Διαδρομή πλοήγησης

menu starting dummy link

Page navigation

menu ending dummy link

Γενικές πληροφορίες - Αυστρία

Η πρωτότυπη γλωσσική έκδοση γερμανικά αυτής της σελίδας τροποποιήθηκε πρόσφατα. Η γλωσσική έκδοση που βλέπετε τώρα βρίσκεται στο στάδιο της μετάφρασης.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

 

Το δελτίο αυτό εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Ο σύνδεσμος ανοίγει σε νέο παράθυροΣυμβούλιο των Συμβολαιογραφικών Συλλόγων της ΕΕ (CNUE).

 

1 Πως συντάσσεται η διάταξη τελευταίας βουλήσεως (διαθήκη, συνδιαθήκη, κληρονομική σύμβαση);

Κατά τη σύνταξη μιας διαθήκης, πρέπει να τηρούνται ιδιαίτερες τυπικές προϋποθέσεις. Στο αυστριακό δίκαιο, είναι γνωστές μεταξύ άλλων οι εξής μορφές διαθήκης:

  • Η δημόσια διαθήκη, η οποία συντάσσεται ενώπιον συμβολαιογράφου ή δικαστηρίου,
  • η ιδιόγραφη διαθήκη, η οποία πρέπει να συντάσσεται εξ ολοκλήρου με το χέρι και να υπογράφεται από τον διαθέτη, και
  • η μη ιδιόγραφη διαθήκη (συντάσσεται χειρογράφως ή δακτυλογραφημένα από άλλο πρόσωπο εκτός του διαθέτη), η οποία καταρτίζεται παρουσία τριών μαρτύρων.

Σύμβαση κληρονομικής διαδοχής (1249 κ.ε. Γενικού Αστικού Κώδικα - ABGB) μπορούν να συνάψουν μόνο σύζυγοι ή ζευγάρια υπό τον όρο της σύναψης γάμου, και μάλιστα με τη μορφή συμβολαιογραφικής πράξης (άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο α) του Νόμου περί συμβολαιογραφικών πράξεων), με συμμετοχή δύο μαρτύρων ή ενός περαιτέρω συμβολαιογράφου. Στη σύμβαση κληρονομικής διαδοχής, η οποία πρέπει να πληροί τις απαιτήσεις εγκυρότητας της τελευταίας βούλησης, μπορούν να διατεθούν το πολύ τα τρία τέταρτα των περιουσιακών στοιχείων. Οι σύντροφοι ληξιαρχικά καταχωρισμένου συμφώνου συμβίωσης εξισώνονται με τους συζύγους και τα ζευγάρια σε αυτό το πλαίσιο (άρθρο 1217 του ABGB).

Η κοινή διαθήκη μπορεί να καταρτιστεί μόνο από συζύγους ή συντρόφους με ληξιαρχικά καταχωρισμένο σύμφωνο συμβίωσης (άρθρα 583 και 1248 του ABGB). Σημείωση: Ο θεσμός του ληξιαρχικά καταχωρισμένου συμφώνου συμβίωσης είναι διαθέσιμος μόνο για πρόσωπα του ίδιου φύλου.

Η δωρεά αιτία θανάτου διέπεται από το άρθρο 956 του ABGB και μπορεί να διαμορφωθεί ως κληρονομία ή ως σύμβαση που πρέπει να συναφθεί με τη μορφή συμβολαιογραφικής πράξης.

2 Πρέπει η διάταξη να καταχωρίζεται, και εάν ναι, πως;

Οι διαθήκες, οι συμβάσεις κληρονομικής διαδοχής και οι συμβάσεις παραίτησης από την κληρονομία και τη νόμιμη μοίρα, οι οποίες κατατίθενται σε συμβολαιογράφους, δικαστήρια ή δικηγόρους, μπορούν να καταχωριστούν στο ηλεκτρονικό κεντρικό μητρώο διαθηκών Αυστρίας του Αυστριακού Συμβολαιογραφικού Επιμελητηρίου (άρθρο 140β του Κανονισμού περί συμβολαιογραφικού σώματος). Αυτό το μητρώο είναι το μοναδικό εκ του νόμου ρυθμιζόμενο μητρώο διαθηκών. Τα δικαστήρια και οι συμβολαιογράφοι υποχρεούνται να δηλώνουν αυτά τα έγγραφα στο μητρώο (άρθρο 140γ παράγραφος 2 του Κανονισμού περί συμβολαιογραφικού σώματος). Η καταχώριση χρησιμεύει για τη δυνατότητα εντοπισμού αυτών των εγγράφων κατά τη διεξαγωγή της κληρονομικής διαδικασίας

3 Υφίστανται περιορισμοί επί της ελευθερίας διάθεσης αιτία θανάτου (π.χ. νόμιμη μοίρα);

Η νόμιμη μοίρα που περιορίζει την ελευθερία διάθεσης αιτία θανάτου ανέρχεται στο ήμισυ της νόμιμης κληρονομικής μερίδας για απογόνους του διαθέτη και, σε περίπτωση που δεν υπάρχουν απόγονοι, στο ένα τρίτο της νόμιμης κληρονομικής μερίδας για τους ανιόντες συγγενείς. Ο επιζών σύζυγος ή σύντροφος με ληξιαρχικά καταχωρισμένο σύμφωνο συμβίωσης λαμβάνει ως νόμιμη μοίρα το ήμισυ της νόμιμης κληρονομικής μερίδας του. Αν ο κληρονόμος της νόμιμης μοίρας ουδέποτε βρισκόταν σε στενή οικογενειακή σχέση με τον διαθέτη, υπάρχει η δυνατότητα μείωσης της νόμιμης μοίρας.

Οι δικαιούχοι νόμιμης μοίρας μπορούν, πριν επέλθει η κληρονομική διαδοχή, να παραιτηθούν από τη νόμιμη μοίρα τους μέσω συμβατικής συμφωνίας (συμβολαιογραφική πράξη) με τον μελλοντικό διαθέτη.

Η νόμιμη μοίρα αποτελεί αξίωση σε αναλογικό μερίδιο της αξίας της κληρονομίας σε χρήμα.

Η αξίωση σε νόμιμη μοίρα πρέπει να προβληθεί στο δικαστήριο εντός τριών ετών (άρθρο 1487 ABGB). Η προθεσμία παραγραφής αρχίζει να υπολογίζεται με την κατάρτιση των πρακτικών ανάληψης, σύμφωνα με το άρθρο 152 του AußStrG.

Η παραίτηση από τη νόμιμη μοίρα μπορεί ήδη να γίνει εν ζωή. Αυτό πρέπει να γίνει με τη μορφή συμβολαιογραφικής πράξης ή δικαστικών πρακτικών (άρθρο 551 ABGB).

4 Ελλείψει διάταξης τελευταίας βουλήσεως, ποιος κληρονομεί και τι;

Αν ο διαθέτης ήταν άγαμος και άτεκνος, οι γονείς του θανόντος κληρονομούν κατ’ ισομοιρίαν. Αν οι γονείς έχουν αποβιώσει, κληρονομούν τα αδέλφια του διαθέτη.

Αν ένας άγαμος διαθέτης αφήσει πίσω τέκνα, τα τέκνα κληρονομούν κατ’ ισομοιρίαν.

Αν ο διαθέτης αφήσει πίσω σύζυγο, όχι όμως τέκνα, ο επιζών σύζυγος εμφανίζεται ως μοναδικός κληρονόμος, εφόσον δεν υπάρχουν γονείς, αδέλφια και παππούδες του διαθέτη.

Αν ο διαθέτης αφήσει πίσω σύζυγο και τέκνα, ο σύζυγος λαμβάνει το ένα τρίτο της κληρονομίας, ενώ το υπόλοιπο κατανέμεται κατ’ ισομοιρίαν μεταξύ των τέκνων.

Οι σύντροφοι με ληξιαρχικά καταχωρισμένο σύμφωνο συμβίωσης κληρονομούν ως σύζυγοι. Ο σύντροφος χωρίς ληξιαρχικά καταχωρισμένο σύμφωνο συμβίωσης (σύντροφος ζωής) κληρονομεί μόνο αν υπάρχει αντίστοιχη διάταξη διαθήκης. Ωστόσο, ο επιζών σύντροφος ζωής εξασφαλίζεται μέσω του Νόμου περί μίσθωσης ή του Νόμου περί ιδιοκτησίας κατοικιών. Αν ο διαθέτης και ο σύντροφος ζωής του ήταν ιδιοκτήτες κοινής κατοικίας (συνεταιρική ιδιοκτησία κατοικίας), το μερίδιο ιδιοκτησίας του διαθέτη περιέρχεται στον επιζώντα σύντροφο.

Σε περίπτωση που ο διαθέτης δεν αφήσει πίσω ούτε σύζυγο ούτε τέκνα, το κληρονομικό δικαίωμα περιέρχεται στους γονείς του διαθέτη και στους απογόνους τους (αδέλφια του διαθέτη) (άρθρο 735 του ABGB, άρθρο του 736 ABGB).

Αν ο διαθέτης αφήσει πίσω τέκνα, όχι όμως σύζυγο, τα τέκνα του κληρονομούν κατ’ ισομοιρίαν (άρθρο 732 του ABGB).

Αν ο αποθανών αφήσει πίσω σύζυγο και τέκνα, ο σύζυγος κληρονομεί το ένα τρίτο της κληρονομίας, συν το νόμιμο προκληροδότημα. Τα δύο τρίτα τα κληρονομούν τα τέκνα του κατ’ ισομοιρίαν (άρθρο 757 του ABGB).

Οι σύντροφοι με ληξιαρχικά καταχωρισμένο σύμφωνο συμβίωσης εξισώνονται με τους συζύγους (άρθρο 537α ABGB). Σημείωση: Ο θεσμός του ληξιαρχικά καταχωρισμένου συμφώνου συμβίωσης είναι διαθέσιμος μόνο για πρόσωπα του ίδιου φύλου.

5 Ποια είναι η αρμόδια αρχή:

5.1 σε υποθέσεις διαδοχής αιτία θανάτου;

Περιφερειακό δικαστήριο δικαστικός επίτροπος (συμβολαιογράφος) ως όργανο του δικαστηρίου.

Ουσιαστική και κατά τόπον αρμοδιότητα έχει το περιφερειακό δικαστήριο στη γενική δικαιοδοσία του οποίου υπαγόταν τελευταία ο διαθέτης (κατοικία, συνήθης τόπος διαμονής) (άρθρο 105 του Νόμου για τη δικαστική δικαιοδοσία - JN ή άρθρα 65, 66 του JN). Το περιφερειακό δικαστήριο χρησιμοποιεί για την εκτέλεση της διαδικασίας έναν συμβολαιογράφο ως δικαστικό επίτροπο (άρθρο 1 του Νόμου περί δικαστικού επιτρόπου, GKG).

5.2 για την κατάθεση δήλωσης αποδοχής ή αποποίησης κληρονομίας;

Περιφερειακό δικαστήριο δικαστικός επίτροπος (συμβολαιογράφος) ως όργανο του δικαστηρίου

5.3 για την κατάθεση δήλωσης αποδοχής ή αποποίησης κληροδοσίας;

Περιφερειακό δικαστήριο δικαστικός επίτροπος (συμβολαιογράφος) ως όργανο του δικαστηρίου

5.4 για την κατάθεση δήλωσης αποδοχής ή αποποίησης νόμιμης μοίρας;

Περιφερειακό δικαστήριο δικαστικός επίτροπος (συμβολαιογράφος) ως όργανο του δικαστηρίου

6 Σύντομη περιγραφή της διαδικασίας για την επίλυση κληρονομικής διαδοχής βάσει του εθνικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της εκκαθάρισης της περιουσίας και της διανομής των περιουσιακών στοιχείων (συμπεριλαμβάνονται πληροφορίες σχετικά με το εάν η διαδικασία κληρονομικής διαδοχής κινείται αυτεπαγγέλτως από δικαστήριο ή άλλη αρμόδια αρχή)

Η διαδικασία κληρονομικής διαδοχής, η αποκαλούμενη διαδικασία διεξαγωγής της κληρονομικής διαδοχής, κινείται αυτεπαγγέλτως μετά τη γνωστοποίηση της κληρονομικής διαδοχής από το περιφερειακό δικαστήριο στην περιφέρεια του οποίου ο διαθέτης είχε την τελευταία κατοικία ή συνήθη τόπο διαμονής του. Αυτή διεκπεραιώνεται από συμβολαιογράφο, υπό την ιδιότητα του δικαστικού επιτρόπου, και λήγει με δικαστική απόφαση.

Η διαδικασία διεξαγωγής της κληρονομικής διαδοχής πρέπει να κινείται αυτεπαγγέλτως, μόλις γνωστοποιηθεί ένας θάνατος στο δικαστήριο (άρθρο 143 παράγραφος 1 του Νόμου περί εκούσιας δικαιοδοσίας).

Ο δικαστικός επίτροπος προσδιορίζει τους κληρονόμους στο πλαίσιο της διαδικασίας διεξαγωγής της κληρονομικής διαδοχής (άρθρο 797 του ABGB).

Ο δικαστικός επίτροπος (άρθρο 1 παράγραφος 2 εδάφιο 2 στοιχείο β) και άρθρο 2 παράγραφος 2 του Νόμου περί δικαστικού επιτρόπου, GKG) καταρτίζει τον κατάλογο απογραφής, αν έχει εκδοθεί δήλωση αποδοχής κληρονομίας υπό όρους. Τα πρόσωπα που είναι επιλέξιμα ως δικαιούχοι νόμιμης μοίρας, είναι ανήλικα ή χρειάζονται για άλλους λόγους νόμιμο εκπρόσωπο, για τα οποία εγκρίθηκε ο διαχωρισμός της κληρονομίας από την περιουσία του κληρονόμου, για τα οποία πρέπει να ληφθεί υπόψη κληρονομικό καταπίστευμα ή ιδρύθηκε ιδιωτικό ίδρυμα με διάταξη τελευταίας βούλησης, η κληρονομία θα μπορούσε να αποδοθεί στο κράτος ως άνευ κληρονόμων ή εφόσον το ζητήσει ένας δικαιούχος ή ο διαχειριστής κληρονομίας (άρθρο 165 του AußStrG).

7 Πως και πότε καθίσταται ένα πρόσωπο κληρονόμος ή κληροδόχος;

Κανείς δεν μπορεί να λάβει την κληρονομία αυθαίρετα στην κατοχή του. Πρέπει να πραγματοποιηθεί παράδοση στη νόμιμη κατοχή με την αποκαλούμενη κληρονομική επαγωγή (απόφαση του δικαστηρίου κληρονομιών) (άρθρο 797 του ABGB και άρθρο 177 του AußStrG). Προϋπόθεση για την κληρονομική επαγωγή είναι η ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας κληρονομίας και η έκδοση δήλωσης αποδοχής κληρονομίας, στην οποία οι ενδιαφερόμενοι αποδεικνύουν το κληρονομικό δικαίωμά τους. Αλλά και στα ακίνητα η μεταβίβαση της κυριότητας συντελείται ήδη με την κληρονομική επαγωγή, δηλαδή πριν από την καταχώριση στο κτηματολόγιο. Ωστόσο, ο δικαστικός επίτροπος πρέπει να υποβάλει αίτηση εγγραφής στο κτηματολόγιο αντί των κληρονόμων, αν αυτοί δεν το πράξουν οι ίδιοι εντός εύλογης προθεσμίας.

8 Φέρουν οι κληρονόμοι την ευθύνη για τα χρέη του αποθανόντος, και εάν ναι, υπό ποιους όρους;

Οι κληρονόμοι ευθύνονται για τα χρέη του θανόντος με όλα τους τα περιουσιακά στοιχεία. Ωστόσο, αν έχει καταρτιστεί κατάλογος απογραφής, ευθύνονται μόνο μέχρι την αξία της κληρονομίας.

9 Ποια είναι τα έγγραφα και/ή οι πληροφορίες που συνήθως απαιτούνται για την καταχώριση ακίνητης περιουσίας;

Ο τίτλος κτήσης πρέπει να υποβληθεί στο δικαστήριο κτηματολογίου. Ο κληρονόμος πρέπει να υποβάλει την απόφαση για κληρονομική επαγωγή, ο κληροδόχος επίσημη επιβεβαίωση. Επιπλέον, πρέπει ενδεχομένως να υποβληθεί πιστοποιητικό φορολογικής ενημερότητας και, ανάλογα με τη νομοθεσία του ομόσπονδου κράτους, επίσης μια άδεια σύμφωνα με το δίκαιο για τις κτηματικές συναλλαγές καθώς και, ενδεχομένως, ένα αποδεικτικό στοιχείο της υπηκοότητας του αποκτούντος.

9.1 Είναι ο διορισμός διαχειριστή κληρονομίας υποχρεωτικός ή καθίσταται υποχρεωτικός μετά από αίτηση; Εάν είναι υποχρεωτικός ή καθίσταται υποχρεωτικός μετά από αίτηση, ποιες είναι οι απαιτούμενες ενέργειες;

Δεν χρειάζεται να διοριστεί διαχειριστής

9.2 Ποιος έχει το δικαίωμα να αναλάβει την εκτέλεση της διάταξης τελευταίας βουλήσεως του θανόντος και/ή να διαχειριστεί την περιουσία;

Ο κληρονόμος, ο οποίος κατά την ανάληψη της κληρονομίας αποδεικνύει επαρκώς το κληρονομικό δικαίωμά του, έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί και να διαχειρίζεται τα περιουσιακά στοιχεία της κληρονομίας και να εκπροσωπεί την κληρονομία, εφόσον το δικαστήριο κληρονομιών δεν διατάξει διαφορετικά. Αν αυτό αφορά πολλά πρόσωπα, ασκούν από κοινού αυτό το δικαίωμα, εφόσον δεν συμφωνήσουν διαφορετικά (άρθρο 810, παράγραφος 1 του ABGB).

9.3 Ποιες εξουσίες έχει ο διαχειριστής;

Η αυστριακή διαδικασία κληρονομιών αποδίδει δευτερεύουσα μόνο σημασία στον εκτελεστή διαθήκης. Αυτό προκύπτει από τη δικαστική φροντίδα μέριμνας και τη θέση του δικαστικού επιτρόπου, ο οποίος εξασφαλίζει ότι γίνεται γνωστή η βούληση του διαθέτη. Σύμφωνα με το άρθρο 816 του ABGB, ο διαθέτης μπορεί να διορίσει έναν εκτελεστή της τελευταίας βουλήσεώς του με διάταξη τελευταίας βουλήσεως. Το εύρος των καθηκόντων προκύπτει από τη διάταξη τελευταίας βουλήσεως και εκτείνεται από την παρακολούθηση της εκπλήρωσης των όρων ή της διανομής της κληρονομίας από τον κληρονόμο ή τον κληροδόχο έως τη διαχείριση της κληρονομίας.

Αν κατά τη σύγκληση των πιστωτών της κληρονομίας (άρθρα 813 έως 815 του ABGB) οριστεί προφορική συζήτηση, ο δικαστικός επίτροπος πρέπει να γνωστοποιήσει δημόσια την ημερομηνία της και να καλέσει επίσης τον εκτελεστή της διαθήκης (άρθρο 174 του AußStrG).

10 Ποια είναι τα τυπικά έγγραφα που εκδίδονται βάσει του εθνικού δικαίου στη διάρκεια ή στο τέλος της διαδικασίας κληρονομικής διαδοχής, για να αποδειχθεί η ιδιότητα και τα δικαιώματα των δικαιούχων; Έχουν τα εν λόγω έγγραφα ειδική αποδεικτική ισχύ;

Κατόπιν αιτήματος, ο δικαστικός επίτροπος πρέπει να εκδώσει στον δικαιούχο επίσημη επιβεβαίωση του δικαιώματος εκπροσώπησής του (άρθρο 172 του AußStrG).

Όταν καθοριστούν οι κληρονόμοι και τα μερίδιά τους και αποδειχθεί η εκπλήρωση των λοιπών προϋποθέσεων, το δικαστήριο πρέπει να παραδώσει την κληρονομία στους κληρονόμους (άρθρο 177 του AußStrG: απόφαση για κληρονομική επαγωγή). Ένα αντίγραφο της απόφασης για κληρονομική επαγωγή που φέρει επιβεβαίωση της νομικής ισχύος αρκεί για την άρση της δέσμευσης πιστωτικών διαθεσίμων σε τραπεζικά ιδρύματα (άρθρο 179 του AußStrG).


Την έκδοση αυτής της σελίδας στην εθνική γλώσσα διαχειρίζεται ο αντίστοιχος αρμόδιος επαφής του ΕΔΔ. Οι μεταφράσεις έχουν γίνει από την αρμόδια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι τυχόν αλλαγές που επιφέρει η αρμόδια εθνική αρχή στο πρωτότυπο ενδέχεται να μην έχουν περιληφθεί ακόμα στις μεταφράσεις. Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο δεν αναλαμβάνουν καμία απολύτως ευθύνη όσον αφορά πληροφορίες ή δεδομένα που περιέχονται ή αναφέρονται στο παρόν έγγραφο. Βλ. την ανακοίνωση νομικού περιεχομένου για τους κανόνες πνευματικής ιδιοκτησίας που ισχύουν στο κράτος μέλος που είναι αρμόδιο για την παρούσα σελίδα.

Τελευταία επικαιροποίηση: 01/03/2018