Uždaryti

JAU VEIKIA PORTALO BETA VERSIJA!

Apsilankykite beta versijos Europos e. teisingumo portale ir išsakykite, ką apie jį manote!

 
 

Naršymo kelias

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Qrati ordinarji - Irlanda

Šis puslapis išverstas mašininio vertimo priemone ir jo kokybė negali būti užtikrinta.

Šio vertimo kokybė: gera

Ar šis vertimas Jums naudingas?

Din it-taqsima tagħtik informazzjoni dwar l-organizzazzjoni tal-qrati ordinarji fl-Irlanda.


Qrati Ordinarji

Is-sistema tal-qrati fl-Irlanda oriġinat mill-Kostituzzjoni tal-1922 li waqqfet qrati ġodda biex jieħdu post dawk li evolvew taħt l-amministrazzjoni Brittannika. Fl-1924 ġew stabbiliti qrati ġodda taħt l-Att tal-1924 dwar il-Qrati tal-Ġustizzja li stabbilixxa l-bażi ġuridika għas-sistema tal-qrati.

Il-qrati tal-lum ġew imwaqqfa permezz tal-Att tal-1961 dwar (it-Twaqqif u l-Kostituzzjoni) tal-Qrati skont l-Artikolu 34 tal-Kostituzzjoni adottat mill-poplu Irlandiż fl-1937. Il-Qorti tal-Appell ġiet stabbilita fl-29 ta’ Ottubru 2014, wara referendum fl-2013.

L-Artikoli 34 sa 37 tal-Kostituzzjoni jirregolaw l-amministrazzjoni tal-ġustizzja inġenerali. L-Artikolu 34.1 jiddikjara illi “l-Ġustizzja għandha tiġi amministrata mill-Qrati mwaqqfa mil-liġi”. Il-Kostituzzjoni tiddeskrivi l-istruttura tas-sistema tal-qorti magħmula minn qorti tal-appell finali, il-Qorti Suprema, il-Qorti tal-Appell li għandha ġurisdizzjoni kemm f’materji kriminali kif ukoll f’dawk ċivili, u l-qrati tal-prim’ istanza li jinkludu Qorti Għolja b’ġuriżdizzjoni sħiħa fil-kwistjonijiet kriminali u ċivili kollha u fil-qrati ta’ ġuriżdizzjoni limitata, Qorti taċ-Ċirkwit u Qorti Distrettwali organizzati fuq bażi reġjonali.

Il-qrati Ċivili

Il-Qorti Suprema

Saru bidliet sinifikanti lill-ġurisdizzjoni ta’ appell Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdida tal-Qorti Suprema li daħlu fis-seħħ fl-28 ta’ Ottubru, fl-2014, tat-Tielet Emenda tal-Kostituzzjoni li stabbiliet il-Qorti tal-Appell. B’effett mill-jum tal-istabbiliment, il-Qorti Suprema għandha ġuriżdizzjoni fuq appell —

  1. minn deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell jekk il-Qorti Suprema tkun sodisfatta li d-deċiżjoni tinvolvi kwistjoni ta’ importanza pubblika ġenerali, jew fl-interessi tal-ġustizzja huwa neċessarju li jkun hemm appell lill-Qorti Suprema, u;
  2. minn deċiżjoni tal-Qorti Superjuri jekk is-Supreme Court tkun sodisfatta li jeżistu ċirkostanzi eċċezzjonali li jiġġustifikaw appell dirett lilha — prerekwiżit li l-Qorti Suprema tkun sodisfatta huwa l-preżenza ta’ wieħed mill-fatturi li ġejjin, jew tat-tnejn li huma — id-deċiżjoni tinvolvi kwistjoni ta’ importanza pubblika ġenerali; l-interessi tal-ġustizzja.

L-appelli fi proċedimenti ċivili mill-Qorti Għolja li, qabel it-tielet emenda, jinstemgħu mill-Qorti Suprema, jaqgħu issa quddiem il-Qorti tal-Appell, ħlief għal dawk il-każijiet li fihom il-Qorti Suprema tkun awtorizzat appell quddiemha meta jkunu sodisfatti li l-appell jissodisfa l-limitu stabbilit fl-Artikolu 34.5.4° tal-Kostituzzjoni. Barra minn hekk, kwistjonijiet ta’ liġi li qabel setgħu jiġu riferuti mis-Circuit Court lill-Qorti Suprema għad-determinazzjoni (“każ iddikjarat”) issa huma determinabbli mill-Qorti tal-Appell.

It-tielet Emenda ma affettwatx il-ġurisdizzjoni oriġinali tal-Qorti Suprema li effettivament tikkonsisti fil-funzjoni skont l-Artikolu 26 tal-Kostituzzjoni. L-Artikolu 26 jipprevedi li l-Qorti Suprema għandha s-setgħa li tiddeċiedi jekk Abbozz (jew kwalunkwe dispożizzjoni jew dispożizzjonijiet tiegħu), li jkun għadda miż-żewġ kmamar tal-Oireachtas u li jkunu ġew ippreżentati lill-President tal-Irlanda għall-firma tiegħu qabel ma tiġi promulgata f’liġi, ikun qed jiġi repustar mal-Kostituzzjoni, dwar il-kwistjoni tkun rinvijata lill-qorti mill-President. Jekk tqum kwistjoni dwar l-inkapaċità permanenti tal-President, tali kwistjoni għandha tiġi deċiża mill-Qorti Suprema.

Il-Qorti normalment tiltaqa’ ma’ kompożizzjoni ta’ tliet jew ħames imħallfin u, b’mod eċċezzjonali, seba’ imħallfin. Meta jisimgħu kawżi dwar il-validità kostituzzjonali ta’ Att ta’ Oireachtas (parlament), il-Kostituzzjoni tirrikjedi li l-qorti tkun magħmula minn minimu ta’ ħames imħallfin. Dan ir-rekwiżit japplika wkoll meta l-Qorti tkun mitluba tagħti opinjoni dwar il-validità kostituzzjonali ta’ Liġi adottata mill-Oireachtas meta tiġi riferuta lilha mill-President ta’ l-Irlanda taħt l-Artikolu 26 tal-Kostituzzjoni. Minimu ta’ ħames imħallfin huwa meħtieġ ukoll jekk il-Qorti jkollha tiddetermina, skont l-Artikolu 12 tal-Kostituzzjoni, jekk il-President ikunx sar inkapaċitat b’mod permanenti. Il-Prim Imħallef jew imħallef tal-Qorti Suprema jistgħu jpoġġu waħedhom biex jisimgħu ċerti applikazzjonijiet interlokutorji u proċedurali.

Il-Qorti tal-Appell

Il-Qorti tal-Appell ġiet stabbilita fl-29 ta’ Ottubru 2014, wara referendum fl-2013. Bħal qrati superjuri oħra, uħud mill-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Appell tingħata mill-Kostituzzjoni u xi wħud mil-leġiżlazzjoni. Hija tokkupa grad ta’ qorti tal-appell bejn il-Qorti Għolja u l-Qorti Suprema.

Il-Qorti tal-Ġustizzja għandha ġurisdizzjoni biex tisma’ appelli fi proċeduri ċivili mill-Qorti Għolja li, qabel it-tielet emenda tal-Kostituzzjoni, tkun instemgħet mill-Qorti Suprema. L-eċċezzjonijiet huma dawk il-każijiet li fihom il-Qorti Suprema tkun awtorizzat appell quddiemha meta tkun sodisfatta li l-appell jilħaq il-limitu stabbilit fl-Artikolu 34.5.4 tal-Kostituzzjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tisma’ appelli minn kawżi li jinstemgħu quddiem il-High Court dwar jekk liġi hijiex kostituzzjonali jew le. Il-Kostituzzjoni tipprovdi li ma tistax tgħaddi liġijiet li jirrestrinġu l-ġurisdizzjoni tal-Qorti tal-Appell biex tagħmel dan.

Il-Qorti tal-Appell hija magħmula minn President u disa’ mħallfin ordinarji. Il-Prim Imħallef u l-President tal-Qorti Għolja huma mħallfin ex officio tal-Qorti tal-Appell. Il-Qorti tista’ tiltaqa’ f’diviżjonijiet ta’ tliet imħallfin. Xi applikazzjonijiet interlokutorji u proċedurali jistgħu jinstemgħu mill-President waħdu jew minn imħallef ieħor innominat mill-President.

Il-High Court

Skont il-Kostituzzjoni, il-Qorti Għolja għandha ġurisdizzjoni u setgħa oriġinali sħiħa biex tiddetermina l-kwistjonijiet u l-kwistjonijiet kollha, kemm ta’ liġi kif ukoll ta’ fatt, ċivili jew kriminali. Il-High Court għandha ġuriżdizzjoni esklussiva fi kwistjonijiet li għandhom x’jaqsmu mal-adozzjoni tat-tfal u fir-rigward ta’ applikazzjonijiet għall-estradizzjoni. Il-ġuriżdizzjoni tal-High Court tgħodd ukoll għall-kwistjoni dwar il-validità ta’ kwalunkwe liġi, skont id-dispożizzjonijiet tal-Kostituzzjoni (ħlief liġi li diġà tressqet quddiem il-Qorti Suprema mill-President tal-Irlanda). Il-biċċa l-kbira tal-kawżi quddiem il-High Court jiġu deċiżi minn imħallef wieħed, għalkemm hemm dispożizzjoni fil-liġi għal ċerti kwistjonijiet bħalma huma l-kawżi għal libell, l-aggressjoni jew l-arrest illegali li jiġu ġġudikati minn imħallef bil-ġurija. Każijiet ta’ importanza eċċezzjonali jistgħu jinstemgħu minn żewġ imħallfin jew aktar bħala Qorti tad-Distrett.

Il-High Court taġixxi bħala qorti tal-appell mis-Circuit Court f’kawżi ċivili. Minbarra l-ġuriżdizzjoni li tisma’ l-appelli ċivili mis-Circuit Court, il-High Court għandha wkoll is-setgħa li tirrevedi d-deċiżjonijiet tat-tribunali kollha inferjuri permezz tal-ħruġ ta’ ordnijiet prerogattivi ta’ Mandamus, Projbizzjoni u Certiorari. Dawn l-ordnijiet għandhom x’jaqsmu mhux mal-merti tad-deċiżjoni tat-tribunali inferjuri iżda mal-kwistjoni ta’ jekk l-ġuriżdizzjoni tkunx ġiet maqbuża.

Il-High Court tista’ tagħti wkoll sentenzi dwar kwistjoni tal-liġi mressqa lilha mill-Qorti tad-Distrett. Hija tisma’ wkoll ir-rikorsi għall-pleġġ fejn l-imputat ikun ġie akkużat b’reat ta’ omiċidju jew fejn l-imputat ikun jixtieq varjazzjoni tat-termini u l-kundizzjonijiet imposti mill-qorti distrettwali.

Normalment il-High Court tisma’ azzjonijiet oriġinali f’Dublin. Hija tippresjedi wkoll f’għadd ta’ postijiet provinċjali biex tisma’ azzjonijiet oriġinali għad-danni minħabba Ġrieħi Personali u Fatali. Il-High Court on Circuit tisma’ appelli mis-Circuit Court f’postijiet provinċjali.

Is-Circuit Court

Il-ġuriżdizzjoni ċivili Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdida tas-Circuit Court hija waħda limitata sakemm il-partijiet kollha jagħtu l-kunsens tagħhom għall-kawża, fejn imbagħad il-ġuriżdizzjoni ssir illimitata. Il-limitu tal-ġurisdizzjoni tal-qorti huwa relatat prinċipalment ma’ azzjonijiet fejn it-talba ma taqbiżx EUR 75,000 (EUR 60,000 f’azzjonijiet ta’ korrimenti personali).

Is-Circuit Court għandha ġuriżdizzjoni fi kwistjonijiet relatati mal-probate, u kwistjonijiet li jirrigwardaw it-titolu għal jew kirjiet ta’ proprjetà immobbli meta l-valur tal-proprjetà ma jaqbiżx il-EUR 253.95. Il-Qorti taċ-Ċirkwit għandha ġuriżdizzjoni wkoll fi proċedimenti dwar il-liġi tal-familja inkluż is-separazzjoni ġudizzjarja, id-divorzju, in-nullità u l-appelli mill-Qorti tad-Distrett.

Il-kawżi ċivili quddiem is-Circuit Court jinstemgħu minn imħallef li jippresjedi mingħajr ġurija. Din il-qorti taġixxi bħala qorti tal-appell mill-Qorti tad-Distrett kemm f’materji kriminali kif ukoll ċivili. Fl-appell, il-kawża tinstema’ mill-ġdid u d-deċiżjoni tas-Circuit Court hija finali u ma tistax terġa’ tiġi appellata.

Is-Circuit Court għandha ġuriżdizzjoni wkoll fil-każijiet kollha ta’ applikazzjoni għal liċenzji ġodda għall-bejgħ tal-alkoħol għall-konsum fuq il-post, u għandha ġuriżdizzjoni fl-appell mid-deċiżjonijiet ta’ tribunali bħad-Direttur tal-Investigazzjonijiet dwar l-Ugwaljanza.

Il-Qorti tad-Distrett

Il- Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdida Qorti tad-Distrett għandha ġuriżdizzjoni lokali u limitata. Fi kwistjonijiet tal-liġi tal-familja għandha s-setgħa sabiex tagħti ordnijiet dwar il-manteniment, ta’ tkeċċija, ta’ kustodja, tal-aċċess u l-filjazzjoni.

Il-Qorti tad-Distrett għandha ġuriżdizzjoni biex tisma’ kawżi ċivili msejsa fuq kuntratt, ftehim ta’ lokazzjoni b’opzjoni ta’ xiri jew ta’ bejgħ bi kreditu, id-delitti, in-nuqqas ta’ ħlas tal-kera jew iż-żamma illegali tal-merkanzija, fejn il-valur tat-talba ma jaqbiżx is-EUR 15,000. Għandha wkoll ġuriżdizzjoni b’rabta mal-infurzar ġenerali tas-sentenzi ta’ kwalunkwe qorti dwar id-dejn, ġuriżdizzjoni f’rabta ma’ għadd kbir ta’ dispożizzjonijiet dwar il-liċenzji eż. relatati mal-bejgħ tax-xorb alkoħoliku, u ġuriżdizzjoni fir-rigward ta’ talbiet għad-danni malizzjużi meta l-ammont mitlub ma jaqbiżx is-EUR 15,000.

Il-Qorti Distrettwali tinsab f’postijiet madwar il-pajjiż fl-24 Distretti li jinkludu d-Dublin Metropolitan District u 23 Distretti oħra. Ġeneralment, il-post li fih tkun qed tinstema’ l-kawża jiddependi minn fejn sar il-kuntratt, jew fejn ikun joqgħod il-konvenut jew imexxi n-negozju tiegħu, jew f’kawżi dwar liċenzji, fil-post fejn jinstab il-bini liċenzjat.

Il-qrati Kriminali

Il-Qorti Suprema

Il-Qorti Suprema tisma’ l-appelli mill-Qorti tal-Appell f’każijiet fejn titqajjem punt ta’ liġi ta’ importanza pubblika eċċezzjonali.

Il-Qorti tal-Appell

Skont l-Att tal-2014 tal-Qorti tal-Appell, il-Qorti tal-Appell ingħatat il-ġurisdizzjoni tal-appell preċedentement eżerċitata mill-Qorti tal-Appell Kriminali.

Appelli minn persuni misjuba ħatja quddiem is-Circuit Court jew il-Qorti Kriminali Ċentrali, li jiksbu ċertifikat mill-imħallef tal-proċess, li l-każ ikun wieħed xieraq għall-appell, issa jinsabu fil-Qorti tal-Appell. Fejn dan iċ-ċertifikat jiġi rifjutat, il-Qorti tal-Appell stess, fuq appell minn dan ir-rifjut, tista’ tagħti permess għal appell.

Barra minn hekk, id-Direttur tal-Prosekuzzjonijiet Pubbliċi jista’ jappella quddiem il-Qorti tal-Appell għal raġunijiet ta’ klemenza mhux xierqa ta’ sentenza skont l-Att dwar il-Ġustizzja Kriminali tal-1993, it-taqsima 2. Fil-każ ta’ allegat nuqqas ta’ ġustizzja, jista’ jsir appell skont l-Artikolu 2 tal-Att dwar il-Proċedura Kriminali tal-1993.

Il-Qorti tal-Appell ingħatat ukoll il-ġurisdizzjoni biex tisma’ l-appelli mid-Direttur tal-Prosekuzzjonijiet Pubbliċi dwar kwistjoni ta’ liġi li tirriżulta minn proċessi kriminali li rriżultaw f’liberazzjoni mill-akkuża. Id-Deċiżjoni tal-Qorti tal-Appell ma taffettwax il-verdett ta’ liberazzjoni f’każijiet bħal dawn.

L-appelli mid-Direttur tal-Prosekuzzjonijiet Pubbliċi kontra liberazzjoni mill-liberazzjoni jew kontra deċiżjoni li ma tiġix ordnata kawża mill-ġdid jaqgħu wkoll quddiem il-Qorti tal-Appell. Skont l-Att tal-2014 tal-Qorti tal-Appell, il-Qorti tal-Appell ingħatat il-ġurisdizzjoni tal-appell li kienet teżerċita qabel mill-Qorti tal-Appell Courts-Maral. Dan ifisser li l-appelli minn persuni li ġew ikkundannati minn qorti marzjali issa huma l-Qorti tal-Appell.

Il-Qorti Kriminali tal-Appell

Skont l-Att tal-2014 tal-Qorti tal-Appell, il-ġurisdizzjoni tal-appell Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdida tal-Qorti Kriminali tal-Appell ġiet ittrasferita lill-Qorti tal-Appell.

Il-Qorti Kriminali Speċjali

Il- Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdida Qorti Kriminali Speċjali kienet imwaqqfa biex jinstemgħu r-reati kriminali fejn jiġi stabbilit illi l-qrati ordinarja mhux adattati biex jiksbu l-amministrazzjoni effettiva tal-ġustizzja u l-protezzjoni tal-paċi u l-ordni pubbliku. Il-Qorti tippresjedi bi tliet imħallfin mingħajr ġurija.

Il-Qorti Kriminali Ċentrali

Il- Il-link jinfetaħ f'tieqa ġdida Qorti Kriminali Ċentrali hija t-taqsima kriminali tal- High Court. Din il-qorti tisma’ l-kawżi dwar delitti serji, inkluż l-omiċidju, l-istupru, it-tradiment u l-piraterija u l-proċessi kriminali taħt l-Att dwar il-Kompetizzjoni, 2002. Il-Qorti tippresjedi bi tliet imħallfin u ġurija.

Il-Qorti Kriminali tas-Circuit

Il-Qorti Kriminali tas-Circuit tisma’ l-kawżi għajr dawk li jistgħu jitressqu quddiem il-Qorti Kriminali Ċentrali. Il-Qorti tippresjedi b’imħallef u ġurija. Hija tisma’ l-appelli mill-Qorti tad-Distrett.

Il-Qorti Distrettwali

Il- Qorti tad-Distrett tisma’ r-reati sommarji (il-biċċa l-kbira ta’ natura statutorja) u ċerti reati li jwasslu għal att ta’ akkuża. Il-Qorti tiġi ppreseduta minn imħallef biss.


Din hija verżjoni tradotta awtomatikament tal-kontenut. Is-sid ta’ din il-paġna ma jaċċetta ebda responsabbiltà jew obbligazzjoni fir-rigward tal-kwalità ta’ dan it-test tradott b'mod awtomatiku.

L-aħħar aġġornament: 30/10/2019