Mediation valt onder de wet van 21 februari 2005. Gezinsmediation kan, net als alle andere mediation, uitgevoerd worden in het kader van een gerechtelijke procedure (gerechtelijke mediation) of buiten een dergelijke procedure (vrijwillige mediation).
Mediation die is gestart op verzoek van een van de partijen of op voorstel van de rechter is een procedure waarvoor instemming van de partijen vereist is.
De partijen komen tot overeenstemming over de aanwijzing van een mediator (art. 1734, lid 1, Gerechtelijk wetboek), die erkend kan zijn door de Federale bemiddelingscommissie. Iedere partij kan de mediation op ieder moment beëindigen (art. 1729 Ger. W.). De mediation kan betrekking hebben op het hele geschil of een deel ervan (art. 1735, lid 2, Ger. W.).
In alle zaken die onder de familierechtbank vallen, stelt de griffier de partijen, zodra er een verzoek is ingediend, in kennis van de mogelijkheid om een beroep te doen op mediation en geeft hij hen alle nuttige informatie (art. 1253 ter/1 Ger. W.). Op het gebied van echtscheiding door onherstelbare ontwrichting kan de rechter schorsing van de procedure gedurende ten hoogste een maand gelasten, zodat de partijen inlichtingen kunnen inwinnen over mediation (art. 1255, lid 6, alinea 2, Ger. W.). De kamers voor minnelijke schikking van de familierechtbank vallen echter onder het concept verzoening (artikel 731 Ger. W.): de rechters dienen de partijen te verzoenen, zelfs als zij geen definitieve uitspraak doen in de zaak. In het kader van mediation in de zin van het Gerechtelijk Wetboek is het immers in geen geval toegestaan dat een rechter mediator is.
Mediation geschiedt in volledige vertrouwelijkheid en de mediator is gebonden aan het beroepsgeheim (art. 1728, lid 1, Ger. W.).
De mediationprocedure bestaat uit drie fases:
- de aanwijzing van de mediator door de rechter;
- de verdaging van de zaak naar een latere datum door de rechter, die de bepaling over de vergoeding vaststelt;
- het einde van de mediation: indien de mediation geslaagd is, worden de bepalingen van de overeenkomst schriftelijk vastgelegd door de partijen (mediationovereenkomst), die officieel bekrachtigd kan worden door de rechter. Indien de mediation niet geslaagd is, kunnen de partijen een gerechtelijke procedure aanspannen of in onderlinge overeenstemming om de aanwijzing van een andere mediator vragen.
De partijen en de mediator stellen vooraf de hoogte van de honoraria, de kosten en de betalingsvoorwaarden vast.
Link naar een nationale website met het register van mediators in familiezaken: http://www.fbc-cfm.be/nl/zoeken-naar-een-bemiddelaar
Link naar een nationale website met informatie over de regeling voor gezinsmediation of mediation in het algemeen: http://www.fbc-cfm.be/nl/bemiddeling
Link naar nationale wetgeving inzake mediation in familiezaken: http://www.fbc-cfm.be/nl/bemiddeling