1 Βάρος της απόδειξης
1.1 Ποιοι είναι οι κανόνες που διέπουν το βάρος της απόδειξης;
Ο ενάγων πρέπει να αποδείξει τα πραγματικά περιστατικά που είναι αναγκαία για τη θεμελίωση της αξίωσης, ενώ ο εναγόμενος φέρει το βάρος της απόδειξης της αντίκρουσης της αξίωσης. Ο διάδικος που δεν προσκομίζει αποδεικτικά στοιχεία διατρέχει τον κίνδυνο να κριθεί η αξίωσή του αναπόδεικτη.
1.2 Υπάρχουν κανόνες που εξαιρούν ορισμένα πραγματικά περιστατικά από το βάρος της απόδειξης; Σε ποιες περιπτώσεις; Είναι δυνατό στις περιπτώσεις αυτές να προσκομισθούν αποδείξεις περί της μη ισχύος συγκεκριμένου νόμιμου τεκμηρίου;
Δεν χρειάζεται να αποδειχθούν τα ομολογημένα πραγματικά περιστατικά. Επιπλέον, δεν χρειάζεται να αποδεικνύονται τα πασίγνωστα πραγματικά περιστατικά ή τα πραγματικά περιστατικά που είναι γνωστά αυτεπαγγέλτως στο δικαστήριο. Βέβαια, μπορούν να προσκομίζονται αποδεικτικά στοιχεία προς ανταπόδειξή τους.
1.3 Σε ποιο βαθμό πρέπει το δικαστήριο να πεισθεί για ένα πραγματικό περιστατικό ώστε να βασίσει την απόφασή του στην ύπαρξη αυτού του πραγματικού περιστατικού;
Συναφώς, ο νόμος περιέχει απλώς διάταξη σύμφωνα με την οποία το δικαστήριο, αφού εξετάσει προσεκτικά όλα τα πραγματικά περιστατικά που επικαλέστηκαν οι διάδικοι, πρέπει να κρίνει ποια πρέπει να θεωρηθούν αληθή στην υπόθεση. Η Φινλανδία εφαρμόζει την αρχή της «ελεύθερης εκτίμησης των αποδείξεων» και, ως εκ τούτου, απαιτείται η προσκόμιση επαρκών αποδεικτικών στοιχείων στο δικαστήριο.
2 Διεξαγωγή αποδείξεων
2.1 Απαιτείται πάντοτε αίτηση διαδίκου για τη διεξαγωγή των αποδείξεων ή μπορεί ο δικαστής σε ορισμένες περιπτώσεις να πραγματοποιήσει τη διεξαγωγή των αποδείξεων αυτεπαγγέλτως;
Στην πράξη, οι διάδικοι πρέπει να συγκεντρώσουν οι ίδιοι τα αποδεικτικά στοιχεία τα οποία επιθυμούν να επικαλεστούν. Ο νόμος επιτρέπει επίσης στο δικαστήριο να αποφασίζει τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων αυτεπαγγέλτως. Ωστόσο, το δικαστήριο δεν μπορεί να διατάξει την εξέταση νέου μάρτυρα ή την προσκόμιση εγγράφου αυτεπαγγέλτως και ενάντια στη βούληση αμφότερων των διαδίκων, εάν η εν λόγω υπόθεση μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εξωδικαστικού συμβιβασμού.
Σε ορισμένες υποθέσεις, όπως οι υποθέσεις πατρότητας, εναπόκειται επίσης στο δικαστήριο να διασφαλίζει τη συγκέντρωση όλων των αναγκαίων αποδεικτικών στοιχείων.
2.2 Ποιες είναι οι ενέργειες μετά την έγκριση της αίτησης διαδίκου σχετικά με τη διεξαγωγή αποδείξεων;
Τα αποδεικτικά στοιχεία εξετάζονται στην κύρια δίκη.
2.3 Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί το δικαστήριο να απορρίψει αίτηση διαδίκου για συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων;
Το δικαστήριο μπορεί να απορρίψει μια τέτοια αίτηση εάν, για παράδειγμα, τα αποδεικτικά στοιχεία είναι άσχετα ή το συγκεκριμένο ζήτημα της υπόθεσης είναι ήδη αποδεδειγμένο. Η αίτηση για τη διεξαγωγή αποδείξεων μπορεί επίσης να απορριφθεί εάν υποβληθεί σε πολύ προχωρημένη στάση της δίκης.
2.4 Ποια είναι τα διάφορα αποδεικτικά μέσα;
Στα διάφορα αποδεικτικά μέσα περιλαμβάνονται η εξέταση των διαδίκων, οι μάρτυρες και οι πραγματογνώμονες, τα έγγραφα και οι δηλώσεις πραγματογνωμόνων, καθώς και η αυτοψία.
2.5 Ποιες είναι οι μέθοδοι συγκέντρωσης αποδεικτικών στοιχείων από την κατάθεση μαρτύρων και σε τι διαφέρουν από τη συγκέντρωση αποδείξεων που προέρχονται από πραγματογνώμονα; Ποιοι είναι οι κανόνες που διέπουν την υποβολή γραπτών αποδεικτικών στοιχείων και εκθέσεων/γνωμοδοτήσεων πραγματογνωμόνων ;
Δεν υπάρχει διαφορά στην αξιολόγηση των προφορικών καταθέσεων μαρτύρων ή πραγματογνωμόνων και των γραπτών δηλώσεων των πραγματογνωμόνων. Ωστόσο, τα δικαστήρια δεν δέχονται γραπτές καταθέσεις μαρτύρων.
2.6 Υπάρχουν αποδεικτικά μέσα με μεγαλύτερη αποδεικτική αξία από τα άλλα;
Δεν υπάρχουν περιορισμοί. Το δικαστήριο εκτιμά ελεύθερα τις αποδείξεις.
2.7 Είναι υποχρεωτική η χρήση συγκεκριμένων αποδεικτικών μέσων για την απόδειξη ορισμένων πραγματικών περιστατικών;
Όχι.
2.8 Οι μάρτυρες υποχρεούνται από το νόμο να καταθέσουν;
Κατά κανόνα, ο μάρτυρας δεν μπορεί να αρνηθεί να καταθέσει.
2.9 Σε ποιες περιπτώσεις οι μάρτυρες μπορούν να αρνηθούν να καταθέσουν;
Ο/η σύζυγος, ο μνηστήρας / η μνηστή και οι πρώτου βαθμού ανιόντες ή κατιόντες του ενδιαφερόμενου διαδίκου, καθώς και τα αδέλφια του και οι σύζυγοι των αδελφών ή οι θετοί γονείς ή τα θετά τέκνα του ενδιαφερόμενου διαδίκου έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν να καταθέσουν. Επιπλέον, ο νόμος προβλέπει διάφορες άλλες περιπτώσεις στις οποίες ο μάρτυρας έχει το δικαίωμα ή την υποχρέωση να αρνηθεί να καταθέσει.
2.10 Μπορεί ένα πρόσωπο που αρνείται τη μαρτυρία να υποστεί κυρώσεις ή να εξαναγκασθεί να καταθέσει;
Ο μάρτυρας που αρνείται να καταθέσει χωρίς νόμιμη αιτία μπορεί να υποχρεωθεί, υπό την απειλή προστίμου, να εκπληρώσει την υποχρέωσή του. Εάν ο μάρτυρας εξακολουθεί να αρνείται να καταθέσει, το δικαστήριο μπορεί να διατάξει την κράτησή του έως ότου συναινέσει στην κατάθεση.
2.11 Υπάρχουν πρόσωπα τα οποία δεν επιτρέπεται να εξετάζονται ως μάρτυρες;
Εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου εάν, για παράδειγμα, πρόσωπο ηλικίας κάτω των 15 ετών ή πρόσωπο που πάσχει από διανοητική διαταραχή μπορεί να εξεταστεί ως μάρτυρας.
Ορισμένες ομάδες προσώπων, όπως οι γιατροί και οι δικηγόροι, δεν μπορούν να καταθέσουν για ζητήματα που αφορούν σχέση εμπιστοσύνης τους.
2.12 Ποιος είναι ο ρόλος του δικαστή και των διαδίκων κατά την εξέταση μάρτυρα; Υπό ποίους όρους μπορεί ένας μάρτυρας να εξεταστεί με τηλεδιάσκεψη ή άλλα τεχνικά μέσα;
Κατά γενικό κανόνα, ο διάδικος που καλεί μάρτυρα τον εξετάζει πρώτος. Στη συνέχεια, ο άλλος διάδικος έχει δικαίωμα να αντεξετάσει τον μάρτυρα. Μετά την αντεξέταση, το δικαστήριο και οι ενδιαφερόμενοι διάδικοι μπορούν να θέσουν περαιτέρω ερωτήσεις στον μάρτυρα.
Μάρτυρας μπορεί να εξεταστεί μέσω βιντεοδιάσκεψης ή άλλης κατάλληλης τεχνολογίας τηλεπικοινωνιών που παρέχει οπτικοακουστική σύνδεση μεταξύ των συμμετεχόντων στη συνεδρίαση, εάν το δικαστήριο το κρίνει σκόπιμο. Η διαδικασία αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί, για παράδειγμα, εάν ο μάρτυρας κωλύεται να παραστεί αυτοπροσώπως στο δικαστήριο ή εάν η παρουσία του θα συνεπαγόταν αδικαιολόγητα έξοδα ή εάν ο μάρτυρας είναι ηλικίας κάτω των 15 ετών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο μάρτυρας μπορεί επίσης να εξεταστεί τηλεφωνικά.
3 Αξιολόγηση των αποδεικτικών στοιχείων
3.1 Στις περιπτώσεις που τα αποδεικτικά στοιχεία δεν έχουν συγκεντρωθεί με νόμιμο τρόπο από διάδικο, μπορεί να τα χρησιμοποιήσει το δικαστήριο για την έκδοση της απόφασής του;
Ο νόμος δεν περιέχει ειδικές οδηγίες για τέτοιες περιστάσεις. Το δικαστήριο πρέπει, κατά τη διακριτική του ευχέρεια, να αποφασίσει ποια σημασία θα αποδώσει στα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία.
3.2 Γίνονται δεκτές ως αποδεικτικά στοιχεία οι μαρτυρίες των διαδίκων;
Ναι. Οι ενδιαφερόμενοι διάδικοι μπορούν να εξετάζονται ελεύθερα με σκοπό τη διεξαγωγή αποδείξεων και, σε αστικές υποθέσεις, μπορούν να εξετάζονται ενόρκως σχετικά με πραγματικά περιστατικά που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την επίλυση της υπόθεσης. Η κατάθεση ενδιαφερόμενου διαδίκου ως αποδεικτικό μέσο αξιολογείται με βάση τα ίδια κριτήρια όπως και η κατάθεση μάρτυρα.
4 Έχει ορίσει το εν λόγω κράτος μέλος, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού για τη διεξαγωγή αποδείξεων, άλλες αρχές που είναι αρμόδιες για τη διεξαγωγή αποδείξεων στο πλαίσιο δικαστικών διαδικασιών σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις δυνάμει του κανονισμού; Εάν ναι, στο πλαίσιο ποιων διαδικασιών είναι αρμόδιες για τη διεξαγωγή αποδείξεων; Μπορούν μόνο να ζητήσουν τη διεξαγωγή αποδείξεων ή και να συνδράμουν στη διεξαγωγή αποδείξεων βάσει παραγγελίας από άλλο κράτος μέλος; Βλ. επίσης γνωστοποίηση βάσει του άρθρου 2 παράγραφος 1 του κανονισμού για τη διεξαγωγή αποδείξεων
Η Φινλανδία δεν έχει ορίσει άλλες αρχές.
Σχετικοί σύνδεσμοι
Διεξαγωγή αποδείξεων (Υπουργείο Δικαιοσύνης)
Παρουσίαση Ως μάρτυρας σε δίκη (Υπουργείο Δικαιοσύνης)