2 - Η καταγγελία της αξιόποινης πράξης και τα δικαιώματά μου κατά την ανάκριση ή τη δίκη

Save as PDF

Πώς μπορώ να καταγγείλω μια αξιόποινη πράξη;

Μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία στην αστυνομία ή τη χωροφυλακή, που θα τη διαβιβάσει στον εισαγγελέα του τόπου όπου διαπράχθηκε η αξιόποινη πράξη ή στον τόπο κατοικίας ή σύλληψης του δράστη.

Μπορείτε επίσης να απευθυνθείτε απευθείας στον εισαγγελέα, με απλή επιστολή, εξηγώντας τα γεγονότα που έχετε υποστεί, τις ημερομηνίες και τους τόπους όπου έλαβαν χώρα τα γεγονότα και αναφέροντας τα στοιχεία ταυτότητας και τη διεύθυνσή σας.

Οποιοδήποτε πρόσωπο που δεν είναι θύμα μπορεί επίσης να καταγγείλει μια αξιόποινη πράξη με τον ίδιο τρόπο.

Πώς μπορώ να ενημερωθώ σχετικά με την εξέλιξη της υπόθεσης;

Ενημέρωση του θύματος σχετικά με την πρόοδο της ανάκρισης

Το θύμα μπορεί να ρωτήσει την αστυνομία ή τη χωροφυλακή, τον εισαγγελέα ή τον ανακριτή (εάν έχει αρμοδιότητα), σχετικά με την πρόοδο της ανάκρισης που το αφορά.

Σε περίπτωση εγκληματικών πράξεων και για ορισμένα αδικήματα, το θύμα, εάν έχει ασκήσει πολιτική αγωγή, θα ενημερώνεται κάθε έξι μήνες από τον ανακριτή για την εξέλιξη της διαδικασίας.

Ενημέρωση του θύματος σχετικά με το αποτέλεσμα της έρευνας

Όταν ολοκληρωθεί η έρευνα, το θύμα θα ενημερωθεί για την απόφαση που ελήφθη: θέση της υπόθεσης στο αρχείο, λήψη μέτρων εναλλακτικών της δίωξης, κίνηση της διαδικασίας προκαταρκτικής εξέτασης, κλήση του κατηγορούμενου στο δικαστήριο. Εάν πρόκειται να διεξαχθεί δίκη, το θύμα θα ενημερωθεί για τις κατηγορίες που έχουν απαγγελθεί στον ύποπτο, την ημερομηνία και τον τόπο της ακρόασης.

Στοιχεία του καταγγέλλοντα

Οποιοδήποτε πρόσωπο έχει καταγγείλει γεγονότα ενημερώνεται από τον εισαγγελέα σχετικά με τη συνέχεια που δόθηκε στην υπόθεσή του.

Δικαιούμαι νομική συνδρομή (κατά την ανάκριση ή τη δίκη); Υπό ποιες προϋποθέσεις;

Αν δεν έχετε δικηγόρο, μπορείτε να πάρετε πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις σας στα δικαστήρια, στα κέντρα δικαιοσύνης και δικαίου (maisons de la justice et du droit), στα σημεία πρόσβασης στη δικαιοσύνη, στα δημαρχεία και στις κοινωνικές υπηρεσίες, στις οποίες εφημερεύουν οι ενώσεις στήριξης των θυμάτων. Μπορείτε επίσης να λάβετε δωρεάν νομικές συμβουλές, οι οποίες παρέχονται ανεξαρτήτως ηλικίας, ιθαγένειας ή οικονομικής κατάστασης, από επαγγελματίες του νομικού κλάδου, κυρίως δικηγόρους, στις τοποθεσίες αυτές.

Μπορεί να σας παρασχεθεί το ευεργέτημα της πενίας αν πληροίτε τους ακόλουθους όρους:

  • είστε γαλλικής ιθαγένειας ή προέρχεστε από κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από κράτος που έχει υπογράψει διεθνή σύμβαση με τη Γαλλία ή διαμένετε μόνιμα στη Γαλλία (η προϋπόθεση αυτή δεν ισχύει εάν είστε ανήλικος ή εάν έχετε δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής)·
  • οι οικονομικοί σας πόροι [1] δεν υπερβαίνουν ένα ανώτατο όριο που καθορίζεται από τον νόμο περί χρηματοδότησης. Η προϋπόθεση αυτή για τους πόρους δεν ισχύει εάν είστε θύμα ιδιαίτερα σοβαρής εγκληματικής πράξης (απόπειρα ανθρωποκτονίας από πρόθεση, βασανιστήρια ή βάναυσες πράξεις, τρομοκρατικές πράξεις, βιασμός, κ.λπ.), αν λαμβάνετε ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα (revenu de solidarité active, «RSA») ή επίδομα αλληλεγγύης για τους ηλικιωμένους και δεν έχετε άλλες πηγές εισοδήματος ή εάν η κατάστασή σας φαίνεται ότι χρήζει ιδιαίτερης προσοχής λαμβάνοντας υπόψη το αντικείμενο της διαφοράς ή τα εκτιμώμενα δικαστικά έξοδα.

Το ευεργέτημα της πενίας καλύπτει:

  • την αμοιβή του δικηγόρου·
  • την αμοιβή του δικαστικού επιμελητή, κατά περίπτωση·
  • τα έξοδα που σχετίζονται με τις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, κ.λπ.·
  • το παράβολο που μπορεί να χρειαστεί να καταβάλετε.

Το ευεργέτημα της πενίας μπορεί να είναι πλήρες ή μερικό. Είναι σημαντικό να ζητείται το ευεργέτημα της πενίας από την αρχή της διαδικασίας, διότι οι δαπάνες που θα πραγματοποιηθούν πριν από την υποβολή της σχετικής αίτησης δεν επιστρέφονται.

Μπορείτε να λάβετε πληροφορίες και το έντυπο αίτησης για την παροχή του ευεργετήματος της πενίας από τον δικηγόρο σας, τα κέντρα δικαιοσύνης και δικαίου, το δημαρχείο, το δικαστήριο του τόπου κατοικίας σας ή το δικαστήριο που είναι αρμόδιο για την υπόθεση. Το έντυπο μπορεί επίσης να μεταφορτωθεί στον παρακάτω σύνδεσμο: Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροhttps://www.service-public.fr/particuliers/vosdroits/R1444.



[1]Εισοδηματικά κριτήρια σχετικά με την παροχή του ευεργετήματος της πενίας:
Για να αξιολογήσουν την ανάγκη να σας παρασχεθεί το ευεργέτημα της πενίας, οι αρχές λαμβάνουν υπόψη τα εισοδήματά σας από την 1η Ιανουαρίου έως την 31η Δεκεμβρίου του έτους που προηγείται της αίτησής σας. Τα εισοδήματα αυτά περιλαμβάνουν εισοδήματα κάθε είδους, εξαιρουμένων των οικογενειακών παροχών και ορισμένων κοινωνικών παροχών. Επίσης, λαμβάνονται υπόψη τα εισοδήματα του/της συζύγου σας, του/της συντρόφου σας, του/των συντηρούμενου/-ων τέκνου/-ων σας και όλων των προσώπων που ζουν σε μόνιμη βάση μαζί σας.

Μπορώ να ζητήσω επιστροφή των εξόδων (για τη συμμετοχή στην έρευνα/δίκη); Υπό ποιες προϋποθέσεις;

Τα έξοδα που σχετίζονται με μια διαδικασία μπορούν, με ορισμένες επιφυλάξεις, να καλυφθούν από την ασφάλιση νομικής προστασίας σας, όταν αυτή καλύπτει, εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, τη δικηγορική αμοιβή, τα τέλη δικαστικού επιμελητή, τα έξοδα διαδικασίας ή συναλλαγών ή τα έξοδα πραγματογνωμοσύνης.

Σε αντίθετη περίπτωση, όταν εκδοθεί η καταδικαστική απόφαση και κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισης της ζημίας από το δικαστήριο, τα έξοδα αυτά καταλογίζονται στον καταδικασθέντα κατόπιν αιτήματός σας.

Μπορώ να ασκήσω έφεση εάν η υπόθεσή μου τεθεί στο αρχείο πριν από την προσφυγή στο δικαστήριο;

Εάν ο εισαγγελέας αποφασίσει να θέσει την υπόθεση στο αρχείο μετά το πέρας της έρευνας, μπορείτε να προσφύγετε ενώπιον του εισαγγελέα του εφετείου που βρίσκεται στην περιφέρεια του δικαστηρίου που προέβη στη θέση της υπόθεσης στο αρχείο.

Εάν ο γενικός εισαγγελέας πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να ασκηθεί δίωξη, μπορεί να διατάξει τον εισαγγελέα να ασκήσει δίωξη. Εάν ο γενικός εισαγγελέας θεωρεί την προσφυγή σας αδικαιολόγητη, θα σας ενημερώσει ότι δεν θα δώσει συνέχεια.

Επιπλέον, αν η καταγγελία που κατατέθηκε στον εισαγγελέα τέθηκε στο αρχείο ή εάν έχει παρέλθει διάστημα τριών μηνών από την καταγγελία αυτή, μπορείτε να υποβάλετε καταγγελία απευθείας ασκώντας πολιτική αγωγή ενώπιον του αρμόδιου ανακριτή.

Τέλος, μπορείτε να κλητεύσετε απευθείας τον φερόμενο ως ένοχο ενώπιον του δικαστηρίου, απευθύνοντας σε δικαστικό επιμελητή εντολή να του επιδώσει κλήση. Στη συνέχεια, θα πρέπει να καταβάλετε παράβολο, το ποσό του οποίου καθορίζεται από το δικαστήριο ανάλογα με τα εισοδήματά σας.

Μπορώ να συμμετάσχω στη δίκη;

Θα ενημερωθείτε για την ημερομηνία της δίκης και μπορείτε να παρευρεθείτε στην ακρόαση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η δίκη δεν είναι δημόσια, οπότε θα μπορείτε να βρίσκεστε στην αίθουσα μόνο τη στιγμή της κατάθεσής σας. Δεν επιτρέπεται επίσης να παρευρεθείτε σε ολόκληρη τη δίκη, εάν δεν είναι δημόσια (κεκλεισμένων των θυρών), εκτός αν είστε πολιτικώς ενάγων.

Έχετε το δικαίωμα, κατά τη διάρκεια της δίκης, να επικουρείστε από ένωση στήριξης των θυμάτων άνευ οποιουδήποτε όρου. Τα μέλη των ενώσεων αυτών μπορούν να σας βοηθήσουν κατά τη στιγμή της αίτησής σας να δηλώσετε παράσταση πολιτικής αγωγής, μπορούν να παρίστανται κατά τη διάρκεια των διαφόρων ακροάσεων και μπορούν να σας βοηθήσουν να κατανοήσετε τις πράξεις και τις αποφάσεις των δικαστών.

Θα ζητηθεί διερμηνέας σε περίπτωση που αδυνατείτε να κατανοήσετε ή να εκφραστείτε στα γαλλικά.

Κατά την ακρόαση, ο πολιτικώς ενάγων έχει τη δυνατότητα να καλέσει μάρτυρες ή να αντιταχθεί στην ακρόαση συγκεκριμένων μαρτύρων.

Το θύμα ή ο πολιτικώς ενάγων έχει την ευκαιρία να θέσει ερωτήσεις στους μάρτυρες και τον κατηγορούμενο μέσω του προέδρου του δικαστηρίου.

Τέλος, μπορείτε να υποβάλετε προτάσεις (γραπτές παρατηρήσεις) σχετικά με τις τεχνικές πτυχές της διαδικασίας, τον νόμο ή/και τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης, στις οποίες πρέπει να απαντήσει ο δικαστής.

Ποιος είναι ο επίσημος ρόλος μου στο πλαίσιο του συστήματος δικαιοσύνης; Για παράδειγμα, είμαι ή μπορώ να επιλέξω να είμαι θύμα, μάρτυρας, πολιτικώς ενάγων ή ιδιώτης κατήγορος;

Μόλις τα γεγονότα τεθούν υπόψη της δικαιοσύνης ή της αστυνομίας και της χωροφυλακής, το θύμα καλείται σε ακρόαση.

Δεν είναι υπεύθυνο για την αναζήτηση του δράστη ή για την απόδειξη της ενοχής του. Ο ρόλος αυτός ανήκει στον εισαγγελέα. Ωστόσο, μπορεί να του ζητηθεί να παράσχει οποιοδήποτε στοιχείο ή ενδείξεις που αποδεικνύουν την αλήθεια (ιατρικά πιστοποιητικά, στοιχεία ταυτότητας μαρτύρων κ.λπ.)

Το θύμα μπορεί να επιλέξει να δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής, το οποίο του δίνει το δικαίωμα να ζητήσει οικονομική αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη και να επικουρείται από δικηγόρο.

Ποια είναι τα δικαιώματά μου και ποιες οι υποχρεώσεις μου στο πλαίσιο του ρόλου αυτού;

Από τη στιγμή κατά την οποία τα αστυνομικά τμήματα ή τα τμήματα της χωροφυλακής επιληφθούν της έρευνας, προβαίνουν στην ακρόαση του θύματος. Με την ευκαιρία αυτή, το ενημερώνουν συστηματικά για το δικαίωμά του:

  • να διεκδικήσει την επανόρθωση της βλάβης που υπέστη, μέσω αποζημίωσης ή με οποιοδήποτε άλλο κατάλληλο μέσο, συμπεριλαμβανομένου, κατά περίπτωση, μέτρου αποκαταστατικής δικαιοσύνης
  • να δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής είτε στο πλαίσιο της κίνησης της διαδικασίας από την εισαγγελική αρχή, είτε με άμεση κλήτευση του δράστη ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου είτε με καταγγελία ενώπιον του ανακριτή
  • εάν επιθυμεί να δηλώσει παράστασης πολιτικής αγωγής, να επικουρηθεί από δικηγόρο της επιλογής του ή τον οποίο, κατόπιν αιτήματός του, θα διορίσει ο πρόεδρος του δικηγορικού συλλόγου του αρμόδιου δικαστηρίου, με έξοδα του θύματος, εκτός εάν πληροί τους όρους χορήγησης ευεργετήματος πενίας ή διαθέτει ασφάλεια νομικής προστασίας
  • να επικουρηθεί από υπηρεσία που ανήκει σε μία ή περισσότερες δημόσιες αρχές ή από ένωση στήριξης των θυμάτων
  • να αποταθεί, κατά περίπτωση, στην επιτροπή αποζημίωσης των θυμάτων αξιόποινων πράξεων, σε περίπτωση ορισμένων αξιόποινων πράξεων
  • να ενημερωθεί για τα μέτρα προστασίας που έχει στη διάθεσή του, συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών μέτρων l. Τα θύματα ενημερώνονται επίσης για τις κυρώσεις που επιβάλλονται στους δράστες βίαιων εγκλημάτων και για τους όρους εκτέλεσης των πιθανών καταδικαστικών αποφάσεων που ενδέχεται να εκδοθούν
  • εάν το θύμα δεν καταλαβαίνει γαλλικά, να ζητήσει διερμηνέα και τη μετάφραση των πληροφοριών που είναι απαραίτητες για την άσκηση των δικαιωμάτων του
  • να συνοδεύεται, κατόπιν αιτήσεώς του, σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, από τον νόμιμο εκπρόσωπό του και από τον ενήλικα της επιλογής του, εκτός εάν ληφθεί αιτιολογημένη απόφαση για το αντίθετο από την αρμόδια δικαστική αρχή
  • να δηλώσει ως διεύθυνση τη διεύθυνση τρίτου, με την επιφύλαξη της ρητής συμφωνίας του προσώπου αυτού.

Το θύμα πρέπει να εμφανιστεί στο δικαστήριο και να καταθέσει εάν κληθεί ως μάρτυρας.

Ο πολιτικώς ενάγων δεν χρειάζεται να παρίσταται αυτοπροσώπως εάν εκπροσωπείται από δικηγόρο. Εάν όμως ο πολιτικώς ενάγων απουσιάζει και δεν εκπροσωπείται, θα τεκμαίρεται ότι παραιτείται από το αίτημά του, εκτός εάν έχει αποστείλει στο δικαστήριο τις αξιώσεις του εγγράφως.

Ο πολιτικώς ενάγων και το θύμα που καλούνται να εμφανιστούν ενώπιον του δικαστηρίου μπορούν να απαιτήσουν την επιστροφή των εξόδων που ανέλαβαν για τη συμμετοχή τους στην ακρόαση, εφόσον το ζητήσουν κατά τη διάρκεια της δίκης.

Μπορώ να προβώ σε δήλωση ή να παράσχω αποδεικτικά στοιχεία κατά τη διάρκεια της δίκης; Υπό ποιες προϋποθέσεις;

Μπορείτε να προβείτε σε δηλώσεις κατά την ακροαματική διαδικασία και να προσκομίσετε αποδεικτικά στοιχεία, εφόσον συμμορφώνονται με την αρχή της εκατέρωθεν ακρόασης και έχουν διαβιβαστεί εκ των προτέρων στην υπεράσπιση (στον εικαζόμενο δράστη ή/και τον δικηγόρο του) και τον εισαγγελέα.

Μπορείτε να δηλώσετε παράσταση πολιτικής αγωγής είτε μόνοι είτε με τη βοήθεια δικηγόρου.

Θα πρέπει στο αίτημά σας για αποζημίωση να αναφέρετε αριθμητικά στοιχεία (χρηματικό ποσό για την αποκατάσταση της υλικής ζημίας, της ψυχικής οδύνης, της απώλειας χρόνου λόγω της ζημίας που υποστήκατε). Μπορείτε να ζητήσετε κατευθύνσεις από ένωση στήριξης των θυμάτων.

Τι πληροφορίες θα λάβω κατά τη διάρκεια της δίκης;

Κατά τη διάρκεια της δίκης, το θύμα ενημερώνεται για το δικαίωμά του να ασκήσει πολιτική αγωγή, να επικουρηθεί από δικηγόρο και να λάβει το ευεργέτημα της πενίας, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, καθώς και από τη δυνατότητα να συνοδεύεται από ένωση στήριξης των θυμάτων.

Το θύμα, το οποίο θα δηλώσει παράσταση πολιτικής αγωγής, ενημερώνεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προσφύγει στην επιτροπή αποζημίωσης των θυμάτων αξιόποινων πράξεων (commission d’indemnisation des victimes d’infractions, CIVI) ώστε να του καταβληθεί αποζημίωση εάν αυτή του έχει επιδικαστεί από το δικαστήριο.

Θα έχω πρόσβαση στα δικαστικά αρχεία;

Εάν η υπόθεση εκδικάζεται σε πλημμελειοδικείο και στο πταισματοδικείο, δεν μπορείτε να έχετε άμεση πρόσβαση στα έγγραφα. Πρέπει πρώτα να λάβετε τη συγκατάθεση του εισαγγελέα.

Αν είστε όμως πολιτικώς ενάγων, μπορείτε να έχετε πρόσβαση σ' αυτά απευθείας ή μέσω του δικηγόρου σας, ανάλογα με την περίπτωση, ή να ζητήσετε αντίγραφο.

Εάν η υπόθεση εκδικάζεται σε κακουργιοδικείο, μπορείτε να λάβετε δωρεάν αντίγραφα των εκθέσεων που διαπιστώνουν την αξιόποινη πράξη, τις γραπτές δηλώσεις των μαρτύρων και τις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης και να λάβετε αντίγραφα των υπόλοιπων εγγράφων της δικογραφίας.


Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται το εκάστοτε κράτος μέλος. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη όσον αφορά τις πληροφορίες ή τα στοιχεία που περιλαμβάνονται ή για τα οποία γίνεται λόγος στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

Τελευταία επικαιροποίηση: 03/10/2018