1. Portali nazzjonali tal-IT għall-komunikazzjoni mal-qrati jew ma’ awtoritajiet oħra
Il-Polonja ma għandha l-ebda portali nazzjonali tal-IT li joffru funzjonalitajiet ekwivalenti għal dawk previsti għall-punt ta’ aċċess elettroniku Ewropew stabbilit skont l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) 2023/2844 dwar id-diġitalizzazzjoni.
Madankollu, il-qrati ordinarji għandhom portal ta’ informazzjoni mfassal biex jagħmilha aktar faċli għal dawk awtorizzati jew intitolati mil-liġi, b’mod partikolari l-partijiet fil-proċedimenti u r-rappreżentanti tagħhom, kif ukoll l-imħallfin u l-prosekuturi pubbliċi, li jaċċessaw informazzjoni dwar l-istatus tal-kawża tagħhom u l-azzjonijiet meħuda fil-kawża tagħhom. Il-portal jista’ jintuża wkoll biex jintbagħtu sottomissjonijiet u dokumenti oħra fil-kawża lill-prosekutur pubbliku jew lill-avukati li jaġixxu bħala avukati difensuri jew rappreżentanti legali, jew lill-Prosekutur Ġenerali, billi jittellgħu fuq il-portal ta’ informazzjoni permezz tal-portal.
2. Il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-użu ta’ vidjokonferenzi f’materji ċivili u kummerċjali
L-imħallef li jippresjedi jista’ jiskeda seduta mill-bogħod fuq inizjattiva proprja jew fuq talba ta’ persuna li għandha tattendi s-seduta u li tkun ipprovdiet indirizz tal-email, jekk dan ma jkunx prekluż min-natura tal-azzjonijiet li għandhom jitwettqu fis-seduta u jekk l-organizzazzjoni ta’ tali seduta mill-bogħod tissalvagwardja d-drittijiet proċedurali sħaħ tal-partijiet u t-tmexxija xierqa tal-proċedimenti. Seduta mill-bogħod tista’ tintalab fi żmien 7 ijiem mid-data tal-wasla tal-avviż tas-seduta jew taċ-ċitazzjoni għas-seduta. Meta jordna seduta mill-bogħod, l-imħallef li jippresjedi jista’ jitlob lil dawk li għandhom jattendu s-seduta mill-bogħod barra mill-bini fejn il-qorti tiddeċiedi l-kawża li jkunu preżenti f’bini ta’ qorti oħra.
Meta jirċievu ċitazzjoni għal seduta mill-bogħod, il-parteċipanti jiġu infurmati li jistgħu jidhru personalment fl-awla tal-qorti jew jiddikjaraw l-intenzjoni tagħhom li jattendu s-seduta mill-bogħod, li jridu jipprovdu notifika tal-intenzjoni tagħhom mhux aktar tard minn 3 ijiem tax-xogħol qabel id-data tas-seduta skedata, u li dan jista’ jsir bl-użu tal-metodu speċifikat, jiġifieri permezz ta’ komunikazzjoni mill-bogħod, dment li dan jipprovdi assigurazzjoni tal-identità tal-parteċipant u jinkludi l-indirizz tal-email tagħhom. Mill-inqas 24 siegħa qabel il-ħin tas-seduta, il-parteċipanti jirċievu wkoll il-kontenut tad-dispożizzjonijiet li jirregolaw is-seduti mill-bogħod, l-indirizz tas-sit web bir-rekwiżiti tekniċi tas-software u tal-hardware meħtieġa għall-attendenza ta’ seduta mill-bogħod, u gwida dwar kif jidħlu fis-seduta mill-bogħod.
L-obbligu li tiġi ddikjarata l-intenzjoni li wieħed jattendi seduta mill-bogħod ma japplikax għal persuna mċaħħda mil-libertà. L-imħallef li jippresjedi jista’ jordna li persuna mċaħħda mil-libertà tipparteċipa f’azzjonijiet proċedurali biss permezz ta’ seduta mill-bogħod. F’tali każ, meta tipparteċipa f’seduta mill-bogħod fil-post tad-detenzjoni tagħha, il-persuna trid tkun akkumpanjata minn rappreżentant tal-amministrazzjoni tal-ħabs jew miċ-ċentru ta’ arrest preventiv, mir-rappreżentant legali tal-persuna, jekk maħtur, u minn interpretu, jekk jiġi mħarrek. L-istess regoli japplikaw għal persuni soġġetti għal proċeduri terapewtiċi.
Persuna li ma tkunx talbet b’suċċess seduta mill-bogħod jew li ma tkunx iddikjarat l-intenzjoni tagħha li tattendi s-seduta mill-bogħod hija meħtieġa tidher fis-sessjoni fil-bini tal-qorti li tkun qed tmexxi l-proċedimenti mingħajr ċitazzjoni ulterjuri.
Persuna li tipparteċipa f’sessjoni mill-bogħod barra mill-bini tal-qorti hija meħtieġa tinforma lill-qorti dwar fejn tinsab u teżerċita d-diliġenza dovuta biex tiżgura li l-kundizzjonijiet f’dak il-post ikunu kompatibbli mad-dinjità tal-qorti u ma jipprevjenux lill-qorti milli twettaq l-azzjonijiet proċedurali li fihom tkun involuta l-persuna. Jekk il-persuna tirrifjuta li tipprovdi l-informazzjoni ta’ hawn fuq jew jekk l-imġiba tagħha tqajjem dubji raġonevoli dwar jekk l-azzjonijiet proċedurali li fihom se jkunu involuti mill-bogħod jistgħux jitwettqu kif suppost, il-qorti tista’ tħarrek lil dik il-persuna biex tidher fl-awla tal-qorti.
Id-dispożizzjonijiet dwar is-seduti mill-bogħod ma japplikawx meta s-sessjoni ssir bil-magħluq, sakemm il-parteċipanti kollha fl-azzjonijiet proċedurali ma jkunux fil-bini tal-qorti (dan japplika fost l-oħrajn għal kawżi għall-annullament ta’ żwieġ, għall-istabbiliment tal-eżistenza jew tan-nuqqas ta’ eżistenza ta’ żwieġ, għal divorzju, u għas-separazzjoni legali fuq talba ta’ wieħed mill-konjuġi involuti, sakemm iż-żewġ partijiet ma jitolbux li l-kawża tinstema’ fil-pubbliku u l-qorti tqis li dan ma jippreġudikax il-moralità). L-eżami ta’ seduta li tinżamm bil-magħluq f’kawżi għall-annullament ta’ żwieġ, għall-istabbiliment tal-eżistenza jew tan-nuqqas ta’ eżistenza ta’ żwieġ, għal divorzju, jew għas-separazzjoni legali ma jipprekludix li l-kumpilazzjoni ta’ xhieda ssir mill-bogħod jekk dan iħaffef b’mod sinifikanti l-proċedimenti jew jirriżulta fi ffrankar sinifikanti tal-kostijiet.
Id-dispożizzjonijiet dwar is-seduti mill-bogħod ma japplikawx għal persuna li tkun is-suġġett ta’ talba għal inkapaċità, jekk tkun se tinstema’, jew għall-parteċipazzjoni ta’ xhieda esperti f’dawn il-proċedimenti.
Medjatur jista’ jorganizza sessjoni ta’ medjazzjoni permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettu li s-sessjoni ssir mill-bogħod, jekk il-partijiet jagħtu l-kunsens tagħhom.
Is-sistemi ta’ vidjokonferenzi użati għal seduti mill-bogħod huma Jitsi (WebRTC) u Avaya Equinox (H.232, SIP, WebRTC).
Is-siti web tal-qrati jipprovdu informazzjoni ulterjuri dwar is-seduti tal-qorti li jsiru mill-bogħod, inkluż dwar kif tiġi ttestjata l-konnessjoni, kif jiġi kkuntattjat iċ-ċentru ta’ appoġġ, u x’passi għandhom jittieħdu.
Is-seduti mill-bogħod huma soġġetti wkoll għad-dispożizzjonijiet li jirrikjedu li s-sessjonijiet tal-qorti jiġu rreġistrati permezz ta’ apparati ta’ reġistrazzjoni ta’ smigħ jew apparati ta’ reġistrazzjoni tal-ħoss u tal-immaġni. Tali reġistrazzjonijiet u l-metadata assoċjata jinħażnu f’sistema tal-ICT, li tissalvagwardja l-kunfidenzjalità u l-integrità tagħhom, u tipproteġihom kontra t-telf jew il-qerda (ara r-Regolament tal-Ministru għall-Ġustizzja tat-2 ta’ Marzu 2015 dwar ir-reġistrazzjoni tal-awdjo jew tal-vidjo ta’ seduti pubbliċi fi proċedimenti ċivili; il-Ġurnal tal-Liġijiet 2023, il-punt 309). Il-partijiet u l-parteċipanti fil-proċedimenti għandhom id-dritt li jirċievu r-reġistrazzjoni ta’ smigħ jew tal-immaġni u tal-ħoss maħżuna fil-proċess tal-kawża.
Qabel u waqt seduta mill-bogħod, il-parti u r-rappreżentant tal-parti jistgħu jikkomunikaw ukoll permezz tal-kanali ta’ komunikazzjoni tagħhom stess.
It-teknoloġija ta’ traskrizzjoni awtomatika tat-taħdit ma tintużax fil-vidjokonferenzi.
L-infrastruttura nazzjonali tikkonforma mal-Linji Gwida għall-Aċċessibilità għall-Kontenut tal-Web (WCAG, Web Content Accessibility Guidelines) 2.1. għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, b’insuffiċjenza fis-smigħ jew b’insuffiċjenza fil-vista. Il-pjattaformi Jitsi u Avaya Equinox huma kompatibbli mad-WCAG 2.1 9.
Il-qorti tista’ tivverifika d-dettalji personali tal-persuni li jidhru kontra l-karta tal-identità tagħhom jew dokument ieħor li jikkonferma l-identità tagħhom. Matul sessjoni mill-bogħod, il-parteċipanti juru d-dokument tal-identità tagħhom lill-kamera.
L-azzjonijiet proċedurali mwettqa matul seduta mill-bogħod mill-partijiet u minn parteċipanti oħra li ma jkunux fil-bini tal-qorti tas-seduta jkunu effettivi, sakemm il-liġi ma teħtieġx li jimtlew bil-miktub. Il-partijiet jistgħu jinterrogaw lix-xhieda direttament jew permezz ta’ rappreżentant li jkunu ħatru. Parti tista’ toġġezzjona għall-eżami ta’ xhud barra mill-awla tal-qorti permezz ta’ seduta mill-bogħod, iżda mhux aktar tard minn 7 ijiem wara li tkun ġiet innotifikata bl-intenzjoni li l-evidenza tiġi kkumpilata b’dan il-mod. Jekk l-oġġezzjoni tintlaqa’, il-qorti tħarrek lix-xhud biex jidher personalment.
Persuna ta’ nazzjonalità barranija tagħti xhieda lill-qorti b’lingwa li tkun taf. Mhux bilfors trid tkun il-lingwa materna tagħhom. Il-qorti tista’ tuża interpretu biex tisma’ xhud li ma jkunx jaf biżżejjed il-Pollakk. It-tariffi tal-interpreti huma inklużi fil-kostijiet ġudizzjarji rimborżabbli mogħtija mill-qorti. Is-seduta tal-partijiet hija rregolata mid-dispożizzjonijiet dwar ix-xhieda.
Jekk in-natura tal-evidenza ma tipprekludix dan, il-qorti aġġudikanti tista’ tiddeċiedi li tiġbor l-evidenza permezz ta’ seduta mill-bogħod. Fit-talba għall-kumpilazzjoni tax-xhieda, il-parti trid tidentifika l-evidenza b’tali mod li tkun tista’ tittieħed u tispeċifika l-fatti li għandhom jintwerew minn dik l-evidenza. It-talba tista’ tindika wkoll jekk il-parti hijiex qed tfittex li tiġbor l-evidenza permezz ta’ sessjoni mill-bogħod.
Meta tintuża vidjokonferenza, kwalunkwe komunikazzjoni bejn il-parteċipanti u l-infrastruttura tal-qorti tiġi kriptata permezz ta’ protokoll TLS. Barra minn hekk, għal kull vidjokonferenza tiġi ġġenerata link sigura għal finijiet ta’ konnessjoni.
3. Il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-użu ta’ vidjokonferenzi f’materji kriminali
Il-leġiżlazzjoni Pollakka dwar il-proċedimenti kriminali tippermetti, b’mod partikolari, l-eżami mill-bogħod ta’ xhieda u konvenuti.
Xhud jista’ jinstema’ permezz ta’ apparati tekniċi li jagħmlu dan possibbli mill-bogħod billi jittrażmettu l-immaġni u l-ħoss simultanjament f’ħin reali. Fil-proċedimenti ta’ qabel il-proċess, jekk il-prosekutur pubbliku jwettaq azzjoni proċedurali mill-bogħod, ix-xhud irid ikun akkumpanjat fil-post tiegħu minn prosekutur trainee, assistent tal-prosekuzzjoni jew skrivan tas-servizz tal-prosekuzzjoni pubblika, filwaqt li fi proċedimenti ġudizzjarji jrid ikun akkumpanjat minn imħallef trainee, skrivan ġudizzjarju, assistent ġudizzjarju jew skrivan impjegat mill-qorti li x-xhud ikun jinsab fil-ġuriżdizzjoni tagħha. Jekk ix-xhud ikun il-ħabs jew f’ċentru ta’ arrest preventiv, jista’ jinstema’ fil-preżenza ta’ rappreżentant tal-amministrazzjoni tal-ħabs jew taċ-ċentru, jew, jekk ix-xhud ikun ċittadin Pollakk residenti barra mill-pajjiż, fil-preżenza ta’ uffiċjal konsulari. Xhud li ma jkunx jista’ jidher fuq ċitazzjoni minħabba mard, diżabbiltà jew ostaklu insormontabbli ieħor jista’ jiġi eżaminat fil-post fejn ikun qed joqgħod. Ir-regoli dwar is-seduta mill-bogħod tax-xhieda japplikaw ukoll għax-xhieda esperti.
Xhud jista’ jiġi eżaminat mill-bogħod fi kwalunkwe stadju tal-proċedimenti kriminali. Qorti, prosekutur pubbliku, iżda wkoll kwalunkwe awtorità oħra għajr prosekutur pubbliku li jwettaq l-istruttorja, hija għalhekk intitolata li teżamina xhud mill-bogħod. F’tali każ, uffiċjal jew impjegat ieħor awtorizzat mill-kap tal-awtorità investigattiva jieħu sehem fl-azzjoni proċedurali mwettqa fil-post tax-xhud. Il-kundizzjonijiet tekniċi għall-eżami ta’ xhud għandhom jiġu żgurati mill-awtorità li tmexxi l-proċedimenti. Il-proċedura kriminali Pollakka ma tistabbilixxix lista ta’ raġunijiet li jiġġustifikaw l-eżami mill-bogħod ta’ xhud. Peress li l-leġiżlazzjoni Pollakka ma tipprevedi l-ebda restrizzjoni f’dan ir-rigward, deċiżjoni li xhud jiġi eżaminat mill-bogħod tista’ tinħareġ mill-awtorità li tmexxi l-proċedimenti fuq inizjattiva proprja jew fuq talba tal-partijiet jew tax-xhud. Din id-deċiżjoni ma tistax tiġi kkontestata.
Fil-proċedimenti ta’ arrest preventiv, ir-rekwiżit normalment obbligatorju li l-persuna suspettata titressaq quddiem il-qorti jista’ jiġi rrinunzjat, jekk il-parteċipazzjoni tal-persuna suspettata fis-seduta tista’ tiġi żgurata, b’mod partikolari, li tixhed, permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettu li l-eżami jitwettaq mill-bogħod billi jiġu trażmessi l-immaġni u l-ħoss simultanjament f’ħin reali. Jekk il-persuna suspettata tkun fil-ħabs jew f’ċentru ta’ arrest preventiv, skrivan ġudizzjarju, assistent ġudizzjarju, jew rappreżentant tal-amministrazzjoni tal-ħabs jew taċ-ċentru jrid ikun preżenti fil-post tas-suspettat għas-seduta. L-avukat difensur jingħaqad ma’ tali seduta mill-bogħod fil-post tal-konvenut, sakemm l-avukat ma jidhirx fil-qorti biex jingħaqad mas-seduta, jew il-qorti tobbligah jattendi s-seduta fil-bini tal-qorti sabiex jiġi prekluż ir-riskju li ma tittieħed l-ebda deċiżjoni dwar it-talba tal-arrest preventiv qabel ma jiskadi l-limitu ta’ żmien għad-detenzjoni tal-konvenut. Meta l-avukat difensur jattendi s-seduta f’post li ma jkunx dak tal-konvenut, il-qorti tista’, jekk tintalab mill-konvenut jew mill-avukat, tordna waqfa ta’ durata speċifika u tippermetti lill-avukat difensur u lill-konvenut jiddiskutu fuq it-telefown, sakemm l-ilqugħ tat-talba ma jinterferixxix mal-iżvolġiment xieraq tas-seduta jew ma tagħtix lok għal riskju li ma tittieħed l-ebda deċiżjoni dwar it-talba tal-arrest preventiv qabel ma jiskadi l-limitu ta’ żmien għad-detenzjoni tal-konvenut. Id-dispożizzjoni dwar il-parteċipazzjoni ta’ konvenut f’seduta mill-bogħod ma tapplikax għal konvenut li ma jismax, ma jitkellimx jew ma jarax. Interpretu jista’ wkoll jingħaqad ma’ seduta mill-bogħod fil-post tal-konvenut.
Jekk il-konvenut, prosekutur sussidjarju jew prosekutur privat jiġu mċaħħda mil-libertà, l-imħallef li jippresjedi jista’ jirrinunzja għall-obbligu li jattendu personalment, dment li jkunu jistgħu jipparteċipaw fis-seduta permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettulhom jipparteċipaw fis-seduta mill-bogħod billi jittrażmettu l-immaġni u l-ħoss simultanjament f’ħin reali. F’tali każ, il-parti trid tkun akkumpanjata fil-post tagħha minn skrivan ġudizzjarju jew assistent ġudizzjarju impjegat fil-qorti li l-parti tkun tinsab fil-ġuriżdizzjoni tagħha, jew, meta applikabbli, minn rappreżentant tal-amministrazzjoni tal-ħabs jew taċ-ċentru ta’ arrest preventiv fejn il-parti tkun qed tinżamm f’detenzjoni. L-avukat difensur tal-konvenut jista’ jattendi s-seduta fil-post fejn jinsab il-konvenut jew jista’ jidher quddiem il-qorti personalment (ħlief f’seduti fejn l-avukat difensur jattendi s-seduta f’post differenti minn dak tal-konvenut, il-qorti tista’, jekk tintalab mill-konvenut jew mill-avukat difensur, tordna waqfa ta’ durata speċifika li tippermetti li s-seduta tkompli fl-istess jum, sabiex l-avukat difensur u l-konvenut ikunu jistgħu jiddiskutu fuq it-telefown, sakemm it-talba ma tkunx abbuż manifest tad-dritt tad-difiża, b’mod partikolari, meta tfittex li tfixkel jew ittawwal is-seduta mingħajr ġustifikazzjoni). Jekk ikun meħtieġ interpretu matul seduta mill-bogħod imwettqa permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettu li l-atti ġudizzjarji jitwettqu mill-bogħod billi jittrażmettu l-immaġni u l-ħoss simultanjament f’ħin reali, huma jingħaqdu mal-konvenut fil-post tal-konvenut, sakemm l-imħallef li jippresjedi ma jordnax mod ieħor.
F’każijiet eċċezzjonali, meta jkun hemm biża’ li l-preżenza tal-konvenut jista’ jkollha effett intimidanti fuq id-dikjarazzjonijiet ta’ kokonvenut jew fuq ix-xhieda ta’ xhud jew xhud espert, l-imħallef li jippresjedi jista’ jagħżel ukoll li l-eżami jsir permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettu li l-eżami jitwettaq mill-bogħod billi l-immaġni u l-ħoss jiġu trażmessi simultanjament f’ħin reali. Skrivan ġudizzjarju, assistent ġudizzjarju jew segretarju tal-qorti jrid ikun preżenti fil-post minn fejn tingħata x-xhieda.
F’kawżi li jinvolvu reat intenzjonat kontra l-ħajja u s-saħħa, jew kontra l-libertà, jew reat li jinvolvi vjolenza jew theddida illegali punibbli b’terminu massimu ta’ priġunerija ta’ mill-inqas 8 snin, meta jkun hemm il-biża’ li l-preżenza tal-konvenut jista’ jkollha effett intimidanti fuq il-vittma, l-imħallef li jippresjedi, fuq talba tal-vittma, jordna lill-konvenut jitlaq mill-awla tal-qorti għad-durata tal-interrogazzjoni tal-vittma (ħlief meta dan ma jkunx rakkomandabbli minħabba l-ħtieġa li l-fatti jiġu stabbiliti b’mod preċiż). Dment li dan ma jkunx prekluż minn kunsiderazzjonijiet tekniċi jew organizzattivi, meta l-konvenut jiġi ordnat jitlaq mill-awla tal-qorti, l-imħallef li jippresjedi se jippermettilu jipparteċipa fis-seduta permezz ta’ apparati li jippermettu attendenza mill-bogħod billi jittrażmettu l-immaġni u l-ħoss simultanjament f’ħin reali, f’liema każ skrivan ġudizzjarju, assistent ġudizzjarju jew segretarju tal-qorti jrid ikun preżenti fil-post tal-konvenut
Huwa possibbli wkoll li l-konvenut jiġi eżaminat mill-bogħod fi proċedura mħaffa. Ir-rekwiżit mandatorju li l-awtur tar-reat jitressaq quddiem il-qorti jista’ jiġi rrinunzjat, dment li jiġi żgurat li l-awtur tar-reat jipparteċipa fl-azzjonijiet ġudizzjarji kollha li fihom ikun intitolat li jkun involut – b’mod partikolari, li jista’ jagħti d-dikjarazzjonijiet tiegħu – permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettu li dawk l-azzjonijiet jitwettqu mill-bogħod billi jittrażmettu l-immaġni u l-ħoss simultanjament f’ħin reali. F’tali każijiet, skrivan ġudizzjarju jew assistent ġudizzjarju impjegat fil-qorti li l-awtur tar-reat ikun jinsab fil-ġuriżdizzjoni tagħha jrid ikun preżenti fil-post tal-awtur għall-azzjonijiet ġudizzjarji kollha mwettqa permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettulhom jitwettqu mill-bogħod. L-avukat difensur maħtur jipparteċipa f’attivitajiet ġudizzjarji permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettu li dawk l-attivitajiet jitwettqu mill-bogħod billi jingħaqad mal-awtur tar-reat fil-post tagħhom. Jekk ikun meħtieġ interpretu, dan jipparteċipa f’azzjonijiet tal-qorti mwettqa permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettulhom jitwettqu mill-bogħod fil-post tal-awtur tar-reat. Matul l-azzjonijiet ġudizzjarji li fihom il-konvenut jipparteċipa permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettu li dawk l-azzjonijiet jitwettqu mill-bogħod, il-parteċipanti fil-proċedimenti jistgħu jagħżlu li jippreżentaw talbiet, jagħmlu dikjarazzjonijiet oħra u jwettqu atti proċedurali biss oralment għar-rekord. Il-qorti trid tinforma lill-konvenut u lill-avukat difensur tiegħu dwar il-kontenut tal-atti proċedurali kollha li jkunu ġew riċevuti u mehmuża mal-proċess tal-kawża minn meta l-kawża tkun tressqet quddiem il-qorti għall-eżami. Jekk tintalab mill-konvenut jew mill-avukat difensur, il-qorti trid taqra l-kontenut ta’ tali dokumenti. Kwalunkwe att proċedurali tal-konvenut u tal-avukat difensur tiegħu għajr dawk li ma setgħux jiġu ppreżentati lill-qorti jistgħu jinqraw minnhom waqt is-seduta. Hekk kif jinqraw, tali dokumenti jkollhom effett proċedurali bħala atti orali.
Seduti mill-bogħod jistgħu jintużaw ukoll fi proċedimenti ta’ infurzar. Jekk il-proċedimenti tal-qorti jikkonċernaw persuna kkundannata mċaħħda mil-libertà, is-seduta tal-qorti tista’ ssir permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettu li l-azzjoni titwettaq mill-bogħod billi l-immaġni u l-ħoss jiġu trażmessi simultanjament f’ħin reali. Meta tipparteċipa f’din l-azzjoni, il-persuna kkundannata trid tkun akkumpanjata fil-post tagħha minn rappreżentant tal-amministrazzjoni tal-ħabs jew taċ-ċentru ta’ arrest preventiv, mill-avukat difensur, jekk maħtur mill-persuna kkundannata jew mill-qorti, u minn interpretu, jekk maħtur.
Jekk minuri jiġi eżaminat bħala xhud, iċ-ċitazzjoni tiġi indirizzata lill-ġenituri jew lill-kustodji. Jekk il-persuna interrogata jkollha inqas minn 18-il sena, l-azzjonijiet li jinvolvuha għandhom jitwettqu, kemm jista’ jkun, fil-preżenza ta’ kustodju legali, kustodju de facto, jew adult maħtur mill-persuna interrogata, sakemm dan ma jippreġudikax il-proċedimenti jew ma jkunx oppost mill-persuna li tinstema’.
Fil-prattika, il-partijiet fil-proċedimenti jagħmlu arranġamenti mal-qorti bil-miktub jew b’email u bit-telefon. Sabiex l-ewwel sottomissjoni tkun formalment soda, din trid tindika n-numru tat-telefown, in-numru tal-faks u l-indirizz tal-email, jew tinkludi dikjarazzjoni li l-parti kkonċernata ma għandhiex numru tat-telefown, numru tal-faks u indirizz tal-email. Dan jagħmel tali informazzjoni verifikabbli matul l-iskambju ta’ korrispondenza.
Il-qorti tista’ tivverifika d-dettalji personali tal-persuni li jidhru kontra l-karta tal-identità tagħhom jew dokument ieħor li jikkonferma l-identità tagħhom. Matul sessjoni mill-bogħod, il-parteċipanti juru d-dokument tal-identità tagħhom lill-kamera. Jekk persuna tirrifjuta li tissottometti ruħha għal verifika tal-identità jew l-identità tagħha ma tkunx tista’ tiġi vverifikata, l-imħallef li jippresjedi jista’ jordna lill-persuna kkonċernata titlaq mill-post fejn tkun qed titwettaq l-azzjoni tal-qorti. Barra minn hekk, persuna li tattendi seduta li ssir permezz ta’ apparati tekniċi li jippermettu li s-seduta ssir permezz ta’ komunikazzjoni mill-bogħod barra mill-bini tal-qorti hija meħtieġa tipprovdi, jekk tintalab mill-imħallef li jippresjedi, informazzjoni dwar il-post tagħha u dwar il-persuni li jakkumpanjawha.
L-infrastruttura nazzjonali tikkonforma mal-Linji Gwida għall-Aċċessibilità għall-Kontenut tal-Web (WCAG, Web Content Accessibility Guidelines) 2.1. għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa, b’insuffiċjenza fis-smigħ jew b’insuffiċjenza fil-vista. Il-pjattaformi Jitsi u Avaya Equinox huma kompatibbli mad-WCAG 2.1 9.
Is-sistemi ta’ vidjokonferenzi użati għal seduti mill-bogħod huma Jitsi (WebRTC) u Avaya Equinox (H.232, SIP, WebRTC). Is-siti web tal-qrati jipprovdu informazzjoni ulterjuri dwar is-seduti tal-qorti li jsiru permezz ta’ vidjokonferenzi, inkluż dwar kif tiġi ttestjata l-konnessjoni, kif jiġi kkuntattjat iċ-ċentru ta’ appoġġ, u x’passi għandhom jiġu segwiti.
Meta tintuża vidjokonferenza, kwalunkwe komunikazzjoni bejn il-parteċipanti u l-infrastruttura tal-qorti tiġi kriptata permezz ta’ protokoll TLS. Barra minn hekk, għal kull vidjokonferenza tiġi ġġenerata link sigura għal finijiet ta’ konnessjoni.
It-teknoloġija ta’ traskrizzjoni awtomatika tat-taħdit ma tintużax fil-vidjokonferenzi.
Dawn li ġejjin jiġu rreġistrati permezz ta’ apparat li jirreġistra l-immaġni u l-ħoss:
- l-eżami ta’ xhud jew ta’ xhud espert, meta jkun hemm il-biża’ li l-kumpilazzjoni tax-xhieda mill-persuna ma tkunx possibbli fi proċedimenti sussegwenti u meta s-seduta ssir skont proċedura ta’ assistenza legali minn qorti oħra;
- eżami ta’ vittma li jkollha inqas minn 15-il sena fiż-żmien tas-seduta, f’kawżi għal reati li jinvolvu vjolenza jew theddida illegali, jew reati kontra l-libertà, reati kontra l-libertà sesswali u d-diċenza, u reati kontra l-familja u l-kustodja;
- eżami ta’ xhud li jkollu inqas minn 15-il sena fiż-żmien tas-seduta, f’kawżi għal reati li jinvolvu vjolenza jew theddida illegali, jew reati kontra l-libertà sesswali u d-diċenza, u kontra l-familja u l-kustodja, kif definit fil-kapitoli rilevanti tal-kodiċi kriminali;
- eżami ta’ vittma f’kawżi għal reati ta’ stupru u koerċizzjoni f’att sesswali, sfruttament sesswali ta’ stat ta’ insanità jew ta’ telf ta’ kontroll, u sfruttament sesswali ta’ relazzjoni ta’ dipendenza jew sitwazzjoni tal-ħajja kritika;
- eżami ta’ xhud b’disturb mentali jew tal-iżvilupp, kapaċità dgħajfa ta’ perċezzjoni jew rikreazzjoni tal-perċezzjonijiet (meta jkun hemm biża’ fondata li l-intervista tal-persuna f’ċirkostanzi għajr f’seduta tal-qorti bil-parteċipazzjoni ta’ psikologu espert tista’ taffettwa l-kundizzjoni mentali tagħha jew tiġi mfixkla b’mod konsiderevoli).
F’tali każijiet, tindaqq ir-reġistrazzjoni awdjoviżiva tal-eżami u l-minuti tal-intervista jinqraw fis-seduta prinċipali.
F’kawżi oħra, il-qorti jista’ jkollha s-seduta rreġistrata permezz ta’ apparati li jirreġistraw l-immaġni u s-smigħ, jekk dan ikun fattibbli minħabba t-teknoloġiji disponibbli għall-qorti.
L-ordnijiet maħruġa mill-imħallef li jippresjedi fis-seduta prinċipali jistgħu jiġu appellati quddiem il-kulleġġ aġġudikanti, sakemm il-kawża ma tinstemax minn imħallef wieħed. Nuqqasijiet fit-twettiq ta’ atti proċedurali, inklużi seduti mill-bogħod, jistgħu wkoll jagħtu lok għal appell, jekk tali nuqqasijiet x’aktarx li jkunu ppreġudikaw id-deċiżjoni.
4. It-tariffi għall-proċeduri f’materji ċivili u kummerċjali
Ir-Regolament 1896/2006:
Talba għal ordni ta’ ħlas Ewropea:
- PLN 30 – ammont mitlub sa PLN 500;
- PLN 100 – ammont mitlub ta’ aktar minn PLN 500 sa PLN 1500;
- PLN 200 – ammont mitlub ta’ aktar minn PLN 1500 sa PLN 4000;
- PLN 400 – ammont mitlub ta’ aktar minn PLN 4000 sa PLN 7500;
- PLN 500 – ammont mitlub ta’ aktar minn PLN 7500 sa PLN 10,000;
- PLN 750 – ammont mitlub ta’ aktar minn PLN 10,000 sa PLN 15,000;
- PLN 1000 – ammont mitlub ta’ aktar minn PLN 15,000 sa PLN 20,000;
- Talba għall-annullament ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea hija soġġetta għal nofs it-tariffi msemmija hawn fuq;
- PLN 300 – rikors għal rifjut ta’ infurzar ta’ ordni ta’ ħlas Ewropea.
Ir-Regolament 861/2007:
- PLN 100 – rikors f’kawża skont il-Proċedura Ewropea għal Talbiet Żgħar;
- PLN 300 – rikors għar-rifjut tal-infurzar ta’ sentenza mogħtija fil-Proċedura Ewropea għal Talbiet Żgħar.
Ir-Regolament 655/2014:
- PLN 100 – rikors għall-ħruġ, il-modifika, ir-revoka, it-terminazzjoni, il-modifika tal-infurzar, il-limitazzjoni tal-infurzar jew it-terminazzjoni tal-infurzar ta’ Ordni Ewropea tal-Preservazzjoni tal-Kontijiet;
- PLN 100 – talba biex tinkiseb l-informazzjoni finanzjarja msemmija fir-Regolament (UE) Nru 655/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Mejju 2014 li jistabbixxi proċedura ta’ Ordni Ewropea tal-Preservazzjoni tal-Kontijiet sabiex jiġi ffaċilitat l-irkupru transkonfinali tad-dejn f’materji ċivili u kummerċjali.
Ir-Regolament 805/2004:
- PLN 50 – rikors għall-ħruġ jew l-irtirar ta’ ċertifikat ta’ Ordni Ewropew ta’ Infurzar, jew il-ħruġ ta’ ċertifikat tan-nuqqas jew limitazzjoni tal-eżegwibbiltà ta’ Ordni Ewropew ta’ Infurzar iċċertifikat bħala Ordni Ewropew ta’ Infurzar;
- PLN 300 – rikors għar-rifjut tal-infurzar ta’ sentenza ċċertifikata bħala Ordni Ewropew ta’ Infurzar.
Ir-Regolament 1215/2012:
- PLN 300 – rikors għal rifjut tal-infurzar ta’ deċiżjoni skont ir-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġuriżdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali;
- PLN 300 – rikors għal rifjut ta’ rikonoxximent jew għal dikjarazzjoni li ma hemm l-ebda raġuni għar-rifjut tar-rikonoxximent ta’ deċiżjoni skont ir-Regolament (UE) Nru 1215/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2012 dwar il-ġuriżdizzjoni u r-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenzi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali;
- PLN 20 għal kull 10 paġni mibdija tad-dokument maħruġ – talba għal ċertifikat b’rabta ma’ sentenza fi kwistjonijiet ċivili jew kummerċjali.
Ir-Regolament 606/2013:
- PLN 300 – rikors għal rifjut ta’ infurzar skont ir-Regolament (UE) Nru 606/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rikonoxximent reċiproku ta’ miżuri ta’ protezzjoni f’materji ċivili;
- PLN 300 – rikors għal rifjut ta’ rikonoxximent skont ir-Regolament (UE) Nru 606/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rikonoxximent reċiproku ta’ miżuri ta’ protezzjoni f’materji ċivili;
- PLN 20 għal kull 10 paġni mibdija tad-dokument maħruġ – talba għal ċertifikat li jikkonċerna miżuri ta’ protezzjoni f’materji ċivili.
Ir-Regolament 4/2009:
- PLN 300 – rikors għal rifjut ta’ infurzar skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 4/2009 tat-18 ta’ Diċembru 2008 dwar il-ġuriżdizzjoni, il-liġi applikabbli, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet u l-kooperazzjoni f’materji relatati ma’ obbligi ta’ manteniment;
- PLN 20 għal kull 10 paġni mibdija tad-dokument maħruġ – talba għal ċertifikat li jikkonċerna deċiżjoni dwar divorzju, separazzjoni jew annullament taż-żwieġ.
Bħala regola ġenerali, kreditur tal-manteniment huwa eżentat mill-kostijiet ġudizzjarji, bid-debitur iħallas il-kostijiet skont ir-Regolament 4/2009, il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili tas-17 ta’ Novembru 1964, u l-Att tat-28 ta’ Lulju 2005 dwar il-kostijiet ġudizzjarji f’kawżi ċivili.
Ir-Regolament 2016/1103:
- PLN 300 – talba għal dikjarazzjoni ta’ eżegwibbiltà ta’ deċiżjoni mogħtija fi Stat Membru ieħor;
- PLN 300 – dikjarazzjoni li deċiżjoni ta’ qorti barranija jew deċiżjoni ta’ awtorità barranija oħra għandha jew ma għandhiex tiġi rikonoxxuta.
Ir-Regolament 2019/1111:
- PLN 300 – talba għal dikjarazzjoni li deċiżjoni ta’ qorti barranija jew deċiżjoni ta’ awtorità barranija oħra għandha jew ma għandhiex tiġi rikonoxxuta;
- PLN 300 – talba għal dikjarazzjoni ta’ eżegwibbiltà ta’ deċiżjoni ta’ qorti barranija jew ta’ deċiżjoni ta’ awtorità barranija oħra, jew ta’ soluzzjoni konkluża quddiem dik il-qorti jew dik l-awtorità, jew approvata minn dik il-qorti jew dik l-awtorità;
- PLN 300 – rikors għar-rifjut tal-infurzar skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2019/1111 tal-25 ta’ Ġunju 2019 dwar il-ġuriżdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-infurzar ta’ deċiżjonijiet fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbiltà tal-ġenituri, u dwar sekwestru internazzjonali ta’ minuri;
- PLN 300 – rikors għal rifjut ta’ rikonoxximent jew għal dikjarazzjoni li ma hemm l-ebda raġuni għal rifjut ta’ rikonoxximent skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2019/1111 tal-25 ta’ Ġunju 2019 dwar il-ġuriżdizzjoni, ir-rikonoxximent u l-infurzar ta’ deċiżjonijiet fi kwistjonijiet matrimonjali u kwistjonijiet ta’ responsabbiltà tal-ġenituri, u dwar sekwestru internazzjonali ta’ minuri;
- PLN 600 – rikors għal divorzju u rikors għal separazzjoni legali;
- PLN 100 – rikors għal modifika ta’ sentenza ta’ divorzju jew separazzjoni legali sa fejn din tikkonċerna r-responsabbiltà tal-ġenituri;
- PLN 100 – rikors għall-għoti, il-modifika jew ir-revoka ta’ ordni ta’ preservazzjoni ta’ pretensjoni.
F’kawżi ta’ divorzju, separazzjoni legali jew annullament ta’ żwieġ, jekk il-manteniment jingħata lil konjuġi f’deċiżjoni li tagħlaq il-proċedimenti fl-qorti kkonċernata, tinġabar tariffa proporzjonali mill-konjuġi responsabbli għall-pretensjoni aġġudikata, u jekk tinħareġ ordni għat-tkeċċija ta’ wieħed mill-konjuġi jew għad-distribuzzjoni tal-beni konġunti tal-konjuġi, titħallas ukoll tariffa ugwali għall-ammont dovut fuq l-azzjoni jew ir-rikors f’tali kawża.
Ir-Regolament 650/2012:
- PLN 300 – talba għal dikjarazzjoni li deċiżjoni ta’ qorti barranija jew deċiżjoni ta’ awtorità barranija oħra għandha jew ma għandhiex tiġi rikonoxxuta;
- PLN 300 – talba għal Ċertifikat Ewropew tas-Suċċessjoni;
- PLN 20 għal kull 10 paġni mibdija tad-dokument maħruġ – talba għaċ-ċertifikati previsti mir-Regolament (UE) Nru 650/2012;
- PLN 300 – rikors għal dikjarazzjoni ta’ eżegwibbiltà ta’ deċiżjoni ta’ qorti barranija.
Ir-Regolament 2015/848:
- il-preżentazzjoni ta’ pretensjonijiet fi proċedimenti ta’ insolvenza minn kreditur barrani tkun mingħajr ħlas jekk issir fi żmien 30 jum mid-dikjarazzjoni ta’ insolvenza;
- tariffa ekwivalenti għal 15 % tas-salarju medju fix-xahar fis-settur tal-intrapriżi esklużi l-bonusijiet għall-prestazzjoni mħallsa mill-profitti fit-tielet trimestru tas-sena preċedenti (fl-2024 dan huwa PLN 1 119,34) tiġi imposta fuq il-preżentazzjoni ta’ pretensjoni fi proċedimenti ta’ insolvenza minn kreditur barrani wara li jiskadi l-perjodu ta’ 30 jum wara d-dikjarazzjoni ta’ insolvenza.
Ma tiġi imposta l-ebda tariffa fuq il-komunikazzjoni bejn persuni fiżiċi jew ġuridiċi jew ir-rappreżentanti tagħhom mal-Awtoritajiet Ċentrali skont ir-Regolament (KE) Nru 4/2009 u r-Regolament (UE) 2019/1111 jew l-awtoritajiet kompetenti skont il-Kapitolu IV tad-Direttiva 2003/8/KE.
Informazzjoni addizzjonali dwar it-tariffi fi kwistjonijiet ċivili u kummerċjali:
- PLN 100 – applikazzjoni għan-notifika ta’ sentenza jew deċiżjoni motivata dwar is-suġġett prinċipali tal-kawża, jekk ippreżentata fi żmien ġimgħa mid-data tal-pubblikazzjoni jew in-notifika tad-deċiżjoni;
- PLN 30 – applikazzjoni għan-notifika ta’ deċiżjoni għajr id-deċiżjoni msemmija hawn fuq, jew ta’ digriet motivat, jekk tali rikors jiġi ppreżentat fi żmien ġimgħa mid-data tal-pubblikazzjoni jew tan-notifika ta’ dik id-deċiżjoni jew digriet;
- PLN 20 għal kull 10 paġni mibdija tad-dokument maħruġ – applikazzjoni għall-ħruġ abbażi tal-proċess tal-kawża ta’: kopja awtentikata, estratt jew silta, kopja ta’ deċiżjoni b’attestazzjoni tal-finalità tagħha, kopja ta’ deċiżjoni b’attestazzjonijiet ta’ eżegwibbiltà, ċertifikat;
- PLN 20 għal kull 20 paġna mibdija tal-kopja maħruġa – applikazzjoni għal kopja ta’ dokument mill-proċess tal-kawża;
- PLN 20 għal kull apparat tal-kompjuter għall-ħżin maħruġ – applikazzjoni għall-ħruġ abbażi ta’ awdjo jew vidjo u reġistrazzjoni ta’ smigħ ta’ sessjoni.
5. Metodi ta’ pagament elettroniku
It-tariffi tal-qorti, kemm jekk f’kawża transfruntiera kif ukoll jekk f’kawża domestika, jitħallsu jew mhux fuq bażi ta’ flus kontanti fil-kont bankarju tal-qorti kompetenti jew fi flus kontanti fl-uffiċċju tal-flus tal-qorti. Multi tal-qorti, pagamenti bil-quddiem għall-ispejjeż tal-esperti jew tax-xhieda jistgħu jitħallsu bl-istess mod. In-numri tal-kontijiet bankarji rilevanti jittellgħu fuq is-siti web tal-qrati individwali.
6. Notifika dwar l-użu bikri tas-sistema tal-IT deċentralizzata
Il-Polonja ser tuża s-sistema tal-IT deċentralizzata fid-data tal-applikazzjoni ddeterminata f’konformità mal-Artikolu 26(3), moqri flimkien mal-Artikolu 10(3), tar-Regolament 2023/2844.
7. Notifika dwar l-użu bikri ta’ vidjokonferenzi f’materji ċivili u kummerċjali
-
8. Notifika dwar l-użu bikri ta’ vidjowkonferenzi f’materji kriminali
-