Sluiten

BÈTAVERSIE VAN HET PORTAAL NU BESCHIKBAAR!

Bezoek de bètaversie van het Europees e-justitieportaal en vertel ons wat u ervan vindt!

 
 

Kruimelpad

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Gespecialiseerde rechtbanken - Portugal

Let op: de oorspronkelijke versie van deze pagina (Portugees) is onlangs gewijzigd. Aan de vertaling in het Nederlands wordt momenteel gewerkt.

Deze pagina biedt informatie over de organisatie van de bijzondere gerechtelijke instanties in Portugal.

Gerechten van eerste aanleg (Tribunais judiciais de 1.ª instância)

De gerechten van eerste aanleg behandelen zowel civiele als strafzaken en zijn bevoegd in alle zaken die niet onder de bevoegdheid van andere gerechten vallen. In het algemeen hebben deze gerechten een algemene bevoegdheid.

Er zijn ook gerechtelijke instanties met een specifieke bevoegdheid. Deze behandelen zaken afhankelijk van een bepaalde procedure. Er zijn daarnaast bijzondere gerechtelijke instanties, die bepaalde zaken behandelen (ongeacht de vorm van de procedure).

Gerechtelijke instanties met een bijzondere bevoegdheid:

Gerecht voor strafrechtelijk onderzoek (Tribunais de Instrução Criminal)

De rol van het gerecht voor strafrechtelijk onderzoek is het uitvoeren van strafrechtelijke onderzoeken, besluiten om al of niet verder te gaan met de zaak en uitvoeren van de voorgeschreven gerechtelijke procedures in verband met het onderzoek.

Familie- en jeugdgerecht (Tribunais de Família e Menores)

De familie- en jeugdgerechten zijn bevoegd voor het volgende:

  • het behandelen van zaken in verband met de burgerlijke stand van personen; zaken in verband met scheiding van tafel en bed en echtscheiding, met alle daaraan gerelateerde zaken, zoals inventarissen en voorafgaande procedures, verzoeken om nietigheid of ontbinding van civiele huwelijken en verzoeken en executieprocedures in verband met onderhoud tussen echtgenoten en voormalig echtgenoten;
  • het behandelen van zaken in verband met bloedverwantschap: het toekennen van adoptie, het regelen van de uitoefening van de ouderlijke verantwoordelijkheden en het horen van zaken in verband daarmee, het officieel vaststellen van ouderschap en het horen van bezwaar tegen verondersteld vaderschap;
  • het behandelen van zaken in verband met het beschermen van de belangen van minderjarigen in risicosituaties: het bepalen van maatregelen in verband met minderjarigen die het slachtoffer zijn van mishandeling, verlating of die gebrek lijden, of die in een situatie verkeren die een gevaar vormt voor hun gezondheid, veiligheid, onderwijs of moraliteit, of het horen van en besluiten over aanvragen voor het beschermen van minderjarige kinderen tegen misbruik van gezag binnen het gezin of binnen instellingen waar de betreffende kinderen zijn geplaatst.

Arbeidsgerechten (Tribunais de Trabalho)

In civiele zaken behandelt het arbeidsgerecht bijvoorbeeld:

  • zaken in verband met arbeidsrelaties ten aanzien van ondergeschikten en relaties met het oog op het sluiten van een arbeidsovereenkomst;
  • zaken in verband met arbeidsongevallen en beroepsziekten;
  • zaken tussen instellingen voor sociale zekerheid of kinderbijslag en begunstigden daarvan, indien het gaat om de rechten, bevoegdheden of wettelijke verplichtingen van partijen, met inachtneming van de bevoegdheid van de bestuurs- en fiscale gerechten;
  • civiele zaken in verband met stakingen.

Handelsgerecht (Tribunais de Comércio)

Handelsgerechten zijn met name bevoegd voor het behandelen van:

  • faillissementsprocedures, indien de debiteur een onderneming is of indien de failliete boedel een onderneming omvat;
  • verzoeken tot vaststelling van het niet-bestaan, nietigheid of tot intrekking van akten of statuten;
  • verzoeken om opschorting of vernietiging van besluiten van een onderneming
  • verzoeken om een declaratoir vonnis waarin het verzoek betrekking heeft op industrieel eigendom, in de gevallen waarin er een relevante bepaling is in het Wetboek industrieel eigendom.

Maritieme gerechten (Tribunais Marítimos)

De maritieme gerechten zijn bevoegd voor zaken in verband met:

  • vergoeding voor schade veroorzaakt of geleden door schepen, boten of andere drijvende objecten, of die veroorzaakt zijn vanwege maritiem gebruik daarvan in de algemene zin van de wet;
  • overeenkomsten betreffende de bouw, reparatie, koop en verkoop van schepen, boten en andere drijvende objecten, indien bestemd voor maritiem gebruik;
  • overeenkomsten betreffende vervoer over zee of gecombineerd of multimodaal vervoer;
  • overeenkomsten voor de verzekering van schepen, boten en andere drijvende objecten bestemd voor maritiem gebruik en van de lading daarvan;
  • hypotheken en rechten in verband met schepen of boten, naast garanties in verband met zakelijke rechten betreffende drijvend materieel en de lading daarvan;
  • burgerlijke aansprakelijkheid voor vervuiling van de zee en ander water dat onder hun bevoegdheid valt.

Gerechten voor de tenuitvoerlegging van vonnissen (Tribunais de Execução de Penas)

De gerechten voor de tenuitvoerlegging van vonnissen zijn met name bevoegd voor:

  • het verlenen van voorwaardelijke vrijlating (liberdade condicional) en het intrekken daarvan;
  • herziening, verlenging en nieuwe bestudering van een veiligheidsmaatregel tot internering van ontoerekeningsvatbare personen (inimputáveis);
  • het verlenen van proefverlof (liberdade para prova) en het intrekken daarvan;
  • het verklaren dat een gevangenisstraf, straf zonder vaste wettelijke periode (pena relativamente indeterminada) of internering in het kader van de veiligheid is beëindigd.

Bijzonder gerecht voor intellectueel eigendom (Tribunal de Competência Especializada para a Propriedade Intelectual)

Dit gerecht is gevestigd in Lissabon en is bevoegd voor het behandelen van vorderingen in verband met auteursrechten en aanverwante rechten, industrieel eigendom, internetdomeinen, ondernemings- en handelsnamen; en beroepen tegen besluiten van het Instituto Nacional da Propriedade Industrial (nationaal instituut voor industrieel eigendom) de Fundação para a Computação Científica Nacional (stichting voor nationale wetenschappelijke analyse) en het Instituto dos Registos e do Notariado (instituut voor registers en het notariaat).

Gerechtelijke instanties met een specifieke bevoegdheid:

Gerechten met een specifieke bevoegdheid behandelen zaken afhankelijk van een bepaalde procedure. Dit zijn geen op zichzelf staande gerechten, maar eerder onderverdelingen van de districtsgerechten in civiele afdelingen (varas cíveis), strafafdelingen (varas criminais), civiele kamers (juízos cíveis), strafkamers (juízos criminais), kamers die kleine civiele zaken behandelen (juízos de pequena instância cível), kamers die kleine strafzaken behandelen (juízos de pequena instância criminal) en executoire gerechten (juízos de execução).

De varas cíveis zijn bevoegd tot het behandelen van verzoeken om een declaratoir vonnis met een waarde die de bevoegdheid van het hof van beroep overstijgt, waar de wet bepaalt dat een collectief gerecht moet worden ingeschakeld.

De varas criminais zijn onder andere bevoegd voor strafzaken die onder de bevoegdheid van het collectieve gerecht of die van het jurygerecht vallen.

De juízos cíveis zijn bevoegd voor civiele zaken die niet binnen de jurisdictie van de varas cíveis of de juízos de pequena instância cível liggen. De juízos criminais zijn met name bevoegd voor strafzaken die niet worden behandeld door de varas criminais of de juízos de pequena instância criminal.

De juízos de pequena instância cível zijn bevoegd voor civiele zaken met een zeer korte rechtsgang (processo sumaríssimo) en civiele zaken die niet worden geregeld in het Wetboek burgerlijke rechtsvordering, die onder een bijzondere procedure vallen en waarbij tegen het vonnis geen gewoon beroep mogelijk is. De juízos de pequena instância criminal zijn met name bevoegd voor het behandelen van zaken waarop een van de verkorte procedures (processo sumário, abreviado and sumaríssimo) van toepassing is.

Als onderdeel van de tenuitvoerlegging van vonnissen zijn de executoire gerechten bevoegd om de relevante taken in het Wetboek burgerlijke rechtsvordering uit te voeren.


De verschillende taalversies van deze pagina worden bijgehouden door de betrokken lidstaten. De informatie wordt vertaald door de diensten van de Europese Commissie. Eventuele aanpassingen zijn daarom mogelijk nog niet verwerkt in de vertalingen. De Europese Commissie aanvaardt geen verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid met betrekking tot informatie of gegevens in dit document. Zie de juridische mededeling voor auteursrechtelijke bepalingen van de lidstaat die verantwoordelijk is voor deze pagina.

Laatste update: 15/11/2013