Γενικές πληροφορίες
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο την ανάπτυξη ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, με τη θέσπιση μέτρων σχετικά με τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις που έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις. Ταυτόχρονα, η αύξηση της κινητικότητας των πολιτών εντός της εσωτερικής αγοράς απαιτεί μεγαλύτερη ευελιξία και μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου.
Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2010, για τη θέσπιση ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα του δικαίου που είναι εφαρμοστέο στο διαζύγιο και τον δικαστικό χωρισμό (ο λεγόμενος κανονισμός Ρώμη ΙΙΙ) παρέχει στους πολίτες τα κατάλληλα αποτελέσματα όσον αφορά την ασφάλεια δικαίου, την προβλεψιμότητα και την ευελιξία, προστατεύει τους ασθενέστερους συντρόφους κατά τη διάρκεια διαφορών διαζυγίου και αποτρέπει την άγρα ευνοϊκότερης έννομης τάξης (forum shopping). Αυτό συμβάλλει επίσης στην αποφυγή πολύπλοκων, χρονοβόρων και επώδυνων διαδικασιών.
Ειδικότερα, ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 επιτρέπει στα διεθνή ζευγάρια να συμφωνήσουν εκ των προτέρων ποιο δίκαιο εφαρμόζεται στο διαζύγιο ή τον δικαστικό χωρισμό τους, εφόσον το δίκαιο που έχει συμφωνηθεί είναι το δίκαιο του κράτους μέλους με το οποίο έχουν στενότερο δεσμό. Σε περίπτωση που το ζευγάρι δεν μπορεί να συμφωνήσει, οι δικαστές μπορούν να χρησιμοποιούν κοινή μέθοδο για να αποφασίζουν σχετικά με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο.
Από την άλλη πλευρά, ο εν λόγω κανονισμός δεν εφαρμόζεται στα ακόλουθα ζητήματα: τη δικαιοπρακτική ικανότητα φυσικών προσώπων· την ύπαρξη, την εγκυρότητα ή την αναγνώριση ενός γάμου· την ακύρωση ενός γάμου· το όνομα των συζύγων· τα περιουσιακά αποτελέσματα του διαζυγίου ή του δικαστικού χωρισμού· τη γονική μέριμνα· υποχρέωση διατροφής και καταπιστεύματα και κληρονομικές διαδοχές. Επίσης, δεν επηρεάζει την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2019/1111, της 25ης Ιουνίου 2019, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας, και για τη διεθνή απαγωγή παιδιών (αναδιατύπωση).
Πρόκειται για μέσο υλοποίησης της ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών μελών. Η ενισχυμένη συνεργασία επιτρέπει σε ομάδα τουλάχιστον εννέα κρατών μελών να εφαρμόζουν μέτρα σε έναν από τους τομείς που καλύπτονται από τις Συνθήκες στο πλαίσιο των μη αποκλειστικών αρμοδιοτήτων της Ένωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 331 της ΣΛΕΕ, τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη διατηρούν το δικαίωμα να προσχωρήσουν στην καθιερωμένη ενισχυμένη συνεργασία που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η διαδικτυακή πύλη της ευρωπαϊκής ηλεκτρονικής δικαιοσύνης σάς παρέχει πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού.
Ενισχυμένη συνεργασία
Στις 12 Ιουλίου 2010, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση 2010/405/ΕΕ για την έγκριση ενισχυμένης συνεργασίας στον τομέα του δικαίου που είναι εφαρμοστέο στο διαζύγιο και τον δικαστικό χωρισμό μεταξύ του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Γερμανίας, της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Λετονίας, του Λουξεμβούργου, της Ουγγαρίας, της Μάλτας, της Αυστρίας, της Πορτογαλίας, της Ρουμανίας και της Σλοβενίας.
Κατά συνέπεια, τα προαναφερθέντα 14 συμμετέχοντα κράτη μέλη εξέδωσαν τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 του Συμβουλίου, ο οποίος άρχισε να εφαρμόζεται στις 21 Ιουνίου 2012.
Στις 21 Νοεμβρίου 2012 η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2012/714/ΕΕ που επιβεβαιώνει τη συμμετοχή της Λιθουανίας σε ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα του δικαίου που είναι εφαρμοστέο στο διαζύγιο και τον δικαστικό χωρισμό. Η απόφαση προβλέπει ότι ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 εφαρμόζεται στη Λιθουανία από τις 22 Μαΐου 2014.
Στις 27 Ιανουαρίου 2014 η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2014/39/ΕΕ που επιβεβαιώνει τη συμμετοχή της Ελλάδας σε ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα του δικαίου που είναι εφαρμοστέο στο διαζύγιο και τον δικαστικό χωρισμό. Η απόφαση προβλέπει ότι ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 εφαρμόζεται στην Ελλάδα από τις 29 Ιουλίου 2015.
Στις 10 Αυγούστου 2016 η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση (ΕΕ) 2016/1366 που επιβεβαιώνει τη συμμετοχή της Εσθονίας σε ενισχυμένη συνεργασία στον τομέα του δικαίου που είναι εφαρμοστέο στο διαζύγιο και τον δικαστικό χωρισμό. Η απόφαση προβλέπει ότι ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1259/2010 εφαρμόζεται στην Εσθονία από τις 11 Φεβρουαρίου 2018.
Επιλέξτε τη σημαία της αντίστοιχης χώρας για να λάβετε λεπτομερείς πληροφορίες για τη χώρα αυτή.
Σχετικός σύνδεσμος
ΑΡΧΕΙΟΘΕΤΗΜΕΝΟΣ ιστότοπος του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Άτλαντα (έκλεισε στις 30 Σεπτεμβρίου 2017)