Sluiten

BÈTAVERSIE VAN HET PORTAAL NU BESCHIKBAAR!

Bezoek de bètaversie van het Europees e-justitieportaal en vertel ons wat u ervan vindt!

 
 

Kruimelpad

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Procestermijnen - Portugal

INHOUDSOPGAVE

1 Welke termijnen worden gehanteerd in het burgerlijk procesrecht?

Tijd heeft repercussies in de juridische wereld. Juridische situaties in civiele zaken worden beïnvloed en beperkt door twee soorten termijnen: civiele termijnen en procestermijnen. Voor termijnen gelden bepaalde regels en rekenmethoden, afhankelijk van de vraag of het materiële termijnen of procestermijnen zijn.

Tenzij uitdrukkelijk anders bepaald, zijn de wettelijk vastgestelde termijnen civiele termijnen.

Wat betreft termijnen in civiele zaken, verwijst de Portugese wet uitdrukkelijk naar verjaringstermijnen en het ‘nalaten te gebruiken’ (artikel 298 van het burgerlijk wetboek).

Het recht zich op de verjaringstermijn te beroepen, ontstaat als de houder van een bepaald recht dat recht niet heeft uitgeoefend gedurende een wettelijk vastgelegde periode, mits het recht ter vrije beschikking staat aan de houder ervan en niet bij wet is uitgesloten. Het belang van de zekerheid en veiligheid van rechtsbetrekkingen wordt zo bekrachtigd door de mogelijkheid om rechten uit te oefenen, niet onbeperkt open te laten. De verjaringstermijn moet worden ingeroepen door de meest gerede partij; het gerecht kan dit niet uit eigen beweging aanvoeren.

Strikt gesteld betekent het verstrijken van een termijn de beëindiging, zonder terugwerkende kracht, van een recht of juridische situatie indien een vastgestelde termijn afloopt.

In zaken die niet zijn voorbehouden aan het oordeel van partijen, voert het gerecht het verstrijken van een termijn uit eigen beweging aan en kan hier tijdens alle fasen van het proces een beroep op worden gedaan. In zaken die wel zijn voorbehouden aan het oordeel van partijen, moet in het gerecht of daarbuiten op dit verstrijken van een termijn een beroep worden gedaan, anders is dit niet rechtsgeldig.

‘Nalaten te gebruiken’ betekent het nalaten een recht op volledig of gedeeltelijk gebruik van iets uit te oefenen, bijv. nalaten de baten of economische voordelen ervan tijdens een wettelijk vastgestelde periode te genieten. Als gevolg hiervan vervalt het desbetreffende recht.

Het gerecht kan niet uit eigen beweging het 'nalaten te gebruiken' aanvoeren.

Procestermijnen worden wettelijk vastgesteld teneinde een specifiek gevolg te bewerkstelligen voor een zaak (bijvoorbeeld de termijnen voor het instellen van procedures of voor verweer), en de termijn is een minimumtermijn of een verplichte termijn.

Minimumtermijnen zijn bedoeld om de mogelijkheid om een handeling te verrichten dan wel de aanvangstijd van een andere periode, tot een bepaald moment uit te stellen of op te schorten.

Indien er een verplichte termijn volgt op een minimumtermijn, worden de twee perioden als één termijn gezien.

Een procestermijn kan bij wet of bij gerechtelijk bevel worden vastgesteld.

2 Lijst van feestdagen die worden aangemerkt als niet-werkdag zoals voorgeschreven in Verordening (EEG, Euratom) nr. 1182/71 van 3 juni 1971.

Niet-werkdagen in Portugal krachtens de bovenstaande verordening zijn onder andere:

1 januari, Goede Vrijdag, 25 april, 1 mei, 10 juni, 15 augustus, 8 en 25 december.

3 Welke algemene regels gelden er voor de termijnen in de verschillende civiele procedures?

De algemene regel in het Portugese burgerlijke procesrecht is dat, indien er geen specifieke bepaling bestaat, er een termijn van 10 dagen geldt waarin de partijen een verzoek tot een handeling of een juridische procedure kunnen instellen, nietigheid kunnen aanvoeren, een incidenteel pleidooi kunnen indienen of een ander procesrecht kunnen uitoefenen; ook krijgt de partij een termijn van 10 dagen om te reageren op de vordering van de tegenpartij (artikel 149 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering).

4 Indien een handeling of formaliteit binnen een bepaalde termijn moet worden verricht, wat is dan het moment van aanvang?

In de regel vangt de termijn voor een reactie altijd aan op het moment van kennisgeving van de handeling in kwestie (artikel 149, lid 2, van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering).

Kennisgevingen aan de partijen tijdens procedures worden aan hun wettelijke vertegenwoordigers gedaan.

Als de kennisgeving ten doel heeft een partij uit te nodigen om in persoon te verschijnen, wordt er niet alleen kennisgeving gedaan aan de vertegenwoordiger, maar wordt er ook een bericht van aangetekende betekening per post naar de partij zelf gestuurd, waarin de datum waarop en de plaats waar men moet verschijnen en het doel daarvan worden vermeld.

Aan vertegenwoordigers wordt per e-mail kennisgeving gedaan (zie voor verdere uitleg De link wordt in een nieuw venster geopend.uitvoeringsbesluit (Portaria) nr. 280/13 van 26 augustus 2013), en het computersysteem zorgt voor een officiële bevestiging van de datum waarop de kennisgeving is gedaan, ervan uitgaande dat de kennisgeving is betekend op de derde dag na het opstellen ervan of de eerste werkdag daarna indien de termijn van drie dagen op een niet-werkdag afloopt.

Betekening via een aangetekend schrijven, met ontvangstbevestiging, wordt geacht te hebben plaatsgevonden op de dag waarop de ontvangstbevestiging wordt ondertekend en wordt geacht door de geadresseerde in ontvangst te zijn genomen, zelfs indien de ontvangstbevestiging door een derde werd ondertekend, ervan uitgaande dat, tenzij er tegenbewijs is, het schrijven direct is bezorgd bij de ontvanger (artikel 230, lid 1, van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering).

In het geval van procedures voor het voldoen aan geldelijke verplichtingen die voortvloeien uit schriftelijke overeenkomsten waarin de partijen domicilie hebben gekozen, wordt het te betekenen document per post naar het gekozen adres verzonden, op voorwaarde dat de waarde in het geding het bedrag van € 30 000,00 niet te boven gaat, of, indien de waarde dit bedrag wel te boven gaat, de verplichting aangaande de doorlopende levering van goederen of diensten. Indien de geadresseerde weigert de ontvangstbevestiging te ondertekenen of het schrijven in ontvangst te nemen, registreert de postbode dit incident alvorens het schrijven terug te bezorgen en wordt de betekening van het schrijven op basis van het geregistreerde incident als uitgevoerd beschouwd. De relevante gebeurtenis van waaraf de termijn aanvangt, is de datum waarop het incident geregistreerd wordt.

Indien het schrijven terugbezorgd wordt omdat de geadresseerde dit niet binnen de wettelijke termijn op het postkantoor heeft opgehaald of omdat iemand anders dan de persoon aan wie betekening wordt gedaan weigert de ontvangstbevestiging te ondertekenen of het schrijven in ontvangst te nemen, wordt er opnieuw betekend en wordt er een ander schrijven met ontvangstbevestiging gestuurd naar de persoon aan wie het schrijven moet worden betekend. In dit geval wordt het schrijven op zich - op een officieel goedgekeurd formulier - achtergelaten met een afschrift van alle verplichte informatie. De postbode moet de datum en de exacte locatie waar het schrijven bezorgd is registreren en de registratie van de betekening onmiddellijk naar het gerecht doorsturen. Indien het niet mogelijk is het schrijven te bezorgen via de brievenbus van de persoon aan wie betekening wordt gedaan, laat de postbode een bericht achter voor de geadresseerde. In deze situatie wordt betekening geacht te hebben plaatsgevonden op de door de postbode geregistreerde datum of, indien er een kennisgeving is achtergelaten, op de achtste dag na die datum (de geadresseerde wordt hiervan op de hoogte gesteld in het meest recente schrijven dat aan de geadresseerde is verzonden). Dit is het punt waarop de procestermijn die met de betekening in gang is gezet, begint te lopen.

Indien de betekening door een wettelijk vertegenwoordiger, een deurwaarder of griffier wordt verricht, vangt de termijn aan op het moment dat de persoon waaraan de betekening wordt gedaan het desbetreffende document ondertekent.

Het burgerlijk procesrecht voorziet in een verlenging (door de wetgever toegekende extra termijn) vanwege de geografische afstand tussen de plaats van betekening en het gerecht waar de zaak wordt behandeld of vanwege het feit dat betekening niet aan de persoon in kwestie persoonlijk heeft plaatsgevonden. In deze omstandigheden vangt de verplichte termijn pas aan het eind van deze verlenging aan.

Als de verblijfplaats van de persoon aan wie de betekening wordt gedaan niet zeker is, vindt betekening plaats via openbare kennisgevingen en bekendmakingen, gevolgd door een bekendmaking op een openbaar toegankelijke website (zie het eerder genoemde artikel 24 van uitvoeringsbesluit nr. 280/13 van 26 augustus 2013). In deze omstandigheden wordt betekening geacht te hebben plaatsgevonden op de dag waarop deze laatste bekendmaking gepubliceerd is. De verlengingstermijn vangt aan op de datum van betekening; de termijn voor het indienen van een verweer vangt aan als de wettelijke verlenging van de termijn eindigt.

5 Is het moment waarop een termijn begint te lopen afhankelijk van de manier waarop het document wordt bezorgd of betekend (betekening door een deurwaarder of per post)?

Ja. Zie het antwoord op de vorige vraag.

6 Als de termijn ingaat vanaf een gebeurtenis, wordt de dag van deze gebeurtenis dan meegerekend in de berekening van de termijn?

De feitelijke datum van de handeling, gebeurtenis, beslissing, betekening of kennisgeving telt niet.

De feitelijke datum van de handeling, gebeurtenis, beslissing of de datum van betekening en/of kennisgeving telt niet.

7 Indien de looptijd van een termijn in dagen is vastgesteld, geldt het aantal dagen dan in kalenderdagen of alleen in werkdagen?

De bij wet of bij gerechtelijk bevel vastgestelde procestermijn is doorlopend. Deze termijn wordt echter opgeschort tijdens rechterlijke vakanties, tenzij de maximale procestermijn gelijk is aan of groter is dan zes maanden of waar het handelingen in procedures betreft die bij wet zijn aangemerkt als urgent, tenzij, op basis van een gemotiveerd bevel en nadat de partijen gehoord zijn, de rechter besloten heeft de procestermijn op te schorten. Indien de termijn voor het uitvoeren van een proceshandeling eindigt op een dag waarop de gerechten gesloten zijn, wordt de termijn tot de volgende werkdag verlengd.

Rechterlijke vakanties zijn van 22 december tot en met 3 januari, van Palmzondag tot en met tweede paasdag en van 16 juli tot en met 31 augustus.

8 En als die termijn in weken, maanden of jaren is vastgesteld?

Indien een dergelijke periode wordt uitgedrukt in maanden of jaren, wordt het aanvangspunt op dezelfde manier vastgesteld, d.w.z. de periode begint te lopen op de dag die volgt op de datum van betekening, kennisgeving of de desbetreffende gebeurtenis waardoor de periode gaat lopen.

9 Wanneer verstrijken dergelijke termijnen?

Een termijn die wordt uitgedrukt in dagen eindigt nadat het aantal dagen van de periode aan het aanvangspunt wordt toegevoegd, zoals beschreven in het antwoord op deel b) van deze vraag.

Een periode die wordt uitgedrukt in weken, maanden of jaren en aanvangt op een bepaalde datum eindigt om 24.00 u van de desbetreffende dag in de laatste week of maand of het laatste jaar; indien de desbetreffende dag niet bestaat in de laatste maand, eindigt de periode op de laatste dag van die maand (artikel 279, onder c), van het burgerlijk wetboek).

Aangezien zondagen en officiële feestdagen als rechterlijke vakanties gelden, lopen perioden die op een zondag of een officiële feestdag eindigen door tot de eerste werkdag daarna indien de handeling in kwestie in het gerecht behandeld moet worden.

10 Indien de termijn afloopt op een zaterdag, een zondag, een feestdag of een niet-werkdag, wordt deze dan verlengd tot de volgende werkdag?

De gerechten zijn alleen op werkdagen open.

De regel voor het berekenen van alle procestermijnen is dat het eind van de termijn voor het uitvoeren van de proceshandeling tot de volgende werkdag wordt verlengd indien het einde van deze termijn een datum betreft waarop de gerechten gesloten zijn.

11 Zijn er omstandigheden waarin termijnen worden verlengd? Wat zijn de voorwaarden voor dergelijke verlengingen?

De wettelijk vastgestelde procestermijn kan worden verlengd in de gevallen waarin is voorzien. Indien de partijen ermee instemmen, kan de termijn eenmaal voor dezelfde tijdsduur worden verlengd (artikel 141 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering).

12 Welke termijnen gelden voor het instellen van een beroep?

De termijn voor het instellen van beroep is 30 dagen, te rekenen vanaf de kennisgeving van de beslissing, en 15 dagen in urgente gevallen en in de gevallen die zijn vastgesteld De link wordt in een nieuw venster geopend.in artikel 644, lid 2, en De link wordt in een nieuw venster geopend.artikel 677 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering.

Als de partij in gebreke is en geen kennisgeving zou moeten ontvangen overeenkomstig artikel 249 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering, vangt de termijn voor het instellen van beroep aan op het moment dat de beslissing gepubliceerd wordt, tenzij de partij voor het einde van de periode niet langer in gebreke is en daarom wel een kennisgeving moet ontvangen van de beslissing of het bevel. De periode vangt dan aan op de datum van kennisgeving.

In het geval van mondelinge bevelen of beslissingen die worden gereproduceerd tijdens de procedure, vangt de termijn aan op de dag dat ze zijn gegeven, op voorwaarde dat de partij aanwezig was of was uitgenodigd om bij de handeling aanwezig te zijn.

Indien er, afgezien van de bovengenoemde gevallen, geen kennisgeving hoeft te worden gedaan, vangt de termijn aan op de dag waarop de beslissing aan deze persoon bekend werd.

De verweerder kan binnen dezelfde termijn als voor het instellen van beroep, op de vordering van de appellant reageren.

In de vordering kan de verweerder de ontvankelijkheid of de tijdigheid van het beroep, evenals de legitimiteit van de appellant aanvechten.

Indien het beroep ten doel heeft het geregistreerde bewijs nog eens tegen het licht te houden, wordt de termijn voor het indienen van een reactie hierop met 10 dagen verlengd.

Indien de verweerder verzoekt om verbreding van de reikwijdte van het beroep, kan de appellant binnen 15 dagen na kennisgeving van dit verzoek reageren.

Indien er meer appellanten of meer verweerders zijn, al dan niet vertegenwoordigd door verschillende advocaten, geldt voor elk van hun vorderingen een eigen termijn. De griffie is ervoor verantwoordelijk dat alle zaken behandeld worden binnen de eraan toegekende termijnen.

13 Kunnen rechtbanken termijnen veranderen, met name de termijnen waarbinnen een partij moet verschijnen, of een bijzondere datum vaststellen waarop een partij moet verschijnen?

Wettelijke termijnen kunnen niet worden ingekort.

14 Indien een partij die verblijft op een plaats waar hij voor een termijnverlenging in aanmerking komt, van een tot hem gerichte beslissing in kennis wordt gesteld op een plaats waar degenen die daar verblijven niet voor een termijnverlenging in aanmerking komen, verliest die partij dan het recht op termijnverlenging?

De verweerder aan wie een verzoekschrift is betekend vanwege een civiele procedure heeft een bepaalde termijn om een verweer in te dienen. Deze kan verlengd worden als de kennisgeving is betekend buiten het arrondissement waar het gerecht gevestigd is en waar de procedure gaat plaatsvinden. Of de termijn voor het indienen van een verweer verlengd wordt, is afhankelijk van de vraag of de kennisgeving is betekend buiten het arrondissement waar het gerecht gevestigd is en waar de procedure gaat plaatsvinden, en niet van de woonplaats van de persoon aan wie de kennisgeving is betekend - De link wordt in een nieuw venster geopend.artikel 245 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering.

15 Welke sancties staan op de niet-naleving van een termijn?

Door het verstrijken van de verplichte termijn vervalt het recht om de procedure in te stellen. De handeling kan echter ook worden uitgevoerd buiten de termijn indien er sprake is van een gerechtvaardigd beletsel en kan, afgezien hiervan, ook worden uitgevoerd binnen de eerste drie werkdagen na de termijn. Hierbij moet onmiddellijk een boete worden betaald.

16 Als de termijn is verstreken, welke rechtsmiddelen hebben dan de partijen die deze hebben laten verstrijken, d.w.z. de niet verschenen partijen?

De handeling kan na de termijn worden uitgevoerd in gevallen van gerechtvaardigd beletsel, zoals bedoeld in 14; met andere woorden als gevolg van een gebeurtenis die niet te wijten is aan de personen voor wie de termijn geldt of hun vertegenwoordigers, en die het onmogelijk maakt een bepaalde handeling tijdig uit te voeren. In dit geval moet de partij die het beletsel aanvoert ook onmiddellijk bewijs ter staving hiervan overleggen.

Ongeacht gerechtvaardigd beletsel kan de handeling worden uitgevoerd binnen de eerste drie werkdagen die volgen op het einde van de termijn, waarbij een boete moet worden betaald, zoals hierboven gesteld, en de rechter kan, bij uitzondering, beslissen de boete te verlagen of ervan af te zien in gevallen waarin duidelijk is dat het aan de financiële middelen ontbreekt of als het bedrag als duidelijk disproportioneel wordt gezien, met name in procedures waarvoor geen wettelijke vertegenwoordiger hoeft te worden aangesteld en indien de handeling door de partij zelf is verricht.

Aanvullende informatie


De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken EJN-contactpunten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. Het EJN en de Commissie aanvaarden geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor informatie of gegevens in dit document of waarnaar in dit document wordt verwezen. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Laatste update: 12/09/2019