Uždaryti

JAU VEIKIA PORTALO BETA VERSIJA!

Apsilankykite beta versijos Europos e. teisingumo portale ir išsakykite, ką apie jį manote!

 
 

Naršymo kelias

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Sądy zwyczajne - Belgia

Šis puslapis išverstas mašininio vertimo priemone ir jo kokybė negali būti užtikrinta.

Šio vertimo kokybė: nepatikima

Ar šis vertimas Jums naudingas?

W niniejszej sekcji zawarto przegląd sądów powszechnych w Belgii.


Sądy powszechne – wstęp

Sąd najwyższy

Sąd Kasacyjny: jest to najwyższy sąd, „sąd sądowy”, z siedzibą w Brukseli.

Sąd przysięgłych

W dziesięciu prowincjach i w okręgu administracyjnym stolicy regionu stołecznej istnieje sąd do spraw współpracy administracyjnej w Brukseli. Nie są to sądy stałe. powołuje się je za każdym razem, gdy są do nich kierowani oskarżeni.

Sądy apelacyjne

  • Sądy apelacyjne: w Belgii jest 5:
    • Bruksela (dla okręgów sądowych Brabancja Wallon, Leuven i Bruksela),
    • Liège (dla dzielnic w Liège, Eupen de Namur i Luksemburg),
    • Mons (dla okręgu sądowego Hainaut),
    • Gent (dla okręgów sądowych w zachodniej i wschodniej Flandrii)
    • Antwerpia (dla dzielnic Antwerpii i Limburgii).
  • Sądy pracy: w Belgii jest 5. Są to sądy apelacyjne wyspecjalizowane w prawie pracy. Ich właściwość miejscowa jest taka sama jak w przypadku wyżej wspomnianych sądów apelacyjnych.

Sądy pierwszej instancji

  • Sądy pierwszej instancji: w Belgii istnieje 13 osób (jeden na okręg sądowy i dwa w okręgu Brukseli, 1 NL i 1 FR).
  • Sądy pracy: w Belgii istnieje 9 (co do zasady jedna z jurysdykcji Sądu Apelacyjnego, z wyjątkiem jurysdykcji Sądu Apelacyjnego w Brukseli, gdzie sąd pracy znajduje się w Leuven i Nivelles oraz dwóch trybunałów pracy w Brukseli (1nl i 1FR), z wyjątkiem okręgu sądowego Eupen.
  • Sądy w spółce: w Belgii istnieje 9 (co do zasady jedna z jurysdykcji Sądu Apelacyjnego, z wyjątkiem właściwości sądu apelacyjnego w Brukseli, gdzie sąd tego przedsiębiorstwa znajduje się w Leuven i w Nivelles, oraz dwa sądy tej ostatniej w Brukseli (1nl i 1FR), z wyjątkiem okręgu sądowego Eupen).

Sądy niższej instancji lub sądy lokalne

  • Sądy pokoju: w Belgii istnieje 187 sądów kantonalnych (jeden dla każdego kantonu sądowego).
  • Sądy policyjne: w Belgii jest 15, czyli 1 na okręg sądowy o specyfice Brukseli, która liczy 4 osób.

Właściwość sądów

Sędzia pokoju

Sędzia pokoju przetwarza wszystkie wnioski o wartości poniżej 5 000 EUR, które nie zostały przydzielone wyłącznie do innego sądu. Sędzia pokoju rozpatruje też między innymi sprawy dotyczące najmu, sporów sąsiedzkich, służebności i wywłaszczenia, niezależnie od wartości przedmiotu sporu, a także orzeka o zastosowaniu środków tymczasowych w sporach między małżonkami. O ile nie zostanie podjęta decyzja w sprawie wniosku, którego wysokość nie przekracza 2 000 EUR, orzeczenia sądu pokoju podlegają zaskarżeniu do Sądu Pierwszej Instancji.

Sąd policyjny (tribunal de police)

Sąd policyjny jest sądem właściwym w sprawach karnych i cywilnych, które dotyczą wykroczeń (contraventions), czynów niedozwolonych (délits) traktowanych jak wykroczenia, przypadków naruszenia przepisów ustaw szczególnych (np. kodeksu rolnego, kodeksu leśnego) oraz pozwów o odszkodowanie z tytułu szkód wynikających z wypadku drogowego lub wykroczenia drogowego. Orzeczenia sądu policji są zaskarżalne do Sądu Pierwszej Instancji, z wyjątkiem spraw wymienionych w kodeksie postępowania sądowego, gdy decyzja zapada w sprawie wniosku o kwotę nieprzekraczającą 1 240 EUR.

Sąd Pierwszej Instancji

Sąd pierwszej instancji jest sądem właściwym we wszystkich sporach, z wyjątkiem sporów ustawowo przypisanych innym sądom. Mówi się w tym przypadku o właściwości domniemanej sądu pierwszej instancji.

Sąd pierwszej instancji dzieli się na trzy części: Sąd cywilny, sądkarny, sąd rodzinny i sąd dla nieletnich. Od 2007 r. istnieje też sąd penitencjarny (tribunal de l’application des peines), który utworzono przy sądach pierwszej instancji w Antwerpii, Brukseli, Gandawie, Liège i Mons.

Sąd cywilny

Sąd cywilny rozpoznaje sprawy, które mają wpływ na status osób fizycznych. Jest on również właściwy w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przekracza 1 860 EUR, w sporach dotyczących prawa spadkowego lub praw autorskich oraz w przypadku wniesienia środków odwoławczych od wyroków wydanych przez sędziego pokoju.

Sąd poprawczy

Sąd poprawczy (tribunal correctionnel) jest sądem karnym, który rozpatruje sprawy dotyczące czynów niedozwolonych ( délits) oraz przestępstw, wchodzących w zakres właściwości sądu poprawczego (crimes correctionnalisés), takich jak oszustwo, fałszerstwo, nieumyślne spowodowanie śmierci, kradzież z włamaniem czy rozbój. Jest on również sądem apelacyjnym w odniesieniu do orzeczeń wydanych przez sąd policyjny.

Sprawa może zostać wniesiona przed sąd karny pierwszej instancji bezpośrednio przez prokuratora lub przez oskarżyciela lub też odbywa się to na podstawie zarządzenia izby doradczej (chambre du conseil), która po zakończeniu postępowania przygotowawczego podejmuje decyzję o przekazaniu sprawy oskarżonego do sądu karnego pierwszej instancji.

Izba doradcza (chambre du conseil) jest sądem śledczym, w którym na posiedzeniu jednoosobowym sędzia sądu pierwszej instancji stwierdza, czy istnieje powód, aby skierować sprawę do sądu poprawczego lub umarza postępowanie. Izba doradcza podejmuje również decyzje w sprawie utrzymania aresztowania tymczasowego lub jego uchylenia oraz, w odpowiednich przypadkach, o warunkach uchylenia, na okresy miesięczne lub trzymiesięczne, o ile chodzi o przestępstwa, które nie wchodzą w zakres właściwości sądu poprawczego.

Aresztowanie tymczasowe jest środkiem zapobiegawczym, w ramach którego dokonuje się zatrzymania osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, w oczekiwaniu na proces. Środek ten stosuje się aby nie dopuścić do ucieczki lub ukrycia się podejrzanego w momencie, w którym musi stawić się przed sądem, a także jeżeli zachodzi obawa ponownego popełnienia przestępstwa lub obawa, że podejrzany będzie ukrywał dowody lub nawiązywał kontakty z osobami trzecimi (np. w celu wywarcia wpływu na świadków lub współoskarżonych). Podejrzany ostatecznie uniewinniony lub przeciwko któremu zostało prawomocnie uniewinniony, może domagać się odszkodowania od ministra sprawiedliwości za czas, który niesłusznie spędził w więzieniu: jest to odszkodowanie w przypadku bezprawnego zatrzymania. Aby otrzymać kompensatę, muszą zostać spełnione dwa warunki: pobyt w ośrodku detencyjnym musi trwać dłużej niż osiem dni, a zatrzymanie lub zatrzymanie nie może być spowodowane indywidualnym zachowaniem podejrzanego. Minister jest bardzo surowy w ocenie tego drugiego warunku.

Od orzeczeń izby doradczej przysługuje odwołanie do izby oskarżeń (la chambre des mises en accusation). Jest to sąd śledczy orzekający na poziomie sądu apelacyjnego.

Sąd dla nieletnich (tribunal de la jeunesse)

Izby ds. młodzieży tworzące sąd dla nieletnich są właściwe w sprawach dotyczących nieletnich i nieletnich, którzy popełnili przestępstwo.

Jedynie Prokuratura może zdecydować, czy sprawa zostanie wniesiona do sądu dla nieletnich. Nie możesz udać się do sądu, na przykład w sprawach cywilnych. W dwóch przypadkach można wnieść sprawę do sądu dla nieletnich:

  • Jeżeli oskarżony popełnił przestępstwo, to informuje o nim prokuraturę. Następnie podejmuje decyzję, czy stan faktyczny jest wystarczająco poważny, aby umożliwić poinformowanie o nich sędziego ds. młodzieży;
  • Jeżeli osoba ta żyje w trudnej sytuacji, prawdopodobnie kontaktował się już ze służbą ds. opieki nad młodzieżą (Samline Welfare Service – SAJ). Jeżeli sytuacja nie zostanie rozwiązana, SAJ wysyła przedmiotową sprawę do komisji mediacyjnej zajmującej się specjalną pomocą dla młodzieży. W razie konieczności ta komisja mediacyjna może zwrócić się do prokuratury o przekazanie sprawy do sądu dla nieletnich, aby można było podjąć odpowiednie działania.

Sąd rodzinny

Sądy rodzinne mają jurysdykcję we wszystkich sporach o charakterze rodzinnym.

Uprawnienia te są określone w art. 572a i 577 (3) kodeksu postępowania sądowego.

Z zastrzeżeniem wyjątków, sąd lub trybunał, bez względu na kwotę sporu, jest właściwy:

  • w odniesieniu do wszystkich wniosków dotyczących statusu osób i ich skutków: spory dotyczące małżeństwa lub jego obowiązków, rozwodu i jego skutków majątkowych, zakładania i kwestionowania rodzicielstwa, sprzeciwów wobec niektórych decyzji podjętych przez urzędników stanu cywilnego itp.
  • w odniesieniu do wszelkich roszczeń dotyczących konkubinatu i jego skutków: środki odnoszące się do majątku osoby pozostającej w konkubinacie, unieważnienia konkubentów itp.
  • w przypadku każdego wniosku dotyczącego dzieci: określenie zasad wykonywania władzy rodzicielskiej lub zakwaterowania, określenie prawa do osobistej relacji itp.
  • w przypadku każdego wniosku dotyczącego zobowiązań alimentacyjnych: ustalanie lub modyfikowanie świadczeń alimentacyjnych na rzecz byłego małżonka lub rodzica, ustalanie lub dostosowywanie wysokości składki na pokrycie kosztów utrzymania itd.
  • w przypadku niektórych wniosków dotyczących dodatków rodzinnych: określenie przez leasingobiorcę dodatków rodzinnych lub zaskarżenie ich wypłaty na rzecz leasingobiorcy.
  • dla wszystkich wniosków odnoszących się do majątku rodziny: datki na dobro rodziny, rozliczenie majątku należącego do małżonków, spory związane z dziedziczeniem (np.: rezygnacja z dziedziczenia) – w odniesieniu do wszelkich wniosków dotyczących czasowego zakazu pobytu w przypadku przemocy domowej.

Sąd jest również właściwy do podjęcia tymczasowych i pilnych środków.

Ponadto jest on również uprawniony do rozpatrywania wszelkich odwołań od orzeczeń sędziów pokoju w odniesieniu do uczestników niezdolnych do wyrażenia zgody.

Sądy penitencjarne

Sądy penitencjarne (tribunaux de l’application des peines) wydają orzeczenia w sprawie sytuacji prawnej osób skazanych na karę pozbawienia wolności. Przepisy te regulują następujące kwestie: Ograniczonego zatrzymania, nadzoru elektronicznego, zwolnienia i zwolnienia oraz zwolnienia do wydalenia z terytorium lub powrotu. Prokurator i skazani mogą wnieść skargę kasacyjną przeciwko orzeczeniom izb penitencjarnych.

Środki odwoławcze od orzeczeń sądu pierwszej instancji

Jeżeli strona lub prokurator nie zgadzają się z orzeczeniem sądu pierwszej instancji (z wyjątkiem orzeczeń wydanych przez sąd penitencjarny), każda ze stron oraz prokurator może odwołać się od takiego orzeczenia, pod warunkiem, że zostało ono wydane w pierwszej instancji, czyli nie w wyniku odwołania od orzeczenia wydanego uprzednio przez sąd policyjny lub sędziego pokoju. W tym przypadku sprawę rozpatruje sąd apelacyjny, niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądu cywilnego, sądu poprawczego lub sądu dla nieletnich.

Sąd pracy (tribunal du travail)

Sąd pracy jest właściwy do orzekania w sprawach społecznych: zabezpieczenie społeczne (emerytury, bezrobocie itp.), spory przemysłowe (umowy o pracę, przepisy dotyczące pracy itd.) oraz awarie przemysłowe. Sąd ten orzeka również w sprawie skarg dotyczących postępowania układowego wszczętego przez osoby fizyczne.

Sąd pracy obejmuje różne izby. Poza wyjątkami przewidzianymi w kodeksie postępowania sądowego, w skład izby wchodzi sędzia zawodowy, który jej przewodniczy, i dwaj ławnicy (juges sociaux), którzy są sędziami niezawodowymi. W zależności od charakteru sporu rozpatrywanego przez sąd ławnicy reprezentują pracowników, pracodawców lub osoby samozatrudnione. Są oni mianowani na wniosek organizacji świata pracy (pracodawców, pracowników lub osób samozatrudnionych). W roli prokuratury występuje tu natomiast inspekcja pracy, a w roli prokuratora oskarżyciel przy sądzie pracy (auditeur du travail).

Jeżeli strony nie zgadzają się z orzeczeniem wydanym przez sąd pracy, mogą się od niego odwołać do sądu pracy drugiej instancji.

Sąd spółki

Sąd ten jest właściwy do rozstrzygania sporów między przedsiębiorstwami w jakiejkolwiek wysokości.

Powództwo osoby fizycznej przeciwko przedsiębiorstwu może również zostać wytoczone przed sąd tego przedsiębiorstwa.

Sąd ten rozstrzyga spory między przedsiębiorstwami, tj. osobami fizycznymi prowadzącymi działalność na własny rachunek (przedsiębiorcami, pracownikami i administratorami), osobami prawnymi (przedsiębiorstwami, stowarzyszeniami i fundacjami) oraz organizacjami nieposiadającymi osobowości prawnej. Spory nie mogą być przedmiotem szczególnej właściwości innych sądów, a w odniesieniu do osób fizycznych nie mogą one dotyczyć środka wyraźnie niezwiązanego z przedsiębiorstwem.

Sąd zakładu składa się z jednej izby lub większej liczby izb. Każda izba składa się z sędziego zawodowego i dwóch sędziów konsularnych. Sędziowie konsularni nie są zawodowymi sędziami, lecz są przedsiębiorcami, dyrektorami spółek, księgowymi, rewizjami korporacyjnymi itp. Są to, że ich doświadczenie w środowisku przedsiębiorców jest pomocne dla sędziego.

W niektórych przypadkach prokuratura interweniuje w sądzie spółki. Jest on następnie wykonywany przez prokuratora, jedną lub kilka zastępców oraz jeden lub więcej zastępców.

Jeżeli strony zamierzają zaskarżyć orzeczenie sądu, wnoszą odwołanie do Court of Appeal. Zaskarżony wyrok powinien jednak zostać wydany w pierwszej instancji.

Sądy apelacyjne i sądy pracy drugiej instancji

Sąd apelacyjny dzieli się na następujące izby:

  • Izby cywilne (chambres civiles) rozpatrują odwołania od wyroków wydanych w pierwszej instancji przez wydziały cywilne sądów pierwszej instancji i przez sądy gospodarcze.
  • Izby poprawcze (chambres correctionnelles) rozpatrują odwołania od wyroków wydanych w pierwszej instancji przez sądy poprawcze.
  • Izby dla nieletnich (chambres de la jeunesse) rozpatrują odwołania od wyroków wydanych w pierwszej instancji przez sądy dla nieletnich.
  • Izby oskarżeń (chambres des mises en accusation) są sądami śledczymi, które rozpatrują odwołania od orzeczeń izby doradczej. Izba oskarżeń kieruje również podejrzanego do sądu przysięgłych, jeżeli istnieje podejrzenie co do popełnienia zbrodni, przestępstwa prasowego lub przestępstwa politycznego.

Tak jak w przypadku Labour Court, w skład izb Sądu Pracy wchodzi sędzia zawodowy zwany doradcą i 2 lub 4 doradcami społecznymi. Sąd pracy drugiej instancji rozpatruje środki odwoławcze od orzeczeń sądów pracy.

Sąd przysięgłych

Przestępstwa

Osoba oskarżona o przestępstwo, które nie wchodzi w zakres właściwości sądu poprawczego lub które nie zostało przekazane do rozpatrzenia przez ów sąd staje przed sądem przysięgłych, gdzie jest sądzona przez ławę przysięgłych.

Sądowi przysięgłych przewodniczy sędzia zawodowy wspomagany przez dwóch asesorów, którzy również są sędziami zawodowymi. Nie wypowiadają się oni na temat winy lub niewinności oskarżonego. To członkowie ławy przysięgłych, zwani również przysięgłymi (jurés), stwierdzają, czy oskarżony popełnił czyn zabroniony. Wybieraki wybiera się losowo z populacji. ‎ Przysięgłym może zostać każdy obywatel Belgii w wieku od 28 do 65 lat, korzystający z pełni praw cywilnych i politycznych, posiadający umiejętność czytania i pisania, który nie został skazany wyrokiem karnym na karę pozbawienia wolności w wymiarze powyżej 4 miesięcy lub wykonywania prac społecznych w wymiarze ponad 60 godzin.

Proces przed sądem przysięgłych rozpoczyna się od odczytania aktu oskarżenia, czyli streszczenia śledztwa, które obejmuje najważniejsze elementy zgromadzone podczas postępowania. Następnie przesłuchuje się świadków i osoby, których dotyczy postępowanie. Przesłuchania muszą umożliwić przysięgłym, którzy nie mogli zapoznać się z aktami, wyrobienie sobie zdania o sprawie. Następnie prokurator przedstawia swoje wnioski, oskarżyciele posiłkowi zabierają głos, a adwokaci wygłaszają mowy obrończe. Przesłuchuje się również oskarżonego. Odpowiada on na pytania przewodniczącego, wyjaśnia fakty, może również nie przyznać się do winy. Po zakończeniu postępowania 12 jurorzy przechodzą na zamknięte drzwi. Muszą oni orzec o winie lub niewinności oskarżonego. Decyzja ta zapada w drodze głosowania i może uwzględniać różne okoliczności. Mogą np. uznać oskarżonego za winnego, uznając jednocześnie istnienie okoliczności łagodzących. Jeżeli oskarżony zostanie uznany za winnego, sędziowie zawodowi oraz przysięgli podejmują wspólnie decyzję o karze, która zostanie zastosowana. Decyzja ta podejmowana jest bezwzględną większością głosów. Orzeczenie winy wymaga uzasadnienia.

Zasadniczo od wyroku sądu przysięgłych nie przysługuje odwołanie. Skazany, oskarżyciel posiłkowy i prokurator mogą jednak wnieść kasację do Sądu Kasacyjnego. Jeżeli wyrok zostaje poddany kasacji, tzn. uchylony przez Sąd Kasacyjny, sprawa zostaje odesłana do innego sądu przysięgłych, który będzie musiał orzekać ponownie.

Przestępstwa prasowe i przestępstwa polityczne

O przestępstwie prasowym można mówić, jeżeli treść przestępczą wyrażono w tekstach rozpowszechnianych w wielu egzemplarzach za pomocą odpowiednich środków technicznych. Przestępstwo polityczne jest przestępstwem popełnianym z motywów politycznych i dla celów politycznych. Sąd przysięgłych rozpoznaje także powództwa publiczne w zakresie przestępstw politycznych i przestępstw prasowych, z wyjątkiem tych przestępstw prasowych, których podłożem jest rasizm lub ksenofobia.

Sąd kasacyjny

Sąd Kasacyjny jest gwarantem przestrzegania prawa przez sądy. Trybunał jest właściwy do orzekania we wszystkich sprawach, ale wyłącznie w kwestiach prawnych. Skargę kasacyjną można wnieść jedynie ze względów prawnych, a więc w przypadku naruszenia prawa lub ogólnej zasady prawa. Skargę kasacyjną można wnieść wyłącznie przeciwko wyrokom wydanym w ostatniej instancji, tzn. takim, od których nie przysługują już środki odwoławcze.

Sąd Kasacyjny składa się z pierwszego prezesa, prezesa, przewodniczących sekcji i radców. Prokuraturę reprezentuje prokurator generalny przy Sądzie Kasacyjnym lub rzecznik generalny. Trybunał składa się z trzech izb: pierwszy z nich obejmuje sprawy cywilne, handlowe, podatkowe i dyscyplinarne, drugie sprawy karne i trzecie sprawy dotyczące prawa pracy i zabezpieczenia społecznego. Każda z tych izb składa się z sekcji francuskiej i sekcji niderlandzkiej. W każdej sekcji zasiada na ogół pięciu sędziów (conseillers).

Przed wydaniem orzeczenia sędziowie wysłuchują wniosków przedstawionych przez prokuratora przy Sądzie Kasacyjnym. Sąd Kasacyjny może zdecydować o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Jeżeli wysunięte argumenty nie zostaną przyjęte, skarga zostaje odrzucona, a zaskarżony wyrok staje się ostateczny. Jeżeli Sąd Kasacyjny uzna, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane niezgodnie z prawem, orzeczenie to uchyla się w całości lub w części, z odesłaniem lub bez odesłania sprawy do ponownego rozpoznania. Uchylenie z odesłaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez trybunał lub sąd tego samego szczebla co sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, ma miejsce, jeżeli konieczne jest ponowne rozpatrzenie istoty sprawy. Ten sam sąd nie orzeka nigdy ponownie w tej samej sprawie.

Uwaga

Należy zauważyć, że izby poprawcze sądu apelacyjnego, sąd przysięgłych, izby poprawcze sądu pierwszej instancji (sądu poprawczego) oraz sąd policyjny (rozpatrujący sprawy karne) rozpatrują także, obok sądów cywilnych, skargi o charakterze cywilnoprawnym (w szczególności dotyczące odszkodowań), wniesione przez powoda cywilnego, czyli przez szeroko rozumiane ofiary przestępstw.

Prawne bazy danych

Więcej informacji na temat sądów i trybunałów znajduje się na portalu sądownictwa w Belgii. Link otworzy się w nowym okniehttp://www.juridat.be/

Czy dostęp do bazy jest bezpłatny?

Tak, dostęp do bazy danych jest bezpłatny.

Powiązane linki

Link otworzy się w nowym oknieService Public Fédéral Justice (federalna służba publiczna wymiaru sprawiedliwości)


Ta wersja treści strony została przetłumaczona maszynowo. Autorzy tej strony nie ponoszą odpowiedzialności za jakość tłumaczenia maszynowego.

Ostatnia aktualizacja: 29/10/2019