Ir-Regolament dwar id-Diġitalizzazzjoni - notifiki tal-Istati Membri

1. Portali nazzjonali tal-IT għall-komunikazzjoni mal-qrati jew ma’ awtoritajiet oħra

Ir-Repubblika Ċeka bħalissa ma tħaddimx portal ta’ informazzjoni għall-fini ta’ parteċipazzjoni fi proċedimenti tal-qorti u l-komunikazzjoni elettronika bejn persuni fiżiċi u entitajiet ġuridiċi u korpi ġudizzjarji nazzjonali kompetenti b’funzjonijiet li jikkorrispondu għall-punt ta’ aċċess elettroniku Ewropew imsemmi fir-Regolament (UE) 2023/2844 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

2. Il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-użu ta’ vidjokonferenzi f’materji ċivili u kummerċjali

Ir-regoli li jirregolaw l-użu tal-vidjokonferenzi huma l-istess għal materji ċivili u kummerċjali u jinsabu fl-Artikolu 102a tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili (l-Att Nru 99/1963, kif emendat). Qorti tista’ tuża l-vidjokonferenzi biex, pereżempju, parteċipant ikun jista’ jieħu sehem fil-proċedimenti, jew biex tisma’ xhud jew espert, jew għall-interpretazzjoni.

Qorti tista’ tippermetti l-użu tal-vidjokonferenzi fuq it-talba ta’ kwalunkwe wieħed mill-parteċipanti, iżda tista’ tiddeċiedi wkoll li tagħmel dan fuq l-inizjattiva tagħha stess jekk tqis li dan ikun xieraq; f’każijiet bħal dawn il-kunsens tal-parteċipanti għall-użu tal-vidjokonferenzi mhuwiex meħtieġ. L-att ma fih l-ebda proċedura speċjali għal deċiżjonijiet dwar jekk parteċipant għandux jipparteċipa fil-proċedimenti permezz ta’ vidjokonferenza. Madankollu, il-qorti tista’ tagħti lill-parteċipanti l-opportunità li jikkummentaw dwar din il-possibbiltà u tagħtihom limitu ta’ żmien ġudizzjarju xieraq biex jagħmlu dan.

Il-parteċipazzjoni fi proċedimenti permezz ta’ vidjokonferenza hija pprovduta permezz ta’ aċċess remot. L-att ma jqiegħed l-ebda restrizzjoni fuq il-post minn fejn il-parteċipant jista’ jagħmel konnessjoni remota mal-proċedimenti. L-unika kundizzjoni hija li matul il-vidjokonferenza, il-qorti trid tkun tista’ tistabbilixxi l-identità ta’ kwalunkwe parteċipant li ma jkunx fiżikament preżenti fl-awla u jrid jiġi żgurat li l-persuna li tkun qed tinstema’ b’mod remot ma tkunx soġġetta għal xi influwenza mhux xierqa.

L-att jirrikjedi li tittieħed reġistrazzjoni awdjoviżiva tal-proċedimenti mwettqa permezz tal-vidjokonferenzi. Barra minn hekk, il-qorti tista’ wkoll tagħmel reġistrazzjoni bil-miktub. Ir-reġistrazzjoni hija parti mill-fajl. Tista’ tissemma’ jew tiġi kkupjata bl-istess kundizzjonijiet li japplikaw għall-konsultazzjoni tal-fajl (l-Artikolu 44(4) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili). Madankollu, l-aċċess għall-fajl huwa ristrett għall-uffiċjali tal-qorti u l-parteċipanti fil-proċedimenti u r-rappreżentanti tagħhom. Persuni oħra jistgħu jressqu rikors fil-qorti biex jikkonsultaw il-fajl. Dan ikun permess biss jekk ikollhom interess legali li jikkonsultaw il-fajl jew ikun hemm raġunijiet serji oħra. Il-Ministeru tal-Ġustizzja stabbilixxa faċilità ta’ ħżin unifikata għar-reġistrazzjonijiet tal-awdjo u tal-vidjo li tippermetti li r-reġistrazzjonijiet jissemmgħu u jiġu kkupjati wkoll permezz ta’ aċċess remot għal żmien limitat, fejn il-link għall-aċċess remot tista’ tintuża biss mill-persuna li lilha tintbagħat il-link, bl-istess kundizzjonijiet li japplikaw għal persuna li tikkonsulta l-fajl.

Matul il-proċedimenti permezz ta’ vidjokonferenza, huwa meħtieġ li jiġi żgurat li l-konnessjoni teknika tiffunzjona b’mod korrett. Għal dan l-għan, il-qorti normalment torganizza konnessjoni bi prova ferm qabel is-seduta skedata (normalment ftit jiem qabel). Jekk xorta waħda jinqalgħu xi problemi ta’ konnessjoni matul is-seduta attwali, il-parteċipant jew kwalunkwe persuna oħra involuta fl-att proċedurali tista’ toġġezzjona għall-kwalità tar-reġistrazzjoni tal-awdjo jew tal-vidjo.

Il-qrati prinċipalment jużaw klijenti tad-desktop bħal Cisco Webex u Real Desktop Presence biex jorganizzaw seduti tal-qorti permezz ta’ vidjokonferenzi. F’termini ta’ hardware, dawn jiddependu prinċipalment fuq settijiet (sistemi) ta’ vidjokonferenzi ddisinjati speċifikament għall-vidjokonferenzi. Dawn jinkludu Polycom RealPresence Group 310, 510 u 700, Cisco RoomBar, RoomKit, RoomKit+ u DeskPro.

3. Il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-użu ta’ vidjokonferenzi f’materji kriminali

(a) L-użu ta’ vidjokonferenzi għas-seduti huwa rregolat minn għadd ta’ dispożizzjonijiet tal-Att Nru 141/1961 dwar proċedimenti ġudizzjarji kriminali (“il-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali”), b’mod partikolari t-Taqsimiet 52a u 111a.

L-Artikolu 52a jispeċifika tliet gruppi ta’ raġunijiet għall-użu ta’ vidjokonferenzi, jiġifieri l-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni (hawnhekk, bħala eżempji, l-att isemmi l-età u l-istat tas-saħħa), kunsiderazzjonijiet ta’ sikurezza (pereżempju, tħassib dwar is-sikurezza tax-xhieda) u raġunijiet sinifikanti oħra, bħall-kosteffettività u t-tħaffif tal-proċedimenti kriminali. Madankollu, l-użu ta’ vidjokonferenzi għandu jkun kompatibbli man-natura tal-att proċedurali u teknikament fattibbli.

L-Artikolu 111a tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali jistabbilixxi aktar dettalji li jirregolaw is-seduta ta’ persuni akkużati jew persuni oħra permezz ta’ vidjokonferenzi. Il-paragrafu 2 ta’ dan l-Artikolu jistabbilixxi l-mod li bih l-identità tal-persuna li tkun qed tinstema’ għandha tiġi vverifikata (għal aktar dettalji, ara hawn taħt), filwaqt li l-paragrafu 3 jistabbilixxi l-proċedura li għandha tiġi segwita fil-każ tal-verifika tal-identità ta’ xhud sigriet. F’konformità mal-Artikolu 111a(4) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, qabel ma tibda s-seduta permezz ta’ vidjokonferenza, il-persuna li tkun qed tinstema’ trid tiġi infurmata dwar il-mod li bih se titwettaq is-seduta. Hija għandha tiġi infurmata wkoll bil-possibbiltà li toġġezzjona għall-kwalità tal-vidjokonferenza. L-oġġezzjonijiet għall-kwalità baxxa tat-trażmissjonijiet bil-vidjo jew bl-awdjo jistgħu jsiru fi kwalunkwe mument matul is-seduta. Peress li l-ħtieġa li jiġu protetti d-drittijiet kollha tal-persuna li tkun qed tinstema’ (b’mod partikolari d-drittijiet tad-difiża tal-persuna akkużata) tapplika bl-istess mod għas-seduti permezz ta’ vidjokonferenza, naturalment seduta trid titwaqqaf temporanjament jekk il-kwalità tat-trażmissjoni tkun ħażina jew tiġi tterminata kompletament jekk il-kwalità ħażina tal-konnessjoni tipprevjeni komunikazzjoni bla xkiel jew jekk, pereżempju, il-persuni li jipparteċipaw fis-seduta ma jkunux jistgħu jaraw l-uċuħ ta’ xulxin.

L-Artikolu 52a

It-tagħmir tekniku għat-trażmissjoni bil-vidjo u bl-awdjo (minn hawn ’il quddiem “tagħmir tal-vidjokonferenzi”) jista’ jintuża meta jitwettqu atti proċedurali fi proċedimenti kriminali fejn dan ikun meħtieġ għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni, b’mod partikolari fid-dawl tal-età jew l-istat tas-saħħa tagħhom, jew fejn ikun meħtieġ minħabba raġunijiet ta’ sikurezza jew raġunijiet sinifikanti oħra.

L-Artikolu 111a

(1) Meta s-seduta tal-persuna akkużata titwettaq bl-użu ta’ tagħmir tal-vidjokonferenzi, l-avukat tagħha għandu jiġi infurmat bil-ħin u l-post li fih il-persuna akkużata tkun ġiet imħarrka. Jekk kokonvenut, xhud jew espert jinstema’ b’dan il-mod, l-avukat tal-persuna akkużata għandu jiġi infurmat bil-ħin u l-post minn fejn se titwettaq is-seduta mill-awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali kompetenti.

(2) Meta s-seduta ta’ persuna titwettaq bl-użu ta’ tagħmir tal-vidjokonferenzi, l-identità tagħha għandha tiġi vverifikata minn uffiċjal tal-qorti, tal-uffiċċju tal-prosekutur pubbliku jew tal-awtorità tal-pulizija awtorizzata għal dak l-għan mill-persuna li twettaq is-seduta. Il-persuna li tivverifika l-identità fil-post fejn tinsab il-persuna li tkun qed tinstema’ tista’ tkun uffiċjal tal-qorti, tal-uffiċċju tal-prosekutur pubbliku, tal-ħabs jew tal-awtorità tal-pulizija, bil-kunsens tal-persuna li tkun qed twettaq is-seduta, dment li tkun ġiet awtorizzata tagħmel dan mill-imħallef li jippresjedi, il-kap prosekutur pubbliku, il-gvernatur tal-ħabs jew il-kap tal-awtorità tal-pulizija. Dan l-uffiċjal għandu jkun preżenti fil-post fejn tinsab il-persuna li tkun qed tinstema’ matul is-seduta.

(3) L-identità ta’ xhud li l-identità tiegħu tkun sigrieta u li s-seduta tiegħu titwettaq bl-użu ta’ tagħmir tal-vidjokonferenzi għandha tiġi vverifikata fi proċedimenti tal-qorti mill-imħallef li jippresjedi jew minn uffiċjal tal-qorti responsabbli biex jiżgura l-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata maħtur mill-imħallef li jippresjedi u, fi proċedimenti ta’ qabel il-proċess, minn uffiċjal tal-uffiċċju tal-prosekutur pubbliku jew tal-awtorità tal-pulizija responsabbli għall-protezzjoni ta’ informazzjoni klassifikata maħtur mill-kap prosekutur pubbliku jew mill-kap tal-awtorità tal-pulizija. Dan l-uffiċjal għandu jkun preżenti fil-post fejn jinsab ix-xhud li l-identità tiegħu tkun sigrieta matul is-seduta.

(4) L-awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali li twettaq is-seduta għandha tinforma lill-persuna li tkun qed tinstema’ qabel il-bidu tas-seduta imwettqa bl-użu ta’ tagħmir tal-vidjokonferenzi dwar il-mod li bih se titwettaq is-seduta.

(5) Fi kwalunkwe ħin matul is-seduta bl-użu ta’ tagħmir tal-vidjokonferenzi, il-persuna li tkun qed tinstema’ tista’ toġġezzjona għall-kwalità tat-trażmissjoni bil-vidjo jew bl-awdjo.

(b) Skont id-dritt Ċeka, il-kunsens biex seduta titwettaq bl-użu ta’ vidjokonferenza ma huwiex kundizzjoni biex din titwettaq; ir-regoli applikabbli huma biss ir-regoli ġenerali li jirregolaw is-seduti.

(c) Il-Ministeru tal-Ġustizzja diġà kien installa kważi 170 apparat tal-vidjokonferenzi bejn l-2014 u l-2016, mhux biss fil-qrati fil-livelli kollha, iżda wkoll fl-uffiċċji tal-prosekutur pubbliku jew fil-ħabsijiet, bħala parti mill-proġett “Introduzzjoni tal-vidjokonferenzi fis-settur tal-ġustizzja”, u b’hekk ġiet żgurata infrastruttura adegwata tal-vidjokonferenzi.

(d) Skont l-Artikolu 33(1) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, id-drittijiet tal-persuna akkużata jinkludu d-dritt li tagħżel avukat u li tikkonsultah matul l-atti proċedurali mwettqa mill-awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali. Madankollu, meta tkun qed tinstema’, il-persuna akkużata ma għandhiex permess li tikkonsulta lill-avukat dwar kif twieġeb mistoqsija li tkun saritilha. Il-persuna akkużata tista’ titlob li tinstema’ fil-preżenza tal-avukat tagħha u biex l-avukat jipparteċipa f’azzjonijiet proċedurali oħra fl-istadju ta’ qabel il-proċess. Anki jekk il-persuna akkużata tinżamm f’detenzjoni jew tiskonta piena li ċċaħħad il-libertà, hija tista’ titkellem mal-avukat tagħha mingħajr il-preżenza ta’ parti terza.

L-Artikolu 33 Drittijiet tal-persuna akkużata

(1) Il-persuna akkużata għandu jkollha d-dritt li tikkummenta dwar il-fatti kollha li hija akkużata bihom u dwar il-provi, iżda għandu jkollha wkoll id-dritt li tibqa’ siekta. Hija tista’ tagħmel dikjarazzjonijiet tal-fatti u tippreżenta provi fid-difiża tagħha, tressaq rikors, tagħmel talbiet u tapplika għal rimedji legali. Għandu jkollha d-dritt li tagħżel avukat u li tikkonsultawh matul l-atti proċedurali mwettqa minn awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali. Madankollu, meta tinstema’, hija ma tistax tikkonsulta lill-avukat dwar kif twieġeb mistoqsija li tkun saritilha. Hija tista’ titlob li tinstema’ fil-preżenza tal-avukat tagħha u li l-avukat jipparteċipa f’azzjonijiet proċedurali oħra fl-istadju ta’ qabel il-proċess (L-Artikolu 165). Jekk tkun miżmuma f’detenzjoni jew tkun qed tiskonta piena li ċċaħħad il-libertà, hija tista’ titkellem mal-avukat tagħha mingħajr il-preżenza ta’ parti terza. Id-drittijiet imsemmija hawn fuq japplikaw għall-persuna akkużata anki jekk il-kapaċità legali tagħha tkun ġiet irtirata jew ristretta.

(...)

Il-persuna kkonċernata tista’ tkun irrappreżentata fi proċedimenti kriminali minn prokuratur (Taqsimiet 50 u 51 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali), li jista’ jkun avukat.

Il-kunfidenzjalità tal-komunikazzjonijiet bejn avukat u l-klijent tiegħu hija prinċipju ġenerali li japplika wkoll fil-każ ta’ seduti li jużaw il-vidjokonferenzi. Skont l-Artikolu 21(1) tal-Att Nru 85/1996 dwar il-professjoni legali, l-avukat huwa meħtieġ li jżomm kunfidenzjali l-fatti kollha li jsir jaf bihom b’rabta mal-forniment ta’ servizzi legali. Il-kunfidenzjalità tal-avukat hija bażi meħtieġa għal relazzjoni ta’ fiduċja bejn l-avukat u l-klijent.

Abbozz ta’ att li jemenda l-Att dwar il-professjoni legali (Dokument Nru 623 tal-Kamra tad-Deputati) bħalissa jinsab fil-proċess leġiżlattiv (speċifikament, fl-istennija tat-tieni qari fil-Kamra tad-Deputati tal-Parlament Ċek). L-att emendat, fost l-oħrajn, se jsaħħaħ il-protezzjoni tal-kunfidenzjalità bejn il-klijent u l-avukat. Għal dan l-għan, għandha tiżdied Taqsima 3a ġdida mal-Att dwar il-professjoni legali, kif ġej:

(1) L-informazzjoni li tikkostitwixxi l-kontenut tal-komunikazzjonijiet ta’ avukat, avukat apprendistat u persuni oħra msemmija fl-Artikolu 21(9)(a) ma’ klijent fit-twettiq tal-professjoni legali hija kunfidenzjali, meta tali kunfidenzjalità tkun fl-interess tal-klijent. Bl-istess mod, l-informazzjoni miksuba jew iġġenerata matul jew fil-kuntest immedjat tal-eżerċizzju tal-professjoni legali hija kunfidenzjali, sa fejn tagħmilha possibbli li tinkiseb informazzjoni dwar il-kontenut tal-komunikazzjonijiet imsemmija fl-ewwel sentenza jew dwar is-servizzi legali pprovduti, meta tali kunfidenzjalità tkun fl-interess tal-klijent.

(2) L-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 miżmuma minn persuni li mhumiex avukat, avukat apprendist jew persuni oħra msemmija fl-Artikolu 21(9)(a) għandha tkun immarkata b’mod espliċitu biex tagħmilha ċara li hija informazzjoni kunfidenzjali protetta skont dan l-Att.

(3) Kull min jikseb l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 ma jistax jużaha ħażin jew jiżvelaha lil persuna oħra mingħajr raġunijiet legali jew mingħajr il-kunsens tal-persuna li lilha jkunu ngħataw is-servizzi legali.

(e) Informazzjoni dwar kif id-detenturi tar-responsabbiltà tal-ġenituri jew adulti xierqa oħra jiġu infurmati dwar is-seduta ta’ tifel/tifla permezz ta’ vidjokonferenza jew teknoloġija oħra ta’ komunikazzjoni mill-bogħod – kif jitqies l-aħjar interess tat-tifel/tifla?

Skont l-Artikolu 60 tal-Att Nru 218/200 dwar ir-responsabbiltà kriminali tal-minorenni u s-sistema ġudizzjarja fir-rigward tal-minorenni u li temenda ċerti atti (minn hawn ’il quddiem “l-Att dwar il-Ġustizzja għall-Minorenni”), ir-rappreżentant legali jew il-kustodju tal-minorenni, il-korp tal-protezzjoni soċjali u legali tat-tfal kompetenti, u s-Servizz tal-Probation u l-Medjazzjoni jridu jiġu nnotifikati dwar il-bidu ta’ proċedimenti kriminali kontra minorenni mingħajr dewmien żejjed. Skont l-Artikolu 43(1) tal-Att dwar il-Ġustizzja għall-Minorenni, ir-rappreżentant legali jew il-kustodju tal-minorenni huwa intitolat ukoll li jirrappreżenta lill-minorenni, u speċifikament li jagħżel avukat għalih, li jagħmel proposti f’isimu, u li jressaq rikorsi u rimedji legali f’isimu; ir-rappreżentant legali huwa intitolat ukoll li jipparteċipa fi kwalunkwe att proċedurali li fih il-minorenni jista’ jipparteċipa skont l-Att, għalhekk anki f’seduti imwettqa permezz ta’ vidjokonferenza.

B’mod sempliċi, il-mekkaniżmi tad-dritt ċivili jiżguraw li d-detentur tar-responsabbiltà tal-ġenituri ma jistax, fi prinċipju, ikun persuna li ma jkunx fl-aħjar interess tat-tifel/tifla li tiġi nnotifikata dwar is-seduta tat-tifel/tifla. Jekk il-ġenituri jonqsu milli jeżerċitaw ir-responsabbiltà tal-ġenituri tagħhom kif xieraq, jew ikunu abbużaw jew ittraskuraw serjament ir-responsabbiltà tal-ġenituri tagħhom, ir-responsabbiltà tal-ġenituri tagħhom tiġi ristretta jew irtirata mill-qorti. F’każ bħal dan, il-ġenituri ma jkunux id-detenturi tar-responsabbiltà tal-ġenituri. Din ir-responsabbiltà tittieħed minn adult xieraq ieħor (kustodju), li jkun ukoll ir-rappreżentant legali tat-tifel/tifla u, bħala tali, ikollu d-drittijiet imsemmija fl-Artikolu 43 tal-Att dwar il-Ġustizzja għall-Minorenni, jew, minflok ir-rappreżentant legali, id-drittijiet rilevanti jkunu miżmuma minn kustodju ad litem, li jkun adult xieraq ieħor (iżda mhux ir-rappreżentant legali, u għal din ir-raġuni jissemma separatament fl-Artikolu 43(1) tal-Att dwar il-Ġustizzja għall-Minorenni).

Il-paragrafu 2 tal-Artikolu 43 jiżgura li, f’każijiet eċċezzjonali fejn l-ebda wieħed mill-adulti xierqa msemmija fil-paragrafu 1 ma jkun jista’ jeżerċita d-drittijiet inkwistjoni f’sitwazzjoni partikolari (pereżempju, minħabba kunflitt ta’ interess), jinħatar kustodju ad hoc speċjali – li normalment ikun persuna proposta mill-minorenni nnifsu – biex jeżerċita dawk id-drittijiet.

L-Artikolu 43 Rappreżentant legali jew kustodju ad litem ta’ minorenni

(1) Ir-rappreżentant legali jew il-kustodju ad litem tal-minorenni huwa intitolat li jirrappreżenta lill-minorenni, u speċifikament li jagħżel avukat għalih, li jagħmel proposti f’ismu, u li jressaq rikorsi u rimedji legali f’ismu; ir-rappreżentant legali huwa intitolat ukoll li jipparteċipa fi kwalunkwe att proċedurali li fih il-minorenni jista’ jipparteċipa skont l-Att. Sabiex ikun ta’ benefiċċju għall-minorenni, ir-rappreżentant legali jew il-kustodju ad litem jista’ wkoll jeżerċita dawk id-drittijiet kontra r-rieda tal-minorenni. Ir-rappreżentant legali jew il-kustodju ad litem tal-minorenni għandu wkoll id-dritt li jistaqsi mistoqsijiet lill-persuna li tkun qed tinstema’, jikkonsulta l-fajls bl-eċċezzjoni tal-protokoll dwar il-votazzjoni u d-data personali tax-xhud skont l-Artikolu 55(2) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, jagħmel siltiet u noti minnhom u jagħmel kopji tal-fajls jew partijiet minnhom bi spejjeż tiegħu. L-awtoritajiet tal-prosekuzzjoni kriminali msemmija f’dan l-Att huma obbligati li jagħtu struzzjonijiet lir-rappreżentant legali jew lill-kustodju ad litem dwar id-drittijiet tal-minorenni mingħajr dewmien żejjed; jekk ir-raġunijiet għall-ħatra ta’ kustodju ad litem skont il-paragrafu 2 jiskadu, ir-rappreżentant legali jew il-kustodju ad litem tal-minorenni għandu jingħata struzzjonijiet dwar id-drittijiet tal-minorenni li jistgħu jiġu eżerċitati fl-istadju li jkun għaddej tal-proċedimenti.

(2) F’każijiet fejn ikun hemm periklu ta’ dewmien u fejn ir-rappreżentant legali jew il-kustodju ad litem tal-minorenni ma jkunx jista’ jeżerċita d-drittijiet tiegħu msemmija fil-paragrafu 1, jew fejn ma jkun inħatar l-ebda kustodju ad litem minkejja li jkun hemm raġunijiet biex jinħatar wieħed, l-imħallef li jippresjedi u, fi proċedimenti ta’ qabel il-proċess, il-prosekutur pubbliku għandhom jaħtru kustodju ad litem għall-minorenni biex jeżerċita d-drittijiet tiegħu. L-imħallef li jippresjedi jew, fil-proċedimenti ta’ qabel il-proċess, il-prosekutur pubbliku, għandu jaħtar bħala kustodju ad litem persuna ssuġġerita mill-minorenni. Jekk il-minorenni ma jissuġġerixxi l-ebda persuna jew jekk jissuġġerixxi persuna li dwarha hemm tħassib raġonevoli li din mhux se tipproteġi kif xieraq l-interessi tal-minorenni, l-imħallef li jippresjedi jew, fil-proċedimenti ta’ qabel il-proċess, il-prosekutur pubbliku, għandu jaħtar persuna xierqa oħra, bħal persuna qrib il-minorenni, impjegat ta’ korp tal-protezzjoni soċjali u legali tat-tfal jew persuna oħra li jkollha esperjenza fit-trobbija tat-tfal, jew avukat. Persuna li ma tkunx avukat tista’ tinħatar bħala kustodju ad litem biss bil-kunsens tiegħu. Id-deċiżjoni dwar il-ħatra ta’ kustodju ad litem għandha tiġi kkomunikata lill-persuna maħtura u, jekk ma tiġix eskluża min-natura tal-każ, lill-minorenni wkoll. Jista’ jitressaq ilment kontra deċiżjoni li taħtar kustodju ad litem.

L-Artikolu 60 Bidu ta’ prosekuzzjoni kriminali

Ir-rappreżentant legali jew il-kustodju ad litem tal-minorenni, il-korp tal-protezzjoni soċjali u legali tat-tfal kompetenti u s-Servizz tal-Probation u l-Medjazzjoni għandhom jiġu nnotifikati wkoll mingħajr dewmien żejjed dwar il-bidu tal-proċedimenti kriminali kontra l-minorenni.

(f) F’konformità mal-Artikolu 55a(1) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, ir-reġistrazzjonijiet tal-vidjo u tal-awdjo huma obbligatorji jekk jintuża tagħmir tal-vidjokonferenzi meta jitwettaq att proċedurali fi proċedimenti kriminali. Il-fatt li minbarra r-reġistrazzjoni bil-miktub tkun saret reġistrazzjoni tal-awdjo u/jew tal-vidjo tal-att proċedurali għandu jiġi nnotat fir-reġistrazzjoni bil-miktub ta’ dak l-att, li għandu jindika, minbarra l-ħin, il-post u l-mod ta’ eżekuzzjoni tal-att, il-mezzi użati (dak li ġie rreġistrat, u liema tagħmir u mezz ta’ reġistrazzjoni ntużaw biex issir ir-reġistrazzjoni).

F’konformità mal-Artikolu 55a(2) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, il-mezz tekniku tar-reġistrazzjoni jrid jiġi mehmuż mal-fajl jew il-fajl irid jiddikjara fejn huwa maħżun il-mezz. Dak il-mezz irid jiġi identifikat permezz ta’ numru ta’ referenza tal-fajl, l-isem tal-persuna li qed tinstema’, il-ħin tas-seduta u kwalunkwe dettalji oħra meħtieġa, u jiġi mehmuż mal-fajl jew maħżun f’post sikur bil-post tal-ħżin indikat fil-fajl.

Peress li dawn il-mezzi jservu biex jiddokumentaw l-iżvolġiment tal-att proċedurali, ma għandhom jiġu mmodifikati bl-ebda mod, bħal pereżempju jitqassru, jinqatgħu, jew jiġu ssupplimentati b’test li jakkumpanjahom, peress li dan jista’ jnaqqas il-valur probatorju tagħhom u jista’ jkun is-suġġett ta’ oġġezzjonijiet sussegwenti mill-partijiet.

Ta’ min jinnota li l-Ministeru tal-Ġustizzja bħalissa qed jittratta osservazzjonijiet dwar emendi għal-leġiżlazzjoni kriminali, li, fost l-oħrajn, se jaffettwaw id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 55a tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali sabiex l-użu tal-vidjokonferenzi fi proċedimenti kriminali jsir aktar flessibbli, filwaqt li jitqies ukoll il-progress teknoloġiku f’dan il-qasam. Din l-emenda għandha tiġi ppreżentata lill-gvern fil-ġimgħat li ġejjin.

L-Artikolu 55a

Użu ta’ mezzi speċjali għar-reġistrazzjoni tal-proċedimenti

(1) Jekk ikun meħtieġ, l-iżvolġiment ta’ att proċedurali jista’ jiġi rreġistrat ukoll bl-użu ta’ notazzjoni bix-shorthand, li mbagħad tiġi mehmuża, flimkien mat-traskrizzjoni b’kitba ordinarja, mar-rekord, jew permezz ta’ reġistrazzjoni tal-awdjo jew tal-vidjo, jew bi kwalunkwe mezz xieraq ieħor. Meta jintuża tagħmir tal-vidjokonferenzi fit-twettiq ta’ att proċedurali, għandha ssir reġistrazzjoni tal-awdjo u tal-vidjo fil-każijiet kollha.

(2) Meta ssir reġistrazzjoni tal-awdjo jew tal-vidjo ta’ att proċedurali flimkien mar-reġistrazzjoni bil-miktub, dan għandu jiġi nnotat f’dik ir-reġistrazzjoni tal-att, filwaqt li jiġu indikati, minbarra l-ħin, il-post u l-mod tat-twettiq tal-att, il-mezzi użati. Il-mezz tekniku tar-reġistrazzjoni għandu jiġi mehmuż mal-fajl jew il-fajl għandu jiddikjara fejn huwa maħżun il-mezz.

(g) Il-persuna li tkun qed tinstema’ għandha d-dritt li toġġezzjona għall-kwalità tar-reġistrazzjoni tal-vidjo u tal-awdjo fi kwalunkwe punt matul is-seduta b’vidjokonferenza. L-oġġezzjonijiet jistgħu jirriżultaw, pereżempju, fil-waqfien temporanju tas-seduta sakemm ikun hemm titjib fil-kwalità tar-reġistrazzjoni jew sat-terminazzjoni tagħha. Fil-każijiet kollha, kwalunkwe oġġezzjoni tiġi inkluża fir-reġistrazzjoni tal-att proċedurali.

Matul l-istadju ta’ qabel il-proċess, jista’ jitresssaq rikors skont l-Artikolu 157a tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali biex jiġu rieżaminati l-azzjonijiet ta’ awtorità tal-pulizija (jiġifieri jekk l-awtorità tal-pulizija ma tkunx aġixxiet f’konformità mal-liġi, l-azzjonijiet tagħha jistgħu jiġu kkontestati).

Is-sentenza tista’ tiġi kkontestata permezz ta’ appell kif previst fl-Artikolu 245 et seq. tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, li fih il-persuna intitolata (li hija wkoll, sa fejn rilevanti, il-persuna akkużata u l-parteċipant) tista’ tikkontesta wkoll ksur tad-dispożizzjonijiet relatati mal-proċedimenti qabel is-sentenza jekk dak il-ksur seta’ wassal biex il-parti operattiva tas-sentenza tkun żbaljata jew nieqsa. Jekk is-sentenza kienet ippreċeduta minn difetti proċedurali sostanzjali, b’mod partikolari l-ksur ta’ dispożizzjonijiet dwar id-dritt għad-difiża, li setgħu affettwaw il-korrettezza u l-legalità tal-parti tas-sentenza li qed tiġi rieżaminata, il-qorti tal-appell tannulla s-sentenza.

Kwalunkwe deċiżjoni ta’ awtorità tal-pulizija u d-deċiżjonijiet tal-ewwel istanza tal-qorti u tal-prosekutur pubbliku jistgħu jiġu kkontestati permezz ta’ lment meta dan ikun permess mil-liġi. Deċiżjoni tista’ tiġi kkontestata wkoll għall-ksur tad-dispożizzjonijiet dwar il-proċedimenti li twettqu qabel id-deċiżjoni, fejn tali ksur seta’ wassal biex kwalunkwe parti operattiva tad-deċiżjoni tkun żbaljata. Jista’ jitressaq ukoll ilment minn persuna affettwata direttament mid-deċiżjoni, jiġifieri f’każijiet xierqa anki mill-persuna akkużata jew parteċipant.

(h) Jintużaw żewġ pjattaformi għall-vidjokonferenzi, jiġifieri Polycom u Webex, li ilha tintuża mill-bidu tal-2024.

(i) Jekk il-persuna li għandha tinstema’ mhijiex miżmuma f’detenzjoni jew mhijiex qed tiskonta piena li ċċaħħad il-libertà, din trid tidher quddiem awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali miftiehma minn qabel (eż. qorti jew għassa tal-pulizija fil-post ta’ residenza tagħha), li teknikament torganizza konnessjoni ta’ vidjokonferenza mal-awtorità li twettaq is-seduta.

L-awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali għandha l-obbligu li tinforma lill-avukat bil-post u l-ħin tas-seduta, iżda n-notifika tal-post tas-seduta tvarja skont l-istatus proċedurali tal-persuna li tkun qed tinstema’. Jekk il-persuna akkużata għandha tinstema’ permezz ta’ vidjokonferenza, l-avukat għandu jiġi infurmat bil-post fejn il-persuna akkużata tkun ġiet imħarrka. B’kuntrast ma’ dan, meta l-att proċedurali għandu jkun seduta b’vidjokonferenza ta’ persuna koakkużata mhux irrappreżentata mill-avukat innotifikat, jew ta’ xhud jew espert, il-post minn fejn se titwettaq is-seduta mill-awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali huwa ddikjarat bħala l-post fejn se issir is-seduta.

(j) Iva, l-applikazzjoni Beey tintuża biex tittella’ reġistrazzjoni tal-awdjo jew tal-vidjo u mbagħad tikkonvertiha f’test. Il-qrati, l-uffiċċji tal-prosekuturi pubbliċi u l-ħabsijiet għandhom aċċess għall-applikazzjoni.

(k) Il-verifika tal-identità tal-persuna li għandha tinstema’ hija rregolata permezz tal-Artikolu 111a(2) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali (ara hawn fuq għall-formulazzjoni sħiħa ta’ din id-dispożizzjoni). Dik id-dispożizzjoni tapplika għas-seduta ta’ persuna bl-istatus ta’ persuna akkużata (persuna suspettata, akkużata jew ikkundannata), kif ukoll persuni oħra, inklużi parteċipanti. Meta s-seduta ta’ persuna titwettaq permezz ta’ tagħmir tal-vidjokonferenzi, l-identità tagħha tiġi vverifikata minn uffiċjal tal-qorti, tal-uffiċċju tal-prosekutur pubbliku jew tal-awtorità tal-pulizija maħtur għal dak l-għan mill-persuna li twettaq is-seduta ta’ smigħ, skont liema awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali tkun qed twettaq is-seduta. F’konformità mat-tieni sentenza ta’ dan il-paragrafu, l-imħallef li jippresjedi, il-kap prosekutur pubbliku, il-gvernatur tal-ħabs jew il-kap tal-awtorità tal-pulizija jistgħu, bil-kunsens tal-persuna li twettaq is-seduta, jaħtru uffiċjal tal-qorti, tal-uffiċċju tal-prosekutur pubbliku, tal-ħabs jew tal-awtorità tal-pulizija fil-post fejn tinsab il-persuna li għandha tinstema’ bħala l-persuna li tivverifika l-identità tal-persuni li jkunu qed jinstemgħu. Dan l-uffiċjal maħtur irid ikun preżenti fil-post fejn tinsab il-persuna li tkun qed tinstema’ matul is-seduta.

(l) Kif iddikjarat hawn fuq, f’konformità mal-Artikolu 33(1) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, il-persuna akkużata għandha d-dritt li titlob li tinstema’ fil-preżenza tal-avukat tagħha u li l-avukat jipparteċipa f’atti proċedurali oħra fil-proċedimenti. Ladarba l-persuna li tkun qed tinstema’ tkun lestiet ix-xhieda tagħha mingħajr interruzzjoni, l-awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali u, sussegwentement, persuni oħra jistgħu jagħmlu mistoqsijiet lill-persuna li tkun qed tinstema’ sabiex tiġi eliminata kwalunkwe kontradizzjoni fid-dikjarazzjoni, għal kjarifika ulterjuri tal-fatti ddikjarati minnha, jew sabiex tiġi ssupplimentata informazzjoni li l-persuna li tkun qed tinstema’ ma tkunx semmiet fix-xhieda tagħha (it-Taqsimiet 92(3) u 101(3) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali). Meta tinstema’ persuna taħt it-18-il sena, il-mistoqsijiet jistgħu jsiru biss permezz tal-awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali u mhux direttament mill-avukat jew persuni oħra li jipparteċipaw fis-seduta.

L-Artikolu 92

(1) Is-seduta tal-persuna akkużata għandha titwettaq b’tali mod li tagħti, sa fejn ikun possibbli, stampa sħiħa u ċara tal-fatti rilevanti għall-proċedimenti kriminali. Il-persuna akkużata bl-ebda mod ma għandha tkun imġiegħla tixhed jew tammetti. Matul is-seduta, il-persuna tagħha trid tkun protetta.

(2) Meta tkun qed tinstema’, il-persuna akkużata trid tiġi mistoqsija dwar iċ-ċirkostanzi personali, familjari, finanzjarji u oħrajn tagħha sabiex jiġu stabbiliti l-fatti meħtieġa biex jiġu ddeterminati t-tip u l-ambitu tal-piena fil-każ ta’ deċiżjoni li permezz tagħha il-persuna akkużata tiġi kkundannata. Barra minn hekk, huwa meħtieġ li wieħed jistaqsi dwar kwalunkwe sentenza preċedenti u prosekuzzjonijiet kriminali oħra tal-persuna akkużata.

(3) L-akkużat għandu jingħata l-opportunità li jwieġeb fid-dettall għall-akkuża, b’mod partikolari billi jipprovdi dikjarazzjoni koerenti tal-fatti li jiffurmaw il-bażi tal-akkuża, filwaqt li jiddikjara kwalunkwe ċirkostanza li ttaffi jew tikkonfuta l-akkuża, u jipprovdi l-provi tagħha.

(4) Il-persuna akkużata tista’ tintalab tissupplimenta x-xhieda jew telimina kwalunkwe nuqqas ta’ kompletezza, ambigwità jew kontradizzjoni. Il-mistoqsijiet għandhom isiru b’mod ċar u li jinftiehem faċilment mingħajr ebda affermazzjoni qarrieqa jew mhux vera; il-mistoqsijiet ma għandhomx jindikaw huma stess kif għandhom jitwieġbu.

L-Artikolu 101

(1) Qabel ma jinstema’ xhud, huwa dejjem meħtieġ li tiġi stabbilita l-identità tiegħu u r-relazzjoni tiegħu mal-persuna akkużata, li jiġi infurmat dwar id-dritt li jirrifjuta li jixhed u, jekk ikun meħtieġ, id-dmir li ma jixhedx jew il-possibbiltà li jipproċedi skont l-Artikolu 55(2), u dwar l-obbligu tiegħu li jiddikjara l-verità sħiħa u li ma jaħbi xejn. Huwa għandu jiġi infurmat ukoll dwar l-importanza tax-xhieda f’termini tal-interess pubbliku u dwar il-konsegwenzi kriminali ta’ xhieda falza. Meta persuna taħt il-15-il sena tinstema’ bħala xhud, din għandha tingħata struzzjonijiet b’mod xieraq għall-età tagħha.

(2) Fil-bidu tas-seduta, ix-xhud għandu jiġi mistoqsi dwar ir-relazzjoni tiegħu mal-kawża u mal-partijiet u, jekk ikun meħtieġ, dwar kwalunkwe ċirkostanza oħra rilevanti biex tiġi stabbilita l-kredibbiltà tiegħu. Is-seduta ta’ xhud għandha titwettaq b’tali mod li tagħti, sa fejn ikun possibbli, stampa sħiħa u ċara tal-fatti rilevanti għall-proċedimenti kriminali li x-xhud ikun għaraf permezz tas-sensi tiegħu stess. Ix-xhud għandu jingħata l-opportunità li jagħti xhieda mingħajr interruzzjoni dwar dak kollu li jkun jaf dwar il-każ u minn fejn ikun kiseb l-għarfien tiegħu taċ-ċirkostanzi ddikjarati minnu. Meta tinstema’, il-persuna tagħha għandha tkun protetta, b’mod partikolari fir-rigward tad-data personali u l-ħajja privata tagħha.

(3) Xhud jista’ jintalab jissupplimenta x-xhieda tiegħu jew jelimina kwalunkwe inkompletezza, ambigwità jew kontradizzjoni. Mistoqsijiet dwar il-ħajja privata tax-xhud li jkun qed jinstema’, b’mod partikolari fil-każ ta’ vittma ta’ reat kriminali, jistgħu jsiru biss meta jkun meħtieġ li jiġu ċċarati l-fatti rilevanti għall-proċedimenti kriminali u għandhom isiru b’mod partikolarment sensittiv u bl-aktar mod eżawrjenti possibbli, sabiex is-seduta ma jkollhiex għalfejn tiġi ripetuta; il-mistoqsijiet għandhom jiġu fformulati b’mod xieraq għall-età, l-esperjenza personali u l-kundizzjoni psikoloġika tax-xhud, filwaqt li tinżamm il-konsiderazzjoni dovuta. Xhud ma għandux jiġi mistoqsi mistoqsijiet li jkun fihom affermazzjonijiet qarrieqa jew foloz jew li jirreferu għal materji li jiġu aċċertati biss mix-xhieda tiegħu.

(4) Jekk ikun meħtieġ, biex tiġi stabbilita l-awtentiċità tal-kitba bl-idejn, ix-xhud jista’ jingħata struzzjonijiet biex jikteb ċertu ammont meħtieġ ta’ kliem.

(m) Il-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali ma fihx dispożizzjonijiet speċifiċi dwar l-interpretazzjoni fil-vidjokonferenzi, għalhekk japplikaw ir-regoli ġenerali dwar l-interpretazzjoni li jinsabu fit-Taqsimiet 2(14) u 28 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali. F’konformità mal-Artikolu 2(14) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali, kwalunkwe persuna li tiddikjara li ma għandhiex għarfien tajjeb tal-lingwa Ċeka hija intitolata li, quddiem l-awtoritajiet tal-prosekuzzjoni kriminali, tuża l-lingwa materna tagħha jew lingwa li tiddikjara li għandha għarfien tajjeb tagħha. Tali dikjarazzjoni mill-persuna akkużata hija raġuni għall-ħatra ta’ interpretu skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 28(1) tal-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali.

L-Artikolu 2(14)

(...)

(14) L-awtoritajiet tal-prosekuzzjoni kriminali għandhom iwettqu l-proċedimenti u jfasslu d-deċiżjonijiet tagħhom biċ-Ċek. Kull min jiddikjara li ma għandux għarfien tajjeb tal-lingwa Ċeka huwa intitolat li, quddiem l-awtoritajiet tal-prosekuzzjoni kriminali, juża l-lingwa materna tiegħu jew lingwa li jiddikjara li għandu għarfien tajjeb tagħha.

(...)

L-Artikolu 28

(1) Jekk ikun meħtieġ li jiġi interpretat il-kontenut ta’ dokument, xhieda jew att proċedurali ieħor jew jekk il-persuna akkużata teżerċita d-dritt imsemmi fl-Artikolu 2(14), għandu jinħatar interpretu; l-istess japplika għall-ħatra ta’ interpretu għal persuna li magħha ma tkunx possibbli l-komunikazzjoni ħlief b’waħda mis-sistemi ta’ komunikazzjoni ta’ persuni neqsin mis-smigħ u neqsin mis-smigħ u mid-dawl. Interpretu ma jistax ikun ukoll l-iskrivan li jieħu l-minuti. Jekk il-persuna akkużata ma tindikax lingwa li għandha għarfien tajjeb tagħha, jew tindika lingwa jew djalett li mhijiex il-lingwa tal-grupp etniku tagħha jew lingwa uffiċjali tal-pajjiż taċ-ċittadinanza tagħha, u l-ebda persuna ma tkun inkluża fil-lista ta’ interpreti għal dik il-lingwa jew djalett, l-awtorità tal-prosekuzzjoni kriminali għandha taħtar interpretu għal-lingwa tal-grupp etniku tagħha jew lingwa uffiċjali tal-pajjiż taċ-ċittadinanza tagħha. Fil-każ ta’ persuna apolida, dan ifisser il-pajjiż ta’ residenza permanenti jew il-pajjiż ta’ oriġini.

(...)

(n) kif jiġi evitat l-aċċess mhux awtorizzat għal data sensittiva jew il-flussi ta’ data lil entitajiet mhux magħrufa.

Il-vidjokonferenzi li jkunu għaddejjin jiġu żgurati permezz ta’ kriptaġġ minn tarf sa tarf (kull apparat għandu ċertifikat uniku ġġenerat direttament għalih), u jintuża l-metodu Lets encrypt (iċ-ċertifikati tat-tagħmir jinbidlu kull 60 jum). Vidjokonferenzi WEB RCT – bl-użu ta’ klijent f’kompjuter, brawżer jew apparat mobbli – huma protetti b’password meta tinħoloq il-laqgħa. Hemm ukoll il-possibbiltà ta’ laqgħat fuq il-post (dominju) fejn ħadd ma jista’ jingħaqad fil-laqgħa għajr il-persuni mistiedna jew l-uffiċjali tal-ġudikatura. Pereżempju, hemm ukoll kmamar tal-vidjokonferenzi magħmula siguri b’password li tkun unika għal kull kamra.

Is-sigurtà tar-reġistrazzjoni nnifisha hija żgurata minn direttorju attiv ta’ gruppi u drittijiet, fejn l-aċċess għall-fajl jingħata biss lill-utenti bid-drittijiet rilevanti, u li mingħajrhom il-fajl bir-reġistrazzjonijiet ma jkunx jista’ jiġi aċċessat.

4. Tariffi fi proċedimenti f’materji ċivili u kummerċjali

I. Impożizzjoni ta’ tariffi fi proċedimenti quddiem il-qrati Ċeki

It-tariffi tal-qorti fil-proċedimenti quddiem il-qrati Ċeki huma rregolati mill-Att Nru 549/1991 dwar it-tariffi tal-qorti, kif emendat. It-tariffi jistgħu jiġu imposti biss għall-proċedimenti jew għall-atti amministrattivi elenkati fl-Anness ta’ dan l-Att, intitolat “Skeda ta’ Tariffi”.

It-tariffa għandha titħallas flimkien mat-tressiq tar-rikors għall-bidu tal-proċedimenti rilevanti. Jekk parteċipant ma jkunx ċert dwar l-ammont tat-tariffa tal-qorti u, għal dik ir-raġuni, jonqos milli jħallas it-tariffa flimkien mal-preżentazzjoni tar-rikors, il-qorti hija meħtieġa titlob lill-parteċipant jikkonforma mal-obbligu addizzjonali li jħallas it-tariffa. Fl-ittra ta’ intimazzjoni, il-qorti trid tinfurmah bin-numru tal-kont li fih għandha titħallas it-tariffa u l-ammont li għandu jitħallas, filwaqt li tistabbilixxi limitu ta’ żmien ta’ mill-inqas 15-il jum. Jekk it-tariffa tal-qorti tkun għadha ma tħallsitx fil-limitu ta’ żmien addizzjonali, il-qorti twaqqaf il-proċedimenti.

L-iskeda tat-tariffi tiddistingwi bejn tariffi proċedurali u tariffi għal atti individwali. It-tariffi huma stabbiliti fi kroni Ċeki. Jekk il-bażi tat-tariffa tiġi espressa f’munita barranija, it-tariffa perċentwali tiġi kkalkulata mill-bażi tat-tariffa kkonvertita fil-munita Ċeka bir-rata ppubblikata mill-Bank Nazzjonali Ċek valida fl-ewwel jum tax-xahar kalendarju li fih tkun dovuta t-tariffa jew li fih il-qorti toħroġ deċiżjoni dwar l-obbligu li titħallas it-tariffa. Għall-konverżjoni ta’ muniti li għalihom ma tiġix ippubblikata rata mill-Bank Nazzjonali Ċek, tintuża r-rata USD ta’ dik il-munita, kif iddikjarata mill-bank ċentrali jew mill-bank bi status ekwivalenti fil-pajjiż li fih hija valida l-munita konvertita; min iħallas it-tariffa jrid jagħti prova tal-validità tar-rata tal-munita użata billi jipprovdi lill-qorti b’dokument miksub permezz tal-Ministeru tal-Affarijiet Barranin.

II. Ammont tat-tariffi tal-qorti

(a) Tariffi proċedurali

Fir-rigward tat-tariffi proċedurali, il-punt tat-tluq bażiku huwa l-kalkolu tat-tariffa tal-qorti mis-somma monetarja mitluba, li huwa wkoll il-każ għall-proċedura għal talbiet żgħar u l-ordni ta’ ħlas Ewropea. Għal ammonti sa CZK 20 000, it-tariffa hija stabbilita fuq bażi ta’ rata fissa (CZK 1 000), bejn CZK 20 000 u CZK 40 000 000 it-tariffa hija ta’ 5 % tal-ammont mitlub, u għal ammont li jaqbeż CZK 40 000 000 it-tariffa hija ta’ CZK 2 000 000 u 1 % tal-ammont li jaqbeż CZK 40 000 000; ammonti ta’ aktar minn CZK 250 000 000 ma jingħaddux.

Kategorija speċjali ta’ imposti hija introdotta mill-Att għal ordnijiet ta’ pagament elettroniku biss; hawnhekk, l-ammont tat-tariffa tal-qorti huwa stabbilit kif ġej:

sa u inkluż CZK 10 000: CZK 400
għal ammonti ta’ aktar minn CZK 10 000 sa u inkluż CZK 20 000: CZK 800
għal ammonti ta’ aktar minn CZK 20 000: 4 % tal-ammont

Għal tilwim dwar dannu mhux materjali f’termini ta’ flus għal ammonti sa CZK 200 000, it-tariffa hija tariffa b’rata fissa (CZK 2 000) segwita minn 1 % tal-ammont mitlub.

Barra minn hekk, l-Att jistabbilixxi għadd ta’ regoli oħra f’każijiet fejn it-tilwima ma tikkonċernax pagament monetarju – it-tariffi f’każijiet bħal dawn jiġu stabbiliti fuq bażi ta’ rata fissa. Pereżempju, fil-każ ta’ tilwima dwar proprjetà immobbli, CZK 5 000 għal kull proprjetà immobbli u CZK 15 000 għal kull stabbiliment ta’ negozju.

F’dawn il-każijiet jiġu stabbiliti wkoll tariffi speċjali tal-qorti:

ħruġ ta’ mandat ta’ inibizzjoni temporanja – CZK 1 000
f’materji relatati mas-soluzzjoni ta’ kwistjonijiet ta’ proprjetà matrimonjali konġunta u sjieda konġunta – CZK 2 000 (dan l-ammont jiżdied b’CZK 5 000 għal kull proprjetà immobbli u b’CZK 15 000 għal kull stabbiliment ta’ negozju)
f’każijiet ta’ manteniment – CZK 500 għal ammonti sa CZK 50 000, segwiti minn 1 %, sa massimu ta’ CZK 15 000
għal applikazzjoni għar-rikonoxximent ta’ deċiżjonijiet barranin f’materji matrimonjali u l-istabbiliment tal-paternità – CZK 2 000
għal rikors li jagħti bidu għal proċedimenti f’tilwima anċillari (proċedimenti ta’ insolvenza) dwar pagament monetarju – it-tariffa tal-qorti hija ta’ CZK 1 000 għal ammonti sa CZK 20 000, u mbagħad 5 % tal-ammont mitlub
għal rikors li jagħti bidu għal proċedimenti f’tilwima anċillari li ma tirrigwardax pagament monetarju:
1. f’tilwima dwar l-awtentiċità, l-ammont jew il-klassifikazzjoni ta’ talba ppreżentata – CZK 5 000
2. għal kull proprjetà immobbli – CZK 5 000
3. għal kull stabbiliment ta’ negozju jew għal kull waħda mill-unitajiet organizzattivi tiegħu – CZK 15 000
4. f’każijiet oħra – CZK 2 000

Hemm ukoll klawżola residwa li tapplika fil-każijiet li jifdal li ma jinvolvux pagament monetarju jew xi waħda mill-kategoriji msemmija b’mod espliċitu. Din il-klawżola residwa tipprevedi tariffa tal-qorti ta’ CZK 2 000.

Għal proċedimenti ta’ appell (proċedimenti ta’ appell ordinarji), l-ammont tat-tariffa tal-qorti huwa stabbilit bl-istess mod bħal fil-każ tar-rikors fl-ewwel istanza.

Għal proċedimenti ta’ appell straordinarji, it-tariffa tiġi stabbilita fuq bażi ta’ rata fissa:

pagament monetarju sa u inkluż CZK 100 000 – CZK 7 000
għal kull proprjetà immobbli – CZK 14 000
għal kull stabbiliment ta’ negozju jew għal kull waħda mill-unitajiet organizzattivi tiegħu – CZK 28 000
f’każijiet oħra – CZK 14 000

(b) Tariffi għal atti amministrattivi

It-tariffi tal-qorti għal atti amministrattivi huma stabbiliti fuq bażi ta’ rata fissa. Pereżempju,

CZK 300 għall-ħruġ ta’ ċertifikat jew konferma f’konformità mad-dritt tal-Unjoni Ewropea;
CZK 500 għall-ħruġ ta’ emenda jew kanċellazzjoni ta’ Ċertifikat Ewropew tas-Suċċessjoni;
CZK 150 għall-ħruġ ta’ ċertifikat uffiċjali tal-fatti magħrufa mill-fajls tal-qorti;
CZK 1 000 għall-abbozzar ta’ sottomissjoni għar-rekords tal-qorti jekk dan ikun permess skont id-dritt Ċek;
CZK 70 għat-teħid ta’ kopja ta’ deċiżjoni, ir-reġistrazzjoni u estratt iċċertifikat mir-reġistri u r-reġistrazzjonijiet għal kull paġna jew parti minn paġna;
CZK 20 biex issir kopja (fotokopja) tad-dokumenti, ir-rekord, l-annessi, ir-rekords, partijiet oħra tal-fajls u mezzi oħra ta’ reġistrazzjoni miżmuma mill-qorti, inklużi estratti minnhom, għal kull paġna jew parti minn paġna;
CZK 50 għall-forniment ta’ kopja tad-data elettronika fil-fajl fuq mezz li jservi għal żmien twil, għal kull mezz;
CZK 100 għat-traskrizzjoni ta’ rekord awdjo jew awdjoviżiv fil-forma ta’ rekord għal kull paġna jew parti minn paġna.

5. Metodi ta’ pagament elettroniku

Bħalissa, it-trasferiment bankarju huwa l-uniku metodu ta’ pagament elettroniku fir-Repubblika Ċeka għall-fini tal-ħlas tat-tariffi tal-qorti. It-tariffi jitħallsu permezz ta’ trasferiment bankarju fil-kont tal-qorti rilevanti. Id-dettalji tal-bank jistgħu jinsabu fuq is-siti web tal-qrati individwali, li jistgħu jinsabu fuq il-portal online justice.cz/.

6. Notifika dwar l-użu bikri tas-sistema tal-IT deċentralizzata

Ir-Repubblika Ċeka ma tipprevedix l-użu bikri tas-sistema tal-IT deċentralizzata qabel id-data tal-użu stabbilita f’konformità mal-Artikolu 26(3) flimkien mal-Artikolu 10(3) tar-Regolament (UE) 2023/2844 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

7. Notifika dwar l-użu bikri ta’ vidjokonferenzi f’materji ċivili u kummerċjali

Ir-Repubblika Ċeka ma tipprevedix l-użu bikri ta’ vidjokonferenzi f'materji ċivili u kummerċjali qabel l-1 ta’ Mejju 2025 skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) 2023/2844 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

8. Notifika dwar l-użu bikri ta’ vidjowkonferenzi f’materji kriminali

Ir-Repubblika Ċeka ma tipprevedix l-użu bikri ta’ vidjokonferenzi f’materji kriminali qabel l-1 ta’ Mejju 2025 skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) 2023/2844 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

L-aħħar aġġornament: 18/05/2026