menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Gespecialiseerde rechtbanken - Italië

Op deze pagina vindt u informatie over de organisatie van de gespecialiseerde rechtbanken in Italië.


Gespecialiseerde rechtbanken – inleiding

In Italië wordt rechtgesproken namens de Italiaanse burgers, en op grond van de Italiaanse grondwet zijn de rechtbanken uitsluitend onderworpen aan de wet. Op grond van artikel 102 van de grondwet berust de rechterlijke bevoegdheid bij de algemene rechtbanken, die middels de regels inzake het rechtssysteem zijn opgericht en worden beheerst. Dat houdt in dat er geen buitengewone of speciale rechtbanken kunnen worden opgericht (behalve de rechtbanken die uitdrukkelijk worden genoemd). Er kunnen enkel gespecialiseerde kamers van algemene rechtbanken worden opgericht, ook met inspraak van gekwalificeerde burgers die geen leden van de rechterlijke macht zijn. De grondwet zelf voorziet echter in rechtbanken die geen onderdeel zijn van het rechtssysteem (de algemene rechtbanken).

Gespecialiseerde rechtbanken

Met betrekking tot civielrechtelijke zaken (in de breedste zin van het woord) zijn de Italiaanse rechtbanken onderverdeeld in “algemene” en “administratieve” rechtbanken. De administratieve rechtbanken zijn bevoegd om gerechtvaardigde belangen en – op specifieke bij wet bepaalde gebieden – individuele rechten te beschermen tegen afdelingen van de overheid. De administratieve rechtbanken zijn de regionale administratieve rechtbank (Tribunale Amministrativo Regionale – TAR), die de rechtbank van eerste aanleg is, en de Raad van State (Consiglio di Stato), het beroepsgerecht. De algemene rechtbanken zijn bevoegd in zaken met betrekking tot “individuele rechten”. De administratieve rechtbanken zijn bevoegd in zaken met betrekking tot “gerechtvaardigde belangen”. Het administratief wetboek (codice di giustizia amministrativa) – waarin ook de soorten bevoegdheden staan vermeld – is opgenomen in Wetsbesluit nr. 104/2010 (decreto legislativo n. 104 del 2010). Het De link wordt in een nieuw venster geopend.administratief wetboek (CGA) is gratis beschikbaar in het Frans, Engels en Duits.

Een andere gerechtelijke entiteit is de Rekenkamer (Corte dei conti). Deze is bevoegd in zaken in verband met de overheidsfinanciën en andere in de wet gespecificeerde zaken. Het financieel wetboek (codice di giustizia contabile) is opgenomen in Wetsbesluit nr. 174/2016 (decreto legislativo n. 174 del 2016).

Italië kent ook belastingrechtbanken, waarvan de procedureregels zijn vastgelegd in Wetsbesluit nr. 546/1992 (decreto legislativo n. 546 del 1992). De fiscale bevoegdheid wordt uitgeoefend door de provinciale belastingrechtbanken (Commissioni Tributarie Provinciali – CTP), die de rechtbanken in eerste aanleg zijn, en door de regionale belastingrechtbanken (Commissioni Tributarie Regionali – CTR), de beroepsgerechten. De belastingrechtbanken zijn bevoegd voor alle geschillen in verband met alle soorten belastingen, met inbegrip van regionale, provinciale en gemeentelijke belastingen en bijdragen aan de Italiaanse nationale gezondheidsdienst (Servizio sanitario nazionale), heffingen en aanvullende belastingen, de bijbehorende sancties, en rentebetalingen en andere bijkomende kosten.

Tegen vonnissen van gespecialiseerde rechtbanken kan beroep worden aangetekend bij het Hof van Cassatie (Corte Suprema di Cassazione) voor rechtsvragen (artikel 111 van de grondwet).


De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.
Sommige pagina's van deze website worden aangeleverd door de EU-landen. Momenteel doen zij het nodige om die pagina's aan te passen aan de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Mocht bepaalde informatie nog niet het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie weerspiegelen, dan is dit onbedoeld en zal dit worden gecorrigeerd.

Laatste update: 27/05/2020