1 Hemm forom differenti ta’ “sħubijiet irreġistrati” f’dan l-Istat Membru? Spjega d-differenzi bejn il-forom differenti?
Iva.
Ma hemm l-ebda regolament taħt id-dritt ċivili dwar sħubijiet barra mir-rabta taż-żwieġ (parejas de hecho) fil-livell tal-Istat. B’konsegwenza ta’ dan, il-biċċa l-kbira tal-komunitajiet awtonomi adottaw ir-regoli proprji tagħhom – jew taħt id-dritt ċivili jew purament amministrattivi – li jirregolaw l-istabbiliment ta’ sħubija barra mir-rabta taż-żwieġ, il-qafas legali tagħha, l-effetti tagħha, u l-modi u l-konsegwenzi tat-tmiem tagħha. Din is-sitwazzjoni hija marbuta mal-koeżistenza ta’ sistemi reġjonali differenti tal-liġi ċivili (derechos forales) fi Spanja flimkien mas-sistema komuni.
Flimkien maż-żwieġ u s-sħubijiet mhux regolati, kull komunità awtonoma tagħti rikonoxximent legali differenti lil sħubijiet barra mir-rabta taż-żwieġ. F’dan ir-rigward, dawn id-differenzi reġjonali jvarjaw minn rikonoxximent legali bbażat sempliċement fuq perjodu minimu ta’ koabitazzjoni jew koabitazzjoni b’wild komuni, għar-rekwiżit li s-sħubija barra mir-rabta taż-żwieġ tiġi rreġistrata jew li tiġi rreġistrata għal skopijiet amministrattivi. Ċerti komunitajiet awtonomi saħansitra għandhom reġistru użat biex jikkostitwixxi s-sħubija jew li fih ir-reġistrazzjoni hija obbligatorja.
Ta’ min jinnota li l-materji amministrattivi huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament, peress li din l-iskeda informattiva tinkludi għadd ta’ referenzi għal regoli purament amministrattivi li jirrigwardaw is-sħubijiet barra mir-rabta taż-żwieġ u r-reġistrazzjoni ta’ dawk is-sħubijiet magħmula minn ċerti komunitajiet awtonomi, li altrimenti ma għandhomx kompetenza kostituzzjonali fil-qasam tad-dritt ċivili.
2 Hemm reġim ta’ proprjetà statutorju għas-sħubijiet irreġistrati f’dan l-Istat Membru? X’jipprevedi? Għal liema forom ta’ “sħubija rreġistrata” japplika?
Is-settijiet ta’ regoli differenti li jeżistu ma fihomx dispożizzjonijiet speċifiċi dwar il-finanzi jew l-assi fir-rigward tal-proprjetà li tinxtara waqt li s-sħab ikunu fi sħubija barra mir-rabta taż-żwieġ. Ir-regoli li jirregolaw ir-reġim tal-proprjetà matrimonjali mhumiex applikabbli għall-koppji mhux miżżewġin, lanqas b’analoġija, u għalhekk, sakemm ma jkunx miftiehem speċifikament fi ftehim bejn is-sħab, id-dispożizzjonijiet rigward is-sistema tal-proprjetà tal-beni huma dawk tal-Kodiċi Ċivili (jew kodiċijiet reġjonali, magħrufa bħala códigos forales) għall-kondominji jew komunjonijiet ta’ proprjetà (392 et seq. tal-Kodiċi Ċivili fir-rigward tal-liġi ċivili ordinarja) fejn il-proprjetà tappartjeni “konġuntament” liż-żewġ sħab.
3 Is-sħab, kif jistgħu jirregolaw ir-reġim tal-proprjetà tagħhom? X’inhuma r-rekwiżiti formali f’dan il-każ?
Il-partijiet jistgħu jagħmlu l-arranġamenti proprji tagħhom rigward il-finanzi u l-proprjetà tagħhom. Għal dak il-għan, il-maġġoranza tar-regoli reġjonali għandhom dispożizzjoni speċifika dwar il-ftehimiet li l-partijiet jistgħu jidħlu fihom. Il-biċċa l-kbira tal-liġijiet jirrikjedu li ftehimiet bħal dawn ikunu bil-miktub, għalkemm f’xi reġjuni (il-Gżejjer Baleariċi u l-Gżejjer Kanarji), il-ftehimiet verbali huma permessi.
Għall-ftehimiet bil-miktub, ir-regola ġenerali hija li dokumenti pubbliċi jew privati mfasslin għal dak il-għan huma aċċettabbli, u r-regoli reġjonali differenti jippermettu wkoll li l-partijiet jagħmlu provvediment għal kumpens finanzjarju f’każ li r-relazzjoni tintemm u jkun hemm żbilanċ finanzjarju bejn il-partijiet.
F’ċerti reġjuni, il-ftehim irid jiġi formalizzat minn nutar. Dan huwa l-każ f’Aragona, fil-Cantabria, fil-Katalonja, f’Extremadura, fil-Galicia u f’Madrid.
4 Hemm restrizzjonijiet fuq il-libertà ta’ kif jiġi rregolat reġim tal-proprjetà?
Iva, hemm restrizzjonijiet fuq il-libertà tal-kuntratt. Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din ir-restrizzjoni jvarja skont ir-regoli reġjonali differenti. B’mod ġenerali, kwalunkwe ftehim li jmur kontra l-liġijiet obbligatorji jew li ma jagħtix drittijiet indaqs lil kull sieħeb, kif ukoll dawk li jkunu ta’ detriment serju għal xi wieħed mis-sħab, huma meqjusa bħala nulli u bla effett. Xi liġijiet jistipulaw speċifikament ukoll li ftehimiet li jkollhom suġġett purament personali jew li jaffettwaw il-privatezza tal-koabitanti huma invalidi. Barra minn hekk, il-ftehimiet ma jridux ikunu ta’ ħsara għal terzi persuni.
5 X’inhuma l-effetti legali tax-xoljiment jew l-annullament fuq il-konsegwenzi patrimonjali tas-sħubija rreġistrata?
Il-konsegwenzi tax-xoljiment ta’ sħubija barra mir-rabta taż-żwieġ jiddependu primarjament fuq kwalunkwe ftehim rilevanti li l-partijiet setgħu daħlu fih. F’xi reġjuni, il-koppja setgħet kienet kapaci tagħmel provvediment għal kumpens finanzjarju fil-każ ta’ xoljiment futur fejn kien hemm żbilanċ finanzjarju bejn is-sħab. Fi kwalunkwe każ, fir-rigward tal-koproprjetà, japplikaw ir-regoli ċivili u proċedurali ġenerali għax-xoljiment u l-likwidazzjoni tagħha. Reġjuni bħall-Katalonja u Aragona jirrikjedu li qorti tapprova l-kumpens finanzjarju għax-xogħol fid-dar li jagħmel wieħed mis-sħab jew għal xogħol fl-interessi finanzjarji u professjonali tal-membru l-ieħor tal-koppja.
6 X’inhuma l-effetti legali tal-mewt fuq il-konsegwenzi patrimonjali tas-sħubija rreġistrata?
Xi komunitajiet awtonomi jippermettu lis-sieħeb superstitu li jiret mingħand is-sieħeb deċedut bl-istess mod bħal koppja miżżewġa. Barra minn hekk, xi komunitajiet awtonomi jirrikonoxxu d-dritt li dan jiret l-oġġetti domestiċi kondiviżi, li jkompli juża r-residenza kondiviża għal sena jew li jieħu f’idejh il-kuntratt tal-kiri għar-residenza.
7 Liema awtorità għandha l-kompetenza li tiddeċiedi f’każ relatat mal-konsegwenzi patrimonjali tas-sħubija rreġistrata?
L-awtoritajiet ġudizzjarji għandhom is-setgħa li jiddeterminaw il-konsegwenzi tas-separazzjoni fir-rigward tal-proprjetà. Fi kwalunkwe każ, ma teżisti l-ebda ġuriżdizzjoni speċifika dwar l-eżistenza ta’ sħubija, bħalma hemm fil-każ ta’ reġimi ta’ proprjetà matrimonjali (ara l-Artikoli 769 u 807 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili). B’riżultat ta’ dan, il-ġuriżdizzjoni tal-qrati hija rregolata mir-regoli ġenerali (l-Artikolu 50 et seq. tal-Kodiċi Ċivili).
8 X’inhuma l-effetti tal-konsegwenzi patrimonjali tas-sħubija rreġistrata fuq ir-relazzjonijiet legali bejn sieħeb u parti terza?
B’mod ġenerali, ir-reġjuni differenti għandhom dispożizzjonijiet speċifiċi fis-seħħ fir-rigward tal-effetti fuq terzi persuni, minbarra l-fatt li xi reġjuni jistipulaw li s-sħubijiet barra mir-rabta taż-żwieġ ma jridux jimminaw id-drittijiet ta’ terzi persuni. Huwa biss fi ftit komunitajiet awtonomi li ż-żewġ membri ta’ koppja jkunu responsabbli in solidum fil-konfront ta’ terzi persuni fir-rigward ta’ ċerti kostijiet (kif inhu l-każ fl-Andalusija).
9 Deskrizzjoni qasira tal-proċedura għad-diviżjoni, inklużi l-partizzjoni, id-distribuzzjoni u l-likwidazzjoni, tal-proprjetà tas-sħubija rreġistrata f’dan l-Istat Membru
Ma hemmx regoli proċedurali speċifiċi fis-seħħ fil-livell nazzjonali jew fil-komunitajiet awtonomi fir-rigward tax-xoljiment u l-likwidazzjoni tal-proprjetà ta’ koppji fi sħubija barra mir-rabta taż-żwieġ. Bħala regola ġenerali, se niffaċċaw sistema ta’ koproprjetà (sħubija favur l-indiviżibilità taż-żewġ membri) irregolata mill-Artikolu 392 et seq. tal-Kodiċi Ċivili, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tad-diversi liġijiet ċivili li jeżistu fi Spanja, u għalhekk tiġi xolta f’konformità mar-regoli ġenerali ta’ kwalunkwe komunità favur l-indiviżibilità (l-Artikolu 400 tal-Kodiċi Ċivili).
10 X’inhuma l-proċedura u d-dokumenti jew l-informazzjoni tipikament meħtieġa għall-finijiet tar-reġistrazzjoni tal-proprjetà immobbli?
Huwa meħtieġ att notarili meta jiġi rreġistrat beni immobbli.
Il-proċedura tar-reġistrazzjoni tiddependi mid-dispożizzjonijiet stabbiliti fid-dritt ċivili u trid titwettaq skont dawk id-dispożizzjonijiet. Jekk sħubija tkun irreġistrata u rikonoxxuta fl-isfera amministrattiva biss, mingħajr ma jkun hemm l-ebda konsegwenza fid-dritt ċivili, il-koppja titqies li tkun f’sitwazzjoni ta’ koproprjetà għal skopijiet ta’ reġistrazzjoni. Fi kwalunkwe każ, iridu jiġu osservati l-prinċipji tar-reġistrazzjoni li japplikaw għad-dokumenti pubbliċi jew awtentiċi.