Νομική συνδρομή

1 Ποια έξοδα συνεπάγονται οι νομικές διαδικασίες και ποιος πρέπει να τα επωμισθεί κανονικά;

Σύμφωνα με το άρθρο 151 του κώδικα πολιτικής δικονομίας (Zakon o parničnom postupku) τα δικαστικά έξοδα συμπεριλαμβάνουν τις δαπάνες που προκύπτουν στο πλαίσιο της δίκης ή σε συνάρτηση με αυτή. Στις εν λόγω δαπάνες συμπεριλαμβάνονται ενδεικτικά οι δαπάνες διεξαγωγής αποδείξεων, τα δικαστικά τέλη, οι δαπάνες δημοσίευσης, οι δαπάνες ημερήσιας αποζημίωσης και τα οδοιπορικά των δικαστών και των δικαστικών γραμματέων, τα οδοιπορικά των διαδίκων για την προσέλευσή τους στο δικαστήριο και παρεμφερείς δαπάνες. Στα δικαστικά έξοδα συμπεριλαμβάνεται επίσης η αμοιβή για την εργασία που παρέχεται από δικηγόρους και λοιπά πρόσωπα που έχουν δικαίωμα αμοιβής σύμφωνα με τον νόμο.

Σύμφωνα με το άρθρο 152 του κώδικα πολιτικής δικονομίας κάθε διάδικος πρέπει να προκαταβάλει τα έξοδα που τον βαρύνουν λόγω των πράξεών του. Ο/Η διάδικος που προτείνει τη διεξαγωγή αποδείξεων διατάσσεται από το δικαστήριο να προκαταβάλει το απαιτούμενο ποσό για την κάλυψη των εξόδων που θα προκύψουν σε συνάρτηση με τη διεξαγωγή των αποδείξεων. Η νίκη στη δίκη αποτελεί τη βασική αρχή με βάση την οποία αποφασίζεται το ποιος θα επιβαρυνθεί τελικά με τα δικαστικά έξοδα. Στο πλαίσιο αυτό, η πρώτη παράγραφος του άρθρου 154 του κώδικα πολιτικής δικονομίας ορίζει ότι ο ολοκληρωτικά ηττηθείς στη δίκη διάδικος οφείλει να καταβάλει τα έξοδα του αντιδίκου του και του παρεμβαίνοντος υπέρ του τελευταίου που προέκυψαν λόγω της δίκης. Ο παρεμβαίνων υπέρ του ηττηθέντος διαδίκου φέρει τα έξοδα που τον βαρύνουν λόγω των πράξεών του. Σύμφωνα με τη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 154 του κώδικα πολιτικής δικονομίας, εάν ένας διάδικος νικήσει εν μέρει στη δίκη, το δικαστήριο θα επιμερίσει τα έξοδα βάσει του βαθμού της νίκης στη δίκη σε συνάρτηση με την αξίωση που τελικά εγέρθηκε. Ειδικοί κανόνες ισχύουν όταν τα δικαστικά έξοδα προκύπτουν εξ υπαιτιότητας διαδίκου ή εκ γεγονότος που του/της συνέβη, όταν η απόφαση εκδίδεται με βάση ομολογία, όταν ο/η αιτών/-ούσα αποσύρει την αγωγή ή παραιτείται από την αξίωση, όταν η δίκη περατώνεται με δικαστικό συμβιβασμό και όταν ομόδικοι συμμετέχουν στη δίκη (άρθρα 156-161 του κώδικα πολιτικής δικονομίας).

2 Τι είναι ακριβώς το ευεργέτημα της πενίας;

Σύμφωνα με τον νόμο περί δωρεάν νομικής συνδρομής (Zakon o besplatnoj pravnoj pomoći), σκοπός της νομικής συνδρομής είναι η επίτευξη ισότητας έναντι του νόμου, η παροχή στους πολίτες της Δημοκρατίας της Κροατίας και σε λοιπά πρόσωπα αποτελεσματικής έννομης προστασίας και πρόσβασης στο δικαστήριο και σε λοιπά δημόσια όργανα επί ίσοις όροις, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου περί δωρεάν νομικής συνδρομής.

Η νομική συνδρομή παρέχεται ως πρωτοβάθμια ή δευτεροβάθμια νομική συνδρομή.

Η πρωτοβάθμια νομική συνδρομή περιλαμβάνει:

• γενικές νομικές πληροφορίες
• νομικές συμβουλές
• υποβολή γραπτών υπομνημάτων σε οργανισμούς δημοσίου δικαίου, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθώς και σε διεθνείς οργανισμούς σύμφωνα με διεθνείς συνθήκες και τους εσωτερικούς κανονισμούς των οργανισμών αυτών
• εκπροσώπηση σε διαδικασίες ενώπιον οργανισμών δημοσίου δικαίου
• νομική συνδρομή σε φιλική εξωδικαστική επίλυση διαφορών.

Η πρωτοβάθμια νομική συνδρομή παρέχεται από τους διοικητικούς φορείς των επαρχιών και της Πόλης του Ζάγκρεμπ (στο εξής: διοικητικοί φορείς), εξουσιοδοτημένους συλλόγους και νομικά εργαστήρια. Κατά την παροχή πρωτοβάθμιας νομικής συνδρομής, οι διοικητικοί φορείς είναι εξουσιοδοτημένοι να παρέχουν γενικές νομικές πληροφορίες και νομικές συμβουλές, καθώς και να καταθέτουν προτάσεις.

Η δευτεροβάθμια νομική συνδρομή περιλαμβάνει:

• νομικές συμβουλές
• υποβολή γραπτών υπομνημάτων σε διαδικασίες που αφορούν την προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων έναντι του εργοδότη
• υποβολή γραπτών υπομνημάτων σε δίκες
• εκπροσώπηση σε δίκες
• νομική συνδρομή στην εξωδικαστική επίλυση διαφορών.

Η δευτεροβάθμια νομική συνδρομή παρέχεται από δικηγόρους.

Η δευτεροβάθμια νομική συνδρομή περιλαμβάνει επίσης:

• απαλλαγή από την πληρωμή των δικαστικών εξόδων
• απαλλαγή από την πληρωμή των δικαστικών τελών.

3 Δικαιούμαι ευεργέτημα της πενίας;

Τα ακόλουθα πρόσωπα δικαιούνται δωρεάν νομική συνδρομή:

• Κροάτες πολίτες
• παιδιά που δεν έχουν κροατική υπηκοότητα και βρίσκονται στη Δημοκρατία της Κροατίας χωρίς τη συνοδεία του νόμιμου κηδεμόνα τους
• αλλοδαποί με άδεια προσωρινής διαμονής υπό τον όρο της αμοιβαιότητας ή αλλοδαποί με άδεια μόνιμης διαμονής
• αλλοδαποί σε καθεστώς προσωρινής προστασίας
• αλλοδαποί που διαμένουν παράνομα και αλλοδαποί με άδεια προσωρινής διαμονής σε διαδικασίες έκδοσης απόφασης απέλασης ή επιστροφής
• αιτούντες άσυλο, αλλοδαποί σε καθεστώς επικουρικής προστασίας και μέλη των οικογενειών τους που διαμένουν νόμιμα στη Δημοκρατία της Κροατίας, σε διαδικασίες για τις οποίες δεν παρέχεται νομική συνδρομή από συγκεκριμένο νόμο.

Κατά κανόνα, πρέπει να συντρέχουν οι παρακάτω περιουσιακές προϋποθέσεις για την παροχή δευτεροβάθμιας νομικής συνδρομής:

α) το συνολικό εισόδημα του/της αιτούντος/-σας και των μελών του νοικοκυριού του/της δεν πρέπει να υπερβαίνει μηνιαίως το ποσό της εισοδηματικής βάσης (441,44 ευρώ) ανά μέλος νοικοκυριού· και

β) η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας του/της αιτούντος/-σας και των μελών του νοικοκυριού του/της δεν πρέπει να υπερβαίνει το 60πλάσιο της εισοδηματικής βάσης (26.486,40 ευρώ).

Δευτεροβάθμια νομική συνδρομή χορηγείται χωρίς έλεγχο της οικονομικής κατάστασης, όταν ο αιτών είναι:

α) παιδί κατά την άσκηση του δικαιώματος διατροφής·

β) θύμα βίαιου εγκλήματος σε δίκη με σκοπό την άσκηση του δικαιώματος αποζημίωσης για τη ζημία που προκλήθηκε από την αξιόποινη πράξη·

γ) ο δικαιούχος επιδόματος σύμφωνα με συγκεκριμένους κανονισμούς που διέπουν την άσκηση δικαιωμάτων σύμφωνα με το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, ή

δ) ο δικαιούχος παροχών σύμφωνα με τον νόμο για τα δικαιώματα των Κροατών απομάχων του πολέμου της Γιουγκοσλαβίας και των μελών των οικογενειών τους (Zakon o pravima hrvatskih branitelja iz Domovinskog rata i članova njihovih obitelji), και τον νόμο για την προστασία των στρατιωτικών και πολιτών αναπήρων πολέμου (Zakon o zaštiti vojnih i civilnih invalida rata).

Νομική συνδρομή μπορεί επίσης να χορηγηθεί για διασυνοριακές διαφορές. Διασυνοριακή διαφορά είναι η διαφορά στην οποία ο/η αιτών/-ούσα νομική συνδρομή έχει τη μόνιμη κατοικία ή τον τόπο διαμονής του/της σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο δεν είναι το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται το δικαστήριο ή στο οποίο πρέπει να εκτελεστεί η απόφαση.

Νομική συνδρομή σε διασυνοριακές διαφορές χορηγείται σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις και σε διαδικασίες διαμεσολάβησης ή εξωδικαστικού συμβιβασμού, εκτέλεσης δημοσίων εγγράφων και ως προς την παροχή νομικών συμβουλών στις εν λόγω διαδικασίες. Οι διατάξεις για τη νομική συνδρομή σε διασυνοριακές διαφορές δεν εφαρμόζονται σε φορολογικές, τελωνειακές και άλλες διοικητικές διαδικασίες.

Ο αιτών νομική συνδρομή σε διασυνοριακή διαφορά θα λάβει νομική συνδρομή εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις που ορίζονται στον νόμο περί δωρεάν νομικής συνδρομής. Κατ’ εξαίρεση, νομική συνδρομή μπορεί να χορηγηθεί σε αιτούντα/-σα που δεν πληροί τις προϋποθέσεις χορήγησης νομικής συνδρομής που ορίζονται στον νόμο περί δωρεάν νομικής συνδρομής, αν αυτός/-ή αποδείξει ότι αδυνατεί να πληρώσει τα έξοδα της διαδικασίας λόγω της διαφοράς στο κόστος διαβίωσης μεταξύ του κράτους μέλους της μόνιμης κατοικίας του/της ή της προσωρινής διαμονής του/της και της Δημοκρατίας της Κροατίας.

4 Το ευεργέτημα της πενίας χορηγείται για όλα τα είδη διαδικασιών;

Πρωτοβάθμια νομική συνδρομή μπορεί να χορηγηθεί για οποιοδήποτε νομικό ζήτημα:

• εάν ο αιτών δεν διαθέτει επαρκείς γνώσεις και ικανότητα για να ασκήσει το δικαίωμά του
• εάν ο αιτών δεν έχει λάβει νομική συνδρομή βάσει συγκεκριμένων κανονισμών
• εάν η υποβληθείσα αίτηση δεν είναι προδήλως αβάσιμη και
• εάν οι βιοτικές συνθήκες του αιτούντος είναι τέτοιες που η πληρωμή επαγγελματικής νομικής συνδρομής θα μπορούσε να διακυβεύσει τη διαβίωση του αιτούντος και των μελών του νοικοκυριού του.

Δευτεροβάθμια νομική συνδρομή παρεχόμενη από δικηγόρους και απαλλαγή από τα δικαστικά έξοδα μπορεί να χορηγηθεί στα παρακάτω είδη διαδικασιών:

• σε συνάρτηση με εμπράγματα δικαιώματα, εκτός από τις διαδικασίες κτηματολογίου
• σε συνάρτηση με εργατικές διαδικασίες
• σε συνάρτηση με οικογενειακές σχέσεις, εκτός από τις διαδικασίες συναινετικού διαζυγίου, στις οποίες οι σύζυγοι δεν έχουν ανήλικα τέκνα από κοινού ή υιοθετημένα ανήλικα τέκνα ή ενήλικα τέκνα επί των οποίων ασκούν γονική μέριμνα
• διαδικασίες εκτέλεσης και ασφαλιστικών μέτρων για την εκτέλεση ή εξασφάλιση απαίτησης που απορρέει από διαδικασία για την οποία μπορεί να χορηγηθεί νομική συνδρομή σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου περί δωρεάν νομικής συνδρομής
• φιλικό διακανονισμό της διαφοράς
• κατ’ εξαίρεση σε όλες τις άλλες διοικητικές και αστικές δίκες όταν η εν λόγω ανάγκη απορρέει από τις συγκεκριμένες βιοτικές συνθήκες του αιτούντος και των μελών του νοικοκυριού του, σύμφωνα με τον πρωταρχικό σκοπό του νόμου περί δωρεάν νομικής συνδρομής.

Δευτεροβάθμια νομική συνδρομή παρεχόμενη από δικηγόρους μπορεί να χορηγηθεί στις παραπάνω διαδικασίες υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

• εάν η διαδικασία είναι πιο περίπλοκη
• εάν ο αιτών δεν μπορεί να εκπροσωπήσει τον εαυτό του
• εάν οι βιοτικές συνθήκες του αιτούντος είναι τέτοιες που η πληρωμή επαγγελματικής νομικής συνδρομής θα μπορούσε να διακυβεύσει τη διαβίωση του αιτούντος και των μελών του νοικοκυριού του, σύμφωνα με τις ειδικές προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 14 του νόμου περί δωρεάν νομικής συνδρομής
• εάν δεν πρόκειται για καταχρηστική άσκηση ένδικου βοηθήματος
• εάν τους τελευταίους έξι μήνες που προηγήθηκαν της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης δεν απορρίφθηκε αίτηση του αιτούντος λόγω δόλιας παροχής ανακριβών πληροφοριών και
• εάν ο αιτών δεν έχει λάβει νομική συνδρομή βάσει συγκεκριμένων κανονισμών.

Απαλλαγή από τα δικαστικά τέλη μπορεί να χορηγηθεί σε όλες τις δικαστικές διαδικασίες (αστικές δίκες και διοικητικές διαφορές) αν οι βιοτικές συνθήκες του αιτούντος είναι τέτοιες που η πληρωμή των δικαστικών τελών θα διακύβευε τη διαβίωση του αιτούντος και των μελών του νοικοκυριού του, με την επιφύλαξη των ειδικών προϋποθέσεων που ορίζονται στο άρθρο 14 του νόμου περί δωρεάν νομικής συνδρομής. Κατά την έκδοση απόφασης, πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο ποσό των δικαστικών τελών της διαδικασίας στο πλαίσιο της οποίας ζητείται απαλλαγή.

5 Υπάρχουν ειδικές διαδικασίες σε περιπτώσεις ανάγκης;

Το διοικητικό όργανο πρέπει να αποφασίσει επί της αίτησης χορήγησης δευτεροβάθμιας νομικής συνδρομής εντός 15 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της. Εάν αποσβεστεί το δικαίωμα του/της αιτούντος/-σας να ασκήσει την προσφυγή για την οποία υπέβαλε αίτηση, λόγω παρέλευσης της προθεσμίας, το διοικητικό όργανο πρέπει να αποφασίσει νωρίτερα επί της αίτησης, ώστε να επιτρέψει στον/στην αιτούντα/-ούσα να ασκήσει εγκαίρως την προσφυγή.

6 Πώς μπορώ να λάβω το έντυπο της αίτησης για χορήγηση ευεργετήματος της πενίας;

Η διαδικασία χορήγησης πρωτοβάθμιας νομικής συνδρομής κινείται με απευθείας επικοινωνία με τον πάροχο της πρωτοβάθμιας νομικής συνδρομής (εξουσιοδοτημένος σύλλογος, νομικό εργαστήριο ή διοικητικό όργανο) και δεν απαιτείται η συμπλήρωση συγκεκριμένου εντύπου αίτησης.

Η διαδικασία χορήγησης δευτεροβάθμιας νομικής συνδρομής κινείται με υποβολή αιτήματος χορήγησης νομικής συνδρομής με χρήση του προκαθορισμένου εντύπου προς το αρμόδιο διοικητικό όργανο. Το έντυπο της αίτησης χορήγησης νομικής συνδρομής διατίθεται από τα διοικητικά όργανα και στους ιστοτόπους των διοικητικών φορέων και του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Οι αιτήσεις χορήγησης νομικής συνδρομής σε διασυνοριακή διαφορά και οι αιτήσεις διαβίβασης των αιτήσεων χορήγησης νομικής συνδρομής σε διασυνοριακή διαφορά υποβάλλονται με τη χρήση των εντύπων που προβλέπονται στην απόφαση 2004/844/EΚ της Επιτροπής, της 9ης Νοεμβρίου 2004, για θέσπιση εντύπου για τη διαβίβαση των αιτήσεων ευεργετήματος πενίας κατ’ εφαρμογή της οδηγίας 2003/8/ΕΚ του Συμβουλίου για βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη επί διασυνοριακών διαφορών μέσω της θέσπισης στοιχειωδών κοινών κανόνων σχετικά με το ευεργέτημα πενίας στις διαφορές αυτές και την απόφαση 2005/630/EΚ της Επιτροπής, της 26ης Αυγούστου 2005, για τη θέσπιση εντύπου για τη διαβίβαση των αιτήσεων παροχής του ευεργετήματος πενίας, κατ' εφαρμογή της οδηγίας 2003/8/ΕΚ του Συμβουλίου, που έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα έντυπα και όλα τα συνοδευτικά έγγραφα σε διασυνοριακή διαφορά πρέπει να υποβάλλονται μεταφρασμένα στα κροατικά. Σε αντίθετη περίπτωση, το αίτημα απορρίπτεται.

7 Ποια έγγραφα πρέπει να υποβληθούν μαζί με το έντυπο της αίτησης για χορήγηση ευεργετήματος της πενίας;

Μαζί με την αίτηση στο αρμόδιο διοικητικό όργανο πρέπει να συνυποβάλλεται η γραπτή συναίνεση του/της αιτούντος/-σας και των μελών του νοικοκυριού του/της για την παροχή πρόσβασης σε όλα τα στοιχεία που αφορούν τα συνολικά εισοδήματα και τα περιουσιακά στοιχεία τους, με την οποία ο/η αιτών/-ούσα βεβαιώνει ότι οι πληροφορίες που παρέχει είναι ακριβείς και πλήρεις.

Τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας παρέχουν συναίνεση για την παροχή πρόσβασης σε όλα τα εισοδηματικά και περιουσιακά στοιχεία που αφορούν αποκλειστικά τα ίδια. Συναίνεση δεν παρέχεται από τα μέλη του νοικοκυριού που συμμετέχουν στη διαδικασία ως εναγόμενοι/κατηγορούμενοι ή τα συμφέροντα των οποίων αντίκειται στο συμφέρον του αιτούντος.

Το έντυπο αίτησης χορήγησης νομικής συνδρομής σε διασυνοριακή διαφορά πρέπει να συνοδεύεται από τα συναφή δικαιολογητικά έγγραφα που είναι αναγκαία για την έκδοση απόφασης επί της αίτησης.

8 Πού πρέπει να υποβάλω την αίτηση για χορήγηση ευεργετήματος της πενίας;

Η διαδικασία χορήγησης πρωτοβάθμιας νομικής συνδρομής κινείται με απευθείας επικοινωνία με τον πάροχο της πρωτοβάθμιας νομικής συνδρομής (εξουσιοδοτημένος σύλλογος, νομικό εργαστήριο ή διοικητικό όργανο) και δεν απαιτείται η συμπλήρωση συγκεκριμένου εντύπου αίτησης, ενώ η διαδικασία χορήγησης δευτεροβάθμιας νομικής συνδρομής κινείται με υποβολή αίτησης στο αρμόδιο διοικητικό όργανο στου οποίου την περιφέρεια ο/η αιτών/-ούσα έχει τη μόνιμη κατοικία ή τη διαμονή του/της.

Αιτών/-ούσα που έχει μόνιμη κατοικία ή διαμονή σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ζητά νομική συνδρομή σε διασυνοριακή διαφορά ενώπιον δικαστηρίου της Δημοκρατίας της Κροατίας πρέπει να υποβάλει αίτηση χορήγησης νομικής συνδρομής στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Διοίκησης της Δημοκρατίας της Κροατίας (παραλαμβάνουσα αρχή).

Διάδικος με μόνιμη κατοικία ή διαμονή στη Δημοκρατία της Κροατίας που ζητά νομική συνδρομή σε διασυνοριακή διαφορά ενώπιον δικαστηρίου άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να υποβάλει την αίτησή του/της στο κατά τόπον αρμόδιο γραφείο της μόνιμης κατοικίας ή της διαμονής του/της.

9 Πώς μπορώ να μάθω αν δικαιούμαι ευεργέτημα της πενίας;

Δευτερεύουσα νομική συνδρομή χορηγείται σε αιτούντα που πληροί τις προϋποθέσεις άσκησης του δικαιώματος χορήγησης νομικής συνδρομής με έκδοση απόφασης για τη χορήγηση νομικής συνδρομής. Το διοικητικό όργανο πρέπει να αποφασίσει επί της αίτησης εντός 15 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της.

10 Τι πρέπει να κάνω αν δικαιούμαι ευεργέτημα της πενίας;

Η απόφαση χορήγησης νομικής συνδρομής περιλαμβάνει το δικαίωμα χρήσης ορισμένων ή όλων των ειδών δευτεροβάθμιας νομικής συνδρομής για διαδικασία συγκεκριμένου είδους και βαθμού. Η προαναφερόμενη απόφαση εμπεριέχει τα προσωπικά δεδομένα του δικαιούχου νομικής συνδρομής, σύντομη περιγραφή του νομικού ζητήματος για το οποίο χορηγήθηκε νομική συνδρομή, το είδος και το αντικείμενο της εγκεκριμένης νομικής συνδρομής, στοιχεία για τον δικηγόρο που θα παράσχει νομική συνδρομή και λοιπά δεδομένα που συναρτώνται με την απόφαση.

Όταν ο αιτών υποβάλλει αίτηση χορήγησης νομικής συνδρομής με τη μορφή της απαλλαγής από τα δικαστικά τέλη πρέπει να ενημερώσει το δικαστήριο, με το εισαγωγικό της δίκης δικόγραφο ή κατά τη διενέργεια άλλης διαδικαστικής πράξης, για την υποβληθείσα αίτηση απαλλαγής από τα δικαστικά τέλη και πρέπει να υποβάλει την απόφαση απαλλαγής από τα δικαστικά τέλη το αργότερο σε έξι μήνες από την κατάθεση του εισαγωγικού δικογράφου ή από την ημερομηνία διενέργειας άλλης διαδικαστικής πράξης ενώπιον του δικαστηρίου.

11 Ποιος επιλέγει τον/τη δικηγόρο μου αν δικαιούμαι ευεργέτημα της πενίας;

Η απόφαση χορήγησης δευτεροβάθμιας νομικής συνδρομής καθορίζει επίσης τον δικηγόρο που θα παράσχει νομική συνδρομή στον δικαιούχο. Ο/Η δικαιούχος της νομικής συνδρομής πρέπει να προσκομίσει την απόφαση στον/-ην δικηγόρο που προσδιορίζεται στην απόφαση. Κατ’ εξαίρεση, το διοικητικό όργανο θα ορίσει άλλον/-η δικηγόρο για τον/τη δικαιούχο με την προηγούμενη συναίνεσή του/της προσαρτημένη στην αίτηση χορήγησης νομικής συνδρομής.

12 Το ευεργέτημα της πενίας καλύπτει όλα τα έξοδα των διαδικασιών;

Όπως προαναφέρθηκε, η απόφαση χορήγησης νομικής συνδρομής περιλαμβάνει το δικαίωμα χρήσης ορισμένων ή όλων των ειδών δευτεροβάθμιας νομικής συνδρομής για διαδικασία συγκεκριμένου είδους και βαθμού. Με την απόφαση χορήγησης νομικής συνδρομής, ο δικαιούχος μπορεί να απαλλαγεί πλήρως ή μερικώς από την καταβολή δικηγορικών αμοιβών, δικαστικών εξόδων (απαλλαγή από την προκαταβολή των εξόδων μαρτύρων, διερμηνέων, πραγματογνωμόνων, ερευνών και δικαστικών δημοσιεύσεων) και δικαστικών τελών.

Παρέχεται πλήρης νομική συνδρομή αν ο αιτών είναι δικαιούχος επιδόματος σύμφωνα με συγκεκριμένους κανονισμούς που διέπουν την άσκηση δικαιωμάτων σύμφωνα με το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, δηλαδή του δικαιώματος παροχών σύμφωνα με τον νόμο για τα δικαιώματα των Κροατών απομάχων του εμφυλίου πολέμου και των μελών των οικογενειών τους και τον νόμο για την προστασία των στρατιωτικών και αμάχων αναπήρων πολέμου, ή αν το συνολικό εισόδημα του αιτούντος και των μελών του νοικοκυριού του δεν υπερβαίνει το 50% της μηνιαίας ελάχιστης εισοδηματικής βάσης ανά μέλος νοικοκυριού.

Τυχόν αύξηση των συνολικών εισοδημάτων του αιτούντος και των μελών του νοικοκυριού του άνω του 50% της ελάχιστης εισοδηματικής βάσης ανά μέλος νοικοκυριού έχει ως αποτέλεσμα μείωση στο ποσό της νομικής συνδρομής, κατά τρόπον ώστε κάθε αύξηση 10% επιφέρει μείωση της νομικής συνδρομής κατά 10%. Ωστόσο το ποσό της νομικής συνδρομής δεν πρέπει να υπολείπεται του 50% των εξόδων που καθορίζονται για τη νομική συνδρομή.

Εάν δεν χορηγήθηκε πλήρης νομική συνδρομή, ο/η αιτών/-ούσα μπορεί να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Διοίκησης κατά του μέρους της απόφασης που απορρίπτει τη χορήγηση νομικής συνδρομής. Η εν λόγω προσφυγή δεν καθυστερεί τη χρήση του εγκεκριμένου ποσού νομικής συνδρομής. Κατά της απορριπτικής απόφασης του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Διοίκησης επί της προσφυγής μπορεί να κινηθεί διοικητική διαδικασία.

13 Ποιος επωμίζεται τα λοιπά έξοδα, αν δικαιούμαι μερική χορήγηση ευεργετήματος της πενίας;

Εάν έχει χορηγηθεί μειωμένη νομική συνδρομή, τα υπόλοιπα έξοδα βαρύνουν τον/τη δικαιούχο της νομικής συνδρομής. Σε κάθε περίπτωση, αν ο/η δικαιούχος νομικής συνδρομής νικήσει στη δίκη, το δικαστήριο αποφαίνεται ότι ο/η εν λόγω διάδικος πρέπει να αποζημιωθεί από τον/την αντίδικο για τα έξοδα της δίκης.

14 Το ευεργέτημα της πενίας καλύπτει και τα ένδικα μέσα;

Με την αίτηση χορήγησης νομικής συνδρομής μπορεί να ζητείται νομική συνδρομή για αμφότερα τα στάδια της αστικής δίκης. Για την προπαρασκευή των έκτακτων ένδικων μέσων είναι αναγκαία η υποβολή ειδικής αίτησης και εκδίδεται ειδική απόφαση αποκλειστικά για το εν λόγω ένδικο μέσο.

15 Μπορεί το ευεργέτημα της πενίας να ανακληθεί πριν από την ολοκλήρωση των διαδικασιών (ή ακόμη και να αρθεί μετά την περάτωση των διαδικασιών);

Εάν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, η οικονομική κατάσταση του/της δικαιούχου νομικής συνδρομής και των μελών του νοικοκυριού του/της βελτιωθεί σε βαθμό που αν η εν λόγω βελτιωμένη οικονομική κατάσταση υπήρχε κατά τον χρόνο της αίτησης θα είχε επηρεάσει το δικαίωμα του/της αιτούντος/-σας για νομική συνδρομή και το εύρος της νομικής συνδρομής, το αρμόδιο διοικητικό όργανο θα ανακαλέσει ολικά ή μερικά την απόφαση χορήγησης νομικής συνδρομής. Οι δικαιούχοι νομικής συνδρομής πρέπει να ενημερώνουν το διοικητικό όργανο για οποιαδήποτε βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης εντός οκτώ ημερών από την ημέρα που αυτή περιήλθε σε γνώση τους. Ο/Η δικαιούχος νομικής συνδρομής μπορεί να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Διοίκησης κατά της απόφασης που ανακαλεί την απόφαση χορήγησης νομικής συνδρομής, εντός 15 ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της απόφασης. Κατά της απόφασης του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Διοίκησης μπορεί να κινηθεί διοικητική διαδικασία.

16 Μπορώ να προσβάλω την άρνηση χορήγησης ευεργετήματος της πενίας;

Ο/Η αιτών/-ούσα ή δικαιούχος νομικής συνδρομής μπορεί να ασκήσει προσφυγή κατά της απόφασης του διοικητικού οργάνου με την οποία απορρίπτεται η αίτηση χορήγησης νομικής συνδρομής ή κατά του μέρους της απόφασης με το οποίο απορρίπτεται η χορήγηση πλήρους νομικής συνδρομής, εντός 15 ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της απόφασης. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Διοίκησης πρέπει να εκδώσει απόφαση επί της προσφυγής εντός οκτώ ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της παραδεκτής προσφυγής. Κατά της απόφασης του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Διοίκησης μπορεί να κινηθεί διοικητική διαδικασία.

Περισσότερες πληροφορίες:

Ιστότοπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Δημόσιας Διοίκησης και Ψηφιακού Μετασχηματισμού: https://pravosudje.gov.hr/besplatna-pravna-pomoc/6184

Νόμος περί δωρεάν νομικής συνδρομής (Narodne novine (NN· Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας της Κροατίας) αριθ. 143/13 και 98/19).

Κώδικας πολιτικής δικονομίας (NN αριθ. 53/91, 91/92, 58/93, 112/99, 88/01, 117/03, 88/05, 02/07, 84/08, 96/08, 123/08, 57/11, 148/11 – ενοποιημένο κείμενο, 25/13, 89/14, 70/19, 80/22, 114/22 και 155/23). 

17 Η αίτηση χορήγησης ευεργετήματος της πενίας έχει ως αποτέλεσμα την αναστολή της προθεσμίας παραγραφής;

Σύμφωνα με τον νόμο περί δωρεάν νομικής συνδρομής, η υποβολή αίτησης για δωρεάν νομική συνδρομή δεν έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή της παραγραφής.