Ogólny opis
Czy organizuje się szkolenie wstępne, a jeżeli tak – czy jest ono obowiązkowe?
Szkolenie wstępne jest obowiązkowe i organizowane przez Flamandzką Izbę Adwokacką (Orde van Vlaamse Balies, OVB). Szkoleniem zarządza komisja składająca się z 2 przedstawicieli każdej z 8 izb adwokackich, będących członkami OVB. 5 lokalnych wydziałów monitoruje praktyczną organizację szkolenia wstępnego.
Czy aplikantów dzieli się wg wykonywanego w przyszłości zawodu (np. prawnicy wewnętrzni i zewnętrzni)?
Szkolenie wstępne organizowane przez OVB obejmuje wyłącznie aplikantów adwokackich (którzy mogą następnie uzyskać wpis na listę adwokatów), a nie prawników wewnętrznych.
Które podmioty są odpowiedzialne za organizację szkolenia wstępnego?
Za organizację szkolenia odpowiedzialna jest szkoła dla aplikantów.
Jaka jest podstawa prawna szkolenia wstępnego?
Ustawową podstawę szkolenia wstępnego stanowi art. 495 kodeksu postępowania sądowego:
L'Ordre des Barreaux francophones et germanophone et l'Orde van Vlaamse Balies ont, chacune en ce qui concerne les barreaux qui en font partie, pour mission de veiller à l'honneur, aux droits et aux intérêts professionnels communs de leurs membres et sont compétentes en ce qui concerne l'aide juridique, le stage, la formation professionnelle des avocats-stagiaires et la formation de tous les avocats appartenant aux barreaux qui en font partie.
Szkolenie uregulowano w kodeksie etycznym (art. 40–51a) zgodnie z wyżej wymienioną ustawą.
Dostęp do szkolenia wstępnego
Jakie są warunki dostępu do szkolenia wstępnego?
Wykształcenie wyższe/stopień akademicki:
dyplom ukończenia studiów prawniczych jest obowiązkowy.
Rejestracja w izbie adwokackiej:
- sprawdzenie/weryfikacja dyplomu,
- ocena przez izbę adwokacką pisemnego wniosku o przyjęcie. Osoba, która chce zostać adwokatem, musi złożyć wniosek do izby adwokackiej i przedstawić wszystkie wymagane dokumenty potwierdzające spełnienie wszystkich wymogów (takich jak uzyskanie dyplomu magistra prawa, data złożenia przysięgi itp.),
- sprawdzian umiejętności (egzamin pisemny + ocena sprawy) B.U.B.A. („Bewaamheidsattest tot het uitoefenen van het beroep van advocaat”, w wolnym tłumaczeniu „świadectwo kwalifikacji do wykonywania zawodu prawnika”). Sprawdzian ten odbywa się w pierwszym roku stażu aplikanta. W niektórych przypadkach przed rozpoczęciem stażu nowi absolwenci muszą zdać test ze znajomości prawa belgijskiego. Dotyczy to osób spoza Belgii, które ukończyły studia w innym państwie członkowskim, lub Belgów, którzy odbyli całość lub część studiów w innym państwie członkowskim (na przykład często zdarza się, że studenci prawa w regionie przygranicznym Limburgii i Niderlandów kończą studia licencjackie w Belgii, a następnie uzyskują tytuł magistra w Niderlandach).
Jak wygląda proces rekrutacji? Jeżeli nabór jest konkurencyjny – kto go przeprowadza?
Kandydat na aplikanta adwokackiego musi dostarczyć sekretariatowi Rady Adwokackiej dokumenty wymienione w art. 26 kodeksu deontologicznego. Po złożeniu przysięgi aplikant składa wniosek o wpisanie na listę adwokatów w miejscu, w którym znajduje się kancelaria, w której pracuje. Może również zarejestrować się we wszystkich innych izbach adwokackich, w których jurysdykcji będzie mieć dodatkowe biura. Gdy Rada Adwokacka zatwierdzi wniosek, aplikant zostaje wpisany na listę aplikantów i otrzymuje dostęp do prywatnej strony internetowej izby adwokackiej, gdzie może zapisać się na szkolenie wstępne. Procedura nie jest konkurencyjna.
Czy dostęp do szkolenia można uzyskać w inny sposób?
Alternatywne ścieżki dostępu do zawodu: brak.
Jedyny wyjątek przewidziano w dyrektywie 98/5/WE z dnia 17 lutego 1998 r. (dla adwokatów praktykujących w Belgii, którzy uzyskali kwalifikacje w innym państwie członkowskim).
Forma i treść szkolenia wstępnego
Ile trwa szkolenie wstępne i kiedy się je przeprowadza?
Co najmniej 3 lata.
Szkolenie nie zostało podzielone na różne etapy.
Jak przebiega szkolenie wstępne?
Staż trwa 3 lata i jest monitorowany przez przełożonego aplikanta. Szkolenie zawodowe (przez pierwsze 18 miesięcy stażu) organizuje szkoła dla aplikantów OVB.
Kto prowadzi szkolenie wstępne?
Adwokaci i profesjonalni wykładowcy.
Jakie są treść i cele szkolenia wstępnego?
- Przygotowanie zawodowe nadzorowane przez prywatną praktykę,
- szkolenie w dziedzinie prawa obejmujące specjalny program nauczania wspólny dla wszystkich aplikantów adwokackich,
- szkolenie w zakresie pozaprawnych umiejętności zawodowych (np. komunikacja, zarządzanie biurem itp.),
- szkolenie w zakresie zawodowych umiejętności prawniczych (np. sporządzanie wniosków, współpraca z klientami itp.),
- postępowania sądowe i organizacja wymiaru sprawiedliwości,
- prawo karne i postępowanie karne,
- postępowanie administracyjne,
- prawo rodzinne,
- prawo pracy,
- prawo handlowe i prawo upadłościowe,
- prawo sektora finansowego,
- zasady etyki,
- rachunkowość przedsiębiorstw.
Kto opracowuje program szkolenia wstępnego?
Szkoła dla aplikantów OVB.
Jaką metodykę stosuje się w ramach szkolenia wstępnego?
– e-uczenie się,
– seminaria praktyczne,
– egzaminy.
Jakie są praktyczne wymogi wobec aplikantów?
Złożenie przez aplikanta przysięgi skutkuje tym, że posiada on takie same obowiązki jak pełnoprawni adwokaci. Wspiera go oczywiście jego przełożony. Prawa i obowiązki aplikanta wymieniono w wyżej wskazanych rozdziałach kodeksu etyki OVB.
Jak oceniani są aplikanci? Jak często i przez kogo?
Aplikanci adwokaccy są oceniani przy różnych okazjach:
- sprawozdanie przełożonego (po zakończeniu stażu lub zmianie kancelarii),
- egzaminy organizowane przez OVB i przygotowywane przez wykładowców (etyka, postępowanie cywilne oraz karne): egzaminy odbywają się w tym samym dniu i o tej samej godzinie (przeważnie na początku kwietnia, jeden egzamin w poniedziałek, jeden w środę i jeden w piątek) w kontrolowanym środowisku online,
- aktywne uczestnictwo w zajęciach, oceniane przez wykładowców,
- referaty oceniane przez członków szkoły dla aplikantów,
- udział w inscenizacjach rozpraw sądowych, oceniany przez ławę przysięgłych, w skład której wchodzą adwokaci i sędziowie pokoju,
- prowadzenie spraw pro bono, oceniane przez biuro ds. pomocy prawnej.
Czy część szkolenia współorganizują przedstawiciele innych zawodów prawniczych? Jeżeli tak: jak się to odbywa?
Nie.
Jak wygląda szkolenie z zakresu prawa UE i umiejętności językowych oraz jakie są europejskie elementy szkolenia wstępnego (na przykład udział w działaniach CCBE lub ELF)?
Nie.
Ilu aplikantów przyjmuje się na szkolenie wstępne? Czy corocznie dostosowuje się ich liczbę, a jeżeli tak – kto za to odpowiada?
W latach 2021–2022 szkolenie zawodowe rozpoczęło 599 aplikantów. Liczba ta zmienia się co roku i nie ma w tym zakresie ograniczeń.
Zakończenie szkolenia wstępnego i zdobywanie kwalifikacji
Czy szkolenie wstępne kończy się egzaminem końcowym? Jak przebiega taki egzamin? Kto go organizuje?
Aplikanta ocenia się na różne sposoby (art. 48 kodeksu): egzaminy, eseje i ocena stała (np. kurs komunikacji pisemnej). Po zdaniu egzaminów aplikant otrzymuje od OVB dyplom, który jest ważny przez 5 lat (art. 49).
Do decydowania o formie i treści egzaminów oraz ocen uprawniona jest szkoła dla aplikantów (art. 43).
Czy osoby, które ukończyły szkolenie wstępne podlegają dalszemu procesowi rekrutacji na stanowiska prawnicze?
Tak, aplikant musi wykonać obowiązkowe ćwiczenie polegające na napisaniu pisma procesowego oraz wykazać się działalnością na rzecz biur pomocy prawnej. Lokalne izby adwokackie mogą wprowadzić dodatkowe wymagania.
Artykuł 25 kodeksu:
Staż jest szkoleniem, które odbywa się przed wpisaniem aplikantów na listę adwokatów i które ma na celu przeszkolenie ich, aby zostali kompetentnymi i niezależnymi prawnikami, którzy znają zasady etyki, przestrzegają tajemnicy zawodowej i podstawowych obowiązków w zakresie niezależności i stronniczości, unikają konfliktów interesów i znają zasady godności, sprawiedliwości i dyskrecji, które stanowią podstawę zawodu adwokata.
Szkolenie składa się z kilku części, w tym praktycznego szkolenia prowadzonego przez przełożonego w kancelarii adwokackiej, uzyskania świadectwa kompetencji zawodowych oraz wypełniania obowiązków nałożonych przez Flamandzką Izbę Adwokacką lub przez Radę Adwokacką, do której należy aplikant.