Przepisy
Mediację rodzinną regulują przepisy ustawy z dnia 24 lutego 2012 r. o mediacji w sprawach cywilnych i handlowych oraz przepisy rozporządzenia Wielkiego Księcia (règlement grand-ducal) z dnia 25 czerwca 2012 r., ustanawiające procedurę zatwierdzania mediatora sądowego i rodzinnego, określające specjalny program szkoleniowy w dziedzinie mediacji oraz regulujące kwestie organizacji bezpłatnego spotkania informacyjnego.
W art. 1251-1 ust. 2 nowego kodeksu postępowania cywilnego wskazano sytuacje, w których sędzia może zaproponować stronom „mediację rodzinną”. Obejmują one:
- rozwód, separację prawną, separację dla par pozostających w zarejestrowanym związku partnerskim, w tym zniesienie wspólności majątkowej, podział majątku i ustanie współwłasności;
- zobowiązania alimentacyjne, udział w wydatkach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, świadczenia alimentacyjne na rzecz dzieci i prawo pieczy nad dzieckiem.
Procedura
Strony mogą skorzystać z mediacji dobrowolnej (médiation conventionnelle) lub z sądowej mediacji rodzinnej (médiation judiciaire familiale). Z wnioskiem o przeprowadzenie mediacji dobrowolnej może wystąpić dowolna ze stron, niezależnie od przedmiotu sporu, z zastrzeżeniem stosowania art. 1251-22 ust. 2 nowego kodeksu postępowania cywilnego, niezależnie od ewentualnego postępowania sądowego czy arbitrażowego. Warunki mediacji określa się w pisemnej umowie podpisywanej przez strony i mediatora. W przypadku mediacji dobrowolnej strony mogą skorzystać albo z usług mediatora zatwierdzonego przez Ministra Sprawiedliwości, albo z usług mediatora, który nie został zatwierdzony.
Jeżeli spór dotyczący jednej z kwestii wymienionych w art. 1251-1 ust. 2 nowego kodeksu postępowania cywilnego, zostanie wniesiony do sądu w celu jego rozpoznania przez sędziego, sędzia może zaproponować stronom mediację rodzinną. Sędzia zarządza bezpłatne spotkanie informacyjne, któremu przewodniczy zatwierdzony mediator lub mediator zwolniony z obowiązku uzyskania zatwierdzenia w Luksemburgu, o ile spełnia on równoważne lub zasadniczo porównywalne wymogi ustanowione w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej zgodnie z art. 1251-3 ust. 1 akapit trzeci nowego kodeksu postępowania cywilnego. Koszt zorganizowania kolejnych spotkań wynosi 57 euro (kwotę tę określono w rozporządzeniu Wielkiego Księcia). Sędzia wyznacza okres prowadzenia mediacji, który nie może przekraczać trzech miesięcy. Okres ten można jednak przedłużyć za zgodą stron. Osoby, które nie dysponują odpowiednimi środkami, mogą otrzymać pomoc finansową na pokrycie kosztów wszelkich procedur sądowej mediacji rodzinnej.
Należy pamiętać o tym, że ugody zawarte w toku mediacji są w świetle prawa tak samo wiążące jak orzeczenia sądowe. Wspomniane ugody wypracowane w toku mediacji, niezależnie od tego, czy zawarto je za granicą czy w kraju, mogą być wykonywane w Unii Europejskiej zgodnie z przepisami wspomnianej wcześniej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE z dnia 21 maja 2008 r. w odniesieniu do pewnych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych. Zatwierdzenie ugody w całości lub w części przez prezesa sądu okręgowego (tribunal d’arrondissement) nadaje ugodzie klauzulę wykonalności. Jeżeli chodzi o mediację rodzinną, sędzia sprawdza, czy ugoda jest zgodna z porządkiem publicznym i czy nie jest sprzeczna z dobrem dzieci, czy spór może zostać rozwiązany w drodze mediacji i czy mediator został zatwierdzony w tym celu przez Ministra Sprawiedliwości.
Przydatne linki
Wykaz zatwierdzonych mediatorów w sprawach cywilnych i handlowych
Ogólne informacje na temat mediacji w sprawach cywilnych i handlowych na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości