńskim. Na przykład zgodnie z art. 12 kodeksu zobowiązań (Obligacijski zakonik), który reguluje umowy między osobami fizycznymi i prawnymi, zwyczaje gospodarcze, zwyczaje i praktyki handlowe między stronami są brane pod uwagę przy ocenie wymaganych działań i ich wpływu na obowiązkowe stosunki podmiotów gospodarczych.

Wykonując swoje funkcje sądowe, sędzia jest związany konstytucją, ustawami/aktami prawnymi, ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego oraz ratyfikowanymi i opublikowanymi traktatami międzynarodowymi. Ustawa o sądach stanowi, że jeżeli kwestia prawa cywilnego nie może zostać rozwiązana na podstawie ważnych przepisów, sędzia musi wziąć pod uwagę przepisy mające zastosowanie w podobnych sprawach. Jeżeli mimo to rozwiązanie sprawy pozostaje wątpliwe z prawnego punktu widzenia, musi wydać decyzję w oparciu o ogólne zasady krajowego porządku prawnego. W tym celu musi działać zgodnie z tradycją prawną i ustalonymi zasadami orzecznictwa. Sędzia zawsze musi działać tak, jakby miał do niego dostęp w nieokreślonej liczbie spraw tego samego rodzaju.

Hierarchia norm

Wszystkie normy prawne muszą być zgodne z Konstytucją. Przepisy ustawowe i wykonawcze muszą być zgodne z ogólnie stosowanymi zasadami prawa międzynarodowego i umów międzynarodowych, które są wiążące dla Słowenii (jak przewidziano w art. 8 ust. 1 Konstytucji). Rozporządzenia wykonawcze i rozporządzenia lokalne muszą ponadto być zgodne z ustawami/aktami prawnymi.

Akty ogólne wydane w celu wykonywania władzy publicznej (splošni akti za izvrševanje javnih pooblasil) muszą być zgodne z Konstytucją, ustawami/aktami prawnymi i rozporządzeniami wykonawczymi.

Poszczególne akty prawne oraz działania władz państwowych, władz lokalnych i władz publicznych muszą opierać się na przyjętym akcie prawnym/akcie prawnym lub rozporządzeniu ustawowemu.

Co się tyczy pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej, konstytucja stanowi podstawę słoweńskiego porządku prawnego do zaakceptowania jego nadrzędności, stwierdzając, że akty prawne i decyzje podejmowane w ramach organizacji międzynarodowych, do których Słowenia przeniosła część swoich suwerennych praw (w tym przypadku Unii), muszą być stosowane w Słowenii zgodnie z regulacjami prawnymi tych organizacji.

Ramy instytucjonalne

Instytucje odpowiedzialne za przyjmowanie norm

Ustawy/akty prawne są przyjmowane przez dolną izbę słoweńskiego parlamentu dwuizbowego, tj. Zgromadzenia Narodowego ( Državni zbor). Zgodnie z art. 80 i 81 Konstytucji Zgromadzenie Narodowe składa się z 90 zastępców reprezentujących obywateli Słowenii. Osiemdziesiąt osiem posłów jest wybieranych w drodze głosowania uniwersalnego, równego, bezpośredniego i tajnego. Jeden z zastępców włoskiej wspólnoty narodowej i jeden zastępca węgierskiego wspólnoty narodowej muszą zawsze być wybierani do Zgromadzenia Narodowego przez członków tych społeczności. Zgromadzenie Narodowe jest wybierane na czteroletnią kadencję.

Zarządzenia wydawane sąprzez rząd (Vlada), podczas gdy przepisy są wydawane przez poszczególnych ministrów. Zgodnie z art. 110 – 119 Konstytucji rząd składa się z premiera (predsednik vlade) i ministrów. W ramach swoich kompetencji rząd i poszczególni ministrowie są niezależni i odpowiedzialni przed Zgromadzeniem Narodowym, które mogą pomóc im (przed Trybunałem Konstytucyjnym), zagłosować na zaufanie lub zakończyć swoje biuro w drodze interpelacji. Premier jest wybierany przez Zgromadzenie Narodowe, po czym proponuje mianowanie (i odrzucenie) przez Zgromadzenie Narodowe.

Trybunał Konstytucyjny odgrywa kluczową rolę w ramach instytucjonalnych, gdyż może stwierdzić nieważność ustaw/aktów, rozporządzeń wykonawczych i rozporządzeń lokalnych, które uznaje za niekonstytucyjne. Wydaje również opinie w sprawie zgodności z Konstytucją traktatów międzynarodowych i podejmuje decyzje w sprawie indywidualnych skarg konstytucyjnych poszkodowanych obywateli, które mogą zostać wniesione po wyczerpaniu wszystkich innych środków odwoławczych.

Lokalne rozporządzenia przyjmowane są przez lokalne rady (občinski sveti, mestni sveti), wybierani bezpośrednio przez mieszkańców gminy.

Proces decyzyjny

Przyjęcie ustaw/aktów może zostać zaproponowane Zgromadzeniu Narodowemu przez rząd, przez przedstawicieli poszczególnych posłów Zgromadzenia Narodowego, przez izbę wyższą Parlamentu – Krajową Radę (Državni svet) i pięć tysięcy wyborców. Zgodnie z regulaminem wewnętrznym (Poslovnik Državnega zabora) procedura zwykła Zgromadzenia Narodowego składa się z trzech czytań proponowanego aktu prawnego/aktu.

Ponadto regulamin postępowania przewiduje rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym. Zgodnie z art. 86 Zgromadzenie Narodowe może wydać decyzję, jeżeli obecna jest większość posłów i jeżeli ustawa/akt jest przyjęta większością głosów obecnych posłów, chyba że określono inny rodzaj większości. Rada Narodowa może zawetować przyjęty akt prawny/akt prawny, a Zgromadzenie Narodowe może pominąć takie weto większością głosów wszystkich posłów.

Referendum ustawodawcze (zgodnie z art. 90 Konstytucji) jest uregulowane w ustawie o referendum i inicjatywie obywatelskiej (Zakon o referendalu in o ljudnarski initiativi) i może być zainicjowane przez Zgromadzenie Narodowe lub, na wniosek Rady Narodowej, przez jedną trzecią posłów lub czterdzieści tysięcy wyborców. Wyborcy mają możliwość potwierdzenia lub odrzucenia ustawy/ustawy przyjętej przez Zgromadzenie Narodowe, zanim zostanie ona ogłoszona przez Prezydenta RP (Predsednik repubas).

Prezydent Republiki musi ogłosić przyjęty akt prawny/akt w terminie ośmiu dni od dnia jego przyjęcia. Zgodnie z art. 154 Konstytucji wszystkie normy muszą zostać opublikowane przed ich wejściem w życie. Normy prawne przyjęte przez instytucje państwowe są publikowane w Dzienniku Urzędowym Republiki Słowenii (Uradni list Republike Slovenije; UL RS), natomiast rozporządzenia i inne lokalne przepisy są publikowane w dziennikach urzędowych.

Poprawki do Konstytucji przyjmowane są w drodze specjalnej procedury przewidzianej w Konstytucji. Propozycja zmiany konstytucji może składać się z 20 członków Zgromadzenia Narodowego, rządu lub 30.000 wyborców. Decyzję w sprawie takiego wniosku podejmuje Zgromadzenie Narodowe większością dwóch trzecich głosów obecnych posłów, ale poprawka może zostać przyjęta tylko wtedy, gdy zostanie zatwierdzona większością dwóch trzecich głosów wszystkich posłów. Art. 87 Konstytucji stanowi, że prawa i obowiązki obywateli i innych osób mogą być ustalane wyłącznie na mocy ustawy przez Zgromadzenie Narodowe.

Rozporządzenia i decyzje UE wydawane przez instytucje UE mają bezpośrednie zastosowanie w Republice Słowenii. Nie muszą być ratyfikowane i opublikowane w UL RS, aby mogły być stosowane.

Traktaty międzynarodowe, których sygnatariuszem jest Republika Słowenii, wchodzą w życie po ich ratyfikacji przez Zgromadzenie Narodowe w ramach określonej procedury. Umowy międzynarodowe są ratyfikowane przez przyjęcie przez rząd ustawy złożonej przez rząd. Ustawa o ratyfikacji traktatu międzynarodowego zostaje przyjęta zwykłą większością głosów obecnych posłów, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

Prawne bazy danych

System informacji prawnej – AAC

Link otworzy się w nowym oknieSystem informacji prawnejrejestr ustaw Republiki Słowenii jest powiązany z bazą danych innych organów państwowych i Dziennika Urzędowego.

Przepisy Zgromadzenia Narodowego

Link otworzy się w nowym okniePrawodawstwo dotyczące bazy danych Zgromadzenia Narodowego zawiera teksty wszystkich aktów prawnych/aktów prawnych i innych aktów będących przedmiotem dyskusji Zgromadzenia Narodowego. Teksty te obejmują:

  • Skonsolidowane teksty ustaw — teksty skonsolidowane ustaw przyjętych po dniu 29 listopada 2002 r. i opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Republiki Słowenii oraz nieoficjalnie skonsolidowane teksty z dnia 17 czerwca 2007 r.;
  • Ustawa przyjęta przez Zgromadzenie Narodowe i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Republiki Słowenii od dnia 25 czerwca 1991 r.;
  • Akty przyjęte — akty przyjęte przez Zgromadzenie Narodowe, które zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Republiki Słowenii od dnia 28 listopada 1996 r.;
  • Projekty ustaw przedkładane do dyskusji w trakcie obecnej kadencji Zgromadzenia Narodowego (baza danych zawiera również przyjęte projekty ustaw, które nie zostały jeszcze opublikowane w Dzienniku Urzędowym Republiki Słowenii);
  • Odczyty aktów prawnych/aktów prawnych (obravnave zakonov) (koniec procedury) – zbiór wszystkich czytań ustawy/ustawy przekazanej do dyskusji w Zgromadzeniu Narodowym po dniu 28 listopada 1996 r.;
  • Wnioski dotyczące aktów prawnych – wnioski dotyczące aktów przedłożonych do dyskusji w trakcie obecnej kadencji Zgromadzenia Narodowego (baza danych zawiera również przyjęte wnioski dotyczące aktów jeszcze nieopublikowanych w Dzienniku Urzędowym Republiki Słowenii);
  • Odczyty z aktów (obpravnave aktov) (koniec procedury) – zbiór wszystkich czytań aktu przedłożonego do dyskusji w Zgromadzeniu Narodowym po dniu 28 listopada 1996 r.;
  • Projekty rozporządzeń — wnioski dotyczące postanowień przedłożonych do dyskusji w trakcie obecnej kadencji Zgromadzenia Narodowego (baza danych zawiera również projekty zarządzeń, które nie zostały jeszcze opublikowane w Dzienniku Urzędowym Republiki Słowenii);
  • Odczyty zarządzeń (odravnave odlokov) (koniec procedury) – zbiór wszystkich czytań rozporządzenia przedłożonych do dyskusji w Zgromadzeniu Narodowym po dniu 28 listopada 1996 r.

Dziennik Urzędowy Republiki Słowenii

Wszystkie przepisy krajowe są oficjalnie publikowane Link otworzy się w nowym okniew Dzienniku Urzędowym Republiki Słowenii. Wszystkie dokumenty są publikowane online.

Powiązane linki

Link otworzy się w nowym oknieprzepisy Zgromadzenia Narodowego

Link otworzy się w nowym okniesystem informacji prawnej

Link otworzy się w nowym oknieDziennik Urzędowy Republiki Słowenii


Ta wersja treści strony została przetłumaczona maszynowo. Autorzy tej strony nie ponoszą odpowiedzialności za jakość tłumaczenia maszynowego.

Ostatnia aktualizacja: 23/10/2019