Niewypłacalność/upadłość | Europejski portal e-sprawiedliwość

WPROWADZENIE

W Szwecji rozporządzenie w sprawie postępowania upadłościowego (insolvensförordningen) reguluje upadłość, restrukturyzację przedsiębiorstwa i restrukturyzację długów. Niektóre aspekty szwedzkich przepisów regulujących te postępowania zgodnie z art. 86 ust. 1 zmienionego rozporządzenia w sprawie postępowania upadłościowego opisano pokrótce poniżej. Opis ten nie jest jednak wyczerpujący.

UPADŁOŚĆ

Informacje ogólne

Upadłość (konkurs) jest formą egzekucji wierzytelności o zasięgu ogólnym, w ramach której wszyscy wierzyciele dłużnika wspólnie obejmują cały jego majątek, na zasadzie przymusowej, w celu zaspokojenia swoich wierzytelności. W toku postępowania upadłościowego składniki majątku tworzą masę upadłości (konkursbo), którą zarządza się w sposób korzystny dla wierzycieli. Masą upadłości zarządza jeden syndyk (konkursförvaltare) lub większa ich liczba. Jedynym obowiązkiem syndyka jest zarządzanie masą upadłości. Sąd rejonowy (tingsrätt) jest właściwy w zakresie rozpatrywania wniosków o ogłoszenie upadłości, wydawania postanowień o wszczęciu postępowania upadłościowego oraz prowadzenia postępowania upadłościowego. W toku postępowania upadłościowego sąd rozstrzyga szereg kwestii, np. sposób podziału masy upadłości lub konieczność weryfikacji wierzytelności. Istnieją również inne czynności, których dokonuje się w sądzie, takie jak przyjmowanie od dłużnika oświadczenia pod przysięgą o prawidłowości spisu inwentarza składników majątku. Nadzór nad syndykiem sprawuje służba komornicza (Kronofogdemyndigheten).

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Informacje ogólne

Przedsiębiorca zmagający się z trudnościami w realizacji płatności może uzyskać zgodę sądu, wydaną w drodze postanowienia, na poddanie się specjalnej procedurze restrukturyzacji przedsiębiorstwa (företagsrekonstruktion). Sąd powołuje zarządcę (rekonstruktör) w celu ustalenia, czy część lub całość działalności dłużnika może być kontynuowana, a jeżeli tak – czy istnieją przesłanki zawarcia ugody finansowej (uppgörelse) lub układu (ackord) z wierzycielami. Podczas wykonywania swoich obowiązków zarządca musi dokonywać takich czynności, które zapewnią uwzględnienie interesów wierzycieli. Postanowienie w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa nie wiąże się z formalnym ograniczeniem prawa dłużnika do zarządu własnym majątkiem. Niektóre kwestie wymagają jednak zgody zarządcy.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW I RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA

Informacje ogólne

Restrukturyzacja długów (skuldsanering) zwalnia dłużnika z całości lub części jego zobowiązań do spłaty długów, które są objęte procesem restrukturyzacji. Istnieją dwa rodzaje restrukturyzacji długów: restrukturyzacja długów (skuldsanering) przewidziana w ustawie o restrukturyzacji długów (skuldsaneringslagen) oraz restrukturyzacja długów przedsiębiorstwa (F-skuldsanering) przewidziana w ustawie o restrukturyzacji długów przedsiębiorstw (lagen om skuldsanering för företagare). Obydwa rodzaje opisano poniżej.

1 Wobec jakiego podmiotu można wszcząć postępowanie upadłościowe?

UPADŁOŚĆ

Postępowanie upadłościowe można wszcząć zarówno wobec osób prawnych, jak i fizycznych (w tym osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej).

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Postępowanie w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa można wszcząć zarówno wobec osób prawnych, jak i fizycznych, pod warunkiem że dana osoba jest przedsiębiorcą. Niektóre osoby prawne, takie jak banki, instytucje rynku kredytowego, zakłady ubezpieczeń i przedsiębiorstwa zajmujące się obrotem papierami wartościowymi, są wyłączone z zakresu stosowania ustawy.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

Postępowanie w przedmiocie restrukturyzacji długów jest dozwolone wobec osób fizycznych, których ośrodek interesów życiowych znajduje się w Szwecji (w tym osób fizycznych prowadzących własną działalność gospodarczą – enskild näringsverksamhet).

Wnioski o wszczęcie postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów rozpatruje w pierwszej instancji służba komornicza.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

Postępowanie w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa można wszcząć wobec osoby fizycznej, której ośrodek interesów życiowych znajduje się w Szwecji i która jest:

przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, jeżeli dług wynika w głównej mierze z tej działalności;
przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, jeżeli długi wynikające z tej działalności można prawidłowo spłacić lub jeżeli niezdolność do spłaty tych długów jest jedynie przejściowa lub
członkiem rodziny przedsiębiorcy, jeżeli dług obciążający tego członka rodziny wynika w głównej mierze z działalności gospodarczej przedsiębiorcy.

„Członek rodziny” (närstående) oznacza małżonka, konkubenta, rodzica, rodzeństwo lub dziecko lub dzieci małżonka lub konkubenta.

Wnioski o wszczęcie postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa rozpatruje w pierwszej instancji służba komornicza.

2 Jakie przesłanki muszą zostać spełnione, aby można było wszcząć postępowanie upadłościowe?

UPADŁOŚĆ

Przesłanką wszczęcia postępowania upadłościowego jest pozostawanie dłużnika w zwłoce. „Zwłoka” (obestånd, insolvens) oznacza, że dłużnik nie jest w stanie należycie wywiązać się z obowiązku spłaty zadłużenia, przy czym niezdolność ta nie jest wyłącznie przejściowa. Oświadczenie dłużnika w tym zakresie zostanie przyjęte, jeżeli nie istnieje żaden szczególny powód, dla którego nie należy przyjmować takiego oświadczenia. Istnieją również pewne domniemania dotyczące udowadniania zwłoki. Na przykład dłużnik musi zostać uznany za niewypłacalnego w braku dowodów przeciwnych, jeżeli przeprowadzono postępowanie egzekucyjne zgodnie z rozdziałem 4 kodeksu postępowania egzekucyjnego (utsökningsbalken) i w jego wyniku ustalono, że w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnik nie posiadał wystarczającego majątku, by w pełni spłacić wierzytelność będącą przedmiotem egzekucji. Ta sama zasada ma zastosowanie, jeżeli dłużnik oświadczył, że zaprzestał realizacji płatności.

Z wnioskiem o ogłoszenie upadłości może wystąpić dłużnik lub wierzyciel.

Jeżeli istnieje prawdopodobieństwo uwzględnienia wniosku o ogłoszenie upadłości i istnieją przesłanki, by przypuszczać, że dłużnik może ukryć niektóre składniki majątku, sąd może nakazać zajęcie (kvarstad) majątku dłużnika w oczekiwaniu na rozpatrzenie wniosku. Sąd może również nałożyć zakaz podróżowania.

Sąd rejonowy musi bezzwłocznie ogłosić postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Postanowienie staje się natychmiast skuteczne, ponieważ dłużnik traci prawo do zarządu swoim majątkiem z chwilą ogłoszenia tego postanowienia, niemniej zapewnia się pewną ochronę uzasadnionych oczekiwań osób trzecich. Zob. również odpowiedź na pytanie „Jakie uprawnienia przysługują odpowiednio dłużnikowi i syndykowi?”.

Postanowienie sądu rejonowego o ogłoszeniu upadłości lub o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości można zaskarżyć do sądu wyższej instancji.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Z wnioskiem o restrukturyzację przedsiębiorstwa może wystąpić dłużnik lub wierzyciel. Sąd może wydać postanowienie zezwalające na restrukturyzację przedsiębiorstwa wyłącznie wówczas, gdy można przyjąć, że dłużnik nie jest w stanie spłacić swoich wymagalnych długów lub wkrótce nie będzie w stanie ich spłacić lub że dłużnik doświadcza trudności finansowych innego rodzaju, które wiążą się z ryzykiem niewypłacalności. Sąd nie może wydać postanowienia zezwalającego na restrukturyzację przedsiębiorstwa, jeżeli nie istnieją żadne zasadne przesłanki, by przypuszczać, że restrukturyzacja przedsiębiorstwa może zapewnić jego rentowność. Wniosek złożony przez wierzyciela może zostać uwzględniony wyłącznie za zgodą dłużnika.

W przypadku uznania wniosku dłużnika za dopuszczalny sąd musi go bezzwłocznie rozpatrzyć. W przypadku uznania wniosku wierzyciela za dopuszczalny sąd musi wyznaczyć termin posiedzenia, na którym go rozpatrzy. Posiedzenie musi się odbyć w terminie dwóch tygodni od dnia złożenia wniosku do sądu. Posiedzenie może się odbyć w późniejszym terminie, jeżeli istnieją ku temu szczególne przesłanki, jednak nie później niż w terminie sześciu tygodni.

W przypadku uwzględnienia wniosku sąd musi jednocześnie powołać zarządcę. Można powołać więcej niż jednego zarządcę, jeżeli istnieją ku temu szczególne przesłanki. W terminie jednego tygodnia od dnia wydania postanowienia zezwalającego na restrukturyzację zarządca musi zawiadomić wszystkich znanych wierzycieli o tym postanowieniu. Postanowienie zezwalające na restrukturyzację przedsiębiorstwa staje się skuteczne niezwłocznie, chyba że sąd postanowi inaczej.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

Z wnioskiem o restrukturyzację długów może wystąpić dłużnik. Jeżeli wniosek nie zostanie odrzucony jako niedopuszczalny lub oddalony jako bezzasadny, postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów musi zostać wydane bez zbędnej zwłoki. Wniosek może zostać oddalony jako bezzasadny na przykład wówczas, gdy z samego wniosku lub innego dostępnego sprawozdania wynika, że nie spełniono przesłanek restrukturyzacji długów.

Sąd może zezwolić na restrukturyzację długów, jeżeli:

dłużnik jest osobą fizyczną, której ośrodek interesów życiowych znajduje się w Szwecji;
dłużnik nie jest w stanie należycie spłacić swoich długów, przy czym, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, można domniemywać, że niezdolność ta utrzyma się w przewidywalnej przyszłości oraz
jest to zasadne, biorąc pod uwagę sytuację osobistą i finansową dłużnika.

Zastosowanie mają następujące ograniczenia:

nie można zezwolić na restrukturyzację długów, jeżeli wobec dłużnika orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej (näringsförbud);
jeżeli dłużnik jest przedsiębiorcą, można zezwolić na restrukturyzację długów wyłącznie wówczas, gdy można łatwo sprawdzić sytuację finansową przedsiębiorstwa; oraz
jeżeli dłużnik uprzednio uzyskał zezwolenie na restrukturyzację długów, sąd może zezwolić na ponowną restrukturyzację długów wyłącznie wówczas, gdy istnieją ku temu szczególne przesłanki.

W przypadku wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa stosowne zawiadomienie musi zostać niezwłocznie ogłoszone w dzienniku urzędowym (Post-och Inrikes Tidningar). Zawiadomienie takie musi również zostać przesłane znanym wierzycielom w terminie jednego tygodnia od daty jego ogłoszenia. W zawiadomieniach takich należy wezwać wierzycieli m.in. do przedstawienia ich roszczeń względem dłużnika, zazwyczaj na piśmie, w terminie jednego miesiąca od daty ogłoszenia zawiadomienia, podając szczegółowe informacje na temat tych roszczeń oraz wszelkie inne informacje istotne dla oceny stanu faktycznego danej sprawy, a także szczegółów rachunku bankowego, na który należy dokonywać płatności w toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów.

Na postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa można wnieść zażalenie w terminie trzech tygodni od dnia wydania postanowienia.

Po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów nie można zająć majątku w celu wyegzekwowania wierzytelności, które powstały przed wydaniem tego postanowienia, dopóki sąd nie wyda prawomocnego postanowienia w przedmiocie restrukturyzacji długów. Zasada ta nie ma jednak zastosowania do wierzytelności, które nie są objęte restrukturyzacją długów. Nie obowiązuje ona również w przypadku, gdy – po wniesieniu zażalenia – sąd postanowi dopuścić zajęcie na wniosek wierzyciela.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

Z wnioskiem o restrukturyzację długów przedsiębiorstwa może wystąpić dłużnik. Jeżeli wniosek nie zostanie odrzucony jako niedopuszczalny lub oddalony jako bezzasadny, postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa musi zostać wydane bez zbędnej zwłoki. Wniosek może zostać oddalony jako bezzasadny na przykład wówczas, gdy z samego wniosku lub z innych dostępnych informacji wynika, że nie spełniono przesłanek restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa.

Sąd może zezwolić na restrukturyzację długów przedsiębiorstwa, jeżeli:

główne miejsce prowadzenia działalności dłużnika znajduje się w Szwecji;
dłużnik nie jest w stanie należycie spłacić swoich długów, przy czym, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy, można przyjąć, że niezdolność ta utrzyma się w przewidywalnej przyszłości oraz
jest to zasadne, biorąc pod uwagę sytuację osobistą i finansową dłużnika.

Zastosowanie mają następujące ograniczenia:

nie można zezwolić na restrukturyzację długów przedsiębiorstwa, jeżeli wobec dłużnika orzeczono zakaz prowadzenia działalności gospodarczej;
nie można zezwolić na restrukturyzację długów przedsiębiorstwa, jeżeli dłużnik jest przedsiębiorcą, który prowadzi lub prowadził działalność w nieodpowiedzialny sposób;
nie można zezwolić na restrukturyzację długów przedsiębiorstwa, jeżeli kwartalna zdolność płatnicza dłużnika jest niższa niż jedna siódma kwoty bazowej (prisbasbeloppet) określonej w rozdziale 2 §§ 6 i 7 kodeksu zabezpieczenia społecznego (socialförsäkringsbalken) (około 8 200 SEK w 2024 r.);
jeżeli dłużnik uprzednio uzyskał zezwolenie na restrukturyzację długów, sąd może zezwolić na ponowną restrukturyzację długów wyłącznie wówczas, gdy istnieją ku temu szczególne przesłanki.

W przypadku wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa stosowne zawiadomienie musi zostać niezwłocznie ogłoszone w dzienniku urzędowym (Post-och Inrikes Tidningar). Zawiadomienie takie musi również zostać przesłane znanym wierzycielom w terminie jednego tygodnia od daty jego ogłoszenia. W zawiadomieniach takich należy wezwać wierzycieli m.in. do przedstawienia ich roszczeń względem dłużnika, zazwyczaj na piśmie, w terminie jednego miesiąca od daty ogłoszenia zawiadomienia, podając szczegółowe informacje na temat tych roszczeń oraz wszelkie inne informacje istotne dla oceny stanu faktycznego danej sprawy, a także wskazać rachunek bankowy, na który należy dokonywać płatności w toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa.

Na postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa można wnieść zażalenie w terminie trzech tygodni od dnia wydania postanowienia.

Po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa nie można zająć majątku w celu wyegzekwowania wierzytelności, które powstały przed wydaniem tego postanowienia, dopóki sąd nie wyda prawomocnego postanowienia w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa. Zasada ta nie ma jednak zastosowania do wierzytelności, które nie są objęte restrukturyzacją długów. Nie obowiązuje ona również w przypadku, gdy – po wniesieniu zażalenia – sąd postanowi dopuścić zajęcie na wniosek wierzyciela.

3 Jakie aktywa należą do masy upadłości? W jaki sposób rozporządza się aktywami, które zostały nabyte przez dłużnika lub zostały na niego przeniesione w toku postępowania upadłościowego?

UPADŁOŚĆ

O ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej w odniesieniu do czynności prawnych dokonanych przez dłużnika lub dowolną inną stronę bezzwłocznie po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania upadłościowego, masa upadłości obejmuje cały majątek, który należał do dłużnika w chwili ogłoszenia postanowienia o wszczęciu postępowania upadłościowego lub który dłużnik nabędzie w toku postępowania upadłościowego i który może stanowić podstawę egzekucji wierzytelności. Masa upadłości obejmuje również wszystkie składniki majątku, które mogą zostać do niej zwrócone. Jeżeli chodzi o osoby fizyczne, zastosowanie mają zasady szczególne odnoszące się do wynagrodzenia i innego rodzaju majątku, którego dłużnik potrzebuje, aby się utrzymać. Dłużnik może zachować niektóre składniki swojego majątku.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Postępowanie obejmuje cały majątek dłużnika. W terminie jednego tygodnia od dnia wydania postanowienia zezwalającego na restrukturyzację zarządca musi zawiadomić wszystkich znanych wierzycieli o tym postanowieniu. Do zawiadomienia należy dołączyć między innymi wstępny spis inwentarza aktywów i zobowiązań dłużnika. Postępowanie nie skutkuje likwidacją majątku dłużnika, który co do zasady zachowuje kontrolę nad swoim majątkiem. Oznacza to, że w trakcie postępowania może dojść do zmian w zakresie składników jego majątku. Jak wyjaśniono poniżej, zarządca musi udzielić zgody np. w przypadku, gdy dłużnik zamierza wywiązać się z obowiązków powstałych przed wydaniem postanowienia zezwalającego na restrukturyzację przedsiębiorstwa.

W pewnych okolicznościach wszelkie wierzytelności wynikające z umowy zawartej przez dłużnika w toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa za zgodą zarządcy uznaje się za objęte przywilejem ogólnym (allmän förmånsrätt).

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

Postanowienie zatwierdzające restrukturyzację długów musi zawierać plan spłaty wierzycieli. Termin realizacji planu spłaty wynosi pięć lat, chyba że istnieją istotne podstawy wyznaczenia krótszego terminu. Termin realizacji planu spłaty rozpoczyna bieg w dniu wydania postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację. Dłużnik rozpoczyna spłatę długów od dnia wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, przy czym okres, którego dotyczy postanowienie o wszczęciu postępowania, musi zwykle zostać odliczony od okresu wyznaczonego na realizację planu spłaty.

Wysokość kwoty, którą dłużnik musi zapłacić, ustala się w następujący sposób: proces restrukturyzacji długów obejmuje wszystkie składniki majątku dłużnika i całość jego dochodów po odliczeniu środków, których dłużnik i członkowie jego rodziny potrzebują, aby pokryć swoje koszty utrzymania. Z procesu restrukturyzacji długów można również wyłączyć kwotę niezbędną do zaspokojenia wierzytelności nieobjętej tym procesem.

Jeżeli po wydaniu postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację długów sytuacja finansowa dłużnika znacznie się poprawi ze względu na nieprzewidziane okoliczności, wierzyciele i dłużnik mogą wystąpić o zmianę treści tego postanowienia.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

W przypadku restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa należy sporządzić plan spłaty wierzytelności. Plan spłaty wierzycieli realizuje się przez trzy lata. Termin realizacji tego planu rozpoczyna bieg w dniu wydania postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację. Dłużnik rozpoczyna spłatę długów od dnia wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, przy czym okres, którego dotyczy postanowienie o wszczęciu postępowania, musi zwykle zostać odliczony od okresu wyznaczonego na realizację planu spłaty.

Wysokość kwoty, którą dłużnik musi zapłacić, ustala się w następujący sposób: proces restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa obejmuje wszystkie składniki majątku dłużnika i całość jego dochodów po odliczeniu środków, których dłużnik i członkowie jego rodziny potrzebują, aby pokryć swoje koszty utrzymania. Z procesu restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa można również wyłączyć kwotę niezbędną do zaspokojenia wierzytelności nieobjętej tym procesem.

Jeżeli po wydaniu postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację długów przedsiębiorstwa sytuacja finansowa dłużnika znacznie się poprawi, wierzyciele i dłużnik mogą wystąpić o zmianę treści tego postanowienia.

4 Jakie uprawnienia przysługują odpowiednio dłużnikowi i zarządcy?

UPADŁOŚĆ

Po wydaniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości dłużnik traci kontrolę nad wszystkimi składnikami majątku wchodzącymi w skład masy upadłości. Dłużnik nie może zaciągać żadnych zobowiązań, które mogłyby wchodzić w zakres postępowania upadłościowego. Od zasady tej istnieją pewne wyjątki. W toku postępowania upadłościowego masę upadłości reprezentuje syndyk (förvaltare), którego powołuje sąd rejonowy. Syndyk musi dysponować wiedzą fachową i doświadczeniem niezbędnymi do wywiązywania się z powierzonych mu obowiązków oraz posiadać inne cechy odpowiednie dla pełnionej przez siebie funkcji. Na syndyka nie może zostać powołany pracownik sądu. Syndykiem nie może być również osoba, która posiada konflikt interesów w danej sprawie.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Zarządca (rekonstruktör) musi dysponować wiedzą fachową i doświadczeniem niezbędnymi do wywiązywania się z powierzonych mu obowiązków oraz posiadać inne cechy odpowiednie dla pełnionej przez siebie funkcji. Zarządca musi cieszyć się zaufaniem wierzycieli. Zarządca może zasięgać opinii biegłych.

Zarządca najpierw bada, czy działalność dłużnika możew całości lub w części, być kontynuowana, a jeżeli tak – w jaki sposób można to osiągnąć. Następnie zarządca pomaga dłużnikowi w opracowaniu planu reorganizacji, obejmującego środki niezbędne do zaradzenia trudnościom finansowym dłużnika i zapewnienia kontynuacji, w całości lub w części, jego działalności. Plan musi zostać zaakceptowany przez wierzycieli oraz przez wszystkie podmioty, które mają udział kapitałowy w przedsiębiorstwie dłużnika.

Dłużnik jest zobowiązany przekazać zarządcy wszystkie informacje na temat swojej sytuacji finansowej, które mogą mieć znaczenie dla restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Dłużnik musi stosować się do poleceń zarządcy dotyczących sposobu zarządzania przedsiębiorstwem. Dłużnik nie może dokonywać określonych czynności prawnych bez zgody zarządcy. Dłużnik zachowuje kontrolę nad swoim majątkiem. Dłużnik nie może dokonywać niektórych czynności prawnych bez zgody zarządcy. Należą do nich spłata długów powstałych przed wydaniem postanowienia, zaciąganie nowych zobowiązań oraz przeniesienie własności lub obciążenie zastawem majątku mającego istotne znaczenie dla działalności dłużnika. Jeżeli dłużnik nie przestrzega tych obowiązków, to zarządca może wystąpić o unieważnienie czynności prawnej.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

W tym postępowaniu nie ustanawia się syndyka. W toku tego postępowania dłużnik zachowuje kontrolę nad swoim majątkiem.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

W tym postępowaniu nie ustanawia się syndyka. Podczas restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa dłużnik zachowuje kontrolę nad swoim majątkiem.

5 Jakie przesłanki muszą zostać spełnione, aby można było dokonać potrącenia wierzytelności?

UPADŁOŚĆ

Wierzyciel posiadający wobec dłużnika wierzytelność, którą można zgłosić w toku postępowania upadłościowego, może potrącić tę wierzytelności z wierzytelnością, którą dłużnik posiadał względem wierzyciela w chwili wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Zasada ta nie ma zastosowania, jeżeli możliwość dokonania potrącenia została wyłączona z uwagi na charakter przedmiotowych wierzytelności. Istnieją również zasady szczególne mające zastosowanie do wierzytelności warunkowych. Istnieją również wyjątki dotyczące między innymi niedawno nabytych wierzytelności (w dużej mierze pokrywające się z przepisami w zakresie zwrotu majątku do masy upadłości).

Jeżeli chodzi o rynki finansowe, zastosowanie mają przepisy szczególne, zgodnie z którymi postanowienia umów o potrącaniu zobowiązań i podobnych porozumień dotyczących m.in. instrumentów finansowych będą wiążące dla masy upadłości i dla tych wierzycieli.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Każdy, kto posiadał wierzytelność wobec dłużnika w chwili wydania postanowienia o restrukturyzacji przedsiębiorstwa, może potrącić tę wierzytelność z wierzytelnością, którą dłużnik posiadał według niego w danym momencie, nawet jeżeli wierzytelność ta nie stała się jeszcze wymagalna. Zasada ta nie ma zastosowania, jeżeli możliwość dokonania potrącenia została wyłączona z uwagi na charakter przedmiotowych wierzytelności lub z innych względów przewidzianych w przepisach ustawy o restrukturyzacji przedsiębiorstw. Istnieją również wyjątki dotyczące między innymi niedawno nabytych wierzytelności (w dużej mierze pokrywające się z przepisami w zakresie zwrotu płatności).

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

W Szwecji nie ustanowiono żadnych przepisów szczególnych dotyczących dokonywania potrąceń.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

W Szwecji nie ustanowiono żadnych przepisów szczególnych dotyczących dokonywania potrąceń.

6 Jaki skutek wywiera postępowanie upadłościowe na obowiązujące umowy, których stroną jest dłużnik?

UPADŁOŚĆ

Ustawa o upadłości nie zawiera przepisów ogólnych określających, czy umowy zawarte przez dłużnika są wiążące dla masy upadłości. Co do zasady masę upadłości traktuje się jak niezależną osobę prawną. W związku z tym wyłączona jest odpowiedzialność z tytułu jakichkolwiek zobowiązań wynikających z takich umów. W imieniu masy upadłości można wykonać umowy zawarte przez dłużnika, jeżeli wykonanie tych umów ułatwi przeprowadzenie likwidacji masy upadłości. Możliwość wykonania umów jest zazwyczaj uzależniona od uzyskania zgody drugiej strony.

W innych aktach prawnych, takich jak ustawa o sprzedaży (köplagen) i ustawa o obrocie instrumentami finansowymi (lagen om handel med finansiella instrument), przewidziano przepisy szczególne w tym zakresie. Zgodnie z ustawą o sprzedaży w imieniu masy upadłości można podjąć decyzję o wykonaniu umowy, jeżeli jedna ze stron została postawiona w stan upadłości. Druga strona może zwrócić się do syndyka/zarządcy masy upadłości o poinformowanie jej o zamiarze wykonania umowy z odpowiednim wyprzedzeniem.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Po złożeniu wniosku o wszczęcie restrukturyzacji przedsiębiorstwa druga strona umowy zawartej z dłużnikiem nie może rozwiązać umowy z powodu opóźnienia w płatności lub w spełnieniu świadczenia w innym zakresie, jeżeli opóźnienie nastąpiło lub może nastąpić przed wydaniem postanowienia w sprawie restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Dłużnik może, za zgodą zarządcy, zażądać wykonania umowy. Na wniosek drugiej strony dłużnik musi z odpowiednim wyprzedzeniem poinformować ją o tym, czy planuje wykonać umowę. W przypadku podjęcia decyzji o wykonaniu umowy sposób jej wykonania regulują zasady szczególne. W pewnych okolicznościach druga strona może uzyskać zabezpieczenie wykonania umowy przez dłużnika. Drugiej stronie przysługuje również prawo do rozwiązania umowy, jeżeli dłużnik nie wykona zobowiązania. Przepisy szczególne dotyczące między innymi umów o pracę i instrumentów finansowych zawarte są w ustawie o sprzedaży.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

W Szwecji nie przyjęto zasad szczególnych dotyczących wpływu restrukturyzacji długów na obowiązujące umowy.

Zob. również odpowiedź na pytanie „Jakie są przesłanki oraz skutki zakończenia postępowania upadłościowego?”.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

W Szwecji nie przyjęto zasad szczególnych dotyczących wpływu restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa na obowiązujące umowy.

Zob. również odpowiedź na pytanie „Jakie są przesłanki oraz skutki zakończenia postępowania upadłościowego?”.

7 Jaki skutek wywiera postępowanie upadłościowe na postępowania wszczęte przez poszczególnych wierzycieli (z wyłączeniem zawisłych spraw sądowych)?

UPADŁOŚĆ

Po wydaniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości składniki majątku wchodzące w skład masy upadłości zasadniczo nie mogą już zostać zajęte (utmäta) na potrzeby wyegzekwowania jakichkolwiek wierzytelności od dłużnika. Zakaz zajęcia składników majątku wchodzących w skład masy upadłości obowiązuje automatycznie od chwili wszczęcia postępowania upadłościowego. Od zasady tej istnieją pewne wyjątki dotyczące wierzytelności o określonym poziomie uprzywilejowania. Każde zajęcie (utmätning) dokonane z naruszeniem tego zakazu jest nieważne. Dany składnik majątku może podlegać zajęciu niezależnie od wszczęcia postępowania upadłościowego, jeżeli w celu zaspokojenia wierzytelności na tym składniku majątku ustanowiono zastaw (panträtt).

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Dopóki postępowanie w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa pozostaje w toku, przeciwko dłużnikowi nie można dokonać żadnego zajęcia ani zastosować żadnego środka egzekucyjnego przewidzianego w kodeksie postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel nie może również dokonać likwidacji składników majątku dłużnika, na przykład poprzez sprzedaż zastawionego majątku. Od tej zasady istnieją pewne wyjątki dotyczące np. sytuacji, w której na rzecz wierzyciela ustanowiono zastaw lub w której wierzyciel posiada prawo zatrzymania (retentionsrätt) przyznane mu w celu dochodzenia zaspokojenia wierzytelności. W tym kontekście nie dopuszcza się możliwości skorzystania ze wsparcia przewidzianego w ustawie o umowach sprzedaży zawieranych między przedsiębiorcami (lagen om avbetalningsköp mellan näringsidkare m.fl.) (1978:599). W toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa nie dopuszcza się możliwości wydania postanowienia o zastosowaniu środka zabezpieczającego (kvarstad) ani postanowienia o ustanowieniu zastawu (betalningsäkring).

W toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa wniosek wierzyciela o ogłoszenie upadłości dłużnika podlega zawieszeniu, jeżeli dłużnik zwróci się z takim wnioskiem i nie występują szczególne podstawy, aby przypuszczać, że prawa wierzyciela są poważnie zagrożone.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

Po ogłoszeniu upadłości dłużnika wniosek o dokonanie restrukturyzacji długów staje się bezzasadny.

Jeżeli sąd wyrazi zgodę na przeprowadzenie posiedzenia w sprawie planu w ramach restrukturyzacji przedsiębiorstwa po tym, jak dłużnik złoży wniosek o restrukturyzację długów, postępowanie w tym przedmiocie zawiesza się. W przypadku wydania postanowienia zezwalającego na restrukturyzację przedsiębiorstwa wniosek o restrukturyzację długów staje się bezzasadny.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

Po ogłoszeniu upadłości dłużnika wniosek o dokonanie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa staje się bezzasadny.

Jeżeli sąd wyrazi zgodę na przeprowadzenie posiedzenia w sprawie planu w ramach restrukturyzacji przedsiębiorstwa po tym, jak dłużnik złoży wniosek o restrukturyzację długów przedsiębiorstwa, postępowanie w tym przedmiocie zawiesza się. W przypadku przyjęcia planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa wniosek o restrukturyzację długów przedsiębiorstwa staje się bezzasadny.

8 Jaki skutek wywiera postępowanie upadłościowe na dalsze rozpoznanie sprawy sądowej zawisłej w momencie wszczęcia postępowania upadłościowego?

UPADŁOŚĆ

Jeżeli zajęcia dokonano przed wydaniem postanowienia o ogłoszeniu upadłości, postępowanie egzekucyjne może co do zasady toczyć się niezależnie od postępowania upadłościowego. Od zasady tej istnieją pewne wyjątki.

Jeżeli między dłużnikiem a inną stroną toczy się postępowanie sądowe dotyczące majątku wchodzącego w skład masy upadłości, syndyk masy upadłości może wstąpić do postępowania w miejsce dłużnika. Jeżeli syndyk masy upadłości nie wstąpi do postępowania w miejsce dłużnika, majątek ten uznaje się za niewchodzący w skład masy upadłości. Jeżeli przeciwko dłużnikowi wytoczono powództwo dotyczące wierzytelności, której można dochodzić w postępowaniu upadłościowym, syndyk masy upadłości może wstąpić do postępowania obok dłużnika. Postępowanie to regulują dalsze przepisy.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

W toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa egzekucja wierzytelności jest zasadniczo zakazana, ale zakaz ten nie wstrzymuje sporu sądowego będącego w toku między dłużnikiem a osobą trzecią ani nie uniemożliwia rozstrzygnięcia tego sporu.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

Zob. odpowiedź na pytanie „Jaki skutek wywiera postępowanie upadłościowe na postępowania wszczęte przez poszczególnych wierzycieli?”.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

Zob. odpowiedź na pytanie „Jaki skutek wywiera postępowanie upadłościowe na postępowania wszczęte przez poszczególnych wierzycieli?”.

9 Czym charakteryzuje się co do zasady udział wierzycieli w postępowaniu upadłościowym?

UPADŁOŚĆ

Wierzyciele nie pełnią żadnej formalnej funkcji w postępowaniu upadłościowym. W ważniejszych kwestiach, w braku przepisów stanowiących inaczej, syndyk musi jednak zasięgnąć opinii wierzycieli, na których postępowanie to wywiera największy wpływ. Wierzyciele są również uprawnieni do uzyskiwania informacji od syndyka oraz na przykład do bycia obecnym na spotkaniu, podczas którego odbiera się przyrzeczenie. Wierzyciel może wystąpić o powołanie nadzorcy (granskningsman), który będzie nadzorował zarządzanie masą upadłości w imieniu wierzyciela.

Zob. również odpowiedź na pytanie „Jakie zasady obowiązują przy zgłaszaniu, weryfikacji i uznaniu wierzytelności?”.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Jeżeli sąd przychyli się do wniosku o przeprowadzenie restrukturyzacji przedsiębiorstwa, musi wyznaczyć termin zwołania zgromadzenia wierzycieli, które odbywa się w sądzie. Zgromadzenie to należy zwołać w terminie trzech tygodni od dnia wydania postanowienia o restrukturyzacji przedsiębiorstwa lub w dłuższym terminie, jeżeli okaże się to konieczne.

Na posiedzeniu zgromadzenia wierzycieli wierzyciele muszą mieć możliwość wyrażenia swoich opinii w kwestii tego, czy należy kontynuować restrukturyzację przedsiębiorstwa. Na wniosek jednego z wierzycieli sąd musi w trakcie takiego posiedzenia wybrać wierzycieli, którzy wejdą w skład specjalnego komitetu. W skład komitetu może wchodzić maksymalnie trzech wierzycieli. W niektórych przypadkach pracownikom przysługuje również prawo do powołania swojego przedstawiciela jako dodatkowego członka komitetu. W szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd może powołać dodatkowych członków komitetu. W przypadku braku przepisów stanowiących inaczej, zarządca musi zasięgać opinii zgromadzenia wierzycieli w istotnych kwestiach.

Wierzyciele, których wierzytelności powstały przed wydaniem postanowienia zezwalającego na restrukturyzację przedsiębiorstwa, mają obowiązek uczestniczyć w posiedzeniu w sprawie planu, o ile plan restrukturyzacji ma bezpośredni wpływ na ich wierzytelności. Dotyczy to na przykład sytuacji, w której złożono wniosek o ograniczenie wierzytelności. Następnie wierzyciele głosują nad przyjęciem planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa w ramach zgromadzenia wierzycieli przed sądem.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

Wierzyciele są zobowiązani do zgłoszenia swoich wierzytelności. Zob. odpowiedź na pytanie „Jakie zasady obowiązują przy zgłaszaniu, weryfikacji i uznaniu wierzytelności?”.

Wierzyciel może wystąpić z wnioskiem o unieważnienie lub zmianę postanowienia o restrukturyzacji długów.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

Wierzyciele są zobowiązani do zgłoszenia swoich wierzytelności. Zob. odpowiedź na pytanie „Jakie zasady obowiązują przy zgłaszaniu, weryfikacji i uznaniu wierzytelności?”.

Wierzyciel może wystąpić z wnioskiem o unieważnienie lub zmianę postanowienia o restrukturyzacji długów.

10 W jaki sposób zarządca może wykorzystać aktywa masy upadłości dłużnika lub nimi rozporządzać?

UPADŁOŚĆ

W toku postępowania upadłościowego składniki majątku tworzą masę upadłości, którą zarządza się w sposób korzystny dla wierzycieli (zob. powyżej). Masą upadłości zarządza jeden syndyk lub większa ich liczba. Co do zasady składniki majątku wchodzące w skład masy upadłości należy możliwie jak najszybciej sprzedać. Jeżeli dłużnik prowadził działalność gospodarczą, syndyk może – na określonych warunkach – kontynuować tę działalność w imieniu masy upadłości.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

W toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa dłużnik nie traci kontroli nad składnikami swojego majątku.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

W tym postępowaniu nie ustanawia się syndyka.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

W tym postępowaniu nie ustanawia się syndyka.

11 Jakie wierzytelności mogą być zgłoszone do masy upadłości dłużnika oraz w jaki sposób traktuje się roszczenia powstałe po wszczęciu postępowania upadłościowego?

UPADŁOŚĆ

Postępowania upadłościowe w Szwecji można podzielić na dwie kategorie: postępowania upadłościowe nieobejmujące procedury weryfikacji wierzytelności oraz postępowania upadłościowe obejmujące tę procedurę. Weryfikacji wierzytelności nie przeprowadza się, chyba że zostanie stwierdzona taka konieczność. Wynika to z faktu, że wierzyciele, którzy nie posiadają uprzywilejowanej wierzytelności, zazwyczaj nie otrzymają żadnych środków w przypadku ogłoszenia upadłości. Sąd rejonowy może, na wniosek syndyka, zarządzić weryfikację wierzytelności. Sąd podejmie taką decyzję, jeżeli można przyjąć, iż wierzytelności nieuprzywilejowane będą mogły zostać w pewnym stopniu zaspokojone w rezultacie podziału masy upadłości w toku postępowania upadłościowego. Jeżeli zostanie stwierdzone, że należy przeprowadzić procedurę weryfikacji wierzytelności, wierzytelności, które można zgłosić w postępowaniu upadłościowym, muszą zasadniczo zostać zweryfikowane, aby wierzyciel mógł otrzymać jakąkolwiek spłatę w rezultacie podziału masy upadłości. Należy również dowieść prawa do uprzywilejowanego traktowania. Jeżeli jednak wierzyciel ma prawo zastawu lub zatrzymania danego składnika majątku, nie ma konieczności przeprowadzenia weryfikacji wierzytelności, aby wierzyciel był uprawniony do płatności za dany składnik majątku.

Fakt, że dłużnik traci kontrolę nad składnikami swojego majątku, oznacza, że nie może zaciągać żadnych zobowiązań, które mogłyby zostać zgłoszone w toku upadłości. Jeżeli dłużnik podejmie jakiekolwiek zobowiązania po wszczęciu postępowania upadłościowego, zobowiązań takich zasadniczo nie można weryfikować w toku postępowania upadłościowego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dłużnik może w niektórych przypadkach odzyskać kontrolę nad określonym składnikiem majątku, jeżeli syndyk wyraźnie zrzeknie się prawa do tego składnika majątku.

Syndyk reprezentujący masę upadłości może przejąć określone prawa i zobowiązania w imieniu tej masy, na przykład zawierając umowę. Takie prawa i zobowiązania dają podstawy do dochodzenia roszczeń wobec samej masy upadłości (massafordringar). Co do zasady roszczenia wobec samej masy upadłości są uprzywilejowane względem zwykłych roszczeń, których dochodzi się w toku postępowania upadłościowego (konkursfordringar). Wynagrodzenie syndyka i inne podobne wierzytelności (tzw. koszty postępowania upadłościowego – konkurskostnader) muszą jednak zostać pokryte z masy upadłości przed wszelkimi innymi długami zaciągniętymi w imieniu masy upadłości. W przypadku braku możliwości pokrycia kosztów postępowania upadłościowego z masy upadłości koszty takie pokrywa państwo. Co do zasady wierzytelności zgłaszane w toku postępowania upadłościowego zaspokaja się wyłącznie po pokryciu kosztów postępowania upadłościowego i zaspokojeniu wierzytelności wobec samej masy upadłości.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

W Szwecji nie ustanowiono żadnych przepisów ogólnych regulujących kwestie związane ze zgłaszaniem wierzytelności w przypadku restrukturyzacji przedsiębiorstwa. W toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa sąd może jednak – na wniosek dłużnika – wyrazić zgodę na przeprowadzenie posiedzenia w sprawie planu (planförhandling). Wierzyciel może w niektórych przypadkach być zmuszony do zgłoszenia swoich wierzytelności w toku takiego posiedzenia (zob. poniżej). W posiedzeniu w sprawie planu uczestniczą wyłącznie wierzyciele, których wierzytelności powstały przed wydaniem postanowienia o restrukturyzacji przedsiębiorstwa. W posiedzeniu takim uczestniczą jednak wyłącznie wierzyciele, na których plan restrukturyzacji przedsiębiorstwa ma bezpośredni wpływ. Do planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa należy dołączyć wykaz składników majątku i zobowiązań masy upadłości. Jeżeli dana osoba posiada wierzytelność, która nie została wpisana do spisu inwentarza składników majątku wchodzących w skład masy upadłości lub która nie została ujawniona w międzyczasie, i wyraża gotowość uczestniczenia w posiedzeniu, powinna zgłosić zarządcy swoją wierzytelność na piśmie najpóźniej na tydzień przed planowaną datą zwołania posiedzenia w sprawie planu.

Wierzytelności wynikające z umów zawartych przez dłużnika za zgodą zarządcy w toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa uznaje się za objęte przywilejem ogólnym. Przywilej ogólny przestaje obowiązywać w przypadku przyjęcia planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Jeżeli plan restrukturyzacji nie zostanie przyjęty, przywilej ten przestaje obowiązywać po upływie trzech miesięcy od unieważnienia restrukturyzacji przedsiębiorstwa, o ile w tym okresie nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika.

Wierzytelności uwzględnione w przyjętym planie restrukturyzacji przedsiębiorstwa, które stanowią nowe finansowanie zgodnie z przepisami ustawy o restrukturyzacji przedsiębiorstw (Lagen om företagsrekonstruktion), są wierzytelnościami uprzywilejowanymi w zakresie określonym w planie i przez okres w nim przewidziany. Poniżej przedstawiono procedurę opracowania planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

Co do zasady restrukturyzacja długów obejmuje wszystkie wierzytelności pieniężne wobec dłużnika, które stały się wymagalne przed datą ogłoszenia postanowienia o wszczęciu postępowania. Dlatego też wierzyciele powinni zgłosić wszelkie wierzytelności, które powstały przed datą wydania postanowienia o wszczęciu postępowania i które są objęte procesem restrukturyzacji długów, ponieważ w przeciwnym razie istnieje ryzyko, że dłużnik zostanie zwolniony z obowiązku spłaty zaciągniętego przez siebie długu (zob. odpowiedź na pytanie „Jakie są przesłanki oraz skutki zakończenia postępowania upadłościowego?”).

Restrukturyzacja długów nie obejmuje jednak następujących rodzajów wierzytelności:

wierzytelności z tytułu świadczeń alimentacyjnych na rzecz członków rodziny, o ile Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Försäkringskassan) lub zagraniczny podmiot publiczny nie przejął prawa uprawnionego do dochodzenia świadczeń alimentacyjnych;
wierzytelności, w odniesieniu do których wierzyciel ma prawo zastawu lub inne prawo przywileju zgodnie z § 6 lub 7 ustawy o uprzywilejowaniu wierzytelności (förmånsrattslagen (1970:979)), lub prawo zatrzymania, pod warunkiem że zabezpieczenie jest wystarczające do zaspokojenia wierzytelności;
wierzytelności, w odniesieniu do których wierzyciel uzyskał prawo przywileju zgodnie z § 8 ustawy o uprzywilejowaniu wierzytelności przed ogłoszeniem postanowienia o wszczęciu postępowania w odniesieniu do majątku, z którego dana wierzytelność miała zostać zaspokojona;
wierzytelności, które nie stały się jeszcze wymagalne i które są uzależnione od spełnienia świadczenia przez wierzyciela; lub
wierzytelności spornych.

Jeżeli wierzytelność jest warunkowa, jej kwota nie została ustalona lub nie stała się ona jeszcze wymagalna, można przyjąć, że taka wierzytelność nie powinna zostać objęta restrukturyzacją długów. Jeżeli można przyjąć, że wierzytelność jest bezpodstawna, wierzytelność taka musi zostać wyłączona z zakresu restrukturyzacji długów.

Wierzytelności, które powstały po ogłoszeniu postanowienia o wszczęciu postępowania, nie są objęte restrukturyzacją długów.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

Co do zasady restrukturyzacja długów przedsiębiorstwa obejmuje wszystkie wierzytelności pieniężne wobec dłużnika, które stały się wymagalne przed datą ogłoszenia postanowienia o wszczęciu postępowania. Dlatego też wierzyciele powinni zgłosić wszelkie wierzytelności, które powstały przed datą wydania postanowienia o wszczęciu postępowania i które są objęte procesem restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa, ponieważ w przeciwnym razie istnieje ryzyko, że dłużnik zostanie zwolniony z obowiązku spłaty zaciągniętego przez siebie długu (zob. odpowiedź na pytanie „Jakie są przesłanki oraz skutki zakończenia postępowania upadłościowego?”).

Restrukturyzacja długów przedsiębiorstwa nie obejmuje jednak następujących rodzajów wierzytelności:

wierzytelności z tytułu świadczeń alimentacyjnych na rzecz członków rodziny, o ile Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Försäkringskassan) lub zagraniczny podmiot publiczny nie przejął prawa uprawnionego do dochodzenia świadczeń alimentacyjnych;
wierzytelności uprzywilejowanych zgodnie z § 5 ustawy o uprzywilejowaniu wierzytelności (1970:979), pod warunkiem że zabezpieczenie jest wystarczające do zaspokojenia wierzytelności;
wierzytelności uprzywilejowanych zgodnie z § 6 lub 7 ustawy o uprzywilejowaniu wierzytelności, lub wierzytelności, którym towarzyszy prawo zatrzymania, pod warunkiem że zabezpieczenie jest wystarczające do zaspokojenia wierzytelności;
wierzytelności, które stały się uprzywilejowane zgodnie z § 8 ustawy o uprzywilejowaniu wierzytelności przed ogłoszeniem postanowienia o wszczęciu postępowania w odniesieniu do majątku, z którego dana wierzytelność miała zostać zaspokojona;
wierzytelności, które nie stały się jeszcze wymagalne i które są uzależnione od spełnienia świadczenia przez wierzyciela; lub
wierzytelności spornych.

Jeżeli wierzytelność jest warunkowa, jej kwota nie została ustalona lub nie stała się ona jeszcze wymagalna, można przyjąć, że taka wierzytelność nie powinna zostać objęta restrukturyzacją długów przedsiębiorstwa. Jeżeli można przyjąć, że wierzytelność jest bezpodstawna, wierzytelność taka musi zostać wyłączona z zakresu restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa.

Wierzytelności, które powstały po ogłoszeniu postanowienia o wszczęciu postępowania, nie są objęte restrukturyzacją długów przedsiębiorstwa.

12 Jakie zasady obowiązują przy zgłaszaniu, weryfikacji i uznaniu wierzytelności?

UPADŁOŚĆ

W postępowaniu upadłościowym można co do zasady zgłosić wyłącznie te wierzytelności, które powstały przed datą wydania postanowienia o wszczęciu postępowania upadłościowego. Wierzytelność może zostać zgłoszona w postępowaniu upadłościowym nawet jeśli jest warunkowa lub nie stała się jeszcze wymagalna.

W postępowaniach, w których nie przeprowadza się weryfikacji wierzytelności, wierzyciel nie jest zobowiązany do zgłoszenia swoich wierzytelności w żaden określony sposób. W postępowaniu upadłościowym bez weryfikacji wierzytelności syndyk musi z urzędu zapewnić proporcjonalne zaspokojenie wszystkich wierzytelności uprzywilejowanych przy podziale masy upadłości. Zasadniczo nic nie uniemożliwia wierzycielowi zgłoszenia swojej wierzytelności w nieformalny sposób przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu wobec zaproponowanego podziału masy upadłości.

Jeżeli można przyjąć, że składniki majątku są wystarczające do zaspokojenia wierzycieli innych niż wierzyciele uprzywilejowani, konieczne jest przeprowadzenie weryfikacji wierzytelności (zob. powyżej odnośnie do weryfikacji wierzytelności). Jeżeli sąd rejonowy postanowi o przeprowadzeniu weryfikacji wierzytelności, wyznaczy termin wynoszący od czterech do dziesięciu tygodni na przedstawienie dowodów. Postanowienie wzywające do weryfikacji wierzytelności podlega ogłoszeniu. Wierzyciele muszą zgłosić swoje wierzytelności na piśmie w wyznaczonym terminie. Jeżeli wierzyciel ma prawo zastawu lub zatrzymania danego składnika majątku, nie ma konieczności przeprowadzenia weryfikacji wierzytelności w ramach tej procedury, aby wierzyciel otrzymał płatność z masy upadłości. W przypadku przeprowadzenia procedury weryfikacji wierzytelności każdy wierzyciel, który chce zgłosić wierzytelność lub skorzystać z prawa przywileju po upływie terminu na zgłoszenie wierzytelności, może przedłożyć dowód na piśmie ex post (efterbevakning). Należy to zrobić najpóźniej w dniu, w którym syndyk przedstawi plan podziału masy upadłości, tj. przed wniesieniem tego planu do sądu i przed jego ogłoszeniem. Jeżeli wierzyciel nie przedstawi dowodu potwierdzającego przysługującą mu wierzytelność, traci możliwość otrzymania płatności z majątku objętego postanowieniem o podziale masy upadłości. W takim przypadku wierzyciel będzie mógł co do zasady otrzymać płatność z tytułu swojej wierzytelności wyłącznie wówczas, gdy pojawią się dodatkowe środki (podział ex post – efterutdelning).

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Jak wskazano powyżej, wierzyciele nie mają ogólnego obowiązku zgłaszania wierzytelności w przypadku restrukturyzacji przedsiębiorstwa, ale może być konieczne zgłoszenie wierzytelności przez wierzyciela podczas posiedzenia w sprawie planu, jeśli zarządca nie podjął tej kwestii z własnej inicjatywy.

Na potrzeby posiedzenia w sprawie planu dłużnik musi sporządzić plan restrukturyzacji przy wsparciu zarządcy. Plan może zawierać propozycje spłaty zadłużenia poprzez umorzenie wierzytelności wierzycieli lub zmianę warunków spłaty.

Do planu restrukturyzacji należy dołączyć wykaz składników majątku i zobowiązań masy upadłości sporządzony przez zarządcę. W wykazie należy między innymi wskazać, czy wierzycielowi przysługuje prawo przywileju, a jeśli tak, to na jakiej podstawie. W planie restrukturyzacji przedsiębiorstwa należy dokonać podziału wierzycieli, udziałowców/akcjonariuszy i innych osób posiadających udziały w majątku dłużnika (strony zainteresowane) na grupy, biorąc pod uwagę uprzywilejowanie wierzytelności i stopień pierwszeństwa ich zaspokojenia. W posiedzeniu w sprawie planu uczestniczą wyłącznie wierzyciele, których wierzytelności powstały przed wydaniem postanowienia o restrukturyzacji przedsiębiorstwa i na których plan restrukturyzacji ma bezpośredni wpływ – na przykład dlatego, że proponuje się redukcję ich wierzytelności.

Jeżeli wniosek o posiedzenie w sprawie planu uznaje się za dopuszczalny, sąd niezwłocznie wydaje odnośne postanowienie. Jednocześnie sąd wyznacza termin posiedzenia z udziałem zainteresowanych stron w sądzie (posiedzenie w sprawie planu), wzywa strony na to posiedzenie oraz publikuje postanowienie. W trakcie posiedzenia w sprawie planu sąd ma obowiązek zbadać wybór zainteresowanych stron i ich podział na grupy. Sąd ma wówczas możliwość zmiany wyboru stron i podziału na grupy. Następnie zainteresowane strony przeprowadzają głosowanie nad planem restrukturyzacyjnym.

Przed posiedzeniem w sprawie planu zarządca, dłużnik i zainteresowane strony, na przykład wierzyciele, mają możliwość zgłoszenia sprzeciwu wobec wierzytelności objętej planem restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Sprzeciwy należy zgłaszać na piśmie zarządcy w możliwie najwcześniejszym terminie, a w każdym razie przed przystąpieniem do głosowania w sprawie planu na posiedzeniu.

Sprzeciw zgłoszony wobec wierzytelności lub prawa nie uniemożliwia zainteresowanej stronie udziału w głosowaniu dotyczącym tej wierzytelności lub tego prawa. Jeżeli wynik głosowania zależy od tego, czy sąd uwzględni sprzeciw, podczas posiedzenia sąd bada sporną kwestię i podejmuje próbę doprowadzenia do ugody. Jeżeli nie uda się doprowadzić do ugody, sąd rozpatruje sprzeciwy.

Plan restrukturyzacji przedsiębiorstwa uznaje się za przyjęty przez zainteresowane strony, jeżeli w każdej grupie co najmniej dwie trzecie głosujących wyraziło na niego zgodę, a ich wierzytelności lub prawa stanowią co najmniej dwie trzecie wierzytelności lub praw, do których przysługują prawa głosu. W przypadku przyjęcia planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa sąd go zatwierdza, o ile nie ma ku temu żadnych przeszkód. W pewnych szczególnych okolicznościach sąd może zatwierdzić plan restrukturyzacji przedsiębiorstwa, nawet jeśli nie został on przyjęty przez zainteresowane strony.

Zatwierdzony plan restrukturyzacji przedsiębiorstwa jest wiążący dla dłużnika i wszystkich zainteresowanych stron, a także dla drugiej strony umowy zawartej z dłużnikiem w sprawie nowego finansowania.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

W przypadku wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów stosowne zawiadomienie musi zostać niezwłocznie ogłoszone w dzienniku urzędowym (Post-och Inrikes Tidningar). Zawiadomienie takie musi również zostać przesłane znanym wierzycielom w terminie jednego tygodnia od daty jego ogłoszenia. W zawiadomieniach takich należy wezwać wierzycieli m.in. do przedstawienia ich roszczeń względem dłużnika, zazwyczaj na piśmie, w terminie jednego miesiąca od daty ogłoszenia zawiadomienia, podając szczegółowe informacje na temat tych roszczeń oraz wszelkie inne informacje istotne dla oceny stanu faktycznego danej sprawy, a także szczegółów rachunku bankowego, na który należy dokonywać płatności w toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów.

Po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania i zgromadzeniu dostatecznej ilości informacji sporządza się plan restrukturyzacji długów. Plan ten przekazuje się wszystkim znanym wierzycielom, których wierzytelności zostały nim objęte, zapraszając ich do zgłaszania uwag w wyznaczonym terminie. Nieprzekazanie uwag przez wierzyciela nie uniemożliwia wydania postanowienia zatwierdzającego plan restrukturyzacji długów.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

Po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania i zgromadzeniu dostatecznej ilości informacji sporządza się plan restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa. Plan ten przekazuje się wszystkim znanym wierzycielom, których wierzytelności zostały nim objęte, zapraszając ich do zgłaszania uwag w wyznaczonym terminie. Nieprzekazanie uwag przez wierzyciela nie uniemożliwia wydania postanowienia zatwierdzającego plan restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa.

13 Jakie zasady obowiązują przy podziale funduszów masy upadłości? W jaki sposób ustala się hierarchę roszczeń i praw wierzycieli?

UPADŁOŚĆ

Jeżeli składniki majątku objęte masą upadłości są niewystarczające do pokrycia kosztów upadłości i długów zaciągniętych na poczet masy upadłości, postępowanie upadłościowe należy umorzyć (informacje na temat kosztów upadłości i długów masy upadłościowej przedstawiono powyżej). W przypadku umorzenia postępowania upadłościowego (avskrivas) zasadniczo nie dokonuje się podziału masy upadłości między wierzycieli.

Jeżeli postępowanie upadłościowe nie zostało umorzone, środki pieniężne wchodzące w skład masy upadłości, które nie zostały wykorzystane do pokrycia kosztów postępowania upadłościowego i długów zaciągniętych w imieniu masy upadłości, dzieli się między wierzycieli. Co do zasady środki pieniężne należy rozdzielić zgodnie z przepisami ustawy o uprzywilejowaniu wierzytelności.

Przepisy ustawy o uprzywilejowaniu wierzytelności regulują kwestie związane z uprawnieniami, jakie wierzyciele posiadają względem innych wierzycieli w przypadku ogłoszenia upadłości dłużnika. Poniżej przedstawiono najistotniejsze informacje na temat przepisów ustawy o uprzywilejowaniu wierzytelności.

Wierzytelności mogą być uprzywilejowane w sposób szczególny albo ogólny. Uprzywilejowanie szczególne dotyczy określonych rodzajów składników majątku (może mieć np. postać prawa zastawu, prawa zatrzymania lub hipoteki (inteckning) ustanowionej na nieruchomości). Uprzywilejowanie ogólne dotyczy wszystkich składników majątku wchodzących w skład masy upadłości dłużnika (takich jak koszty poniesione przez wierzycieli w związku z postawieniem dłużnika w stan upadłości oraz wynagrodzenie zarządcy, jeżeli przed wszczęciem danego postępowania upadłościowego przeprowadzono postępowanie w przedmiocie restrukturyzacji przedsiębiorstwa). Wierzytelności uprzywilejowane szczególnie mają pierwszeństwo przed wierzytelnościami uprzywilejowanymi ogólnie. Wszelkie wierzytelności niebędące wierzytelnościami uprzywilejowanymi zaspokaja się na takich samych zasadach. Można również zawrzeć umowę stanowiącą, że dany wierzyciel będzie uprawniony do zaspokojenia swoich wierzytelności wyłącznie po zaspokojeniu wierzytelności wszystkich innych wierzycieli (wierzytelność podporządkowana, efterställd fordran).

Stopień uprzywilejowania wierzytelności zostaje utrzymany nawet w przypadku jej przeniesienia, zajęcia lub przekazania osobie trzeciej w inny sposób.

Jeżeli dana wierzytelność jest uprzywilejowana szczególnie względem określonego składnika majątku, ale wartość tego składnika majątku okaże się niewystarczająca do jej zaspokojenia, niezaspokojoną część wierzytelności uznaje się za wierzytelność nieuprzywilejowaną.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

W ramach restrukturyzacji przedsiębiorstwa nie dokonuje się podziału masy upadłości, chyba że w planie restrukturyzacji przedsiębiorstwa przewidziano spłatę zadłużenia.

Spłata zadłużenia może na przykład polegać na zmniejszeniu zadłużenia lub zmianie warunków płatności. Plan restrukturyzacji przedsiębiorstwa ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy wierzyciele należący do tej samej grupy są traktowani jednakowo, proporcjonalnie do wysokości ich wierzytelności. Ponieważ zmniejszenie zadłużenia i warunki płatności są poza tym zgodne z postanowieniami planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa, mogą się różnić.

Jeżeli w planie restrukturyzacji przedsiębiorstwa przewidziano spłatę zadłużenia, wierzyciel, którego wierzytelność nie była znana w momencie ustalenia planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa, jest uprawniony jedynie do otrzymania kwoty odpowiadającej kwocie, jaką otrzymałaby grupa wierzycieli, do której ten wierzyciel zostałby przypisany, gdyby był znany.

Wierzyciel, który zaakceptował plan restrukturyzacji przedsiębiorstwa obejmujący spłatę zadłużenia, nie traci swoich praw wobec poręczyciela ani żadnej innej osoby zobowiązanej do spłaty wierzytelności oprócz dłużnika.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

W postanowieniu o zezwoleniu na restrukturyzację długów służba komornicza określa między innymi, które wierzytelności są objęte restrukturyzacją, jaki plan spłaty wierzycieli ma zastosowanie do dłużnika oraz jaka część każdej wierzytelności podlega spłacie.

Wszystkie wierzytelności objęte postępowaniem w przedmiocie restrukturyzacji długów posiadają taki sam stopień uprzywilejowania. Wierzytelność może być jednak traktowana jako wierzytelność o niższym stopniu uprzwilejowania za zgodą danego wierzyciela lub może zostać zaspokojona przed pozostałymi wierzytelnościami, jeżeli kwota masy upadłości podlegająca podziałowi jest niewielka, a podjęcie takiej decyzji jest uzasadnione, biorąc pod uwagę skalę długów i inne okoliczności.

W postanowieniu zatwierdzającym plan restrukturyzacji długów określa się zasady regulujące kwestie związane z zaspokajaniem wierzytelności.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

W postanowieniu o zezwoleniu na restrukturyzację długów przedsiębiorstwa służba komornicza określa między innymi, które wierzytelności są objęte restrukturyzacją, jaki plan spłaty wierzycieli ma zastosowanie do dłużnika oraz jaka część każdej wierzytelności podlega spłacie.

Wszystkie wierzytelności objęte postępowaniem w przedmiocie restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa posiadają taki sam stopień uprzywilejowania. Wierzytelność może być jednak traktowana jako wierzytelność o niższym stopniu uprzwilejowania za zgodą danego wierzyciela lub może zostać zaspokojona przed pozostałymi wierzytelnościami, jeżeli kwota masy upadłości podlegająca podziałowi jest niewielka, a podjęcie takiej decyzji jest uzasadnione, biorąc pod uwagę skalę długów i inne okoliczności.

W postanowieniu zatwierdzającym plan restrukturyzacji długów określa się zasady regulujące kwestie związane z zaspokajaniem wierzytelności.

14 Jakie są przesłanki oraz skutki zakończenia postępowania upadłościowego (w szczególności w drodze układu)?

UPADŁOŚĆ

Jeżeli dłużnik zgadza się na spłatę swojego zadłużenia lub w inny sposób zawarł ugodę z wierzycielami (dobrowolna spłata zadłużenia), sąd wydaje postanowienie o zakończeniu postępowania upadłościowego. Zakończenie postępowania upadłościowego, w którym przeprowadza się procedury weryfikacji wierzytelności, możliwe jest również na podstawie postanowienia o zawarciu ugody z wierzycielami. W przeciwnym razie zakończenie postępowania upadłościowe następuje przez jego umorzenie (jeżeli składniki majątku nie wystarczają na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego i długów masy upadłościowej) lub poprzez podział masy upadłości między wierzycieli.

Ogłoszenie upadłości nie zwalnia osoby fizycznej z obowiązku spłaty długów (w przypadku restrukturyzacji długów obowiązują inne zasady). Niespłacone długi nie podlegają umorzeniu po ogłoszeniu upadłości (nie dotyczy to jednak sytuacji, w której zostały one objęte postanowieniami dobrowolnego porozumienia lub układu z wierzycielami).

W przypadku ogłoszenia upadłości osoby prawnej taka osoba zostaje rozwiązana (przepisy regulujące te kwestie zostały zawarte w ustawodawstwie dotyczącym prawa spółek). Oznacza to, że co do zasady wierzyciele nie mogą dochodzić żadnych niezaspokojonych wierzytelności od osoby prawnej po ogłoszeniu jej upadłości.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

W pewnych okolicznościach sąd wydaje postanowienie o zakończeniu restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Ma to miejsce na przykład w przypadku uznania, że cel restrukturyzacji przedsiębiorstwa osiągnięto albo że jego osiągnięcie nie jest możliwe.

Ponadto sąd postanawia o zakończeniu restrukturyzacji przedsiębiorstwa w ciągu trzech miesięcy od daty wydania postanowienia o restrukturyzacji. Na wniosek dłużnika, zarządcy lub wierzyciela restrukturyzację przedsiębiorstwa można przedłużyć o kolejne trzy miesiące, jeżeli istnieją ku temu szczególne powody. Dalsze przedłużenie restrukturyzacji może nastąpić tylko z wyjątkowych powodów.

Restrukturyzacja przedsiębiorstwa nie może trwać dłużej niż 12 miesięcy, chyba że sąd postanowił wcześniej o przeprowadzeniu posiedzenia w sprawie planu. W takim przypadku restrukturyzacja przedsiębiorstwa musi zakończyć się nie później niż piętnaście miesięcy od daty wydania postanowienia o restrukturyzacji.

Zakończenie restrukturyzacji przedsiębiorstwa powoduje wygaśnięcie ochrony dłużnika przed środkami egzekucyjnymi, takimi jak zajęcie majątku i upadłość. Ochrona wygasa również po upływie 12 miesięcy od wydania postanowienia o restrukturyzacji przedsiębiorstwa, nawet jeśli restrukturyzacja jest w tym czasie nadal w toku.

W przypadku zakończenia restrukturyzacji przedsiębiorstwa przyjęty plan restrukturyzacji przedsiębiorstwa nadal ma zastosowanie. Pozostaje on wiążący dla dłużnika i zainteresowanych stron. Sąd może wydać postanowienie o unieważnieniu przyjętego planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Podstawą do takiego unieważnienia może być na przykład istotne naruszenie przez dłużnika obowiązków wynikających z planu.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

Wydanie postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację długów zwalnia dłużnika z obowiązku spłaty długów objętych restrukturyzacją długów w stopniu, w jakim zostały one zmniejszone. Restrukturyzacja długów zwalnia również dłużnika z obowiązku spłaty długów, które nie zostały zgłoszone w postępowaniu, chyba że takie długi nie mogą zostać objęte restrukturyzacją długów. Restrukturyzacja długów oznacza, że prawo do dochodzenia spłaty odsetek lub kar z tytułu zaległych płatności w odniesieniu do wierzytelności podlegającej restrukturyzacji wygasa w odniesieniu do okresu liczonego od dnia ogłoszenia postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów. Restrukturyzacja długów nie wywiera wpływu na prawa wierzyciela względem poręczyciela lub dowolnej innej osoby, która odpowiada za dany dług poza dłużnikiem.

Postanowienie zatwierdzające restrukturyzację długów musi zawierać plan spłaty wierzycieli. Termin realizacji planu spłaty wynosi pięć lat, chyba że istnieją istotne podstawy wyznaczenia krótszego terminu. Termin realizacji planu spłaty rozpoczyna bieg w dniu wydania postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację. Po wyznaczeniu terminu wygaśnięcia planu spłaty wierzycieli długość okresu obowiązywania postanowienia o wszczęciu postępowania zazwyczaj należy odliczyć od okresu obowiązywania planu, chyba że w danym przypadku istnieją przesłanki uzasadniające odliczenie krótszego okresu z uwagi na działania podjęte przez dłużnika po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o restrukturyzacji długów ustaje ochrona dłużnika przed środkami egzekucyjnymi.

Postanowienie zatwierdzające restrukturyzację długów może, pod pewnymi warunkami, zostać zmienione lub uchylone. Przesłanką do uchylenia postanowienia na wniosek wierzyciela, którego wierzytelność jest objęta restrukturyzacją długów, może być między innymi podanie przez dłużnika nieprawdziwych informacji, nieprzestrzeganie przez dłużnika planu spłaty wierzycieli i istotne odstępstwo od tego planu lub znaczna poprawa sytuacji finansowej dłużnika.

W przypadku zmiany treści postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację długów okres realizacji planu spłaty wierzycieli może zostać wydłużony maksymalnie do siedmiu lat.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

Wydanie postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację długów przedsiębiorstwa zwalnia dłużnika z obowiązku spłaty długów objętych restrukturyzacją długów w stopniu, w jakim zostały one zmniejszone. Restrukturyzacja długów zwalnia również dłużnika z obowiązku spłaty długów, które nie zostały zgłoszone w postępowaniu, chyba że takie długi nie mogą zostać objęte restrukturyzacją długów przedsiębiorstwa.

Restrukturyzacja długów przedsiębiorstwa oznacza, że prawo do dochodzenia spłaty odsetek lub kar z tytułu zaległych płatności w odniesieniu do wierzytelności podlegającej restrukturyzacji wygasa w odniesieniu do okresu liczonego od dnia ogłoszenia postanowienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów.

Restrukturyzacja długów przedsiębiorstwa nie wywiera wpływu na prawa wierzyciela względem poręczyciela lub dowolnej innej osoby, która odpowiada za dany dług poza dłużnikiem.

Postanowienie zatwierdzające restrukturyzację długów przedsiębiorstwa musi zawierać plan spłaty wierzycieli. Plan spłaty wierzycieli realizuje się przez trzy lata. Termin realizacji tego planu rozpoczyna bieg w dniu wydania postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa ustaje ochrona dłużnika przed środkami egzekucyjnymi.

Postanowienie zatwierdzające restrukturyzację długów przedsiębiorstwa może, pod pewnymi warunkami, zostać zmienione lub uchylone. Postanowienie zatwierdzające restrukturyzację długów może, pod pewnymi warunkami, zostać zmienione lub uchylone. Przesłanką do uchylenia postanowienia na wniosek wierzyciela, którego wierzytelność jest objęta restrukturyzacją długów przedsiębiorstwa, może być między innymi podanie przez dłużnika nieprawdziwych informacji, nieprzestrzeganie przez dłużnika planu spłaty wierzycieli i istotne odstępstwo od tego planu lub znacząca poprawa sytuacji finansowej dłużnika.

W przypadku zmiany treści postanowienia zatwierdzającego restrukturyzację długów przedsiębiorstwa okres realizacji planu spłaty wierzycieli może zostać wydłużony maksymalnie do pięciu lat.

15 Jakie prawa przysługują wierzycielom po zakończeniu postępowania upadłościowego?

UPADŁOŚĆ

Jak wyjaśniono powyżej, ogłoszenie upadłości nie zwalnia osoby fizycznej z odpowiedzialności za jej długi; podczas gdy po ogłoszeniu upadłości osoby prawnej taka osoba prawna zostaje rozwiązana.

Jeżeli po ogłoszeniu upadłości pojawią się dodatkowe środki, które można będzie podzielić między wierzycieli, dopuszcza się możliwość dokonania podziału takich środków ex post.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Informacje na temat skutków przyjęcia planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa obejmującego spłatę zadłużenia przedstawiono powyżej. Jeśli plan restrukturyzacji przedsiębiorstwa nie został przyjęty, a dłużnik nie uzgodnił z wierzycielami dobrowolnej spłaty zadłużenia, wierzytelności pozostają niezaspokojone po zakończeniu restrukturyzacji przedsiębiorstwa.

Wierzyciele, których wierzytelności wynikają z umów zawartych przez dłużnika za zgodą zarządcy w trakcie restrukturyzacji przedsiębiorstwa, są objęci przywilejem ogólnym. Przywilej ogólny przestaje obowiązywać w przypadku przyjęcia planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Jeżeli plan restrukturyzacji nie zostanie przyjęty, przywilej ten przestaje obowiązywać po upływie trzech miesięcy od unieważnienia restrukturyzacji przedsiębiorstwa, o ile w tym okresie nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika.

Wierzycielom, których wierzytelności uwzględniono w przyjętym planie restrukturyzacji przedsiębiorstwa, które stanowią nowe finansowanie zgodnie z przepisami ustawy o restrukturyzacji przedsiębiorstw, przysługuje prawo przywileju w zakresie i przez okres określony w planie.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

W wyniku restrukturyzacji długów zmniejsza się wysokość wierzytelności podlegających restrukturyzacji. Ponadto dłużnik zostaje zwolniony z odpowiedzialności za spłatę nieznanych długów, chyba że są to długi, których nie można objąć restrukturyzacją. Restrukturyzacja długów nie wywiera wpływu na prawa wierzyciela względem poręczyciela lub dowolnej innej osoby, która odpowiada za dany dług poza dłużnikiem.

W pewnych okolicznościach wierzyciel może wystąpić o ponowną ocenę restrukturyzacji długów po zrealizowaniu przez dłużnika planu spłaty wierzycieli, jeżeli plan ten wygasa przed upływem pięciu lat od wydania postanowienia o wszczęciu postępowania.

Więcej informacji można znaleźć w odpowiedzi na pytanie „„Jakie są przesłanki oraz skutki zakończenia postępowania upadłościowego?”.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

W wyniku restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa zmniejsza się wysokość wierzytelności podlegających restrukturyzacji. Ponadto dłużnik zostaje zwolniony z odpowiedzialności za spłatę nieznanych długów, chyba że są to długi, których nie można objąć restrukturyzacją długów przedsiębiorstwa. Restrukturyzacja długów przedsiębiorstwa nie wywiera wpływu na prawa wierzyciela względem poręczyciela lub dowolnej innej osoby, która odpowiada za dany dług poza dłużnikiem.

W pewnych okolicznościach wierzyciel może wystąpić o ponowną ocenę restrukturyzacji długów przedsiębiorstwa po zrealizowaniu przez dłużnika planu spłaty wierzycieli, jeżeli plan ten wygasa przed upływem trzech lat od wydania postanowienia o wszczęciu postępowania.

Więcej informacji można znaleźć w odpowiedzi na pytanie „„Jakie są przesłanki oraz skutki zakończenia postępowania upadłościowego?”.

16 Kto ponosi koszty postępowania upadłościowego łącznie z poniesionymi wydatkami?

UPADŁOŚĆ

Wynagrodzenie syndyka i inne podobne koszty (koszty postępowania upadłościowego) oraz inne długi zaciągnięte na poczet masy upadłości pokrywa się z masy upadłości przed podziałem między wierzycieli upadłościowych. Natomiast koszty upadłości są nadrzędne względem pozostałych roszczeń wobec samej masy upadłości.

Jeżeli postępowanie upadłościowe zostało wszczęte na wniosek wierzyciela innego niż państwo, wszelkie koszty postępowania upadłościowego, których nie można pokryć z masy upadłości, ponosi wierzyciel, z zastrzeżeniem pewnych ograniczeń. W pozostałych przypadkach koszty ponosi państwo.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Koszty postępowania przed sądem oraz wynagrodzenie zarządcy i przedstawiciela organu nadzorczego pokrywa dłużnik.

Wynagrodzenie to nie może być wyższe niż wynagrodzenie, które można uznać za rozsądne za wykonywane zadanie, biorąc pod uwagę nakład pracy wymagany do jego wykonania, staranność i umiejętności, z jakimi zostało ono wykonane, oraz zakres działalności przedsiębiorstwa.

Na wniosek organu nadzorczego, zarządcy lub dłużnika sąd dokonuje oceny uprawnień zarządcy do wynagrodzenia. Do czasu zakończenia realizacji planu restrukturyzacji o dokonanie takiej oceny może również wystąpić każda zainteresowana strona, której wierzytelność lub prawo zostały objęte planem.

W przypadku upadłości wynagrodzenie to jest objęte przywilejem ogólnym, o ile jego wysokość jest uzasadniona w danych okolicznościach.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

W toku postępowania w przedmiocie restrukturyzacji długów dłużnik zazwyczaj realizuje płatności na rzecz służby komorniczej, która następnie wypłaca środki pieniężne wierzycielom. Służba komornicza pobiera od dłużnika opłatę roczną z tytułu zarządzania jego płatnościami.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

17 Jakie są zasady dotyczące nieważności, zaskarżania lub względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych ze szkodą dla ogółu wierzycieli?

UPADŁOŚĆ

Przepisy dotyczące zwrotu majątku do masy upadłości (återvinning till konkursbo) zawiera ustawa o upadłości. Punktem rozpoczęcia biegu terminów określonych w przepisach dotyczących odzyskiwania należności jest zazwyczaj data złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Czynność może zostać uznana za bezskuteczną (går åter), jeżeli w nieprawidłowy sposób stawia określonego wierzyciela w bardziej korzystnej sytuacji w porównaniu z pozostałymi wierzycielami lub jeżeli wierzyciele zostali pozbawieni zaspokojenia z majątku dłużnika, lub jeżeli długi dłużnika wzrosły oraz jeżeli dłużnik był niewypłacalny lub stał się niewypłacalny w rezultacie samego postępowania lub w rezultacie postępowania oraz innych czynników, a także jeżeli druga strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, że dłużnik był niewypłacalny, oraz jakie okoliczności sprawiły, że czynność prawna jest wadliwa. Przyjmuje się, że członkowie rodziny dłużnika posiadali wiedzę na temat jego sytuacji, o której mowa w zdaniu pierwszym, chyba że będą w stanie przedstawić przekonujące dowody potwierdzające, że nie posiadali takiej wiedzy i że nie mieli możliwości jej uzyskać. Jeżeli danej czynności dokonano wcześniej niż pięć lat przed datą odniesienia, czynność taka może zostać uznana za bezskuteczną wyłącznie w przypadku, gdy dotyczy ona jednego z członków rodziny dłużnika.

Spłata długów później niż trzy miesiące przed datą odniesienia przy wykorzystaniu metody innej niż powszechnie przyjęta metoda dokonywania płatności bądź spłata długów z góry lub w kwocie, która skutkowała istotnym pogorszeniem sytuacji finansowej dłużnika, może zostać uznana za bezskuteczną, chyba że w danym przypadku można uznać, że taka spłata nie miała wyjątkowego charakteru. Jeżeli płatność zrealizowano na rzecz jednego z członków rodziny dłużnika przed tą datą, ale po upływie dwóch lat od daty odniesienia, czynność taka może zostać uznana za bezskuteczną, chyba że uda się wykazać, że dłużnik nie był niewypłacalny lub że nie stał się niewypłacalny wskutek dokonania danej czynności.

Istnieją również przepisy szczególne regulujące kwestie związane z darowiznami, podziałem nieruchomości i wynagrodzeniem. Niektóre płatności na rzecz Skarbu Państwa nie podlegają przepisom dotyczącym zwrotu do masy upadłości, np. opłacone podatki.

Syndyk może dochodzić zwrotu majątku do masy upadłości, wytaczając powództwo przed sądami powszechnymi lub kwestionując wierzytelności zweryfikowane w toku postępowania upadłościowego. Jeżeli syndyk nie zdecyduje się na dochodzenie zwrotu majątku do masy upadłości i jeżeli nie zawarto ugody, wierzyciel może dochodzić zwrotu do masy upadłości, wytaczając powództwo przed sądami powszechnymi.

W przypadku zwrotu składnik majątku, którymi dłużnik rozporządził, zostaje zwrócony do masy upadłości.

RESTRUKTURYZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Po wydaniu postanowienia o restrukturyzacji przedsiębiorstwa zastosowanie mają przepisy ustawy o upadłości dotyczące egzekucji w postępowaniu upadłościowym, jeżeli przyjęty zostanie plan restrukturyzacji obejmujący spłatę zadłużenia (zob. sekcja dotycząca upadłości).

Jeżeli powództwo o zwrot składnika majątku dotyczy uprzywilejowania lub płatności uzyskanej w drodze zajęcia, sąd może postanowić, że do czasu wydania dalszego postanowienia nie można kontynuować egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym.

Powództwo o zwrot składnika majątku wnosi zarządca lub zainteresowana strona. Powództwo należy wnieść przed posiedzeniem w sprawie planu i nie podlega rozstrzygnięciu przed przyjęciem planu restrukturyzacyjnego. Zainteresowana strona, która chce wnieść powództwo, musi poinformować o tym zarządcę. Jeśli zainteresowana strona tego nie uczyniła, powództwo jest niedopuszczalne.

Powództwo o zwrot składnika majątku zostaje oddalone, jeżeli restrukturyzacja przedsiębiorstwa zakończyła się bez przyjęcia planu restrukturyzacyjnego i nie głoszono upadłości dłużnika w wyniku wniosku złożonego w ciągu trzech tygodni od zakończenia restrukturyzacji przedsiębiorstwa.

Po zwrocie kosztów powoda wpływy z powództwa o zwrot składnika majątku podlegają podziałowi zgodnie z podstawą spłaty zadłużenia, o ile plan restrukturyzacji nie stanowi inaczej. Pozwany, który wskutek wytoczenia powództwa przez powoda może zdecydować się dochodzić zaspokojenia wierzytelności od dłużnika, może wziąć udział w posiedzeniu w sprawie planu z tytułu posiadania takiej wierzytelności i jest uprawniony do potrącenia należnej mu kwoty w chwili dokonywania podziału kwoty, którą w przeciwnym wypadku musiałby zapłacić.

Sąd może postanowić o objęciu specjalnym zarządem mienia, które ma zostać przydzielone zainteresowanym stronom zgodnie z akapitem pierwszym, jeżeli jedna z tych stron lub dłużnik wystąpi z takim wnioskiem w postępowaniu o odzyskanie mienia. Mienie objęte takim specjalnym zarządem może podlegać zajęciu wyłącznie w przypadku unieważnienia planu restrukturyzacji przedsiębiorstwa.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW

Nie istnieją przepisy szczególne dotyczące zwrotu majątku do masy upadłości.

RESTRUKTURYZACJA DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTWA ZGODNIE Z PRZEPISAMI USTAWY O RESTRUKTURYZACJI DŁUGÓW PRZEDSIĘBIORSTW

Nie istnieją przepisy szczególne dotyczące zwrotu majątku do masy upadłości.

Ostatnia aktualizacja: 26/05/2026