1 Liema regoli tal-UE japplikaw?
Meta minuri jitneħħew illegalment minn Stat Membru, jew ikunu qed jinżammu illegalment fi Stat Membru li ma jkunx l-Istat Membru fejn il-minuri kienu abitwalment residenti qabel il-ħtif, tapplika l-Konvenzjoni ta’ The Hague tal-1980, kif ikkomplementata mill-Kapitoli III u IV tar-Regolament Brussell IIb. Ir-Regolament japplika fil-pajjiżi kollha tal-UE ħlief għad-Danimarka.
Il-Gwida Prattika għall-applikazzjoni tar-Regolament Brussell IIb tinsab f’din il-paġna: Il-pubblikazzjonijiet tan-NĠE.
2 X’inhi l-proċedura quddiem il-qorti u x’teżamina l-qorti meta tiddeċiedi dwar ir-ritorn tal-minuri?
Il-proċedimenti ta’ ritorn jitressqu quddiem il-qorti tal-Istat Membru fejn ikunu jinsabu bħalissa l-minuri. Dawn jistgħu jinbdew direttament mill-ġenituri li jkunu qed ifittxu r-ritorn jew bl-assistenza ta’ Awtorità Ċentrali.
Il-qorti għandha taġixxi malajr fi proċedimenti relatati mar-rikors. Ħlief għal ċirkostanzi eċċezzjonali, id-deċiżjoni għandha tingħata mhux aktar tard minn sitt ġimgħat mid-data li fiha l-qorti tirċievi r-rikors.
Il-kompitu ewlieni tal-qorti invokata bi proċedimenti ta’ ritorn huwa li tiddetermina jekk seħħx sekwestru (il-minuri ttieħdu jew inżammu fi Stat Membru ieħor għajr l-Istat Membru fejn il-minuri normalment għexu qabel is-sekwestru u dan kiser id-drittijiet ta’ kustodja ta’ persuna oħra) u jekk iva, li tiżgura r-ritorn immedjat tal-minuri lejn l-Istat Membru fejn kienu abitwalment residenti qabel it-tneħħija.
B’mod partikolari, il-qorti tivverifika jekk:
- il-minuri jkunux tneħħew jew inżammu fi Stat Membru li mhux l-Istat Membru tar-residenza abitwali tagħhom qabel it-tneħħija,
- it-tneħħija jew iż-żamma tkun tikser id-drittijiet ta’ kustodja u
- id-drittijiet ta’ kustodja jkunu ġew eżerċitati, b’mod konġunt jew individwali, jew kienu jiġu eżerċitati b’dan il-mod li kieku ma seħħitx it-tneħħija jew iż-żamma.
Jekk dawn il-kundizzjonijiet jiġu ssodisfati, il-qorti trid fil-prinċipju tordna r-ritorn tal-minuri, sakemm ma tkunx tapplika waħda mir-raġunijiet limitati għar-rifjut previsti mill-Konvenzjoni ta’ The Hague tal-1980.
Il-minuri jridu jingħataw opportunità ġenwina u effettiva biex jesprimu l-fehmiet tagħhom, jekk ikunu kapaċi jifformawhom. Il-persuna li titlob ir-ritorn tal-minuri trid tingħata wkoll l-opportunità li tinstema’. Jekk din il-kundizzjoni ma tiġix issodisfata, il-qorti ma tistax tirrifjuta r-ritorn tal-minuri.
Fejn xieraq, il-qorti tista’ tieħu wkoll miżuri proviżorji jew protettivi biex tiżgura s-sikurezza tal-minuri jew biex tiffaċilita l-kuntatt mal-ġenitur li jkun qed ifittex ir-ritorn. Tali miżuri ma jridux idewmu bla bżonn il-proċedimenti ta’ ritorn.
Matul il-proċedura, il-qorti tħeġġeġ lill-partijiet jikkunsidraw il-medjazzjoni jew forom oħra ta’ soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, dment li dan ma jkunx f’kunflitt mal-aħjar interessi tal-minuri. Għal aktar informazzjoni dwar il-medjazzjoni tal-familja, tista’ żżur il-link fil-qiegħ ta’ din il-paġna.
Il-qrati tal-Istat Membru tal-oriġini jżommu l-ġuriżdizzjoni biex jistabbilixxu kwistjonijiet ta’ responsabbiltà tal-ġenituri, inkluż dwar il-kwistjoni tal-kustodja.
3 Il-qorti fil-pajjiż fejn inħatfu l-minuri tista’ tirrifjuta li tirritorna l-minuri?
Meta l-minuri jkunu nstabu wara li jkunu nħatfu, il-qorti fil-pajjiż fejn ikunu nħatfu l-minuri tista’ tirrifjuta li tirritorna l-minuri biss:
- jekk il-ġenitur li ġie privat mill-minuri ma kienx effettivament qiegħed jeżerċita d-drittijiet ta’ kustodja tiegħu fil-mument tal-ħtif, jew kien ta l-kunsens tiegħu għat-tneħħija jew iż-żamma (l-Artikolu 13(1)(a) tal-Konvenzjoni ta’ The Hague tal-1980);
- jekk ikun hemm riskju serju li r-ritorn jesponi lill-minuri għal ħsara fiżika jew psikoloġika (l-Artikolu 13(1)(b) tal-Konvenzjoni ta’ The Hague tal-1980). Madankollu, ir-ritorn ma jistax jitwaqqaf jekk ikunu saru arranġamenti adegwati għall-protezzjoni tal-minuri (l-Artikolu 27(3) tar-Regolament Brussell IIb);
- jekk il-minuri joġġezzjonaw għar-ritorn (l-Artikolu 13(2) tal-Konvenzjoni ta’ The Hague tal-1980);
- jekk ir-ritorn ma jkunx permess mill-prinċipji fundamentali tal-Istat rikjest relatati mal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali (l-Artikolu 20 tal-Konvenzjoni ta’ The Hague tal-1980).
Anke jekk ir-ritorn tal-minuri jkun ġie rrifjutat, il-qrati tal-Istat Membru tar-residenza abitwali tal-minuri xorta jistgħu jiddeċiedu dwar il-kustodja filwaqt li jqisu fost l-oħrajn ir-raġunijiet għar-rifjut tar-ritorn. Kwalunkwe deċiżjoni li teħtieġ ir-ritorn tal-minuri tkun eżegwibbli fi Stati Membri oħra.
4 X’jiġri meta l-qorti tordna r-ritorn tal-minuri?
Jekk il-qorti tordna r-ritorn tal-minuri, id-deċiżjoni tagħha tkun eżegwibbli fl-Istat Membru fejn tkun inħarġet f’konformità mal-liġi nazzjonali ta’ dak l-Istat.
Jekk il-minuri sussegwentement jittieħed fi Stat Membru ieħor, id-deċiżjoni ta’ ritorn tista’ tiġi rikonoxxuta u eżegwibbli hemmhekk mingħajr il-ħtieġa li jinbdew proċedimenti ġodda ta’ ritorn skont il-Konvenzjoni ta’ The Hague tal-1980.
Id-deċiżjoni finali mill-qorti fil-pajjiż tal-oriġini tiġi awtomatikament rikonoxxuta u tkun eżegwibbli fl-Istat Membru l-ieħor tal-UE mingħajr il-ħtieġa ta’ dikjarazzjoni ta’ eżegwibbiltà (“abolizzjoni tal-exequatur”), dment li l-imħallef ikun ħareġ ċertifikat korrispondenti previst fir-Regolament Brussell IIb.
Jekk jogħġbok agħżel il-bandiera tal-pajjiż rilevanti biex tikseb informazzjoni nazzjonali dettaljata.
5 Links relatati
- L-ipproċessar ta’ każijiet ta’ ritorn li jkunu deħlin mill-Awtoritajiet Ċentrali
- Sib l-Awtorità Ċentrali fil-pajjiż tal-UE tiegħek u informazzjoni rilevanti oħra
- Gwida Prattika għall-applikazzjoni tar-Regolament Brussell IIb
- Fuljett “Ħtif transkonfinali tat-tfal mill-ġenituri”
- Medjazzjoni tal-familja
- Sezzjoni tal-HCCH Responsabbli għall-Ħtif ta’ Minuri