1. Jakie przepisy unijne mają zastosowanie?
W przypadku gdy dziecko zostało przewiezione do państwa członkowskiego innego niż państwo, w którym zwykle mieszkało przed uprowadzeniem, lub zostało tam zatrzymane z naruszeniem prawa do pieczy nad dzieckiem przysługującego innej osobie, zastosowanie ma konwencja haska z 1980 r., uzupełniona rozdziałami III i IV rozporządzenia Bruksela II ter. Rozporządzenie to obowiązuje we wszystkich państwach członkowskich UE z wyjątkiem Danii.
Praktyczny przewodnik dotyczący stosowania rozporządzenia Bruksela II ter znajduje się na stronie: Publikacje Europejskiej Sieci Sądowej.
2. Czym są organy centralne i w jaki sposób można składać wnioski o powrót?
Organy centralne to organy publiczne wyznaczone przez poszczególne państwa członkowskie w celu usprawnienia współpracy administracyjnej i sądowej w transgranicznych sprawach rodzinnych. Aby znaleźć informacje na temat organu centralnego w swoim państwie członkowskim, można skorzystać z linku znajdującego się na dole strony.
Każda osoba, instytucja lub organizacja utrzymująca, że dziecko zostało uprowadzone lub zatrzymane z naruszeniem prawa do pieczy nad dzieckiem, może zwrócić się do organu centralnego w miejscu zwykłego pobytu dziecka lub do organu centralnego dowolnego innego państwa członkowskiego z wnioskiem o pomoc w zapewnieniu powrotu dziecka.
Wniosek musi zawierać:
- informacje o tożsamości wnioskodawcy, dziecka oraz osoby, której zarzuca się uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka;
- datę urodzenia dziecka, jeśli jest ona znana;
- podstawy, na które powołuje się wnioskodawca, żądając powrotu dziecka;
- wszelkie dostępne informacje o miejscu pobytu dziecka i tożsamości osoby, co do której podejrzewa się, że dziecko z nią przebywa.
Wzór wniosku o powrót dziecka na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. znajduje się tutaj.
3. Jakie są główne funkcje organów centralnych w sprawach dotyczących uprowadzenia dziecka?
Organy centralne pełnią funkcję wspierającą na wszystkich etapach postępowania w sprawie powrotu dziecka. Współpracują one z organami centralnymi innych państw członkowskich oraz wspierają współpracę między właściwymi organami sądowymi i administracyjnymi, przyczyniając się w ten sposób do szybkiego powrotu dziecka.
W szczególności organy centralne mogą:
- pomóc w ustaleniu miejsca przebywania dziecka, jeśli nie jest ono znane;
- skontaktować się z drugim rodzicem lub organami w drugim państwie członkowskim;
- zachęcać do mediacji i innych metod alternatywnego rozwiązywania sporów;
- udzielać informacji o procedurach i dostępnej pomocy prawnej;
- przekazać wniosek do właściwego sądu;
- współpracować z sądami i organami obu państw członkowskich w trakcie procedury.
4. Jak wygląda współpraca między organami centralnymi?
Kiedy organ centralny otrzyma kompletny wniosek o powrót dziecka, niezwłocznie przekazuje go do organu centralnego państwa członkowskiego, do którego dziecko zostało przewiezione.
W ciągu pięciu dni roboczych organ centralny, do którego skierowano wniosek, musi potwierdzić jego otrzymanie oraz wskazać, jakie podjęto czynności wstępne. W razie potrzeby może wystąpić o dodatkowe dokumenty.
Organ centralny, do którego skierowano wniosek, przekazuje go następnie właściwemu sądowi lub informuje wnioskodawcę o czynnościach, jakie należy wykonać w celu wszczęcia postępowania w sprawie powrotu dziecka. W stosownych przypadkach może to obejmować wskazanie właściwego sądu, udzielenie informacji o dostępności pomocy prawnej lub zastępstwa prawnego bądź poinformowanie o możliwości polubownego rozwiązania sprawy.
Aby uzyskać szczegółowe informacje o konkretnym państwie, należy wybrać jego flagę.
5. Powiązane linki
- Rozpatrywanie spraw o powrót dziecka przez sądy
- Znajdź organ centralny w swoim państwie i inne przydatne informacje
- Praktyczny przewodnik dotyczący stosowania rozporządzenia Bruksela II ter
- Ulotka – uprowadzenie dziecka za granicę przez jedno z rodziców
- Mediacja rodzinna
- Konferencja haska – sekcja „uprowadzenie dziecka”