Ir-Regolament dwar id-Diġitalizzazzjoni - notifiki tal-Istati Membri

1. Portali nazzjonali tal-IT għall-komunikazzjoni mal-qrati jew ma’ awtoritajiet oħra

L-awtoritajiet Franċiżi jindikaw li Franza ma għandhiex portal tal-IT nazzjonali għall-komunikazzjoni mal-qrati jew l-awtoritajiet, jew għall-użu tal-vidjokonferenzi, aċċessibbli minn barra l-pajjiż.

Għall-komunikazzjoni mal-qrati jew l-awtoritajiet, Franza għażlet li tuża s-sistema ta’ implimentazzjoni ta’ referenza tal-eEDES għall-implimentazzjoni tat-teknoloġija eCODEX.

2. Il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-użu ta’ vidjokonferenzi f’materji ċivili u kummerċjali

(a) - Informazzjoni dwar il-liġijiet u l-proċeduri nazzjonali applikabbli, inklużi d-drittijiet u s-salvagwardji proċedurali applikabbli għat-twettiq ta’ seduti permezz ta’ vidjokonferenza jew teknoloġija oħra ta’ komunikazzjoni mill-bogħod.

L-awtoritajiet Franċiżi jindikaw li Franza ma għandhiex qafas legali speċifiku għall-vidjokonferenzi ġudizzjarji transkonfinali.

B’mod ġenerali, quddiem il-qrati, l-Artikolu L.111-12 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja [Code de l’organisation judiciaire] jippermetti li jsiru seduti permezz ta’ telekomunikazzjoni awdjoviżiva skont il-kundizzjonijiet li ġejjin:

• kull parti trid tkun tat il-kunsens tagħha għall-użu tal-vidjokonferenzi;
• is-seduta ssir f’diversi awli tal-qorti direttament konnessi b’telekomunikazzjonijiet awdjoviżivi;
• is-software tal-vidjokonferenzi jrid jiggarantixxi l-kunfidenzjalità tat-trażmissjonijiet.

Il-partijiet, ix-xhieda, il-periti jew kwalunkwe persuna oħra mħarrka, fuq talba espressa tagħhom, jistgħu jiġu awtorizzati mill-imħallef li jippresjedi biex jinstemgħu permezz tat-telekomunikazzjoni awdjoviżiva, barra mill-awla tal-qorti (L111-12-1 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja)

L-imħallef li jippresjedi jilqa’ dik it-talba biss jekk iqis li s-seduta mill-bogħod tkun kompatibbli man-natura tal-proċedimenti u tikkonforma mal-prinċipju tal-kontradittorju. Din id-deċiżjoni hija miżura ta’ amministrazzjoni ġudizzjarja (R111-7-1 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja).

Din il-possibbiltà hija soġġetta għall-użu ta’ mezzi ta’ telekomunikazzjoni awdjoviżiva b’karatteristiċi tekniċi ddeterminati b’ordni tal-Għassies tas-Siġilli li trid tiżgura, minn naħa waħda, il-kwalità tat-trażmissjoni u, meta s-seduta jew l-intervista ma jkunux pubbliċi, il-kunfidenzjalità tal-interazzjonijiet u, min-naħa l-oħra, il-possibbiltà li jiġu identifikati l-parteċipanti.

L-imħallef li jippresjedi jidderieġi l-proċedimenti mill-awla tal-qorti fejn il-membri l-oħra tal-qorti, l-iskrivan tal-qorti u, meta xieraq, il-prosekutur pubbliku, ikunu preżenti wkoll.

Waqt is-seduta, l-imħallef li jippresjedi jrid jiżgura li l-kundizzjonijiet li taħthom il-persuna tkun konnessa jkunu kompatibbli mar-rispett għad-dinjità u s-solennità tal-proċedimenti.

L-Ordni JUST2214196A tat-13 ta’ Mejju 2022 tispeċifika l-arranġamenti tekniċi għas-sistemi tat-telekomunikazzjoni awdjoviżiva għaż-żamma ta’ seduti jew intervisti permezz ta’ vidjokonferenzi f’materji mhux kriminali. Il-kundizzjonijiet ewlenin huma dawn li ġejjin:

• il-komunikazzjoni awdjoviżiva trid tiġi implimentata permezz ta’ soluzzjoni ta’ vidjokonferenza pprovduta mill-Ministeru għall-Ġustizzja. Fil-qrati kummerċjali, tista’ tiġi implimentata wkoll permezz ta’ soluzzjoni magħmula disponibbli mill-Kunsill Nazzjonali tar-Reġistraturi tal-Qorti Kummerċjali [Conseil national des greffiers des tribunaux de commerce];

(c) - Informazzjoni dwar jekk id-dritt nazzjonali jippermettix lill-qorti jew lill-awtorità kompetenti li tiskeda seduta ta’ mozzjoni propja

Għandha ssir distinzjoni bejn żewġ sitwazzjonijiet fir-rigward tal-użu tal-vidjokonferenzi fuq l-inizjattiva tal-imħallef:

• quddiem il-ġuriżdizzjonijiet kollha tal-qorti, is-seduti jistgħu jsiru f’diversi awli tal-qorti direttament marbuta b’sistemi tat-telekomunikazzjoni awdjoviżiva fuq inizjattiva tal-imħallef, dment, madankollu, li l-partijiet kollha jkunu taw il-kunsens tagħhom għall-użu tal-vidjokonferenzi (l-Artikolu L.111-12 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja);
• quddiem il-ġuriżdizzjonijiet tal-qorti li jiddeċiedu f’materji mhux kriminali, l-intervista ta’ parti, xhud, perit jew kwalunkwe persuna oħra mħarrka, permezz ta’ sistemi tat-telekomunikazzjoni awdjoviżiva barra minn awla tal-qorti tista’ tiġi awtorizzata biss mill-imħallef li jippresjedi fuq talba espressa ta’ dik il-persuna (l-Artikolu L.111-12-1 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja).

(d) - Informazzjoni dwar it-teknoloġija tal-vidjokonferenzi disponibbli fl-Istat Membru jew dwar l-aktar pjattaforma/soluzzjoni tal-vidjokonferenzi użata b’mod komuni

• L-awtoritajiet Franċiżi jipprovdu l-informazzjoni li ġejja: L-uffiċjali tal-ġustizzja jużaw Cisco Jabber biex jikkomunikaw ma’ xulxin;
• Servizzi ta’ pproċessar f’ħin reali jużaw Cisco Webex Desk;
• L-awli tal-qorti u s-servizzi amministrattivi huma mgħammra bil-Cisco Webex Room Kit;
• Is-servizzi tal-ħabsijiet deċentralizzati jużaw il-Cisco Webex Room Kit;
• Fir-rigward tal-Qorti Kummerċjali, il-Kunsill Nazzjonali tar-Reġistraturi tal-Qorti Kummerċjali juża s-software Tixéo Private Cloud, soluzzjoni Franċiża ċċertifikata mill-ANSSI.

(e) - Informazzjoni dwar rekwiżiti proċedurali għall-parti biex tissottometti opinjoni dwar l-użu ta’ vidjokonferenza jew teknoloġija oħra ta’ komunikazzjoni mill-bogħod għas-seduta

L-Artikolu L.111-12 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja jipprevedi li s-seduti jsiru b’mezzi ta’ telekomunikazzjoni awdjoviżiva, jew ex officio jew fuq talba tal-partijiet, bil-kundizzjoni li kull parti taqbel mal-użu tal-vidjokonferenzi. Il-liġi ma tirregolax il-forma li għandha tieħu l-opinjoni tal-parti dwar l-użu tal-vidjokonferenzi, u għalhekk tista’ tiġi espressa bi kwalunkwe mezz.

Barra minn hekk, f’konformità mal-Artikolu L.111-12-1 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja, il-partijiet, ix-xhieda, il-periti jew kwalunkwe persuna oħra mħarrka jistgħu jinstemgħu biss permezz ta’ telekomunikazzjoni awdjoviżiva barra minn awla tal-qorti fuq talba espressa tagħhom u bl-awtorizzazzjoni tal-imħallef li jippresjedi. Il-liġi ma tistipula l-ebda rekwiżit formali għal din it-talba, li hija maħsuba bħala sempliċi miżura amministrattiva ġudizzjarja u għalhekk mhijiex talba legali f’sens proċedurali. Konsegwentement, tista’ ssir bi kwalunkwe mezz.

(g) - Informazzjoni dwar kif jiġi żgurat il-privileġġ professjonali legali qabel u waqt il-vidjokonferenzi

F’materji ċivili u kummerċjali, ma hemm l-ebda regola speċifika ta’ proċedura għall-organizzazzjoni ta’ interazzjonijiet bejn l-avukati u l-klijenti tagħhom meta l-vidjokonferenzi jintużaw fis-seduta jew fl-intervista, peress li tali interazzjonijiet mhumiex ta’ natura proċedurali.

Madankollu, huwa possibbli li l-qorti tissospendi s-seduta jew l-intervista temporanjament biex tippermetti lill-avukati jitkellmu mal-klijenti tagħhom b’mod kunfidenzjali, mingħajr il-preżenza tal-partijiet l-oħra jew tal-qorti, bil-mezzi tat-telekomunikazzjoni disponibbli għalihom.

Barra minn hekk, fir-rigward ta’ partijiet terzi preżenti waqt seduti jew intervisti, l-Ordni JUST2214196A tat-13 ta’ Mejju 2022 tirrikjedi li, jekk is-seduta ma tkunx pubblika, il-kunfidenzjalità tal-interazzjonijiet tiġi ggarantita permezz tal-proċeduri tat-telekomunikazzjoni.

Barra minn hekk, filmati bil-vidjo u bil-ħoss ma jistgħux jiġu rreġistrati jew maħżuna, ħlief fil-każijiet previsti fl-Artikoli L.221–1 et seq tal-Kodiċi tal-Patrimonju [Code du Patrimoine], b’applikazzjoni tal-Artikolu L.111-12 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja.

(h) - Informazzjoni dwar l-arranġamenti prattiċi għall-organizzazzjoni u t-twettiq tas-seduta, inkluża informazzjoni dwar l-użu possibbli ta’ teknoloġiji ta’ sinteżi bil-vuċi

Kif stabbilit fil-punti (c) u (e), f’materji ċivili u kummerċjali, l-organizzazzjoni ta’ seduta b’vidjokonferenza tirrikjedi l-kunsens tal-partijiet kollha, filwaqt li l-intervista ta’ persuna permezz ta’ vidjokonferenza tista’ tiġi awtorizzata biss fuq talba espressa ta’ dik il-persuna (iżda mingħajr il-ħtieġa tal-kunsens tal-partijiet l-oħra).

(j) - Arranġamenti għall-identifikazzjoni u l-awtentikazzjoni tal-partijiet

Skont l-Artikolu R.111-7-1 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja, il-karatteristiċi tekniċi tal-mezzi tat-telekomunikazzjonijiet awdjoviżivi użati jridu jippermettu l-identifikazzjoni tal-parteċipanti, jekk ikun il-każ permezz tal-preżentazzjoni u tal-verifika ta’ dokument tal-identità.

(k) - Metodu li bih il-partijiet jistgħu jistaqsu mistoqsijiet u jipparteċipaw b’mod effettiv

Is-seduti permezz ta’ vidjokonferenzi se jsegwu l-istess proċeduri bħal kwalunkwe seduta oħra. Il-partijiet se jingħataw l-opportunità li jippreżentaw il-pretensjonijiet u l-motivi tagħhom, li jwieġbu għad-domandi magħmula mill-qorti u li jissottomettu kwalunkwe osservazzjoni li huma jqisu xierqa f’konformità mal-prinċipju tal-kontradittorju. Madankollu, meta l-qorti tqis li għandha biżżejjed informazzjoni, l-imħallef li jippresjedi jista’ jwaqqaf is-sottomissjonijiet orali jew l-osservazzjonijiet sottomessi mill-partijiet għad-difiża tagħhom (l-Artikolu 440 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili [Code de Procédure Civile]).

Barra minn hekk, il-partijiet huma meħtieġa jinnotifikaw lill-qorti u lill-partijiet l-oħra dwar l-esebizzjonijiet li beħsiebhom jissottomettu biex isostnu l-pretensjonijiet tagħhom (l-Artikolu 15 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili). Id-deċiżjoni tal-imħallef tista’ tqis biss l-esebizzjonijiet li l-partijiet ikunu ssottomettew għall-proċedura kontradittorja (l-Artikolu 16 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili).

L-imħallef jista’ jitlob lill-partijiet jissottomettu, bil-fomm jew bil-miktub, f’konformità mar-regoli ta’ proċedura u l-prinċipju tal-kontradittorju, kwalunkwe spjegazzjoni dwar punti ta’ fatt jew ta’ liġi li jistgħu jitqiesu meħtieġa għas-soluzzjoni tat-tilwima (l-Artikoli 8 u 13 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili).

Fuq livell aktar fundamentali, l-ebda parti ma tista’ tiġi ġġudikata mingħajr ma tkun instemgħet jew tiġi mħarrka (l-Artikolu 14 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili). Barra minn hekk, jekk seduta mill-bogħod titqies inkompatibbli man-natura tal-proċedimenti u r-rispett għall-prinċipju tal-kontradittorju, dan il-metodu ta’ attendenza ma jintużax (l-Artikolu R.111-7-1 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja).

Fir-rigward tax-xhieda, għandu jiġi nnotat li, skont id-dritt Franċiż: “ix-xhieda jinstemgħu meta l-partijiet ikunu preżenti jew meta l-partijiet ikunu ġew imħarrka” (l-Artikolu 208 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili). Madankollu, “il-partijiet ma jistgħux jinterrompu jew jinterferixxu jew jippruvaw jinfluwenzaw lix-xhieda li jkunu qed jixhdu, jew jindirizzawhom direttament, taħt piena ta’ esklużjoni” (l-Artikolu 214(1) tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili). Għalhekk huwa l-imħallef li jistaqsi, “jekk iqis li jkun meħtieġ, il-mistoqsijiet magħmula lill-imħallef mill-partijiet wara li x-xhud ikun ġie eżaminat” (l-Artikolu 214(2) tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili). Il-partijiet, anki dawk li jidhru permezz ta’ vidjokonferenza, jistgħu jagħmlu mistoqsijiet intiżi għax-xhieda lill-imħallef. Fil-prattika, l-intervista tax-xhieda f’materji ċivili u kummerċjali mhijiex frekwenti.

(l) - Kif il-partijiet jibbenefikaw mid-dritt għal interpretu

Skont l-Artikolu L.111-12-1 tal-Kodiċi tal-Organizzazzjoni Ġudizzjarja, il-partijiet, ix-xhieda, il-periti jew kwalunkwe persuna oħra mħarrka jistgħu jinstemgħu biss permezz ta’ telekomunikazzjoni awdjoviżiva barra minn awla tal-qorti fuq talba espressa tagħhom u bl-awtorizzazzjoni tal-imħallef li jippresjedi.

L-interpreti jistgħu jagħmlu użu minn din id-dispożizzjoni u, fuq talba espressa tagħhom, ikunu awtorizzati jipparteċipaw fis-seduta permezz ta’ telekomunikazzjoni awdjoviżiva barra mill-awla tal-qorti. F’dan il-każ, l-interpretu jista’ jattendi s-seduta jew fl-awla tal-qorti waqt li l-parti tidher permezz ta’ seduta mill-bogħod, jew permezz ta’ seduta mill-bogħod filwaqt li l-parti tidher personalment quddiem il-qorti. Soġġett għall-kundizzjonijiet ta’ hawn fuq, l-interpretu u l-parti jistgħu wkoll jidhru permezz ta’ telekomunikazzjonijiet awdjoviżivi, kemm jekk ikunu fl-istess post kif ukoll jekk le.

(m) - Kif tiġi żgurata l-possibbiltà li tiġi eżaminata jew ippreżentata evidenza materjali matul il-vidjokonferenzi

L-istess regoli proċedurali japplikaw għal persuni li jattendu s-seduta permezz ta’ vidjokonferenza daqslikieku kienu fiżikament preżenti fl-awla tal-qorti.

L-eżami ta’ oġġetti materjali sottomessi direttament lill-imħallef bħala evidenza huwa soġġett għal eżami personali mill-imħallef, kif previst fil-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili. Bħala regola ġenerali, l-imħallef jista’, għall-fini ta’ verifika personali tal-fatti, jieħu konjizzjoni tal-aspetti kollha tal-fatti kkontestati u jagħmel is-sejbiet, il-valutazzjonijiet, l-evalwazzjonijiet jew ir-rikostruzzjonijiet li jqis meħtieġa, billi jżur il-postijiet jekk ikun meħtieġ (l-Artikolu 179 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili). Madankollu, l-imħallef jista’ jipproċedi biex jagħmel dan biss jekk il-partijiet ikunu preżenti jew ikunu ġew imħarrka. F’dan il-każ, l-imħallef irid ifassal ukoll rapport tas-sejbiet, tal-valutazzjonijiet, tal-evalwazzjonijiet, tar-rikostruzzjonijiet jew tad-dikjarazzjonijiet (l-Artikolu 182 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili).

Fil-prattika dan huwa eċċezzjonali, peress li l-esebizzjonijiet sottomessi bħala evidenza mill-partijiet normalment ikunu dokumenti bil-miktub.

Skont l-Artikolu 15 tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili, il-“partijiet iridu jikkomunikaw lil xulxin fi żmien xieraq ir-raġunijiet ta’ fatt li fuqhom jibbażaw il-pretensjonijiet tagħhom, l-evidenza li jipproduċu u l-motivi invokati minnhom, b’tali mod li kull wieħed minnhom ikun f’pożizzjoni li jorganizza d-difiża tiegħu”. Skont l-Artikolu 16(2) tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, il-qorti tista’ tqis biss fid-deċiżjoni tagħha esibizzjonijiet li kienu soġġetti għal dibattitu kontradittorju bejn il-partijiet.

Għandu jiġi nnotat li fi proċedimenti bil-miktub, l-esibizzjonijiet iridu jiġu skambjati bil-miktub bejn il-partijiet u ma jiġux sottomessi direttament waqt is-seduta. Dawn l-iskambji bejn l-avukati u bejn l-avukati u l-qorti jistgħu jsiru permezz ta’ komunikazzjoni elettronika dment li jiġu segwiti r-regoli applikabbli għal dan it-tip ta’ komunikazzjoni, li jikkonċernaw b’mod partikolari l-kunsens tar-riċevitur, il-ħruġ ta’ konferma affidabbli tar-riċevuta jew notifiki ta’ notifika u l-użu ta’ proċedura teknika rregolata minn ordni teknika tal-Ministru tal-Ġustizzja li tipprevedi r-rispett tal-garanziji mill-proċess implimentat (l-Artikoli 748(1) et seq. tal-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili).

Fi proċedimenti orali, filwaqt li l-partijiet jistgħu jipproduċu esibizzjonijiet ġodda waqt is-seduta, huma jridu xorta waħda jikkomunikawhom lill-partijiet opposti u jissottomettuhom lill-qorti. Għalhekk, dan ifisser li, jekk il-parti tidher mill-bogħod, il-korrispondenza trid tiġi skambjata bil-posta, peress li l-mezzi elettroniċi mhux dejjem ikunu possibbli minħabba n-nuqqas ta’ proċessi tekniċi li jikkonformaw mal-Artikoli 748(1) et seq. tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili msemmija hawn fuq li jirregolaw l-użu ta’ dan il-metodu ta’ komunikazzjoni.

3. Il-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-użu ta’ vidjokonferenzi f’materji kriminali

(a) - Informazzjoni dwar il-liġijiet u l-proċeduri nazzjonali applikabbli, inklużi d-drittijiet u s-salvagwardji proċedurali applikabbli għat-twettiq ta’ seduti permezz ta’ vidjokonferenza jew teknoloġija oħra ta’ komunikazzjoni mill-bogħod.

L-awtoritajiet Franċiżi jtennu l-punti diġà stabbiliti:

Bħala punt preliminari, għandu jitfakkar li l-ewwel dispożizzjonijiet dwar l-użu tal-vidjokonferenzi f’materji kriminali ġew introdotti mill-Att dwar is-Sigurtà ta’ Kuljum tal-15 ta’ Novembru 2001 [loi relative à la sécurité quotidienne]. Diversi atti sussegwentement estendew il-kamp ta’ applikazzjoni tal-użu tal-vidjokonferenzi, b’mod partikolari l-Ordni Nru 2019-222 tat-23 ta’ Marzu 2019, dwar l-ipprogrammar u r-riforma tas-sistema ġudizzjarja 2018-2022.

Inizjalment riżervat għal ċerti proċeduri ta’ investigazzjoni u eżami, il-vidjokonferenzi issa huma possibbli taħt ċerti kundizzjonijiet fl-istadji kollha tal-proċedimenti kriminali, mill-investigazzjoni sal-infurzar tas-sentenzi.

Jekk il-persuna li tidher permezz ta’ vidjokonferenza tkun assistita minn avukat, l-avukat jista’ jkun preżenti jew mal-imħallef tal-qorti jew tal-kummissjoni kompetenti jew mal-persuna kkonċernata (l-Artikolu 706-71(6) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali [Code de Procédure Pénale]).

Fl-ewwel każ, hija trid tkun tista’ titkellem mal-avukat b’mod kunfidenzjali bl-użu tal-mezzi tat-telekomunikazzjonijiet awdjoviżivi.

Fit-tieni każ, kopja tal-proċess kollu trid titqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ din il-persuna fil-post tad-detenzjoni sakemm ma tkunx diġà ngħatat kopja tal-proċess lill-avukat.

(b) - Informazzjoni dwar rekwiżiti proċedurali biex jingħata kunsens għall-użu ta’ vidjokonferenzi jew teknoloġiji oħra ta’ komunikazzjoni mill-bogħod matul l-intervisti

Fir-rigward tal-kooperazzjoni internazzjonali, l-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi jistgħu jitolbu vidjokonferenzi mingħand awtoritajiet ġudizzjarji barranin u viċi versa bil-ħsieb li jorganizzaw l-interrogazzjoni, l-intervisti jew il-konfrontazzjoni ta’ xhieda, periti jew konvenuti matul id-diversi stadji tal-proċedimenti kriminali.

It-talbiet għal vidjokonferenzi jeħtieġu l-ħruġ ta’ talba għal assistenza legali reċiproka internazzjonali f’materji kriminali, jew, fi ħdan l-Unjoni Ewropea (UE), Ordni ta’ Investigazzjoni Ewropea (OIE).

Din it-tip ta’ talba għal assistenza reċiproka tista’ ssir taħt diversi strumenti ta’ kooperazzjoni.

Il-prinċipju tal-vidjokonferenzi jrid ikun previst mill-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali u jikkonforma mar-rekwiżiti stabbiliti fl-istrumenti konvenzjonali applikabbli.

Fin-nuqqas ta’ tali strument, għandu jiġi applikat l-Artikolu 694(5) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, b’mod partikolari fir-rigward tal-kisba tal-kunsens tal-persuna li tkun qed tiġi mħarrka. Dan l-artikolu jipprevedi li l-interrogazzjoni, l-intervisti jew il-konfrontazzjoni mwettqa barra mill-pajjiż fuq talba tal-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi għandhom jitwettqu - f’konformità mal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, sakemm ftehim internazzjonali ma jipprekludix dan.

L-interrogazzjoni jew il-konfrontazzjoni ta’ persuna li tkun qed tiġi mħarrka tista’ ssir biss bil-kunsens tagħha.

Barra minn hekk, jekk ikunu meħtieġa proċeduri speċjali ta’ vidjokonferenza skont il-liġi Franċiża, dawn iridu jiġu speċifikati fit-talba għal assistenza legali reċiproka, kemm jekk tikkonċerna l-proċedura li għandha tiġi segwita qabel jew wara l-vidjokonferenza.

(d) - Informazzjoni dwar kif jiġi żgurat il-privileġġ bejn l-avukat u l-klijent qabel u matul is-seduta permezz ta’ vidjokonferenza

Jekk il-persuna li tidher permezz ta’ vidjokonferenza tkun assistita minn avukat, l-avukat jista’ jkun preżenti jew mal-imħallef tal-qorti jew tal-kummissjoni kompetenti jew mal-persuna kkonċernata (l-Artikolu 706-71(6) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali).

Fl-ewwel każ, hija trid tkun tista’ titkellem mal-avukat b’mod kunfidenzjali bl-użu tal-mezzi tat-telekomunikazzjonijiet awdjoviżivi.

Fit-tieni każ, kopja tal-proċess kollu trid titqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ din il-persuna fil-post tad-detenzjoni sakemm ma tkunx diġà ngħatat kopja tal-proċess lill-avukat.

(e) - Informazzjoni dwar kif id-detenturi tal-awtorità tal-ġenituri jew adulti xierqa oħra jiġu infurmati dwar il-minuri li qed jiġi intervistat permezz ta’ vidjokonferenza jew teknoloġija oħra ta’ komunikazzjoni mill-bogħod - kif jitqiesu l-aħjar interessi tal-minuri?

L-Artikoli L.311-1 et seq. tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Kriminali tal-Minorenni [Code de la justice pénale des mineurs] jipprevedu li minorenni ssuspettat jew akkużat b’reat huwa intitolat li jkun akkumpanjat mid-detenturi tal-awtorità tal-ġenituri matul l-intervisti jew l-interrogazzjoni jekk l-awtorità li tmexxi l-proċedimenti tqisx li huwa fl-aħjar interessi tal-minuri li jkun akkumpanjat u li l-preżenza ta’ dawn il-persuni ma tkunx ta’ detriment għall-proċedimenti. Dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw għall-interrogazzjoni matul l-istadju tal-investigazzjoni ġudizzjarja.

Iċ-ċirkulari tas-27 ta’ Mejju 2019 li tippreżenta d-dispożizzjonijiet tal-Liġi Nru 2019-222 tat-23 ta’ Marzu 2019 dwar l-ipprogrammar u r-riforma tas-sistema ġudizzjarja 2018-2022 u d-dispożizzjonijiet tad-Digriet Nru 2019-507 tal-24 ta’ Mejju 2019 dwar il-proċedura kriminali applikabbli għall-minorenni tinnota li, għall-kuntrarju ta’ dak li huwa previst għas-seduti tal-qorti, dan id-dritt li jakkumpanja lill-minorenni jitħalla għad-diskrezzjoni esklużiva tal-awtorità li twettaq l-intervista jew l-interrogazzjoni, jiġifieri l-investigatur jew l-imħallef.

L-Artikolu L.311-1 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Kriminali tal-Minorenni għalhekk jipprevedi li “r-rappreżentanti legali jridu jiġu infurmati mill-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku jew, jekk ikun il-każ, mill-qorti istruttorja jew ġudizzjarja, bid-deċiżjonijiet meħuda fir-rigward tal-minorenni.

Din l-informazzjoni trid tiġi pprovduta bi kwalunkwe mezz, sakemm ma jeżistux dispożizzjonijiet oħra għall-kuntrarju.
Il-minorenni se jkollu d-dritt li jkun akkumpanjat mir-rappreżentanti legali tiegħu:

1 - matul kull seduta fil-proċedimenti;

2 - matul l-intervisti jew l-interrogazzjoni, jekk l-awtorità li twettaq l-att tqis li huwa fl-aħjar interessi tal-minuri li jkunu akkumpanjati u li l-preżenza ta’ tali persuni ma tkunx ta’ detriment għall-proċedimenti; matul l-investigazzjoni, l-intervista jew l-interrogazzjoni tal-minorenni tista’ tibda fl-assenza ta’ dawn il-persuni sagħtejn wara li jkunu ġew imħarrka biex jidhru.

Ir-rappreżentanti legali tal-minorenni jridu jiġu mħarrka għas-seduti tal-qorti kollha għall-minorenni u, jekk ikun meħtieġ, matul l-intervisti u l-interrogazzjoni tal-minorenni.

Meta ma jkunx possibbli li r-rappreżentanti legali tal-minorenni jiġu infurmati jew ma jkunx mixtieq li dawn jakkumpanjaw lill-minorenni, l-informazzjoni msemmija fil-paragrafi ta’ hawn fuq trid tiġi kkomunikata lil adult xieraq, u l-minorenni jrid ikun akkumpanjat minn dan l-adult, fil-kawżi u skont il-proċeduri previsti f’dan il-kodiċi.”

Barra minn hekk, l-Artikolu L.334-6 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Kriminali tal-Minorenni jiddikjara li t-telekomunikazzjonijiet awdjoviżivi ma jistgħux jintużaw biex tittieħed deċiżjoni dwar l-arrest preventiv jew l-estensjoni tal-arrest preventiv ta’ minorenni, sakemm ma jkunx jidher li t-trasport tagħhom irid jiġi evitat minħabba riskji serji ta’ diżordni pubbliku jew ta’ ħarba.

(f) - Informazzjoni dwar il-possibbiltà li l-intervisti jiġu rreġistrati f’konformità mal-liġi nazzjonali, u dwar il-ħżin u t-tixrid tar-reġistrazzjonijiet; Informazzjoni dwar l-użu possibbli ta’ teknoloġiji ta’ rikonoxximent tal-vuċi u traskrizzjoni awtomatizzata

1. 1. Reġistrazzjoni tal-intervisti matul l-investigazzjoni:

1,1. Reġistrazzjoni ta’ intervisti ma’ minorenni

Meta minorenni jinstema’ bħala xhud jew bħala konvenut iżda mingħajr ma jitqiegħed f’kustodja, ma hemm l-ebda dispożizzjoni li tirrikjedi reġistrazzjoni awdjoviżiva tal-intervista tagħhom.

• Intervisti ma’ minorenni li wettqu reat

Madankollu, jekk il-minorenni jkun f’kustodja legali, l-Artikolu L.413-12 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Kriminali tal-Minorenni jistipula li jridu jsiru reġistrazzjonijiet awdjoviżivi tal-intervisti tal-minorenni f’kustodja jew f’detenzjoni.

Ir-rappreżentanti legali tal-minorenni għandhom jiġu infurmati dwar it-tqegħid f’kustodja tal-minorenni skont l-Artikolu L.413-7 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Kriminali tal-Minorenni, iżda l-kunsens tar-rappreżentanti għar-reġistrazzjoni awdjoviżiva tal-intervista tal-minorenni ma huwiex mitlub. Bl-istess mod, il-minorenni ma jistax jirrifjuta li jiġi ffilmjat matul l-intervista.

Barra minn hekk, l-Artikolu L.413-7(2) tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Kriminali tal-Minorenni jistipula li l-obbligu li r-rappreżentanti legali jew l-adult xieraq jiġu infurmati dwar it-tqegħid ta’ minorenni f’kustodja jista’ jiġi rrinunzjat biss biex jippermetti li tinġabar jew tiġi ppreservata l-evidenza jew biex tiġi evitata theddida serja għall-ħajja, il-libertà jew l-integrità fiżika ta’ persuna, b’deċiżjoni tal-prosekutur pubbliku jew tal-qorti istruttorja meħuda fid-dawl taċ-ċirkostanzi tal-kawża, u għad-durata determinata mill-imħallef, li ma jistax jaqbeż l-erbgħa u għoxrin siegħa jew, meta l-kustodja ma tkunx tista’ tiġi estiża, tnax-il siegħa.

L-unika eċċezzjoni għar-reġistrazzjoni awdjoviżiva tal-intervista tal-minorenni hija meta jkun teknikament impossibbli li r-reġistrazzjoni ssir, f’liema każ is-servizzi investigattivi jridu jinnotifikaw minnufih lill-prosekutur pubbliku jew lill-qorti istruttorja u jsemmu dan fir-rapport tal-intervista, kif ukoll in-natura tal-impossibbiltà.

Fin-nuqqas ta’ reġistrazzjoni, kemm jekk dan in-nuqqas ta’ reġistrazzjoni jkun issemma fir-rapport uffiċjali kif ukoll jekk ma jkunx ġie nnotifikat lill-imħallef kompetenti, ma tista’ tingħata l-ebda kundanna abbażi biss tad-dikjarazzjonijiet tal-minorenni, jekk dawn jiġu kkontestati.

Ir-reġistrazzjoni tista’ tiġi kkonsultata biss matul il-proċedimenti tal-qorti fil-każ ta’ kontestazzjoni tal-kontenut tar-rapport tal-intervista, b’deċiżjoni tal-qorti istruttorja, l-imħallef minorenni jew il-qorti kompetenti, fuq talba tal-prosekutur pubbliku jew ta’ waħda mill-partijiet.

Id-distribuzzjoni ta’ reġistrazzjoni oriġinali jew kopja tagħha minn kwalunkwe persuna hija punibbli b’sena priġunerija u multa ta’ EUR 15.000 (l-Artikolu L.413-14 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Kriminali tal-Minorenni).

Ħames snin wara t-tmiem tal-prosekuzzjoni pubblika, ir-reġistrazzjoni oriġinali u l-kopja tagħha jridu jinqerdu fi żmien xahar (l-Artikolu L.413-15 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Kriminali tal-Minorenni).

• Intervisti ma’ vittmi minorenni

L-Artikolu 706-52 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali jirrikjedi li ssir reġistrazzjoni awdjoviżiva tal-intervista ta’ minorenni li kien vittma ta’ wieħed mir-reati msemmija fl-Artikolu 706-47 ta’ dan il-kodiċi, li jinkludi prinċipalment id-delitti sesswali (stupru, attentat vjolenti għall-pudur, abbuż sesswali, u tħaddim furzat fil-prostituzzjoni). Jistgħu jsiru wkoll reġistrazzjonijiet awdjoviżivi tal-intervista ta’ vittma minorenni għal reati relatati mal-Artikoli 222-33-2-2 (fastidju psikoloġiku) u 222-33-2-3 (bullying fl-iskejjel) tal-Kodiċi Kriminali.

L-Artikolu 706-52 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali ġie emendat bil-Liġi Nru 2007-291 tal-5 ta’ Marzu 2007, sabiex jipprevedi r-reġistrazzjoni sistematika ta’ tali intervisti, mingħajr ma jkun meħtieġ il-kunsens tal-minorenni jew tar-rappreżentanti tiegħu.

Barra minn hekk, ma għadx hemm dispożizzjoni biex tali reġistrazzjoni tkun bl-awdjo biss fuq talba tal-minorenni jew tar-rappreżentant legali. Minn issa ‘l quddiem, il-prosekutur pubbliku jew il-qorti istruttorja biss jistgħu jiddeċiedu li reġistrazzjoni tkun bl-awdjo biss jekk dan ikun iġġustifikat mill-interessi tal-minorenni (l-Artikolu 706-52(2)).

Għalhekk, hija biss ħsara teknika tal-apparat li tista’ tiġġustifika li ma tiġix irreġistrata l-intervista ta’ vittma minorenni. Din il-ħsara hija strettament irregolata mil-liġi u l-Artikolu 706-52 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali jirrikjedi li s-servizzi ta’ investigazzjoni jinnotifikaw minnufih lill-prosekutur pubbliku jew lill-qorti istruttorja u jfasslu rapport dwar in-natura tal-ħsara.

Trid issir ukoll kopja tar-reġistrazzjoni bil-fini li tiġi ffaċilitata l-konsultazzjoni sussegwenti matul il-proċedimenti. Din il-kopja se tiġi inkluża fil-proċess tal-kawża. Ir-reġistrazzjoni oriġinali se tiġi ssiġillata.

Fuq deċiżjoni tal-qorti istruttorja, ir-reġistrazzjoni tista’ tiġi kkonsultata jew mismugħa matul il-proċedimenti. Madankollu, kopja tar-reġistrazzjoni tista’ tiġi kkonsultata jew mismugħa mill-partijiet, l-avukati jew il-periti, fil-preżenza tal-qorti istruttorja jew skrivan tal-qorti.

Id-distribuzzjoni ta’ oriġinal jew kopja ta’ tali reġistrazzjoni minn kwalunkwe persuna hija punibbli b’sena priġunerija u multa ta’ EUR 15.000.

Ħames snin wara t-tmiem tal-prosekuzzjoni pubblika, ir-reġistrazzjoni oriġinali u l-kopja tagħha jridu jinqerdu fi żmien xahar.

1,2. Reġistrazzjonijiet awdjoviżivi obbligatorji ta’ intervisti ta’ persuni miżmuma f’kustodja legali għal reati kriminali

Skont l-Artikolu 64-1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, jridu jsiru reġistrazzjonijiet awdjoviżivi ta’ intervisti ma’ persuni miżmuma f’kustodja għal reat kriminali fi stazzjonijiet tal-pulizija jew tal-ġendarmerija jew unitajiet li jwettqu dmirijiet tal-pulizija ġudizzjarja. Din ir-reġistrazzjoni tista’ tintuża biss f’każ ta’ tilwima dwar il-kontenut tar-rapport tal-intervista. Jekk l-għadd ta’ persuni miżmuma f’detenzjoni mill-istess dipartiment u li għandhom jiġu interrogati fl-istess ħin jagħmilha impossibbli li jiġu rreġistrati l-intervisti rispettivi tagħhom, il-prosekutur pubbliku jrid jiġi infurmat dwar is-sitwazzjoni mingħajr dewmien u, permezz ta’ deċiżjoni bil-miktub li għandha tiġi inkluża fil-fajl, għandu jindika b’isimha l-persuna jew il-persuni li l-intervisti tagħhom ma jiġux irreġistrati, f’konformità mar-rekwiżiti tal-investigazzjoni. Jekk ikun teknikament impossibbli li tiġi rreġistrata l-intervista, l-uffiċjal tal-pulizija ġudizzjarja jinforma minnufih lill-prosekutur pubbliku u jindika fir-rapport in-natura tal-ħsara teknika li tipprevjeni r-reġistrazzjoni.

1. 2. Matul l-investigazzjoni

Skont l-Artikoli 706-71 u R.53-33 et seq. tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, meta dan ikun iġġustifikat mir-rekwiżiti tal-investigazzjoni, l-intervista, l-interrogazzjoni jew il-konfrontazzjoni jistgħu jsiru f’diversi postijiet fi Franza, konnessi b’mezzi ta’ telekomunikazzjoni li jiggarantixxu l-kunfidenzjalità tat-trażmissjoni.

Ir-rapporti tal-operazzjonijiet imbagħad jitfasslu f’kull post. F’dan il-każ, il-proċedura tkun kif ġej: - talba għall-opinjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku; meta xieraq, tiġi mħarrka persuna kwalifikata, li tkun marbuta bis-segretezza professjonali; l-issiġillar tar-reġistrazzjoni oriġinali wara li tkun saret kopja; iż-żieda tal-kopja fil-proċess tal-kawża. Irid jitfassal rapport dwar l-operazzjonijiet. Dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw ukoll meta l-persuna tinżamm f’detenzjoni.

L-Artikolu 706-71 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali jipprevedi li f’tali każijiet, l-avukat jista’ jkun preżenti fl-awla tal-qorti jew inkella mal-klijent tiegħu. Fl-ewwel każ, l-avukat irid ikun jista’ jitkellem mal-klijent tiegħu fuq bażi kunfidenzjali, bl-użu tal-mezzi tat-telekomunikazzjoni pprovduti. Fit-tieni każ, kopja sħiħa tal-proċess tal-kawża għandha tkun disponibbli fil-bini tad-detenzjoni. Għalkemm il-formulazzjoni tal-Artikolu 706-71 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali tirrestrinġi dawn id-dispożizzjonijiet għall-intervista jew l-interrogazzjoni ta’ persuna detenuta, għandu jitqies li l-avukat ta’ persuna libera mismugħa mill-bogħod jista’ jkun preżenti wkoll fl-awli tal-qorti istruttorja jew inkella mal-klijent tiegħu.

• Reġistrazzjonijiet awdjoviżivi ta’ interrogazzjoni investigattiva:

Iridu jsiru reġistrazzjonijiet awdjoviżivi tal-interrogazzjonijiet kollha tal-persuni taħt investigazzjoni, inklużi l-ewwel dehriet u konfrontazzjonijiet (l-Artikolu 116-1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali):

- bil-kundizzjoni li l-interrogazzjoni ssir fl-awli tal-qorti istruttorja;

- u li tikkonċerna reati kriminali suspettati. L-eċċezzjoni għar-reġistrazzjonijiet relatati mar-reati msemmija fl-Artikolu 706-73 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali jew prevista fit-Titoli I u II tal-Ktieb IV tal-Kodiċi Kriminali (Theddid għall-Interessi Fundamentali tan-Nazzjon - Terroriżmu) ġiet iddikjarata antikostituzzjonali b’deċiżjoni tal-Kunsill Kostituzzjonali tas-6 ta’ April 2012, wara mistoqsija ta’ prijorità.

Din l-antikostituzzjonalità tapplika biss għal intervisti li saru wara s-6 ta’ April 2012 (Sentenza tal-Awla Kriminali tal-10 ta’ Mejju 2012).

Il-liġi introduċiet żewġ eċċezzjonijiet għall-obbligu li jsiru reġistrazzjonijiet:

- meta l-għadd ta’ persuni taħt investigazzjoni li għandhom jiġu interrogati simultanjament, jew fl-istess proċedimenti jew fi proċedimenti separati, jagħmilha impossibbli li jsir sett sħiħ ta’ reġistrazzjonijiet. F’dan il-każ, il-qorti istruttorja trid tinnomina l-persuna jew il-persuni li l-interrogazzjoni tagħhom mhux se tiġi rreġistrata, permezz ta’ deċiżjoni bil-miktub inkluża fil-fajl u b’kont meħud tar-rekwiżiti tal-investigazzjoni;

- meta r-reġistrazzjoni tkun teknikament impossibbli, l-imħallef irid isemmi dan fir-rapport tal-intervista, filwaqt li jispeċifika n-natura tal-problema.

• Konsultazzjoni tar-reġistrazzjoni:

Il-konsultazzjoni tar-reġistrazzjoni hija soġġetta għal kundizzjonijiet stretti:

- din tista’ jseħħ jew matul l-investigazzjoni jew quddiem il-qorti li tkun qed tisma’ l-kawża; - iżda biss fil-każ li l-persuna taħt investigazzjoni jew il-konvenut jikkontestaw il-kontenut ta’ rapport ta’ intervista;

- din isseħħ jew fuq talba tal-prosekutur pubbliku jew fuq talba ta’ waħda mill-partijiet u b’deċiżjoni tal-qorti istruttorja jew tal-qorti tal-proċess;

Jekk talba ssir minn waħda mill-partijiet, din trid issir f’konformità mal-Artikolu 82-1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, u l-qorti trid twieġeb permezz ta’ digriet motivat fi żmien xahar minn meta tirċievi t-talba.

• X’jiġri mir-reġistrazzjoni:

Il-liġi tistipula li r-reġistrazzjoni trid tinqered mhux aktar tard minn ħames snin u xahar wara t-tmiem tal-prosekuzzjoni pubblika.

Dawn ir-reġistrazzjonijiet għandhom jinqerdu fuq l-istruzzjonijiet tal-prosekutur pubbliku (l-Artikolu D.32-2 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali).

It-tixrid illegali ta’ tali reġistrazzjoni huwa reat u huwa punibbli b’sena priġunerija u multa ta’ EUR 15.000. Reġistrazzjoni oriġinali trid issir u tiġi ssiġillata. Kopja ta’ din ir-reġistrazzjoni għandha tiġi inkluża fil-proċess tal-kawża. Din il-kopja tista’ tkun komuni għar-reġistrazzjonijiet kollha magħmula matul l-investigazzjoni (l-Artikolu D.32-2 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali).

(h) - Informazzjoni dwar it-teknoloġiji tal-vidjokonferenzi disponibbli fl-Istat Membru tiegħek jew dwar l-aktar pjattaformi/soluzzjonijiet tal-vidjokonferenzi użati b’mod komuni

- Servizzi ta’ pproċessar f’ħin reali jużaw Cisco Webex Desk;

- L-awli tal-qorti u s-servizzi amministrattivi huma mgħammra bis-Cisco Webex Room Kit;

- Is-servizzi tal-ħabs deċentralizzati jużaw is-Cisco Webex Room Kit.

(i) - Informazzjoni dwar l-arranġamenti prattiċi għall-organizzazzjoni u t-twettiq tal-intervista. B’mod partikolari, liema awtorità għandha tiġi kkuntattjata? Hemm xi rekwiżiti speċifiċi (eż. l-informazzjoni meħtieġa li trid tiġi pprovduta) biex tiġi kkuntattjata din l-awtorità?

Dawn il-punti huma indirizzati fit-tweġiba għall-mistoqsija (f).

(l) - Opportunità għal persuni suspettati, akkużati, ikkundannati jew persuni oħra kkonċernati li jistaqsu mistoqsijiet u jipparteċipaw b’mod attiv

Skont il-liġi Franċiża, id-dritt għad-difiża jippermetti lill-persuni akkużati b’reat jipparteċipaw b’mod attiv fil-proċedimenti.

• Filwaqt li jinsabu f’kustodja legali, adulti akkużati u minorenni jgawdu d-drittijiet mogħtija mill-Artikolu 63 et seq. tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, elaborati ulterjorment mil-Liġi tas-27 ta’ Mejju 2014 u dik tat-18 ta’ Novembru 2016, jiġifieri:

- Id-dritt li wieħed jiġi infurmat dwar in-natura tal-investigazzjoni u, b’estensjoni, f’konformità mal-Artikolu 63-1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, dwar l-allegati natura, data u post tar-reat, kif ukoll ir-raġuni(jiet) imsemmija fl-Artikolu 62-2 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali.

- Id-dritt li wieħed jibqa’ sieket;

- Id-dritt li wieħed ikun assistit minn avukat, li huwa obbligatorju għall-minorenni (l-Artikolu L.413-9 tal-Kodiċi tal-Ġustizzja Kriminali tal-Minorenni);

- Id-dritt għal aċċess għal ċerti atti proċedurali (Rapport ta’ notifika ta’ detenzjoni f’kustodja legali; ċertifikati mediċi mfassla mit-tabib li eżamina lill-minorenni, rapporti tal-intervisti tal-minorenni);

- Id-dritt li wieħed jiġi infurmat, mar-rilaxx mill-kustodja legali, dwar id-drittijiet stabbiliti fl-Artikolu 77-2 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali.

L-avukat jista’ jattendi l-intervisti u l-konfrontazzjonijiet tal-persuna miżmuma f’kustodja. L-intervisti u l-konfrontazzjonijiet xorta jsiru minn uffiċjali tal-investigazzjoni kriminali u aġenti tal-pulizija ġudizzjarja li għandhom kontroll esklużiv fuq il-proċedimenti. L-avukat jista’, madankollu, jinterroga lill-persuna f’kustodja fi tmiem kull intervista jew konfrontazzjoni. L-uffiċjal tal-pulizija ġudizzjarja jista’ joġġezzjona għal mistoqsijiet li jsiru b’dan il-mod jekk jidhru li x’aktarx jinterferixxu mat-twettiq xieraq tal-investigazzjoni. Dan ir-rifjut irid jissemma fir-rapport. L-avukat jista’ jaqra r-rapport tal-intervista u jissottometti osservazzjonijiet bil-miktub fi tmiem kull intervista jew konfrontazzjoni, li mbagħad tkun mehmuża mal-proċedimenti.

Kull min jitressaq quddiem il-prosekutur pubbliku jew, meta applikabbli, l-imħallef ta’ kustodja, għall-fini tal-estensjoni tal-kustodja legali tiegħu, irid jiġi infurmat bid-dritt tiegħu li jagħmel sottomissjonijiet lil dawn l-uffiċjali bil-ħsieb li jtemm din il-miżura. Meta ma titressaqx quddiem il-prosekutur pubbliku, il-persuna f’kustodja xorta tista’ tipprovdi dikjarazzjoni orali, li tiġi rreġistrata mill-investigaturi f’rapport ta’ intervista li jiġi kkomunikat lill-imħallef qabel ma jiddeċiedu dwar l-estensjoni tad-detenzjoni.

Skont l-Artikolu 63-1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, dan id-dritt irid jiġi nnotifikat lill-persuni kollha immedjatament wara li jitqiegħdu f’kustodja legali, fl-istess ħin bħall-biċċiet l-oħra ta’ informazzjoni u drittijiet. Il-formulazzjoni tad-dritt li wieħed jibqa’ sieket huwa pprovdut fil-punt 3 ta’ dan l-artikolu – “id-dritt, matul l-intervisti, wara li tkun żvelat l-identità tagħha, li tagħmel dikjarazzjonijiet, li twieġeb għal mistoqsijiet li jsirulha jew li tibqa’ siekta”.

• Persuna taħt investigazzjoni matul l-istadju tal-inkjesta

Wara li tirċievi kwalunkwe kumment mill-avukat, il-qorti istruttorja tinnotifika lill-persuna: - jew li ma tkunx taħt investigazzjoni, f’liema każ tibbenefika mid-drittijiet ta’ xhud assistit (l-Artikolu 116(6) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali);

- jew li hi taħt investigazzjoni, u f’dak il-każ, il-qorti istruttorja tispeċifika l-fatti u l-klassifikazzjonijiet legali użati jekk dawn ikunu differenti minn dawk previsti oriġinarjament (l-Artikolu 116(7) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali);

- fil-każ tal-aħħar, il-qorti istruttorja trid tinnotifika lill-persuna: - bid-dritt tagħha li titlob azzjonijiet ibbażati fuq l-Artikoli 81, 82-1, 82-2, u 156 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali matul il-perjodu kollu tal-investigazzjoni u mhux aktar tard, jekk tkun għamlet talba, fi żmien xahar sa tliet xhur wara li tintbagħat in-notifika tat-tmiem tal-investigazzjoni prevista fl-Artikolu 175-1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali (l-Artikolu 116(7) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali);

- mid-dritt tagħha, fl-istess terminu, li tippreżenta mozzjonijiet għal annullament ibbażati fuq l-Artikolu 173 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, soġġett għall-Artikolu 173-1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, li jipprevedi li l-motivi bbażati fuq in-nullità tal-interrogazzjonijiet (tal-ewwel u ta’ dehriet oħra) u l-azzjonijiet meħuda preċedentement iridu, taħt piena ta’ nullità, jitqajmu fi żmien 6 xhur min-notifika tal-proċeduri ta’ eżami jew ta’ interrogazzjoni (l-Artikolu 116(7) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali);

- taż-żmien mistenni għat-tlestija tal-proċedimenti jekk ikun inqas minn sena għal reati korrettivi u 18-il xahar għal reati serji;

- tad-dritt li titlob l-għeluq tal-investigazzjoni fi tmiem il-perjodu indikat mill-imħallef, jew mal-iskadenza tal-limiti taż-żmien indikati hawn fuq, f’konformità mal-Artikolu 175-1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali.

Il-persuna taħt investigazzjoni tista’ wkoll tagħmel osservazzjonijiet meta tiġi ordnata perizja u titlob lill-qorti istruttorja biex tagħmel mistoqsijiet addizzjonali. Fil-mument tan-notifika tal-perizja, il-persuna taħt investigazzjoni jkollha mill-inqas ħmistax-il jum għad-dispożizzjoni tagħha biex titlob evidenza addizzjonali minn perit, opinjoni oħra jew evalwazzjoni ġdida minn perit (l-Artikolu 167(3) tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali).

4. It-tariffi għall-proċeduri f’materji ċivili u kummerċjali

Fid-dritt Franċiż, il-Liġi Nru 77-1468 tat-30 ta’ Diċembru 1977 ippromulgat il-prinċipju li l-proċeduri legali quddiem il-qrati ċivili għandhom ikunu mingħajr ħlas.

Madankollu, hemm diversi eċċezzjonijiet għal dan il-prinċipju sa fejn dan ma jestendix għall-kostijiet tal-uffiċjali tal-qorti, tal-perizji u, b’mod iktar ġenerali, għal diversi spejjeż imġarrba mill-partijiet matul il-proċedura.

L-ispejjeż imġarrba minn parti fi proċedimenti ċivili jew kummerċjali, irregolati mit-Titolu XVIII tal-Ktieb I tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, huma maqsuma f’żewġ gruppi:

• il-kostijiet, elenkati b’mod eżawrjenti fl-Artikolu 695 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, li jikkorrispondu għall-ispejjeż indispensabbli mġarrba b’rabta mal-proċedimenti u l-konsegwenzi tagħhom, li l-ammont tagħhom huwa soġġett għal tariffa, stabbilita jew b’regolament jew b’ordni tal-qorti. Dawn il-kostijiet jistgħu jiġu rkuprati mill-parti li rebħet il-kawża tagħha kontra l-parti li tilfet jew li ġiet ordnata mill-qorti biex tħallas il-piż finanzjarju ta’ dawk il-kostijiet,
• kostijiet irrekuperabbli, li jikkorrispondu għall-kostijiet l-oħra mġarrba fil-proċedimenti u li huma s-suġġett ta’ rikors għal kumpens komprensiv li l-qorti hija libera li tivvaluta f’termini ta’ prinċipju u ammont, filwaqt li tqis il-ġustizzja u s-sitwazzjoni ekonomika tal-parti kkundannata (l-Artikolu 700 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili). Dawn l-ispejjeż jinkludu, b’mod partikolari, it-tariffi tal-avukati.

L-ispejjeż ewlenin li jistgħu jitħallsu mill-partijiet fi proċedimenti ċivili u kummerċjali jistgħu jiġu identifikati skont il-lista fl-Artikolu 695 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili:

1. Dazji, taxxi, tariffi jew imposti miġbura mill-uffiċċji tal-iskrivani tal-qorti jew mill-awtoritajiet tat-taxxa, bl-eċċezzjoni ta’ dazji, taxxi u penali li jistgħu jkunu pagabbli fuq dokumenti u atti sottomessi b’appoġġ għall-pretensjonijiet tal-partijiet.

Fil-prattika, dawn huma prinċipalment it-tariffi miġbura mill-fond ta’ kumpens professjonali tal-avukati quddiem il-qrati tal-appell fi proċedimenti ta’ appell b’rappreżentanza obbligatorja (l-Artikolu 1635 bis P tal-Kodiċi Ġenerali tat-Taxxa [Code général des impôts]), it-tariffi miġbura mill-iskrivani tal-qrati kummerċjali skont id-Digriet Nru 80-307 tad-29 ta’ April 1980 jew it-tariffi ta’ reġistrazzjoni relatati mal-iskeda tat-termini tal-bejgħ fil-każ ta’ sekwestru ta’ proprjetà.

2. Kostijiet tat-traduzzjoni ta’ dokumenti meta dan ikun meħtieġ mil-liġi jew minn ftehim internazzjonali

Ċerti strumenti Ewropej elenkati fl-Anness I jirrikjedu li jiġu mehmuża traduzzjonijiet ta’ ċerti dokumenti, bħar-Regolament (KE) Nru 1393/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Novembru 2007 dwar in-notifika fl-Istati Membri ta’ dokumenti ġudizzjarji u extra-ġudizzjarji fi kwistjonijiet ċivili jew kummerċjali, li l-Artikolu 9 tiegħu jipprevedi li l-kostijiet kollha tat-traduzzjoni qabel it-trażmissjoni tad-dokument għandhom jitħallsu mir-rikorrent.

3. Kumpens għax-xhieda

Dawn huma l-kostijiet imġarrba b’rabta mal-miżuri investigattivi ordnati mill-qorti skont l-Artikoli 204 sa 231 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili. Dawn jinkludu allowance għall-attendenza, spejjeż tal-ivvjaġġar u allowance għas-sussistenza ta’ kuljum, f’konformità mat-termini stabbiliti fl-Artikoli 9 sa 13 tad-Digriet tas-27 ta’ Diċembru 1920 li jirrevedi r-rata tal-ispejjeż tal-ivvjaġġar tal-partijiet, tal-periti tal-qorti, tad-depożitarji tad-dokumentazzjoni u tax-xhieda.

4. Remunerazzjoni ta’ tekniċi

Dawn huma l-kostijiet imġarrba b’rabta mal-miżuri ta’ investigazzjoni ordnati mill-imħallef skont l-Artikoli 232 sa 284-1 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, u b’mod partikolari l-perizji. Trid issir dispożizzjoni għar-remunerazzjoni tat-tekniċi fil-mument tal-ħatra tagħhom; l-ammont finali jiġi stabbilit mill-imħallef wara t-twettiq tal-kompiti tiegħu.

5. Żborżi bbażati fuq tariffi

Dawn huma l-kostijiet imħallsa direttament lil partijiet terzi minn avukati u uffiċjali pubbliċi u ministerjali f’isem il-klijenti tagħhom b’rabta ma’ servizz legalment meħtieġ, bħall-kost tal-ikkupjar ta’ sentenzi, atti notarili, dikjarazzjonijiet ipotekarji jew tariffi tal-ħaddieda jew il-kost tal-ittimbrar ta’ ittri li jikkostitwixxu formalitajiet proċedurali obbligatorji imposti mill-uffiċjali tal-infurzar tal-qorti.

6. Tariffi ta’ uffiċjali pubbliċi jew ministerjali

Dawn huma t-tariffi pagabbli lill-uffiċjali tal-infurzar tal-qorti skont id-Digriet Nru 96-1080 tat-12 ta’ Diċembru 1996 li jistabbilixxi t-tariffa għall-bailiffs f’materji ċivili u kummerċjali, għall-attivitajiet tagħhom bħala bailiffs f’materji ċivili u kummerċjali, jew skont id-Digriet Nru 85-382 tad-29 ta’ Marzu 1985 li jistabbilixxi t-tariffi għall-irkantaturi, għall-attivitajiet tagħhom bħala rkantaturi ordnati mill-qorti, jew il-kostijiet tan-nutara skont id-Digriet Nru 78-262 tat-8 ta’ Marzu 1978 li jistabbilixxi t-tariffi tan-nutara.

7. Fuq ir-remunerazzjoni tal-avukati sa fejn din tkun irregolata, inkluż id-dritt tad-difiża

Għall-kuntrarju tat-tariffi, li huma stabbiliti liberament mill-avukat bi ftehim mal-klijent u mhux inklużi fil-kostijiet, ir-remunerazzjoni tal-avukati hija rregolata f’materji ta’ sekwestru tal-proprjetà, diviżjoni, irkant, titoli ġudizzjarji, u ipoteki ġudizzjarji (l-Artikolu R.444-71 tal-Kodiċi Kummerċjali). Barra minn hekk, hija tinkludi t-tariffa tas-seduta miġbura skont l-Artikoli R.652–26 et seq. tal-Kodiċi tas-Sigurtà Soċjali [Code de la sécurité sociale].

8. Kostijiet imġarrba għan-notifika ta’ dokument barra mill-pajjiż

Dawn huma kostijiet imġarrba fin-notifika ta’ dokument barra mill-pajjiż, f’konformità mal-Artikoli 683 sa 688-8 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili, meta wieħed mill-istrumenti fl-Anness I jipprevedi n-notifika ta’ dokument (bħal ċitazzjoni, deċiżjoni, eċċ.).

9. Kostijiet ta’ interpretazzjoni u traduzzjoni li jsiru meħtieġa minħabba miżuri ta’ investigazzjoni mwettqa barra mill-pajjiż fuq talba tal-qrati skont ir-Regolament (UE) 2020/1783 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Novembru 2020 dwar kooperazzjoni bejn il-qrati tal-Istati Membri fil-kumpilazzjoni tax-xhieda f’materji ċivili jew kummerċjali (kumpilazzjoni tax-xhieda) (riformulazzjoni)

10. Investigazzjonijiet soċjali ordnati skont l-Artikoli 1072, 1171 u 1221 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili

Dawn huma kostijiet relatati ma’ investigazzjonijiet soċjali ordnati mill-qorti f’materji familjari (l-Artikolu 1072 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili), materji ta’ adozzjoni (l-Artikolu 1171 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili) jew proċedimenti quddiem l-imħallef li jissorvelja l-kustodja (l-Artikolu 1221 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili).

11. Remunerazzjoni tal-persuna maħtura mill-imħallef biex tisma’ lill-minorenni, skont l-Artikolu 388-1 tal-Kodiċi Ċivili

Dawn huma każijiet li fihom l-imħallef, skont l-Artikolu 388-1 tal-Kodiċi Ċivili, ikun ħatar persuna biex tisma’ lil minorenni b’kapaċità ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet.

12. Remunerazzjoni u kostijiet relatati mal-miżuri, l-investigazzjonijiet u l-eżamijiet meħtieġa skont l-Artikolu 1210-8

Dawn huma każijiet li fihom il-prosekutur pubbliku jkun talab miżuri, investigazzjonijiet jew inkjesti skont l-Artikolu 1210-8 tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili biex jiġu stabbiliti l-arranġamenti għall-infurzar tad-deċiżjoni ta’ ritorn ta’ minuri li kien is-suġġett ta’ tneħħija illegali internazzjonali ta’ minuri.

Fir-rigward tar-reġistrazzjonijiet ta’ deċiżjonijiet b’rabta ma’ proċedimenti ta’ insolvenza fir-Reġistru tal-Kummerċ u tal-Kumpaniji [Registre du commerce et des sociétés], minbarra l-kawża ta’ reġistrazzjonijiet previsti ex officio fl-Artikolu R.123-22 tal-Kodiċi Kummerċjali, it-tariffi huma ddeterminati mid-Digriet tad-9 ta’ Novembru 2017 li jistabbilixxi l-ammont ta’ tariffi pagabbli bħala korrispettiv għas-servizzi mogħtija mid-Direttorat tal-Informazzjoni Legali u Amministrattiva u jikkonċernaw ir-reġistrazzjonijiet fakultattivi previsti fl-Artikoli 28 u 29 tar-Regolament (UE) 2015/848 tal-20 ta’ Mejju 2015.

5. Metodi ta’ pagament elettroniku

L-identifikazzjoni ta’ dawn is-sistemi tirrikjedi li tiġi ffinalizzata l-analiżi tal-impatt li jkollha l-implimentazzjoni tal-Artikolu 9 tar-Regolament.

6. Notifika dwar l-użu bikri tas-sistema tal-IT deċentralizzata

Franza tipparteċipa fil-komitoloġija kollha organizzata mill-Kummissjoni Ewropea f’dan ir-rigward. Il-governanza interna qed tiġi stabbilita biex tiżgura l-iskjerament xieraq tal-għodda tal-eEDES u l-implimentazzjoni tagħha mill-uffiċjali tal-ġustizzja kollha kkonċernati. L-ewwel żewġ każijiet ta’ użu, in-Notifika ta’ dokumenti u l-Kumpilazzjoni ta’ xhieda, bħalissa qed jiġu stabbiliti mit-timijiet professjonali u tekniċi kkonċernati.

7. Notifika dwar l-użu bikri ta’ vidjokonferenzi f’materji ċivili u kummerċjali

Il-Ministeru waqqaf grupp ta’ ħidma pilota dwar il-konformità mar-regolament dwar id-diġitalizzazzjoni dwar is-suġġett tal-vidjokonferenzi fi proċedimenti transfruntiera. F’dan il-kuntest, qed jeżamina l-implikazzjonijiet tekniċi, legali u proċedurali tal-Artikolu 5 jiddefinixxi l-miżuri li għandhom jittieħdu sabiex jiġu applikati d-dispożizzjonijiet tiegħu qabel id-data stipulata, jiġifieri l-1> ta’ Mejju 2025.

8. Notifika dwar l-użu bikri ta’ vidjowkonferenzi f’materji kriminali

Il-Ministeru waqqaf grupp ta’ ħidma pilota dwar il-konformità mar-regolament dwar id-diġitalizzazzjoni dwar is-suġġett tal-vidjokonferenzi fi proċedimenti transfruntiera. F’dan il-kuntest, qed jeżamina l-implikazzjonijiet tekniċi, legali u proċedurali tal-Artikolu 6 u jiddefinixxi l-miżuri li għandhom jittieħdu sabiex jiġu applikati d-dispożizzjonijiet tiegħu qabel id-data stipulata, jiġifieri l-1> ta’ Mejju 2025.