Γενική περιγραφή
Παρέχεται αρχική κατάρτιση, και, εάν ναι, είναι υποχρεωτική;
Η αρχική κατάρτιση είναι υποχρεωτική και οργανώνεται από τον ίδιο τον Φλαμανδικό Δικηγορικό Σύλλογο (Orde van Vlaamse Balies — OVB), μέσω επιτροπής αποτελούμενης από 2 εκπροσώπους καθενός από τους 8 δικηγορικούς συλλόγους που αποτελούν μέλη του OVB. Υπάρχουν 5 τοπικές υπηρεσίες που παρακολουθούν την πρακτική οργάνωση της αρχικής κατάρτισης.
Στο πλαίσιο της αρχικής κατάρτισης, υπάρχει διαφορά μεταξύ κατηγοριών ασκούμενων, π.χ. για έμμισθους και αυτοαπασχολούμενους δικηγόρους;
Η αρχική κατάρτιση που οργανώνει ο OVB έχει εφαρμογή μόνο στους ασκούμενους αυτοαπασχολούμενους δικηγόρους (οι οποίοι μπορούν να εγγραφούν στο μητρώο των δικηγόρων στη συνέχεια) και όχι στους έμμισθους δικηγόρους.
Ποιοι φορείς είναι αρμόδιοι για την οργάνωση της αρχικής κατάρτισης;
Η σχολή πρακτικής άσκησης είναι υπεύθυνη για την οργάνωση της κατάρτισης.
Ποια είναι η νομική βάση για την αρχική κατάρτιση;
Η νομική βάση για την αρχική κατάρτιση προβλέπεται στο άρθρο 495 του κώδικα πολιτικής δικονομίας:
«Ο Γαλλόφωνος και Γερμανόφωνος Δικηγορικός Σύλλογος και ο Φλαμανδικός Δικηγορικός Σύλλογος έχουν ως αποστολή για τους δικηγορικούς συλλόγους που αποτελούν μέλη τους τη διασφάλιση της τιμής, των δικαιωμάτων και των κοινών επαγγελματικών συμφερόντων των μελών τους, και είναι αρμόδιοι για τη νομική συνδρομή, την πρακτική άσκηση, την επαγγελματική κατάρτιση των ασκούμενων δικηγόρων και την κατάρτιση όλων των δικηγόρων που είναι μέλη των δικηγορικών συλλόγων που αποτελούν μέλη τους.»
Η κατάρτιση ρυθμίζεται στον κώδικα δεοντολογίας μας (άρθρα 40 – 51α) βάσει της προαναφερθείσας νομοθεσίας.
Πρόσβαση στην αρχική κατάρτιση
Υπάρχουν προϋποθέσεις για την πρόσβαση στην κατάρτιση;
Τριτοβάθμια/πανεπιστημιακή εκπαίδευση
Η απόκτηση πτυχίου νομικής σχολής είναι υποχρεωτική
Εγγραφή στον δικηγορικό σύλλογο:
- Έλεγχος/επαλήθευση πτυχίου
- Αξιολόγηση από τον δικηγορικό σύλλογο της γραπτής αίτησης που υπέβαλε ο/η αιτών/-ούσα. Το πρόσωπο που επιθυμεί να γίνει δικηγόρος οφείλει να αποστείλει αίτηση στον δικηγορικό σύλλογο και να προσκομίσει όλα τα απαιτούμενα έγγραφα που αποδεικνύουν ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις (όπως η απόκτηση μεταπτυχιακού διπλώματος νομικής, η ημερομηνία ορκωμοσίας κ.λπ.).
- Εξέταση επάρκειας (γραπτή εξέταση + αξιολόγηση υπόθεσης). Η εξέταση επάρκειας ονομάζεται B.U.B.A. («Bekwaamheidsattest tot het uitoefenen van het beroep van advocaat», που μεταφράζεται ελεύθερα ως «πιστοποιητικό επάρκειας για την άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος»). Η εξέταση αυτή πραγματοποιείται κατά το πρώτο έτος της πρακτικής άσκησης του ασκούμενου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, πριν από την έναρξη πρακτικής άσκησης, ορισμένοι νέοι απόφοιτοι πρέπει να επιτύχουν σε δοκιμασία γνώσεων στο βελγικό δίκαιο. Το παραπάνω ισχύει για μη Βέλγους υπηκόους που έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους σε άλλο κράτος μέλος ή για Βέλγους υπηκόους που έχουν πραγματοποιήσει το σύνολο ή μέρος των σπουδών τους σε άλλο κράτος μέλος (είναι, για παράδειγμα, σύνηθες οι φοιτητές νομικής στη μεθοριακή περιοχή του Λιμβούργου και των Κάτω Χωρών να αποκτούν το πτυχίο τους στο Βέλγιο και στη συνέχεια να αποκτούν μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στις Κάτω Χώρες).
Ποια είναι η κύρια διαδικασία πρόσληψης; Ποιος οργανώνει τυχόν διαγωνισμούς;
Οι υποψήφιοι ασκούμενοι δικηγόροι πρέπει να προσκομίσουν στη γραμματεία του Συμβουλίου του Δικηγορικού Συλλόγου τα έγγραφα που περιγράφονται στο άρθρο 26 του κώδικα δεοντολογίας. Μόλις ορκιστούν, ζητούν να εγγραφούν στον δικηγορικό σύλλογο του τόπου όπου βρίσκεται η έδρα του γραφείου τους. Μπορούν επίσης να εγγραφούν σε όλους τους άλλους δικηγορικούς συλλόγους, εάν επιλέξουν να έχουν δευτερεύουσα έδρα στη δικαιοδοσία των εν λόγω δικηγορικών συλλόγων. Όταν το Συμβούλιο του Δικηγορικού Συλλόγου εγκρίνει την αίτηση, οι ασκούμενοι θα προστεθούν στον κατάλογο των ασκουμένων και θα αποκτήσουν πρόσβαση στον ιδιωτικό ιστότοπο του δικηγορικού συλλόγου, όπου μπορούν να εγγραφούν στην αρχική κατάρτιση. Η διαδικασία αυτή δεν είναι ανταγωνιστική.
Υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι πρόσβασης στην κατάρτιση;
Εναλλακτικές τρόποι πρόσβασης στο επάγγελμα: ΟΧΙ
Η μόνη εξαίρεση είναι η οδηγία 98/5/ΕΚ, της 17ης Φεβρουαρίου 1998 (για τους δικηγόρους που ασκούν το επάγγελμά τους στο Βέλγιο και έχουν αποκτήσει την άδεια ασκήσεως επαγγέλματός τους σε άλλο κράτος μέλος).
Μορφή και περιεχόμενο της αρχικής κατάρτισης
Ποια είναι η διάρκεια και τα χρονικά πλαίσια της κατάρτισης;
Τουλάχιστον 3 έτη.
Δεν υπάρχουν διαφορετικά στάδια.
Πώς οργανώνεται η κατάρτιση;
Η πρακτική άσκηση διαρκεί 3 έτη και παρακολουθείται από τον υπεύθυνο επόπτη. Η επαγγελματική κατάρτιση (κατά τους πρώτους 18 μήνες της πρακτικής άσκησης) οργανώνεται από τη σχολή πρακτικής άσκησης του OVB.
Ποιοι είναι οι εκπαιδευτές;
Δικηγόροι και επαγγελματίες εκπαιδευτές.
Ποιο είναι το περιεχόμενο και οι στόχοι της αρχικής κατάρτισης;
- Πρακτική άσκηση υπό την επίβλεψη ιδιώτη δικηγόρου
- Νομική κατάρτιση με ειδικό κοινό πρόγραμμα σπουδών για όλους τους ασκούμενους δικηγόρους
- Κατάρτιση σε μη νομικές επαγγελματικές δεξιότητες (π.χ. επικοινωνία, διαχείριση γραφείου κ.λπ.)
- Κατάρτιση σε νομικές επαγγελματικές δεξιότητες (π.χ. σύνταξη αγωγών, συνεργασία με πελάτες κ.λπ.)
- Δικονομικές διαδικασίες και οργάνωση των δικαστηρίων
- Ποινικό δίκαιο και ποινική δικονομία
- Διοικητική δικονομία
- Οικογενειακό δίκαιο
- Εργατικό δίκαιο
- Εμπορικό και πτωχευτικό δίκαιο
- Χρηματοπιστωτικό δίκαιο
- Κανόνες δεοντολογίας
- Λογιστική επιχειρήσεων
Ποιος σχεδιάζει τα προγράμματα αρχικής κατάρτισης;
Η σχολή πρακτικής άσκησης του OVB.
Ποια μεθοδολογία χρησιμοποιείται για την κατάρτιση;
Ηλεκτρονική μάθηση
Πρακτικά σεμινάρια
Εξετάσεις
Ποια πρακτικά στοιχεία της κατάρτισης ισχύουν για τους ασκούμενους;
Ο δικηγόρος ορκίζεται και, ως εκ τούτου, έχει τις ίδιες ευθύνες με τους άλλους δικηγόρους. Φυσικά, θα επικουρείται από τον υπεύθυνο επόπτη. Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις του ασκούμενου αναφέρονται στα προαναφερθέντα κεφάλαια του κώδικα δεοντολογίας του OVB.
Πώς βαθμολογούνται/αξιολογούνται οι ασκούμενοι; Πόσο συχνά και από ποιον;
Οι ασκούμενοι δικηγόροι αξιολογούνται σε διάφορα χρονικά σημεία:
- Έκθεση του υπεύθυνου επόπτη (στο τέλος της πρακτικής άσκησης ή σε περίπτωση ενδιάμεσης αλλαγής δικηγορικού γραφείου)
- Εξετάσεις που διοργανώνονται από τον OVB και σχεδιάζονται από τους εκπαιδευτικούς (κανόνες δεοντολογίας, αστικό δικονομικό δίκαιο, ποινικό δικονομικό δίκαιο): Οι εξετάσεις πραγματοποιούνται την ίδια ημέρα και ώρα (συνήθως αρχές Απριλίου, με τον προγραμματισμό 3 εξετάσεων ως εξής: μία εξέταση τη Δευτέρα, μία την Τετάρτη και μία την Παρασκευή), σε ελεγχόμενο διαδικτυακό περιβάλλον.
- Ενεργός συμμετοχή κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, η οποία αξιολογείται από τους εκπαιδευτικούς
- Εργασίες, οι οποίες αξιολογούνται από τα μέλη της σχολής πρακτικής άσκησης
- Συμμετοχή σε εικονικές δίκες, οι οποίες αξιολογούνται από επιτροπή δικηγόρων και δικαστών
- Διαχείριση υποθέσεων δωρεάν παροχής υπηρεσιών, οι οποίες αξιολογούνται από το γραφείο νομικής συνδρομής.
Διεξάγονται δραστηριότητες κατάρτισης σε συνεργασία με άλλους επαγγελματίες του νομικού κλάδου; Εάν ναι: Ποια είναι η διαδικασία;
Όχι
Ποιες είναι οι ιδιαιτερότητες όσον αφορά την κατάρτιση στο δίκαιο της ΕΕ, τη γλωσσική κατάρτιση και τις ευρωπαϊκές συνιστώσες της αρχικής κατάρτισης, για παράδειγμα τη συμμετοχή σε δραστηριότητες του CCBE ή του ELF;
Όχι
Πόσοι ασκούμενοι γίνονται δεκτοί για κατάρτιση; Αναπροσαρμόζονται ετησίως οι αριθμοί των ασκουμένων και από ποιον;
Την περίοδο 2021-2022 ξεκίνησαν συνολικά 599 ασκούμενοι την επαγγελματική τους κατάρτιση. Ο αριθμός αυτός παρουσιάζει ετήσιες διακυμάνσεις και δεν υπάρχει κάποιος περιορισμός.
Ολοκλήρωση της αρχικής κατάρτισης και διαδικασία απόκτησης άδειας
Η αρχική κατάρτιση ολοκληρώνεται με τελική εξέταση; Πώς οργανώνεται; Ποιος είναι υπεύθυνος για τις εξετάσεις;
Οι ασκούμενοι αξιολογούνται με διαφορετικούς τρόπους (άρθρο 48 του κώδικα): εξετάσεις, εκθέσεις και συνεχής αξιολόγηση (π.χ. μαθήματα γραπτής επικοινωνίας). Όταν επιτύχουν στις εξετάσεις, οι ασκούμενοι λαμβάνουν πιστοποιητικό επάρκειας από τον OVB. Το εν λόγω πιστοποιητικό ισχύει για 5 έτη (άρθρο 49).
Η σχολή πρακτικής άσκησης είναι αρμόδια να αποφασίζει σχετικά με τη μορφή και το περιεχόμενο των εξετάσεων και των αξιολογήσεων (άρθρο 43).
Υπάρχει περαιτέρω διαδικασία πρόσληψης για την απόκτηση της ιδιότητας του δικηγόρου μετά την ολοκλήρωση της αρχικής κατάρτισης;
Ναι, ο ασκούμενος θα πρέπει να πραγματοποιήσει υποχρεωτική παράσταση και να παρουσιάσει τη συμμετοχή του στα γραφεία νομικής συνδρομής. Οι τοπικοί δικηγορικοί σύλλογοι μπορούν να επιβάλουν πρόσθετες απαιτήσεις.
Άρθρο 25 του κώδικα:
Η πρακτική άσκηση είναι η κατάρτιση που λαμβάνουν οι δικηγόροι πριν από την εγγραφή τους στο μητρώο δικηγόρων και που αποσκοπεί στην εκπαίδευσή τους ώστε να γίνουν ικανοί και ανεξάρτητοι δικηγόροι, οι οποίοι γνωρίζουν τους κανόνες δεοντολογίας, σέβονται το επαγγελματικό απόρρητο και τα βασικά καθήκοντα ανεξαρτησίας και μεροληψίας, αποφεύγουν συγκρούσεις συμφερόντων και έχουν κατοχυρώσει τις αρχές της αξιοπρέπειας, του αισθήματος δικαίου και της διακριτικής ευχέρειας που αποτελούν θεμέλια του δικηγορικού επαγγέλματος.
Η κατάρτιση αυτή περιλαμβάνει διάφορα μέρη, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης από υπεύθυνο επόπτη σε δικηγορικό γραφείο, της απόκτησης πιστοποιητικού επαγγελματικής επάρκειας και της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων που επιβάλλει το Συμβούλιο του Φλαμανδικού Δικηγορικού Συλλόγου ή το Συμβούλιο Δικηγορικού Συλλόγου στο οποίο ανήκει ο ασκούμενος.