Chiudi

LA VERSIONE BETA DEL PORTALE È DISPONIBILE ORA!

Visita la versione BETA del portale europeo della giustizia elettronica e lascia un commento sulla tua esperienza sul sito!

 
 

Percorso di navigazione

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Εθνικό δίκαιο - Σλοβακία

La pagina è stata tradotta automaticamente. Non è possibile garantirne la qualità.

La qualità della traduzione è stata giudicata: inaffidabile

La traduzione vi risulta utile?

Η παρούσα σελίδα παρέχει πληροφορίες σχετικά με την έννομη τάξη της Σλοβακίας.


Πληροφορίες σχετικά με την έννομη τάξη της Σλοβακίας είναι διαθέσιμες στο Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΕυρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο: Το αστικό δίκαιο.

Πηγές δικαίου

Είδη νομικών πράξεων — περιγραφή

Ο όρος «πηγές δικαίου» χρησιμοποιείται με τρεις έννοιες:

  1. «πηγές δικαίου» υπό την ουσιαστική έννοια — ουσιαστικές πηγές δικαίου·
  2. «πηγές δικαίου» υπό τη γνωσιολογική έννοια — πηγές της γνώσης του δικαίου,
  3. «πηγές δικαίου» υπό την τυπική έννοια — τυπικές πηγές δικαίου.

Ανάλογα με τον τρόπο κατάρτισης των κανόνων δικαίου και τον δεσμευτικό τύπο με τον οποίο εκφράζονται, διακρίνονται συνήθως οι ακόλουθες κατηγορίες πηγών δικαίου:

  • εθιμικοί κανόνες,
  • νομικά προηγούμενα (νομολογία),
  • κανονιστικές νομικές πράξεις,
  • κανονιστικές συμβάσεις,
  • γενικές αρχές του δικαίου,
  • κοινή λογική,
  • σύγχρονες εκδόσεις, νομικά συγγράμματα και εκθέσεις εμπειρογνωμόνων,
  • διεθνείς συμφωνίες, εφόσον μεταφερθούν καταλλήλως στην έννομη τάξη της Σλοβακικής Δημοκρατίας.

Ιεραρχία κανόνων δικαίου

Μια από τις βασικές αρχές του σλοβακικού νομικού συστήματος είναι η ιεραρχία των κανόνων δικαίου. Η κατανόηση του ρόλου αυτής της αρχής στη νομική πρακτική και στην εφαρμογή της νομοθεσίας είναι εξαιρετικά σημαντική από την άποψη της νομιμότητας. Η ιεραρχία των κανόνων δικαίου δεν αποτελεί, όμως, απλώς ζήτημα λογικής ιεράρχησης και απόδοσης προτεραιότητας σε κάποιους κανόνες. Η ιεράρχηση των πηγών δικαίου εγγράφεται στη γενικότερη προβληματική της νομιμότητας της εξουσίας. Περιλαμβάνει επίσης την απόλυτη επιταγή ότι μια νομική διάταξη μπορεί να θεσπιστεί μόνο από το όργανο που έχει εξουσιοδοτηθεί προς τούτο από ένα νόμο, εντός των ορίων του εν λόγω νόμου και των δικών του νομοθετικών εξουσιών.

Οι κανόνες του δικαίου κατατάσσονται σε κατηγορίες ανάλογα με τη λεγόμενη «νομική ισχύ». Ο όρος αυτός αφορά χαρακτηριστικά των κανόνων του δικαίου βάσει των οποίων ιεραρχείται ένας συγκεκριμένος κανόνας έναντι άλλου, δηλαδή έναντι άλλου κανόνα που υπερισχύει αυτού. Σε περίπτωση που υπάρχουν κανόνες δικαίου με διαφορετική νομική ισχύ, ο κανόνας του δικαίου με τον μικρότερο βαθμό νομικής ισχύος δεν μπορεί να βρίσκεται σε σύγκρουση με τον ισχυρότερο κανόνα, και ο κανόνας με τον υψηλότερο βαθμό νομικής ισχύος υπερισχύει του κανόνα με την ασθενέστερη ισχύ.

Ανάλογα με τον βαθμό νομικής ισχύος, η νομοθεσία μπορεί να οργανωθεί ως εξής:

Πρωτογενές δίκαιο (νομικές πράξεις)

  • συνταγματικοί νόμοι (πάντοτε πρωταρχικός)
  • νομικές πράξεις (πρωτογενές δίκαιο ή δίκαιο που παράγεται από συνταγματικές διατάξεις).

Παράγωγο δίκαιο (κανόνες που δεν αποτελούν νομικές πράξεις)

  • Κυβερνητικοί κανονισμοί/διατάγματα — αποτελούν πάντοτε παράγωγο δίκαιο,
  • νομικές διατάξεις οι οποίες θεσπίζονται από τα κεντρικά όργανα της κρατικής διοίκησης — αποτελούν πάντα παράγωγο δίκαιο
  • νομικές διατάξεις που θεσπίζονται από όργανα (αρχές) της τοπικής αυτοδιοίκησης — αποτελούν είτε πρωτογενές είτε παράγωγο δίκαιο
  • κανόνες που θεσπίζονται κατ’ εξαίρεση από μη κρατικά όργανα — αποτελούν πάντοτε παράγωγο δίκαιο.

Σ’ αυτό το σύστημα νομικών διατάξεων, όταν μια δεδομένη πράξη έχει προτεραιότητα, αυτό σημαίνει κατά βάση ότι όλες οι υπόλοιπες νομικές διατάξεις πρέπει να απορρέουν από αυτήν, να είναι συμβατές και να μην βρίσκονται σε σύγκρουση με αυτή. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι, στην περίπτωση που μια νομική διάταξη που βρίσκεται χαμηλότερα στην ιεραρχία αντιβαίνει σε ιεραρχικά ανώτερη, εφαρμόζεται η «ισχυρότερη».

Το θεσμικό πλαίσιο

Όργανα αρμόδια για τη θέσπιση νομικών κανόνων

Τα κρατικά όργανα που αναφέρονται κατωτέρω μπορούν να θεσπίζουν κανόνες δικαίου (νομοθετικά όργανα):

  • Το Εθνικό Συμβούλιο της Σλοβακικής Δημοκρατίας — το Σύνταγμα της χώρας, συνταγματικές πράξεις, νομικές πράξεις, διεθνείς συνθήκες με ισχύ ανώτερη από νόμο, διεθνείς συνθήκες με ισχύ νόμου·
  • Κυβέρνηση της Σλοβακικής Δημοκρατίας — κυβερνητικά διατάγματα
  • Υπουργεία και άλλα κεντρικά κρατικά όργανα — διατάγματα, αποφάσεις και μέτρα
  • Δήμοι και κοινότητες — γενικά δεσμευτικά διατάγματα
  • Δήμοι, κοινότητες και όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης — κανονισμοί γενικής εφαρμογής.

Διαδικασία έγκρισης

Τα στάδια της νομοθετικής διαδικασίας:

  • υποβολή νομοσχεδίου — νομοθετικής πρότασης
  • συζήτηση επί του νομοσχεδίου
  • ψηφοφορία (λήψη απόφασης επί του νομοσχεδίου)
  • υπογραφή του εγκριθέντος νομοσχεδίου
  • κύρωση (δημοσίευση) του νομοθετήματος

Διαδικασία λήψης αποφάσεων

Νομοθετική διαδικασία

Υποβολή νομοσχεδίου — νομοθετικής πρότασης

Νομοσχέδιο σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 1 του νόμου αριθ. 460/1992 Coll. (Σύνταγμα της Σλοβακικής Δημοκρατίας) μπορούν να υποβάλλονται:

  • τις κοινοβουλευτικές επιτροπές του Εθνικού Συμβουλίου της Σλοβακικής Δημοκρατίας,
  • τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου της Σλοβακικής Δημοκρατίας,
  • Την κυβέρνηση της Σλοβακικής Δημοκρατίας.

Οι προτάσεις νόμου χωρίζονται σε παραγράφους και συνοδεύονται από επεξηγηματική έκθεση.

Συζήτηση επί του νομοσχεδίου

Σύμφωνα με τον εσωτερικό κανονισμό του Εθνικού Συμβουλίου της Σλοβακικής Δημοκρατίας (νόμος αριθ. 350/1996), τα νομοσχέδια υποβάλλονται σε τρεις αναγνώσεις.

  1. Διεξάγεται γενική συζήτηση σε πρώτη ανάγνωση σχετικά με την ουσία ή τη «φιλοσοφία» του προτεινόμενου νόμου. Δεν είναι δυνατόν να υποβληθούν τροπολογίες σε αυτή την ανάγνωση.
  2. Κατά τη δεύτερη ανάγνωση, το νομοσχέδιο συζητείται στις αρμόδιες κοινοβουλευτικές επιτροπές. Κάθε νομοσχέδιο υποβάλλεται υποχρεωτικά προς συζήτηση στην επιτροπή συνταγματικών θεμάτων, ειδικότερα όσον αφορά τη συμβατότητά του με το Σύνταγμα της Σλοβακικής Δημοκρατίας, τις συνταγματικές πράξεις, τις διεθνείς συμβάσεις που δεσμεύουν τη Σλοβακική Δημοκρατία, τους νόμους και το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη συνέχεια, μπορούν να υποβληθούν τροπολογίες και συμπληρώσεις επί των οποίων διεξάγεται ψηφοφορία αφού ολοκληρωθούν οι συζητήσεις στις κοινοβουλευτικές επιτροπές. Για τον λόγο αυτό, πριν από τη συζήτηση του νομοσχεδίου στην ολομέλεια του Εθνικού Συμβουλίου, επιδιώκεται σύγκλιση των θέσεων των σχετικών επιτροπών. Σε περίπτωση που η αρμόδια επιτροπή εγκρίνει, με ειδική απόφαση, την κοινή έκθεση των επιτροπών, το νομοσχέδιο θα διαβιβαστεί στο Εθνικό Συμβούλιο της Σλοβακικής Δημοκρατίας. Αυτό αποτελεί τη βάση για τη συζήτηση και την ψηφοφορία στο Εθνικό Συμβούλιο της Σλοβακικής Δημοκρατίας σχετικά με την πρόταση σε δεύτερη ανάγνωση.
  3. Η τρίτη ανάγνωση περιορίζεται σε εκείνες τις διατάξεις του νομοσχεδίου για τις οποίες κατά τη δεύτερη ανάγνωση εγκρίθηκαν τροπολογίες ή συμπληρώσεις. Κατά την τρίτη ανάγνωση, οι μόνες αλλαγές τις οποίες μπορούν να προτείνουν οι βουλευτές αφορούν διορθώσεις νομοτεχνικής φύσεως που αφορούν λάθη στη διατύπωση. Τουλάχιστον 30 μέλη του Εθνικού Συμβουλίου πρέπει να καταθέσουν τροπολογίες για την άρση άλλων σφαλμάτων. Μετά τη συζήτηση, τίθενται σε ψηφοφορία επί του συνόλου του σχεδίου νόμου.

Ψηφοφορία (λήψη απόφασης επί του νομοσχεδίου)

Για τη θέσπιση νόμου απαιτείται υποστήριξη τουλάχιστον των μισών από τους παρόντες βουλευτές.

Για την τροποποίηση του συντάγματος ή για την κατάργηση άρθρου του συντάγματος απαιτείται ειδική πλειοψηφία, δηλαδή πλειοψηφία τριών πέμπτων επί του συνόλου των μελών του Εθνικού Συμβουλίου (ήτοι 3/5 του 150).

Στο Εθνικό Συμβούλιο υπάρχει απαρτία εφόσον είναι παρόντες τουλάχιστον οι μισοί βουλευτές.

Υπογραφή του εγκριθέντος νομοσχεδίου

Εφόσον εγκριθεί, η πρόταση νόμου υπογράφεται από:

  • Πρόεδρος της Σλοβακικής Δημοκρατίας
  • τον πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου,
  • τον πρωθυπουργό.

Αυτό το στάδιο της διαδικασίας περιλαμβάνει τον έλεγχο του περιεχομένου, της διαδικαστικής ορθότητας και της τελικής μορφής του νομοσχεδίου που εγκρίθηκε. Με την υπογραφή τους, οι κάτοχοι συνταγματικού κύρους θεωρούν τη διάταξη αυτή όπως είναι διατυπωμένη.

Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, εφόσον διαπιστώσει ατέλειες στο περιεχόμενο της πρότασης, μπορεί να ασκήσει το λεγόμενο ανασταλτικό βέτο. Αναπέμπει τότε, μαζί με τις παρατηρήσεις του, τη νομοθετική πρόταση στο Εθνικό Συμβούλιο ώστε να συζητηθεί εκ νέου.

Η αναπεμφθείσα πράξη διέρχεται από τα στάδια της δεύτερης και της τρίτης ανάγνωσης. στη φάση αυτή, το Εθνικό Συμβούλιο μπορεί, αν και δεν υποχρεούται, να λάβει υπόψη τις παρατηρήσεις του προέδρου. Το ανασταλτικό βέτο μπορεί να ανατραπεί από το Εθνικό Συμβούλιο με νέα ψηφοφορία. στην περίπτωση αυτή ο νόμος κυρώνεται, ακόμη και χωρίς την υπογραφή του προέδρου.

Κύρωση (δημοσίευση) του νομοθετήματος

Η κύρωση είναι το τελικό στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας. Οι νομικές πράξεις που ισχύουν σε ολόκληρη την επικράτεια της χώρας δημοσιεύονται επισήμως στη Zbierka zákonov (Συλλογή Νομοθετικών Πράξεων) της Σλοβακικής Δημοκρατίας, η οποία δημοσιεύεται από το σλοβακικό υπουργείο Δικαιοσύνης. Η Collection of Laws (Collection of Laws) είναι ένα δημόσιο εργαλείο δημοσίευσης της Σλοβακικής Δημοκρατίας. Η έκδοση νόμων εκδίδεται σε ηλεκτρονική και έντυπη μορφή. Η μορφή της ηλεκτρονικής και έντυπης μορφής της νομοθεσίας έχει τα ίδια νομικά αποτελέσματα και το ίδιο περιεχόμενο. Η ηλεκτρονική μορφή της είσπραξης του νόμου διατίθεται δωρεάν μέσω της πύλης EUR-Lex.

Έναρξη ισχύος/έναρξη ισχύος

Η νομοθεσία τίθεται σε ισχύ κατά την ημερομηνία της διασάφησής τους στη Συλλογή Νόμων.

Οι νόμοι τίθενται σε ισχύ την δέκατη πέμπτη ημέρα μετά τη δημοσίευσή τους στην πράξη, εκτός εάν προβλέπεται μεταγενέστερη ημερομηνία έναρξης ισχύος.

Άλλες πράξεις καθίστανται δεσμευτικές κατά την ημερομηνία της δήλωσης τους στη Συλλογή πράξεων.

Τρόποι επίλυσης διαφορών που ανακύπτουν μεταξύ διαφορετικών νομικών καταστάσεων

Μια κανονιστική πράξη χαμηλότερου βαθμού νομικής ισχύος δεν πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με μια κανονιστική πράξη υψηλότερου επιπέδου δικαίου.

Μια κανονιστική πράξη μπορεί να ακυρωθεί ή να τροποποιηθεί μόνο με νομοθετική πράξη της ίδιας ή ανώτερης βαθμίδας.

Σε περίπτωση ασυνέπειας στη νομοθεσία της ίδιας νομικής ισχύος, η νομική πρακτική συνίσταται στην επίλυση τέτοιων αντιφάσεων, σύμφωνα με την αρχή ότι ο μεταγενέστερος κανονισμός καταργεί ή τροποποιεί έναν παλαιότερο κανόνα και σύμφωνα με την αρχή ότι ένας ειδικός κανόνας καταργεί ή τροποποιεί έναν γενικό κανόνα.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Σλοβακικής Δημοκρατίας ελέγχει και αποφασίζει τη συμμόρφωση:

  • οι νόμοι με το Σύνταγμα
  • Κρατικοί κανονισμοί, γενικά δεσμευτική νομοθεσία των υπουργείων και άλλων φορέων της κεντρικής κυβέρνησης με το Σύνταγμα, συνταγματικές πράξεις και νόμους
  • των γενικώς δεσμευτικών κανονισμών των οργάνων της τοπικής αυτοδιοίκησης με το σύνταγμα και τους νόμους
  • των γενικώς δεσμευτικών νομικών διατάξεων των τοπικών οργάνων της κρατικής διοίκησης με το σύνταγμα, τους νόμους και άλλες γενικώς δεσμευτικές νομικές διατάξεις
  • των γενικώς δεσμευτικών νομικών διατάξεων με τις διεθνείς συνθήκες που έχουν δημοσιευθεί με τον τρόπο που προβλέπεται για τη δημοσίευση των νομικών πράξεων.

Σε περίπτωση κατά την οποία το συνταγματικό δικαστήριο της χώρας αποφανθεί ότι υπάρχει σύγκρουση μεταξύ νομικών διατάξεων, οι διατάξεις αυτές, τα σχετικά μέρη τους ή οι κανόνες που περιλαμβάνονται σε αυτά παύουν να ισχύουν. Εάν τα όργανα που εξέδωσαν τις διατάξεις αυτές δεν τις ευθυγραμμίσουν με τις σχετικές, ιεραρχικά ανώτερες νομικές πράξεις εντός της προθεσμίας που προβλέπεται στην απόφαση του δικαστηρίου, οι διατάξεις, τα σχετικά μέρη τους ή οι κανόνες που περιλαμβάνουν παύουν να ισχύουν.

Νομικές βάσεις δεδομένων

Βάση δεδομένων του Υπουργείου Δικαιοσύνης της Σλοβακίας

Η δικτυακή πύλη Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυρο «Electronic Bulletin of Laws» (Slov-Lex)» του Υπουργείου Δικαιοσύνης της Σλοβακίας βασίζεται σε δύο διασυνδεδεμένα συστήματα πληροφοριών:

  1. ΕΞΟΡΥΞΗ — ένα πληροφοριακό σύστημα για την παροχή δεσμευτικών ηλεκτρονικών ενοποιημένων κειμένων του δικαίου και άλλων προτύπων σε σχέση με τα δικαιώματα που απευθύνονται σε αυτά
  2. ELegislation — το σύστημα πληροφοριών διαχείρισης διαδικασιών σε όλα τα στάδια της νομοθετικής διαδικασίας που είναι εξοπλισμένα με προηγμένα εργαλεία επεξεργασίας για τους νομοθέτες

Οφέλη για τις ομάδες-στόχους:

Λαμβάνοντας υπόψη τη θεμελιώδη αρχή του δικαιώματος κάθε ατόμου να γνωρίζει ένα έγκυρο και αποτελεσματικό δικαίωμα και να γνωρίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, τα οποία στην πράξη είναι όλο και πιο δύσκολο να εφαρμοστούν λαμβάνοντας υπόψη τον αυξανόμενο όγκο και την πολυπλοκότητα των νομικών προτύπων, το σλοβακικό έργο θα συμβάλει στην καλύτερη εφαρμογή της εν λόγω αρχής εξασφαλίζοντας αποτελεσματική πρόσβαση για όλους στην ισχύουσα νομοθεσία.

  • Ειδικότερα, ένα εθνικό σχέδιο θα επωφεληθεί από ένα έργο υπό μορφή δικαιώματος, επισήμως και ουσιαστικά, στα διαθέσιμα δικαιώματα και να αυξήσει την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη νέα νομοθεσία.
  • Ασκούντες νομικά επαγγέλματα — για να αποκτήσουν συνεχή πρόσβαση στο εφαρμοστέο δίκαιο και να επιστήσουν την προσοχή στη νέα νομοθεσία της Σλοβακικής Δημοκρατίας ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο γενικά όσο και συγκεκριμένα στους κανονισμούς που διέπουν τους τομείς αρμοδιότητάς τους
  • Ο επιχειρηματίας — θα έχει επίσης ελεύθερη και συνεχή πρόσβαση στο εφαρμοστέο δίκαιο και θα έχει τη δυνατότητα να ενημερώνεται για τη νέα νομοθεσία της Σλοβακικής Δημοκρατίας ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο γενικά, αλλά και ειδικά για τους κανονισμούς που διέπουν τους τομείς στους οποίους δραστηριοποιείται, καθώς και για ένα καλύτερο ρυθμιστικό περιβάλλον για τη δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας και για τη μείωση του διοικητικού φόρτου που συνδέεται με τις επιχειρήσεις
  • Τοπικές αρχές — εξασφάλιση ελεύθερης και συνεχούς πρόσβασης σε πηγή του εφαρμοστέου δικαίου, με ταυτόχρονη μείωση του διοικητικού φόρτου — επαχθής διοικητική και δαπανηρή υποχρέωση για πρόσβαση στη συλλογή πράξεων «Συλλογή νόμων» κατά τις εργάσιμες ημέρες, που συνδέονται με τη συλλογή των νόμων και την αρχειοθέτηση τους, προκειμένου να αντικατασταθούν οι επαχθείς υποχρεώσεις για την εξασφάλιση υποβοηθούμενης πρόσβασης στη συλλογή νόμων κατά τις εργάσιμες ημέρες.
  • Οι εθνικές διοικήσεις — το έργο θα παρέχουν ελεύθερη και συνεχή πρόσβαση σε πηγή του εφαρμοστέου δικαίου, σε μείωση του διοικητικού φόρτου και, κατά συνέπεια, στο οικονομικό κόστος της νομοθετικής διαδικασίας, στη δυνατότητα καλύτερης εκτέλεσης των καθηκόντων στον τομέα της νομοθεσίας και στην εφαρμογή των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  • Δικαστικές αρχές — εξασφάλιση συνεχούς και ταχείας πρόσβασης στο ισχύον δίκαιο σε μία από τις επιλεγμένες ημέρες της ιστορίας, δυνατότητα παραπομπής στην ισχύουσα νομοθεσία κατά τη χρονική στιγμή της ισχύουσας νομοθεσίας, με την οποία θα καθίσταται δυνατή τουλάχιστον η μερική εξάλειψη των συνήθων δραστηριοτήτων και η αύξηση της αποτελεσματικότητας του έργου των δικαστών και των δικαστών.
  • Ο νομοθέτης θα είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει ένα αποτελεσματικό μέσο νομοθετικής διατύπωσης και διαχείρισης της νομοθετικής διαδικασίας, το οποίο θα τους στερήσει ορισμένες από τις περίπλοκες διοικητικές διαδικασίες και θα τους δώσει τη δυνατότητα να επικεντρωθούν περισσότερο στο περιεχόμενο της παρούσας γνωμοδότησης.

Σχετικοί σύνδεσμοι

Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΝομική πύλη και δικτυακή πύλη πληροφοριών


Αυτόματη μετάφραση του περιεχομένου. Ο ιδιοκτήτης της σελίδας αυτής δεν αποδέχεται καμία ευθύνη για την ποιότητα αυτής της μετάφρασης, που έγινε από μηχανή.

Τελευταία επικαιροποίηση: 22/10/2019